Trzeciego kwietnia 2025 roku sejmowa Komisja do Spraw Petycji wynikiem osiem głosów za, dwa przeciw odrzuciła projekt w sprawie zakazu spowiadania dzieci. Zadecydował argument o prawie rodziców do wychowania dziecka w wybranej przez siebie wierze. Wśród głosujących nie było psychologa.
Spowiedzi, ani pierwszej, ani żadnej innej, nie wymyślił Jezus, który mówił tylko o odpuszczeniu grzechów lub ich zatrzymaniu. Przez trzynaście wieków chrześcijanie rozliczali się z nich wprost przed Bogiem, bez pośredników. Dopiero w 1215 roku sobór laterański IV ustanowił spowiedź w obecnym kształcie i nakazał jej obowiązek wszystkim wiernym, przynajmniej raz w roku, począwszy od momentu osiągnięcia „wieku rozeznania” (łac. aetas discretionis), który arbitralnie określono na około 7 rok życia. Wczesną spowiedź usankcjonował Pius X w 1910 roku wydając dekret „O wieku, w którym należy dopuszczać dzieci do I Komunii Świętej”. Nakazał w nim, by dzieci przystępowały do komunii w siódmym roku życia, a nawet wcześniej, o ile „potrafią odróżnić chleb zwykły od Chleba Eucharystycznego”.
Dzisiaj, czerpiąc wiedzę z badań Lawrence’a Kohlberga nad rozwojem moralnym, wiemy, że pełnię autonomii moralnej, która manifestuje się posiadaniem uniwersalnych zasad sumienia, osiągamy dopiero po 16 roku życia. To wtedy młody człowiek osiąga „wiek rozeznania” i jest gotowy na pełne zrozumienie tego, co dzieje się podczas sakramentu pokuty, bo pierwsza spowiedź to nie tylko wizyta w konfesjonale, wyznanie grzechów i odprawienie pokuty, lecz również cały proces przygotowania obejmujący naukę katechizmu i zasad moralnych. Dzieci przygotowywane do pierwszej komunii są w stadium rozwojowym niepozwalającym im w pełni zrozumieć tego, czego są nauczane. Rozumieją, że za konkretne zachowania czekają ich kary lub nagrody, ale nie pełne uzasadnienia dobra i zła, a już tym bardziej takie pojęcia, jak np. miłosierdzie. Jean Piaget, szwajcarski psycholog rozwojowy odkrył, że rozwój uczuć moralnych zaczyna się dopiero około 12 roku życia.
Więcej o psychologicznych aspektach pierwszej spowiedzi w rozmowie z Rafałem Betlejewskim. Zapraszam do wysłuchania!

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.