W środę, 25 stycznia 2023 roku o godz. 18:00 w księgarni „Tajne Komplety” we Wrocławiu odbyło się spotkanie autorskie poświęcone głównie (choć nie tylko) mojej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Organizatorem spotkania było Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, a współorganizatorami Wydawnictwo „Bez Maski” i Klub Sceptyków Polskich. Spotkanie prowadził wiceprezes PSR, Jacek Tabisz. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania relacji!
O czym było spotkanie
Na spotkaniu, które prowadził Jacek Tabisz, opowiadałem, skąd wziął się pomysł „Gigantów psychologii”. W drugiej dekadzie XXI wieku psychologią wstrząsnęła seria skandali: oszustwa Diederika Stapela, rekordzisty pod względem wycofanych artykułów, list otwarty Daniela Kahnemana wzywający psychologów społecznych do zmierzenia się z kryzysem replikacji, współpraca psychologów wspieranych przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne przy doskonaleniu metod przesłuchań oraz podważenie eksperymentu więziennego Zimbardo. Chciałem zapytać najwybitniejszych badaczy, co dalej z naszą dziedziną.
Wielu moich rozmówców wskazuje na system grantowy. Nagradza on badania proste, punktowe i łatwe do opublikowania, najczęściej ankiety wypełniane przed ekranem komputera zamiast obserwacji rzeczywistych zachowań. Kto zada pytanie o wolną wolę albo naturę świadomości, ryzykuje brak wyników, brak punktów i w końcu utratę pracy. Część rozmówców nie chciała odpowiadać na niektóre pytania, a w książce zostawiłem tylko te fragmenty, które coś wnoszą.
Mówiliśmy też o sztucznej inteligencji jako narzędziu badawczym, które psychologia wciąż niedocenia, o memetyce, która przepadła między biologią a naukami o kulturze, i o postulacie „dekolonizacji” psychologii. Najbardziej przygnębiające było dla mnie to, co usłyszałem od Kahnemana o jego metodzie współpracy adwersarzy: przeciwnicy w sporze wspólnie projektują eksperyment, który ma go rozstrzygnąć. Od lat, gdy ją zaproponował, udało się to zrobić tylko kilka razy. Głównym celem nauki staje się dziś kariera, a prawda bywa jej produktem ubocznym.
Wszystkie te rozmowy znajdziesz w książce „Giganci psychologii”.
