Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej

Mój wykład z Wrocławskich Dni Darwina o inteligencji makiawelicznej: jak życie w grupie społecznej ukształtowało ludzki umysł i dlaczego inteligencja emocjonalna to za mało, by to wyjaśnić.

Skąd się wzięła natura ludzka? Skąd się wzięła nasza inteligencja? Dr Tomasz Witkowski przedstawia hipotezę, w świetle której nie rozwinęliśmy się za sprawą używania narzędzi, ale z uwagi na relacje w obrębie grup pierwszych hominidów, w których trzeba było zawiązywać sojusze, dbać o przewagę nie niszcząc grupy, wczuwać się w intencje innych osobników i gdy trzeba, przekonywująco kłamać…

O czym jest ten wykład

Współczesna psychologia błąkałaby się po manowcach, gdyby nie podejście ewolucyjne. Ludzki mózg, z około 80 miliardami neuronów i większą liczbą połączeń niż gwiazd w Drodze Mlecznej, pozwolił nam zaadaptować się do niemal każdego środowiska. Pytam, jakie wyzwania ewolucyjne go ukształtowały, i proponuję odpowiedź zawartą w hipotezie inteligencji makiawelicznej: naszą inteligencję wykuło przede wszystkim życie w złożonej grupie społecznej.

Pokazuję to na przykładach. W zadaniu selekcyjnym Wasona większość słuchaczy, jak zwykle, odwróciła niewłaściwe karty – w abstrakcyjnej wersji logika sprawia nam kłopot, a w wersji o wykrywaniu oszustów w grupie rozwiązujemy ją bez trudu. W stadach anonimowych liczy się tylko masa, ale gdy osobniki się rozpoznają, zaczyna się gra społeczna. Dzikie małpy potrafią ocenić, czy ktoś patrzy, zanim sięgną po pożywienie, a strategia „proteańska” – nieprzewidywalność, której nazwa pochodzi od Proteusza – pomaga uniknąć drapieżnika, a kapitanom okrętów podwodnych w czasie wojny pomagała uniknąć pościgu.

Na koniec odnoszę się do modnej „inteligencji emocjonalnej”. Nie jest błędna, ale jest wąska i nie mówi nic o tym, skąd inteligencja się wzięła. Nasze zdolności umysłowe przypominają orkiestrę symfoniczną: psychologia na początku XX wieku zachwyciła się tym, że wiolonczela potrafi grać głośno, potem odkryła sekcję smyczkową. Inteligencja makiaweliczna próbuje spojrzeć na całą orkiestrę – i na to, dlaczego w ogóle powstała.

Szerzej piszę o tym w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej” – wszystkie moje książki znajdziesz na stronie Moje książki.

Wykład został wygłoszony 21 lutego podczas „Dni Darwina” we Wrocławiu. Nagranie, montaż i edycja: Szczegółowo o koncepcji można poczytać w książce pod tym samym tytułem, którą opublikowałem w 2005 roku. Zapraszam do lektury!
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Jeden komentarz na temat “Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”

Skomentuj

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.