Polityczna agresja w Polsce wzrosła o ponad 300% w ciągu dwóch dekad. Wraz z red. Jakubem Wątłym analizujemy konkretne dane, przyglądamy się językowi nienawiści, demoralizacji elit i efektowi domina, który przenosi przemoc z Sejmu na społeczeństwo. Rozmawiamy o tym, co niedawno wydarzyło się w Sejmie: ataki słowne, pogarda, pełna polaryzacja – czy politycy właśnie przekroczyli granicę, której już nikt nie cofnie? Zastanawiamy się też nad pytaniem: czy politycy celowo podsycają nienawiść, by uzyskać efekt tłumu? Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania audycji!
O czym rozmawialiśmy
Rozmowa odbyła się na żywo, tego samego wieczoru, gdy obrady Sejmu zakończyły się awanturą przy mównicy. Red. Jakub Wątły zapytał mnie, czy przemoc fizyczna w polityce to już tylko kwestia czasu. Odpowiedziałem metaforą gotowania żaby: wrzucona do wrzątku wyskoczy, podgrzewana powoli nie zauważy, że się gotuje. Od kilku dekad jesteśmy świadkami takiego psychologicznego gotowania – agresja polityków narasta krok po kroku, a nasza tolerancja na nią rośnie.
To nie jest wyłącznie wina polityków. Działa sprzężenie zwrotne: to my wybieramy głośniejszych i bardziej agresywnych, chętniej słuchamy audycji, w których politycy przekrzykują siebie i dziennikarzy, chętniej klikamy w takie treści. Oni idą o krok dalej, a my ich za to nagradzamy. Mark Twain, piętnując amerykańskie linczowanie, pisał, że wystarczy jeden odważny człowiek, który wcześnie wstanie i przeciwstawi się tłumowi. Wśród naszych polityków takich ludzi najwyraźniej brakuje.
Konflikt, który trwa pokoleniami, zmienia hierarchię społeczną: wysoką pozycję zyskują ci, którzy najostrzej walczą z przeciwnikiem. Tak było w czasie zimnej wojny i tak jest w konfliktach nierozwiązywalnych. Obawiam się, że w polskiej polityce radykalizm stał się przepustką do awansu, a w spory zaangażowane są już całe, trzypokoleniowe rodziny.
O tym, jak ulegamy psychologicznym i kulturowym modom, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców”.

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.