Tomasz Witkowski
W obronie rozumu - blog
Historia pewnej prowokacji...O mnieZakazana psychologiaLapidariumKsięga gościEnglish version
W obronie rozumu - blog
RSS
2011/01/31 17:33:35
Tego jeszcze nie było: grupka polskich lekarzy, psychologów i studentów postanowiła w centrach miast przedawkować leki homeopatyczne. Chcą uzmysłowić Polakom, że tego typu lekarstwa to fikcja. Podobne happeningi odbędą się w 25 krajach. Więcej...
2011/01/30 23:00:59
- Przedawkujmy leki, zjedzmy ich jak najwięcej i pokażmy, że nie działają - mówią przeciwnicy leków homeopatycznych i organizują zbiorowy protest. Jeden z lekarzy i zarazem pomysłodawców z Klubu Sceptyków Polskich, zrobił nawet specjalnie dla nas akcję wyprzedzającą. Naprawdę się najadł i przy okazji zmartwił innych lekarzy, którzy w homeopatii znajdują coś więcej niż słodki smak. Więcej...
2011/01/26 18:35:48



Artykuł napisany w 2010 roku na zaproszenie redaktora naczelnego The scientific review of mental health practice, Scotta O. Lilienfelda. Ukazał się w pierwszym numerze w 2011 roku (vol. 8 nr 1, s. 50-60). Ponieważ artykuł nie jest dostępny on-line, zainteresowanym udostępniam pdf manuskryptu. Jest to wersja przed ostatecznymi poprawkami, dlatego w szczegółach może się różnić od tego, co ukazało się drukiem.
2011/01/21 12:00:31
Działacze na rzecz praw konsumentów i zdrowego rozsądku w Polsce ogłosili dzisiaj zamiar podjęcia masowego „przedawkowania” środków homeopatycznych w przyszłym miesiącu, w ramach wielkiego globalnego protestu przeciwko alternatywnym pseudo-lekarstwom. 6 lutego 2011 protestujący połkną zawartość całych opakowań tabletek homeopatycznych, w celu zwiększenia świadomości opinii publicznej na temat nieskuteczności homeopatycznych „leków” – wywierając tym samym presję na farmaceutach i podmiotach świadczących opiekę zdrowotną, którzy zapewniają, że te produkty sprzedawane jako wyroby medyczne faktycznie działają. Doktor Maciej Zatoński, rzecznik grupy, powiedział: „Większość ludzi nie zdaje sobie sprawy, że homeopatyczne tabletki nie są ani „ziołowe” ani ” naturalne”- nawet homeopaci przyznają, że tabletki w rzeczywistości zawierają jedynie cukier i wodę. Bierzemy udział w tym proteście, aby pokazać, że te – tak zwane “leki” – są bezużyteczne i nie ma dla nich miejsca w dzisiejszej ochronie zdrowia. Więcej...
2011/01/12 13:31:54
W filmie Woody’ego Allena Śpioch główny bohater dowiaduje się, że przeniósł się o 200 lat w przyszłość. Pierwsze zmartwienie jakie go dopada, to żal, że stracił tak dużo czasu, bo gdyby przez te wszystkie lata chodził na terapię, byłby pewnie już bliski jej ukończenia. Bez względu na to czy Woody Allen przesadził, czy nie, faktem jest, że proces terapii najczęściej nie jest krótki (z wyjątkiem terapii krótkoterminowej). Należy przygotować się raczej na miesiące i lata niż dni i tygodnie. A ponieważ czas jest czymś co nie poddaje się chyba niczyjej kontroli, płynie w swoim rytmie i przynosi nieprzewidziane zdarzenia, to przed udaniem się na terapię warto zastanowić się nad dwiema bardzo prawdopodobnymi sytuacjami, które mogą mieć miejsce podczs terapii i zapytać o nie terapeutę:

1. Jest rzeczą dość naturalną, że ludzie wpadają w tarapaty finansowe. Co się wydarzy jeśli w trakcie twojej terapii nie będziesz mógł za nią dłużej płacić? Czy terapeuta będzie kontynuował spotkania, czy przerwie je zgodnie z prawidłami rynku? Zadaj pytanie jak jedna i druga sytuacja może wpłynąć na ciebie jako pacjenta i na przebieg terapii?

2. Na szczęście oprócz tarapatów zdarzają się w życiu sutuacje odwrotne – awans, zdobycie upragnionej pracy, spadek, wygrana na loterii. Załóżmy najmniej losowe zdarzenie – wypracowany awans, twoja firma wysyła własnie Ciebie do innego miasta lub kraju, abyś zarządzał jej nowo powstałą placówką. Jesteś w trakcie terapii. Czy twój terapeuta rejestruje przebieg terapii w taki sposób, że będzie mógł przekazać ciebie jako pacjenta innemu? Czy prowadzi ją w oparciu o precyzyjne procedury i standardy postępowania tak, że będzie mógł określić co zostało zrobione, a co jeszcze jest do zrobienia? Czy określił cel terapii i jest w stanie określić stopień jego realizacji? Czy też raczej traktuje całe wydarzenie jak akt twórczy, w którym jesteś jego tworzywem i nikt poza nim nie dokończy dzieła? Zadaj te ważne pytania terapeucie.

P.S. Dziękuję za dotychczasowe sugestie. Tak, zamierzam napisać jeszcze o ubezpieczeniach terapeutów, superwizji, zmianie wartości i kilku innych rzeczach niezwykle istotnych dla pacjentów. Nadal proszę o przykłady dobrych praktyk w zakresie prowadzenia terapii.
2011/01/05 16:06:14

     Wiele osób mimo wszystko chce wziąć udział w przygodzie jaką jest psychoterapia. Wielu potencjalnych kandydatów na pacjentów terapii EBP (evidence based practice) i tych będących w fazie niekontrolowanych eksperymentów na ludziach pyta o to jak wybrać terapię, terapeutę. Postaram się w kolejnych wpisach podać wytyczne i kryteria wyboru, które mogą być pomocne. Taki “Mini-poradnik pacjenta w odcinkach”.
     Poza absolutnie podstawową kwestią, czyli sprawdzeniem dowodów efektywności terapii, o czym pisałem w poprzednim wpisie, drugą ważną rzeczą jest sprawdzenie możliwości dochodzenia swoich praw w sytuacjach problemowych. Zanim zapukamy do gabinetu terapeutycznego, bez względu na to jak mocno jest on rekomendowany, warto zadać sobie pytanie jakie mam możliwości zadośćuczynienia jeśli podczas terapii zostanie mi wyrządzona krzywda? Kiedy kupujemy samochód, lodówkę, rower, a nawet buty, mamy dość jasno określone warunki gwarancji, rękojmii itp. Pytamy o nie nie dlatego, że w momencie zakupu naszą intencją jest zwrot kupowanego przedmiotu, ale dlatego, że chcemy poczuć się bezpiecznie. Warunki gwarancji i zadośćuczynienia w handlu, usługach a nawet w medycynie, bez względu na to, jak są realizowane, są jednak solidnie usankcjonowane prawnie. W przypadku korzystania z usług psychoterapeutycznych w naszym kraju nie ma prawie żadnych prawnych możliwości zadośćuczynienia. Sam znam kilka przykładów doniesień do prokuratury w sprawie rażących nadużyć dokonanych przez terapeutów umorzonych z powodu braku możliwości wykazania winy lub “niskiej społecznej szkodliwości czynu”. Wielu terapeutów, szczególnie tych praktykujących terapie będące w fazie eksperymentowania na ludziach gorąco protestuje przeciwko próbom zaprowadzenia porządku prawnego w tej sferze. Są oni na tyle skuteczni, że prawdopodobnie przez wiele jeszcze lat pacjent nie będzie miał żadnych prawnych narzędzi zadośćuczynienia w przypadku krzywdy. To zła wiadomość.
     Dobra wiadomość jest taka, że wśród terapeutów są ludzie uczciwi, posiadający dobre intencje i starający się o zachowanie prestiżu zawodu psychoterapeuty. Tacy ludzie próbują tworzyć namiastki tego porządku prawnego, które mają służyć pacjentowi. Coż to takiego? Rzecznik praw pacjenta – to osoba, która w medycynie (w handlu i usługach rzecznik praw konsumenta) służy pomocą w krytycznych przypadkach i reprezentuje pacjentów/klientów. Z tego co mi wiadomo, w polskiej rzeczywistości ani terapeuci ani inni zainteresowani psychoterapią i jej rozwojem nie powołali takiej osoby. Rozpoczynając psychoterapię warto zadać im pytanie, czy taki rzecznik istnieje? Być może w ramach towarzystwa, do którego należą? Jeśli nie istnieje to dlaczego nie? Co sądzą na ten temat?
     Inną namiastką i podstawą do dochodzenia własnych praw może być Kodeks Etyczny lub Kodeks Dobrych Praktyk stowarzyszenia, do którego należy terapeuta. Warto zatem sprawdzić, czy jest on członkiem jakiegoś stowarzyszenia i przeczytać ten kodeks. Warto też sprawdzić, jaka jest procedura zgłaszania i rozpatrywania skarg dotyczących nieetycznych zachowań terapeuty. Jeśli to możliwe, warto sprawdzić jak jest ona realizowana (przykład zamieścił w mojej Księdze Gości jeden z moich czytelników: http://www.tomaszwitkowski.pl/page7.php?messagePage=6).
     Uzupełnieniem takich działań może być założenie i prowadzenie portalu na którym pacjenci mogą się wypowiadać na temat psychoterapeutów (jak np. ma to miejsce w przypadku lekarzy: http://dobrylekarz.pl/). W zasadzie im więcej transparentności w działaniu danej szkoły terapeutycznej, otwartości na informacje zwrotne tym lepiej. Niestety, moje subiektywne obserwacje wskazują, że im dana szkoła bardziej odległa od EBM, im chętniej określa się mianem “sztuki” tym mniej mechanizmów ochrony praw pacjenta. Cóż... w mętnej wodzie mniej rzeczy widać.
     Na koniec jeszcze przestroga – pseudoterapie istniejące na rynku długo, nie tylko potrafią imitować naukę, ale również takie narzędzia, o których piszę. Wybierając się na terapię należy pamiętać, że wybieramy spośród kilkuset, często spierających się ze sobą, szkół i modalności. Tylko kilka z nich ma potwierdzoną empirycznie skuteczność. Ciąg dalszy nastąpi.

P.S. Wszystkich tych, którzy znają przykłady rzetelnego i profesjonalnego traktowania pacjentów w sytuacjach problemowych, albo przynajmniej słyszeli o tym, bardzo proszę o wpis na ten temat. Krytykując funkcjonowanie psychoterapii chętnie pokażę przykłady pozytywne, do ktorych należy dążyć.

2011/01/02 14:34:40

William O’Donohue i Kyle E. Ferguson w artykule Evidence-based practice in psychology and behavior analysis opublikowanym w The Behaviour Analyst Today, (7 (3), 335-349, 2006) sugerują, aby wszelkie terapie, które nie mają statusu potwierdzonych empirycznie opatrywać mianem “terapia eksperymentalna” a pacjentów, którzy w nich uczestniczą “osobami badanymi”. Powołują się przy tym na analogie do procedury postępowania z nowymi lekami i proponują, aby zapewnić osobom badanym takie same środki bezpieczeństwa, jakie zapewnia się pacjentom w badaniach leków.
Another issue surrounding ESTs is what should be done about practice that is not evidence-based? Certainly, there has to be latitude for therapies to prove their worth. However, it seems until they do, they should be considered, “experimental” and any client should be considered a “subject” with all the attendant protections of a research subject. The FDA provides these sorts of safeguards for patients with regard to drugs; unfortunately there is no comparable agency to protect clients for unsupported interventions (s. 343-344).
Ponadto uważają, że stosowanie problematycznych interwencji terapeutycznych, takich jak np. metoda ułatwionej komunikacji w przypadku dzieci autystycznych jest działalnością kryminalną.
However, the marketplace is littered with problematic interventions. We believe that it is not only unethical but a crime for individuals with autism to receive Facilitated Communication instead of applied behavior analysis (s. 344).
Analogicznie za działalność kryminalną należałoby uznać np. sugerowanie przez psychoanalityków odstawienia leków o potwierdzonym działaniu na rzecz metod terapeutycznych o niepotwierdzonej efektywności. (Przykłady: ostatni Wpis w mojej Księdze gości, leczenie zaburzeń nastroju spowodowanych nieprawidłowym funkcjonowaniem tarczycy przy pomocy psychoterapii analitycznej itp.)
Uważam, że określenie terapia eksperymentalna jest niewystarczające, a nawet mylne. Oznaczałoby ono bowiem, że terapeuci prowadząc terapię jednocześnie w sposób zamierzony kontrolują jej efektywność, porównują z grupami kontrolnymi i wykonują te wszystkie czynności, które są niezbędne dla poprawnego przeprowadzenia eksperymentów. Niestety, najczęściej tego nie robią, więc aby w pełni oddać sens tego czym te praktyki są proponuję określenie TERAPIE BĘDĄCE W FAZIE NIEKONTROLOWANYCH EKSPERYMENTÓW NA LUDZIACH.
Ponieważ w Polsce nie wypracowano jeszcze standardów dopuszczających terapie do stosowania, podaję te, które wypracowało Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA). Warto te informacje uzupełnić – badania, o których mowa poniżej powinny zostać przeprowadzone przez niezależnych badaczy, nie będących terapeutami danej modalności. Wykazanie skuteczności działania terapii w jednym zakresie np. leczenia fobii nie oznacza, że jest ona automatycznie uznana za skuteczną w leczeniu innych zaburzeń, np. depresji. Wykazanie skuteczności wg podanych niżej standardów powinno nastąpić osobno w odniesieniu do każdego zaburzenia.

Well-Established Treatments. Well-established treatments meet the following criteria (I or II, and III, IV, and V):
I. At least two good between group design experiments demonstrating efficacy in one of two ways:
A. The treatment in question is statistically significant to a placebo condition (pill or psychological) or to another treatment.
B. The treatment in question is equivalent to an already established treatment in experiments with adequate sample sizes.
OR
II. More than a series of 9 single case experiments demonstrating efficacy. These experiments must employ a good experimental design and compare the intervention in question to another placebo or treatment, as is the case in I.A.
III. Experiments must utilize treatment manuals.
IV. Participant characteristics must be explicitly stated.
V. Results must come from at least two different research teams.

Probably efficacious treatments.
Probably efficacious treatments share criteria IV and V though differ with respect to criteria I through III.
I. Two experiments that demonstrate that the treatment in question is statistically significant to a waiting-list control group.
OR
II. One or more experiments meeting all the criteria save criterion V.
III. Three or fewer single case experiments otherwise meeting all the criteria for wellestablished treatments.

Chambless, D. L. et al. (1996). An update on empirically validated therapies. Clinical Psychology, 49, 5-14.

RADA DLA PACJENTÓW:
Przed poddaniem się jakiejkolwiek psychoterapii zapytajcie o badania zgodne z wytycznymi APA potwierdzające skuteczność danego postępowania. Jeżeli terapeuta nie jest w stanie lub nie chce udzielić odpowiedzi na to pytanie, poszukajcie innego. Unikniecie w ten sposób wielu kłopotów.

7 razem elementów



W obronie rozumu - blogHistoria pewnej prowokacji...O mnieZakazana psychologiaLapidariumKsięga gościEnglish version
Luty, 2009
Marzec, 2009
Kwiecień, 2009
Maj, 2009
Czerwiec, 2009
Lipiec, 2009
Sierpień, 2009
Wrzesień, 2009
Październik, 2009
Listopad, 2009
Grudzień, 2009
Styczeń, 2010
Luty, 2010
Marzec, 2010
Kwiecień, 2010
Maj, 2010
Czerwiec, 2010
Lipiec, 2010
Wrzesień, 2010
Październik, 2010
Listopad, 2010
Grudzień, 2010
Luty, 2011
Marzec, 2011
Kwiecień, 2011
Maj, 2011
Czerwiec, 2011
Lipiec, 2011
Sierpień, 2011
Wrzesień, 2011
Październik, 2011
Listopad, 2011
Grudzień, 2011
Styczeń, 2012
Luty, 2012
Marzec, 2012
Kwiecień, 2012
Maj, 2012
Czerwiec, 2012
Lipiec, 2012
Wrzesień, 2012
Grudzień, 2012
Luty, 2013
Kwiecień, 2013
Maj, 2013
Czerwiec, 2013
Lipiec, 2013
Sierpień, 2013
Wrzesień, 2013
Październik, 2013
Grudzień, 2013