Tomasz Witkowski
W obronie rozumu - blog
Historia pewnej prowokacji...O mnieZakazana psychologiaLapidariumKsięga gościEnglish version
Poradnik pacjenta terapii eksperymentalnych c.d.
Po dłuższej przerwie wracam do rozpoczętego na przelomie roku poradnika dla pacjentów terapii eksperymentalnych. Dzisiaj rzecz o SUPERWIZJI.
     Niezwykle ważnym elementem w pracy terapeutów jest obowiązujący w danej szkole terapeutycznej system superwizji. Aby dać wyobrażenie o tym czym jest, opowiem o swoim pierwszym spotkaniu z nim. Rzecz działa się dawno temu, bo w 1993 roku, podczas mojego pobytu stypendialnego na Uniwersytecie w Bielefeld w Niemczech. Kolega, z którym pracowałem w jednym pokoju okazał się być nie tylko naukowcem, ale również czynnym psychoterapeutą. W jeden z weekendów wybierał się do pobliskiego Osnabrück na spotkanie terapeutów ze swojej szkoły. Zaproponował mi, abym pojechał z nim. Zgodziłem się z nim z jednej strony kierowany chęcią przyjrzenia się pracy niemieckich psychoterapeutów, z drugiej zaś kuszony możliwością zwiedzenia starego, pełnego historycznych budowli, miasta.
Spotkanie ośmiu terapeutów odbywało się w prywatnym, dużym mieszkaniu. Rozpoczęło się tym, że każdy z nich wyciągnął z torby lub plecaka pudełko mniej więcej wielkości takiej, w jakie pakuje się buty, wypełnione kasetami magnetofonowymi zawierającymi nagrania wszystkich sesji terapeutycznych przeprowadzonych przez nich od czasu ostatniego spotkania. Podkreślę to raz jeszcze, wszystkie sesje terapeutyczne były nagrywane! Po ustaleniu kolejności rozpoczęli procedurę grupowej superwizji. Pierwszym jej elementem było wylosowanie z pudełka jednej kasety, przesłuchanie jej oraz sesja informacji zwrotnych udzielona terapeucie. W drugiej części terapeuta prosił grupę o przesłuchanie tych fragmentów psychoterapii, co do których miał wątpliwości lub które sprawiały mu trudność. Również ta część kończyła się dyskusją i informacjami zwrotnymi dla terapeuty. Całe spotkanie trwało kilkanaście godzin. Spotkania takie odbywały się przynajmniej raz na miesiąc.
    Pomijając szeroki wachlarz korzyści, jakie w wyniku takiego spotkania uzyskuje terapeuta, nietrudno zauważyć ewidentne zalety systemu dla pacjenta. Przede wszystkim uzyskuje on jakieś gwarancje, że ewentualne błedy terapeuty mogą zostać wykryte. System superwizji świadczy o tym, że terapeuci danej modalności próbują się rozwijać. Dodatkowo, co niezwykle istotne, transparentność procesu terapeutycznego eliminuje ewentualne celowe próby złamania etyki pracy przez psychoterapeutę, a te, jak pisałem o tym w pierwszym tomie Zakazanej psychologii, wcale nie należą do rzadkości.
    Oczywiście superwizja nie zawsze musi przybierać taką formę, jak ta opisana powyżej. W wielu szkołach terapeutycznych superwizja polega na pracy z jednym tylko superwizorem i przypomina taką formę, jaką po raz pierwszy zaproponował w 1920 roku berliński psychoanalityk Max Eitington. To co opisałem należałoby raczej określić grupą Balinta pełniącą funkcję superwizyjną. I chociaż wielu autorów wskazuje na trudności i ograniczenia wynikające z superwizji , należy podkreślić, że są to trudności istotne dla terapeutów. Trudno byłoby wskazać na negatywne skutki, jakie superwizja może przynieść pacjentowi. Jedyna, sytuacja, jaka przychodzi mi na myśl to taka, w której uczeń dawno przerósł swego mistrza (superwizora), a ów kieruje go na złe ścieżki. Jakkolwiek taka sytuacja zawsze jest możliwa w relacji mistrz-uczeń, to jednak zawsze bardziej prawddopodobna jest ta, że mistrz dysponuje większą wiedzą i doświadczeniem od ucznia. A zatem kolejne pytania, jakie powinieneś zadać przed rozpoczęciem terapii powinny dotyczyć tego, czy jest ona w ogóle superwizowana, z jaką częśtotliwością i w jakiej formie. Choć obecność superwizji nie przesądza jednoznacznie o wartości danej terapii, to jednak jej brak z bardzo dużym prawdopodobieństwem wskazuje na to, że mamy do czynienia z szarlatanerią.
Literatura:
Hutto B. Some lessons best learned from psychotherapy supervision. Psychiatric Times 2001; 18: 7.
Aleksandrowicz J.W. , Superwizja w kształceniu psychoterapeutów. Psychoterapia, 3, 23-30, 2010.
Alonso A, Rutan JS . Shame and guilt in psychotherapy supervision. Psychother. Theory, Res. Pract. 1988; 25; 4: 576–581.
Arlow JA. The supervisory situation. J. Am. Psychoanal. Assoc. 1963; 2: 576–594.
Paul D, Guest PD, Beutler LE. Impact of psychotherapy supervision on therapist orientation and values. J. Cons. Clin. Psychol. 1988; 56, 5: 653–658.
Ladany N, Friedlander M, Nelson M. Critical events in psychotherapy supervision. Washington: APA; 2005.
Freitas GJ. The impact of psychotherapy supervision on the client outcome: a critical examination of 2 decades of research. Psychother. Theory Res. Pract. Training 2002; 39, 4: 354–367.

P.S. Pomimo upływu ponad czterech miesięcy od czasu opublikowania pierwszego odcinka "Poradnika", do dzisiaj nie dostałem ani jednego przykładu  rzetelnego i profesjonalnego traktowania pacjentów w sytuacjach problemowych. Nie mam też żadnych polskich przykładów systemów terapeutycznych, które realizowałyby przynajmniej część postulatów zgłaszanych przeze mnie w "poradniku". Nadal podtrzymuję swoją deklarację, że krytykując funkcjonowanie wielu psychoterapii chętnie pokażę przykłady pozytywne, do których należy dążyć.
<< [[Modules/Blogger/PubComment_:_backToHome]] Dodaj nowy komentarz
0 razem elementów



W obronie rozumu - blogHistoria pewnej prowokacji...O mnieZakazana psychologiaLapidariumKsięga gościEnglish version
Luty, 2009
Marzec, 2009
Kwiecień, 2009
Maj, 2009
Czerwiec, 2009
Lipiec, 2009
Sierpień, 2009
Wrzesień, 2009
Październik, 2009
Listopad, 2009
Grudzień, 2009
Styczeń, 2010
Luty, 2010
Marzec, 2010
Kwiecień, 2010
Maj, 2010
Czerwiec, 2010
Lipiec, 2010
Wrzesień, 2010
Październik, 2010
Listopad, 2010
Grudzień, 2010
Styczeń, 2011
Luty, 2011
Marzec, 2011
Kwiecień, 2011
Maj, 2011
Czerwiec, 2011
Lipiec, 2011
Sierpień, 2011
Wrzesień, 2011
Październik, 2011
Listopad, 2011
Grudzień, 2011
Styczeń, 2012
Luty, 2012
Marzec, 2012
Kwiecień, 2012
Maj, 2012
Czerwiec, 2012
Lipiec, 2012
Wrzesień, 2012
Grudzień, 2012
Luty, 2013
Kwiecień, 2013
Maj, 2013
Czerwiec, 2013
Lipiec, 2013
Sierpień, 2013
Wrzesień, 2013
Październik, 2013
Grudzień, 2013