Premiera AUDIOBOOKA „Gigantów psychologii”

Miło mi poinformować, że właśnie trafił do księgarń i wypożyczalni długo wyczekiwany przez czytelników AUDIOBOOK mojej ostatniej książki, którą w tej formie nagrało studio AudioTales. W roli autora książkę czyta Bartosz Głogowski, a w role moich rozmówców wcielają się Anna Ryźlak, Tomasz Budyta i Jakub Kamieński. Zapraszam do posłuchania fragmentów i do zamawiania audiobooka!

Posłuchaj fragmentów

Więcej o książce TUTAJ

Zamów książkę

Psychologia i psychoterapia. Stawiając czoła niewygodnym faktom

Rozmowa z Arturem Mohrem (PST TV) o niewygodnych faktach: terapeuta jako płatny przyjaciel, psychosomatyka jako wygodna wymówka, opór wobec odkryć i znaczenie replikacji badań.

To tytuł rozmowy, którą dla podcastu Praktyczna strona treningu przeprowadził ze mną Artur Mohr. Zapraszam do wysłuchania odcinka z moim udziałem.

O czym rozmawialiśmy

Na początku opowiadam o mniej znanej części mojej pracy: przy wyprawie na Morze Rossa przygotowywałem kryteria doboru załogi i strategię zarządzania zespołem w sytuacjach kryzysowych. Latami szkoliłem też ludzi biznesu – ze sprzedaży, negocjacji, a przede wszystkim z motywowania i zarządzania zespołami. Jedno wiem na pewno: ludźmi nie da się zarządzać wyłącznie kijem. Motywacja oparta na strachu przed utratą pracy prędzej czy później kończy się strajkiem włoskim i wewnętrzną dywersją.

Jeśli to relacja z drugim człowiekiem jest tym, co leczy, to po co nam psychoterapeuta? Wtedy jest on po prostu zawodowym przyjacielem, któremu płacimy, bo przyjaciół nie mamy albo nie chcemy się przed nimi otwierać. Można tak robić, ale dlaczego nazywamy to psychoterapią?

Słowo „psychosomatyka” bywa jednym słowem na tysiące braków w naszej wiedzy – wygodnym, piłatowym umyciem rąk. Przez lata stres uważano za przyczynę choroby wrzodowej żołądka, a gdy okazało się, że odpowiada za nią bakteria Helicobacter pylori, środowisko medyczne stawiało taki opór, że jeden z odkrywców połknął ją, by udowodnić to na sobie. Opór wobec niewygodnych faktów jest w psychoterapii jeszcze silniejszy. Dlatego tak ważne są replikacje: pojedyncze badanie to dopiero pierwszy krok, a nie prawo obowiązujące zawsze i wszędzie.

Historie pacjentów, którym terapia zaszkodziła, zebrałem w „Psychoterapii bez makijażu”, a o tym, dlaczego wiele metod nie przechodzi naukowej weryfikacji, piszę w „Zakazanej psychologii”.

Inne rozmowy i wywiady poświęcone podobnej problematyce:

Kuszenie młodego Wertera

Nie każdy potrzebuje psychoterapii

Psychologia popularna jest pełna przekłamań. Które mity psychologiczne szkodzą najbardziej?

„Giganci psychologii” – relacja wideo ze spotkania autorskiego

Psychoterapeuci z jarmarku

Epidemia samotności – czy to fakt?


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Premiera eBooka „Gigantów psychologii”

Miło mi poinformować, że jeszcze przed Świętami Bożego Narodzenia 2023 r. długo wyczekiwany przez czytelników eBook trafił do sieci dystrybucyjnej.

Kup eBooka

Informacje o dostępności eBooka w innych księgarniach znajdziesz klikając w Lubimy czytać.

Więcej o książce TUTAJ

Sztuka łowienia w szerokim strumieniu

To tytuł recenzji Autorstwa Anety Zawadzkiej, poświęconej mojej książce Giganci psychologii, opublikowanej w FORUM AKADEMICKIM 4/2022. Zapraszam do lektury!

Dużo i ciągle więcej. Czego? Modalności terapeutycznych (obecnie jest ich ponad sześćset) oraz konstruktów teoretycznych (tych naliczono już tysiące). Gdzie? W dziedzinie, która od lat cieszy się niezmienną popularnością, każdego roku przyciągając kolejne rzesze chętnych do jej studiowania. O jakiej dziedzinie mowa? O psychologii. Co kryje się za jej fenomenem, jak mocne są fundamenty, co stanowi o sile, a co jest jej słabością, a także jakie wyzwania ją czekają w nadchodzącej przyszłości? Na te i wiele innych pytań udzieliło odpowiedzi Tomaszowi Witkowskiemu, autorowi książki Giganci psychologii, liczne grono wpływowych autorytetów. Wybrani na podstawie istniejących rankingów akademickich rozmówcy włączyli się w szeroki nurt wymiany myśli, dzieląc się refleksjami oraz przybliżając idee i koncepcje, nad którymi pracują. I chociaż zaprezentowany przekrój poglądów nie pretenduje, jak zastrzega Witkowski, do miana „wyczerpującego, obiektywnego, naukowego przeglądu stanowisk”, warto uważnie przyjrzeć się eksponowanym treściom. Niecodziennie bowiem ma się okazję, by spotkać w jednym miejscu tak wielu specjalistów z danej dziedziny. Czytelnik może wręcz odnieść wrażenie, że uczestniczy we wspólnej konferencji dotyczącej stanu psychologii jako nauki, podczas której może śledzić wypowiedzi uznanych profesjonalistów.

Recepcja bardzo zróżnicowanych treści jest o tyle łatwiejsza, że Witkowski stworzył rodzaj wystandaryzowanego kwestionariusza, co oznacza, że wszyscy rozmówcy otrzymali podobne pytania, moderowane następnie w zależności od przebiegu rozmowy. W gronie zaproszonych gości znalazł się neurobiolog, psycholog społeczny, kliniczny i rozwojowy. Spotkamy tutaj także reprezentanta ruchu na rzecz otwartej nauki, poznamy autorytet w dziedzinie globalnego zdrowia psychicznego oraz przedstawiciela psychologii krytycznej. W trakcie trwania tego swoistego kongresu poruszone zostały zagadnienia dotyczące m.in. działania oraz inżynierii pamięci, funkcjonowania paradygmatu efektu dezinformacji, możliwości wszczepiania fałszywych wspomnień czy wpływu genów i środowiska na ludzkie zachowanie. Wybrzmiały głosy mówiące o problemie presji związanej z publikowaniem i o kłopotach związanych z obszarem replikowalności badań. Pojawiły się kwestie dotyczące błędów w myśleniu i potencjalnej szkodliwości popularnych przekonań, z których część opiera się na wątpliwych merytorycznie fundamentach. Rozmówcy wypowiadali się także na temat sztucznej inteligencji, DNA traktowanego jako system wczesnego ostrzegania czy o kwestii naddiagnozowania.

Przy okazji prezentowania naukowych dokonań interlokutorów autor przybliżył ich sylwetki od strony osobistej. Dzięki takiemu zabiegowi możemy dostrzec i uzmysłowić sobie, że poważni naukowcy są także ludźmi pełnymi pozazawodowych pasji. Jedni grają w zespole rockowym albo na wiolonczeli, inni podnoszą ciężary, a jeszcze inni samotnie żeglują po Morzu Północnym.

Tomasz Witkowski znany jest od lat z demaskowania niesprawdzonych koncepcji oraz szkodliwych mitów. Ten psycholog i autor licznych publikacji niestrudzenie zabiega o wyeliminowanie pseudonauki z psychologii, przy każdej okazji wskazując na konieczność posługiwania się teoriami opierającymi się na dowodach. Niełatwa to droga. Sporej determinacji wymaga odrzucenie pokusy podążania za popularnymi intelektualnymi ideami oraz chwilowymi modami. Do tego potrzebne jest krytyczne podejście, odwaga, by chodzić pod prąd oraz gotowość odrzucenia przygotowanych założeń, jeśli tylko nie spełniają one kryteriów naukowości. Nie wszyscy mają w sobie dość siły, by sprostać takim wymogom. Zaproszonym rozmówcom, jak przekonuje autor, z pewnością jej nie zabrakło.

Aneta Zawadzka

Tomasz WITKOWSKI, Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku, tłum. Magdalena Wajda-Kacmajor, Anna Alochno-Janas, Agnieszka Cioch, Wydawnictwo BEZ MASKI, Wrocław 2021.

„Giganci psychologii” – spotkanie autorskie w Sopocie.

W piątek, 25 sierpnia 2023 roku o godz. 17:00 w Księgarni Smak Słowa (ul. Bohaterów Monte Cassino 6A) odbyło się spotkanie autorskie poświęcone głównie (choć nie tylko) mojej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku.

Organizatorem spotkania było Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, a współorganizatorami Wydawnictwo „Bez Maski” i Klub Sceptyków Polskich. Spotkanie prowadził wiceprezes PSR, Kamil Gaweł. Dziękuję wszystkim za przybycie i ożywioną dyskusję.

Oto mała foto-relacja:

Może być zdjęciem przedstawiającym 3 osoby, w budynku i tekst

Spotkanie uświetniła obecność tłumaczki ksiażki – Magdaleny Wajdy-Kacmajor (w środku). Z lewej wydawczyni – Urszula Zadorożna.
Zaszczycił nas swoją obecnością również prof. Wiesław Łukaszewski.

Może być zdjęciem przedstawiającym 2 osoby i tekst

„Giganci psychologii” – spotkanie autorskie w Warszawie!

W środę, 10 maja 2023 roku o godz. 19:00 w Księgarni Tarabuk, mieszczącej się w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski (ul. Jazdów 2, Warszawa) odbędzie się spotkanie autorskie poświęcone głównie (choć nie tylko) mojej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku.

Organizatorem spotkania jest Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, a współorganizatorami Wydawnictwo „Bez Maski” i Klub Sceptyków Polskich. Spotkanie poprowadzi wiceprezes PSR, Kamil Gaweł. Wstęp wolny.

Szczegóły wydarzenia na Facebooku:

https://www.facebook.com/events/s/giganci-psychologii-spotkanie-/947504996375839/

Zapraszam serdecznie!

„Giganci psychologii” – po raz pierwszy w Poznaniu!

W piątek, 21 kwietnia 2023 roku o godz. 18:00 w księgarni Bookowski, Centrum Kultury Zamek (ul. Św. Marcina 80/82, Poznań) odbędzie się spotkanie autorskie poświęcone głównie (choć nie tylko) mojej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Będzie to moje pierwsze spotkanie z czytelnikami z Poznania. Organizatorem spotkania jest Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, a współorganizatorami Wydawnictwo „Bez Maski” i Klub Sceptyków Polskich. Spotkanie poprowadzi wiceprezes PSR, Kamil Gaweł. Wstęp wolny.

Szczegóły wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/events/1598279160599309

Zapraszam serdecznie!

„Giganci psychologii” – relacja wideo ze spotkania autorskiego

Spotkanie autorskie we wrocławskiej księgarni Tajne Komplety wokół „Gigantów psychologii”: skąd pomysł na książkę, co psychologom przeszkadza w uprawianiu dobrej nauki i czego nauczyła mnie rozmowa z Danielem Kahnemanem.

W środę, 25 stycznia 2023 roku o godz. 18:00 w księgarni „Tajne Komplety” we Wrocławiu odbyło się spotkanie autorskie poświęcone głównie (choć nie tylko) mojej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Organizatorem spotkania było Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, a współorganizatorami Wydawnictwo „Bez Maski” i Klub Sceptyków Polskich. Spotkanie prowadził wiceprezes PSR, Jacek Tabisz. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania relacji!

O czym było spotkanie

Na spotkaniu, które prowadził Jacek Tabisz, opowiadałem, skąd wziął się pomysł „Gigantów psychologii”. W drugiej dekadzie XXI wieku psychologią wstrząsnęła seria skandali: oszustwa Diederika Stapela, rekordzisty pod względem wycofanych artykułów, list otwarty Daniela Kahnemana wzywający psychologów społecznych do zmierzenia się z kryzysem replikacji, współpraca psychologów wspieranych przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne przy doskonaleniu metod przesłuchań oraz podważenie eksperymentu więziennego Zimbardo. Chciałem zapytać najwybitniejszych badaczy, co dalej z naszą dziedziną.

Wielu moich rozmówców wskazuje na system grantowy. Nagradza on badania proste, punktowe i łatwe do opublikowania, najczęściej ankiety wypełniane przed ekranem komputera zamiast obserwacji rzeczywistych zachowań. Kto zada pytanie o wolną wolę albo naturę świadomości, ryzykuje brak wyników, brak punktów i w końcu utratę pracy. Część rozmówców nie chciała odpowiadać na niektóre pytania, a w książce zostawiłem tylko te fragmenty, które coś wnoszą.

Mówiliśmy też o sztucznej inteligencji jako narzędziu badawczym, które psychologia wciąż niedocenia, o memetyce, która przepadła między biologią a naukami o kulturze, i o postulacie „dekolonizacji” psychologii. Najbardziej przygnębiające było dla mnie to, co usłyszałem od Kahnemana o jego metodzie współpracy adwersarzy: przeciwnicy w sporze wspólnie projektują eksperyment, który ma go rozstrzygnąć. Od lat, gdy ją zaproponował, udało się to zrobić tylko kilka razy. Głównym celem nauki staje się dziś kariera, a prawda bywa jej produktem ubocznym.

Wszystkie te rozmowy znajdziesz w książce „Giganci psychologii”.

„Giganci psychologii” – zapraszam na spotkanie autorskie

W środę, 25 stycznia 2023 roku o godz. 18:00 w księgarni „Tajne Komplety” we Wrocławiu odbędzie się spotkanie autorskie poświęcone głównie (choć nie tylko) mojej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Organizatorem spotkania jest Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, a współorganizatorami Wydawnictwo „Bez Maski” i Klub Sceptyków Polskich. Spotkanie poprowadzi wiceprezes PSR, Jacek Tabisz. Wstęp wolny.

Szczegóły wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/events/872582863865925

Zapraszam serdecznie!

„Zdrowy ferment” – recenzja „Gigantów psychologii”

W listopadzie 2022 r. miesięcznik „Nowe Książki” zamieścił obszerną recenzję Gigantów psychologii autorstwa Karoliny Bińkowskiej zatytułowaną  Zdrowy ferment.

Czy psychologia spłonie w ogniu krytyki? Czym wytłumaczyć wielkie zainteresowanie studiowaniem psychologii? Skąd w niej mrowie kontrowersji? Jaką ma przyszłość/ Tomasz Witkowski zdaje sobie sprawę, że rzetelne odpowiedzi na owe pytania są trudne, więc aby je uzyskać udaje się do tych przedstawicieli różnych gałęzi psychologii, którzy cieszą się międzynarodowym autorytetem. (…)

Otrzymaliśmy ciekawy wgląd w dyscyplinę pełną niepewności, wyzwań i fascynujących odkryć. Atrakcyjność lektury potęgują entuzjazm poznawczy i wysokie kompetencje Tomasza Witkowskiego. (…)

Inspirujące teksty nie tylko dla psychologów.  

Aby przeczytać całość recenzji kliknij link: Zdrowy ferment

Aby dowiedzieć się więcej o książce kliknij w okładkę. 

Z czym mierzy się współczesna psychologia?

Rozmowa w internetowym Radiu Algorytmia, dla której pretekstem była moja ostatnia książka Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku.

KUP KSIĄŻKĘ

Giganci psychologii to wyjątkowy zbiór pogłębionych wywiadów, do których autor zaprosił najbardziej wpływowych współczesnych psychologów. Rozmowy przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje trawiące tę dziedzinę i zderzenie wizji tego, czym psychologia jest dzisiaj i co przyniesie jej przyszłość.

Rozmówcy otwarcie poruszają temat kryzysu w psychologii, badają jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Omawiają również wyzwania, które stoją przed tą dziedziną, swoje osiągnięcia i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd.

Wśród rozmówców znaleźli się pionierzy, którzy ukształtowali psychologię taką, jaką znamy dzisiaj, reprezentujący szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, psychologię głównego nurtu, psychologię krytyczną i neuronaukę, aż po ruch otwartej nauki.

„Zachwycająca książka, pełna zaskakujących i wnikliwych odpowiedzi na nurtujące pytania. Obejmuje całą psychologię i nauki o umyśle. Lektura obowiązkowa.”

prof. Michael S. Gazzaniga, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, autor Istoty człowieczeństwa

„Giganci psychologii to angażująca i często prowokująca książka, pełna fascynujących spostrzeżeń wybitnych badaczy, których praca znacząco przyczyniła się do rozwoju psychologii. Każdy zainteresowany przeszłością, teraźniejszością lub przyszłością psychologii, powinien niezwłocznie przeczytać tę książkę.”

prof. Daniel L. Schacter, Uniwersytet Harvarda, autor Siedmiu grzechów pamięci

„Wspaniała książka – fascynujące szkice biograficzne, przenikliwe i mądre wywiady. Gorąco polecam psychologom, studentom i szerokiemu gronu czytelników.”

prof. Henry „Roddy” Roediger, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, redaktor „Science of Memory Concepts”

„Giganci psychologii to zbiór odkrywczych i inspirujących wywiadów z czołowymi psychologami o szerokich zainteresowaniach badawczych – od heurystyk po genetykę behawioralną. Ich kariery, przedstawione w postaci zajmujących historii, poprzedzają dogłębne dyskusje na temat ich wkładu naukowego i poglądów na takie współczesne zagadnienia jak replikacja, otwarta nauka, sztuczna inteligencja i znaczenie badań psychologicznych w życiu codziennym. Polecam wszystkim, którzy martwią się, dokąd zmierza psychologia w XXI wieku oraz studentom, którzy chcą kroczyć tą fascynującą ścieżką.”

Prof. Trevor W. Robbins, Universytet Cambridge, współautor The neurobiology of addiction

„Myślę, że książka ta może być ważną kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń, gdyż oferuje spojrzenie na psychologów i dyscyplinę, jakimi były na początku XXI wieku.”

prof. Lisa Osbeck, Uniwersytet Zachodniej Georgii

„Doniosłe przemyślenia liderów psychologii zawarte w książce, stanowią niezwykle użyteczny i oryginalny wkład w naszą dziedzinę.”

prof. James E. Alcock, Uniwersytet Yorku, Kanada, autor Parapsychology – Science Or Magic?

„Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie za sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, rozpoczynających dopiero swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się, jak feniks z popiołów, uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.”

Rouven Schaefer, „Skeptiker”

„Nowa książka Tomasza Witkowskiego Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku dostarcza intrygującego spojrzenia na obecny stan psychologii, jej problemy i możliwe rozwiązania oraz nadzieje na przyszłość.

Spotkałam kilku rozmówców Witkowskiego, ale teraz czuję, że spędziłam z nimi więcej czasu i lepiej ich znam. I wiele się od nich nauczyłam. Jeśli chcesz spotkać się z tymi psychologami i poznać aktualny stan psychologii, ta książka jest na to świetnym sposobem. Unikalne podejście Witkowskiego zaowocowało czytelną, zabawną i bardzo pouczającą książką. Gorąco polecam.”

Harriet Hall, Science-Based Medicine

„Tomasz Witkowski okazuje się sprawnym rozmówcą, bardzo kompetentnym i dobrze poinformowanym w kwestiach psychologicznych i filozoficznych.”

Prof. Michael Heap, redaktor naczelny „Skeptical Intelligencer”

W programie Na Wspak o „Gigantach psychologii”

Reżyser, scenarzysta filmowy i dziennikarz radiowy, Konrad Szołajski w swoim autorskim programie Na Wspak realizowanym w ramach Resetu Obywatelskiego, rozmawia ze mną o mojej ostatniej książce. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania rozmowy.

KUP KSIĄŻKĘ

Giganci psychologii to wyjątkowy zbiór pogłębionych wywiadów, do których autor zaprosił najbardziej wpływowych współczesnych psychologów. Rozmowy przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje trawiące tę dziedzinę i zderzenie wizji tego, czym psychologia jest dzisiaj i co przyniesie jej przyszłość.

Rozmówcy otwarcie poruszają temat kryzysu w psychologii, badają jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Omawiają również wyzwania, które stoją przed tą dziedziną, swoje osiągnięcia i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd.

Wśród rozmówców znaleźli się pionierzy, którzy ukształtowali psychologię taką, jaką znamy dzisiaj, reprezentujący szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, psychologię głównego nurtu, psychologię krytyczną i neuronaukę, aż po ruch otwartej nauki.

„Zachwycająca książka, pełna zaskakujących i wnikliwych odpowiedzi na nurtujące pytania. Obejmuje całą psychologię i nauki o umyśle. Lektura obowiązkowa.”

prof. Michael S. Gazzaniga, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, autor Istoty człowieczeństwa

„Giganci psychologii to angażująca i często prowokująca książka, pełna fascynujących spostrzeżeń wybitnych badaczy, których praca znacząco przyczyniła się do rozwoju psychologii. Każdy zainteresowany przeszłością, teraźniejszością lub przyszłością psychologii, powinien niezwłocznie przeczytać tę książkę.”

prof. Daniel L. Schacter, Uniwersytet Harvarda, autor Siedmiu grzechów pamięci

„Wspaniała książka – fascynujące szkice biograficzne, przenikliwe i mądre wywiady. Gorąco polecam psychologom, studentom i szerokiemu gronu czytelników.”

prof. Henry „Roddy” Roediger, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, redaktor „Science of Memory Concepts”

„Giganci psychologii to zbiór odkrywczych i inspirujących wywiadów z czołowymi psychologami o szerokich zainteresowaniach badawczych – od heurystyk po genetykę behawioralną. Ich kariery, przedstawione w postaci zajmujących historii, poprzedzają dogłębne dyskusje na temat ich wkładu naukowego i poglądów na takie współczesne zagadnienia jak replikacja, otwarta nauka, sztuczna inteligencja i znaczenie badań psychologicznych w życiu codziennym. Polecam wszystkim, którzy martwią się, dokąd zmierza psychologia w XXI wieku oraz studentom, którzy chcą kroczyć tą fascynującą ścieżką.”

Prof. Trevor W. Robbins, Universytet Cambridge, współautor The neurobiology of addiction

„Myślę, że książka ta może być ważną kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń, gdyż oferuje spojrzenie na psychologów i dyscyplinę, jakimi były na początku XXI wieku.”

prof. Lisa Osbeck, Uniwersytet Zachodniej Georgii

„Doniosłe przemyślenia liderów psychologii zawarte w książce, stanowią niezwykle użyteczny i oryginalny wkład w naszą dziedzinę.”

prof. James E. Alcock, Uniwersytet Yorku, Kanada, autor Parapsychology – Science Or Magic?

„Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie za sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, rozpoczynających dopiero swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się, jak feniks z popiołów, uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.”

Rouven Schaefer, „Skeptiker”

„Nowa książka Tomasza Witkowskiego Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku dostarcza intrygującego spojrzenia na obecny stan psychologii, jej problemy i możliwe rozwiązania oraz nadzieje na przyszłość.

Spotkałam kilku rozmówców Witkowskiego, ale teraz czuję, że spędziłam z nimi więcej czasu i lepiej ich znam. I wiele się od nich nauczyłam. Jeśli chcesz spotkać się z tymi psychologami i poznać aktualny stan psychologii, ta książka jest na to świetnym sposobem. Unikalne podejście Witkowskiego zaowocowało czytelną, zabawną i bardzo pouczającą książką. Gorąco polecam.”

Harriet Hall, Science-Based Medicine

„Tomasz Witkowski okazuje się sprawnym rozmówcą, bardzo kompetentnym i dobrze poinformowanym w kwestiach psychologicznych i filozoficznych.”

Prof. Michael Heap, redaktor naczelny „Skeptical Intelligencer”

O „Gigantach psychologii” w Poczytalni TVP 3

Rozmowa na temat mojej ostatniej książki przeprowadzona ze mną przez red. Annę Roży w programie Poczytalnia TVP 3. Za scenerię spotkania posłużyło wnętrze słynnego kieleckiego dworca autobusowego. Aby posłuchać i obejrzeć rozmowę, kliknij na zdjęcie poniżej.

KUP KSIĄŻKĘ

Giganci psychologii to wyjątkowy zbiór pogłębionych wywiadów, do których autor zaprosił najbardziej wpływowych współczesnych psychologów. Rozmowy przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje trawiące tę dziedzinę i zderzenie wizji tego, czym psychologia jest dzisiaj i co przyniesie jej przyszłość.

Rozmówcy otwarcie poruszają temat kryzysu w psychologii, badają jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Omawiają również wyzwania, które stoją przed tą dziedziną, swoje osiągnięcia i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd.

Wśród rozmówców znaleźli się pionierzy, którzy ukształtowali psychologię taką, jaką znamy dzisiaj, reprezentujący szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, psychologię głównego nurtu, psychologię krytyczną i neuronaukę, aż po ruch otwartej nauki.

„Zachwycająca książka, pełna zaskakujących i wnikliwych odpowiedzi na nurtujące pytania. Obejmuje całą psychologię i nauki o umyśle. Lektura obowiązkowa.”

prof. Michael S. Gazzaniga, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, autor Istoty człowieczeństwa

„Giganci psychologii to angażująca i często prowokująca książka, pełna fascynujących spostrzeżeń wybitnych badaczy, których praca znacząco przyczyniła się do rozwoju psychologii. Każdy zainteresowany przeszłością, teraźniejszością lub przyszłością psychologii, powinien niezwłocznie przeczytać tę książkę.”

prof. Daniel L. Schacter, Uniwersytet Harvarda, autor Siedmiu grzechów pamięci

„Wspaniała książka – fascynujące szkice biograficzne, przenikliwe i mądre wywiady. Gorąco polecam psychologom, studentom i szerokiemu gronu czytelników.”

prof. Henry „Roddy” Roediger, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, redaktor „Science of Memory Concepts”

„Giganci psychologii to zbiór odkrywczych i inspirujących wywiadów z czołowymi psychologami o szerokich zainteresowaniach badawczych – od heurystyk po genetykę behawioralną. Ich kariery, przedstawione w postaci zajmujących historii, poprzedzają dogłębne dyskusje na temat ich wkładu naukowego i poglądów na takie współczesne zagadnienia jak replikacja, otwarta nauka, sztuczna inteligencja i znaczenie badań psychologicznych w życiu codziennym. Polecam wszystkim, którzy martwią się, dokąd zmierza psychologia w XXI wieku oraz studentom, którzy chcą kroczyć tą fascynującą ścieżką.”

Prof. Trevor W. Robbins, Universytet Cambridge, współautor The neurobiology of addiction

„Myślę, że książka ta może być ważną kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń, gdyż oferuje spojrzenie na psychologów i dyscyplinę, jakimi były na początku XXI wieku.”

prof. Lisa Osbeck, Uniwersytet Zachodniej Georgii

„Doniosłe przemyślenia liderów psychologii zawarte w książce, stanowią niezwykle użyteczny i oryginalny wkład w naszą dziedzinę.”

prof. James E. Alcock, Uniwersytet Yorku, Kanada, autor Parapsychology – Science Or Magic?

„Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie za sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, rozpoczynających dopiero swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się, jak feniks z popiołów, uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.”

Rouven Schaefer, „Skeptiker”

„Nowa książka Tomasza Witkowskiego Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku dostarcza intrygującego spojrzenia na obecny stan psychologii, jej problemy i możliwe rozwiązania oraz nadzieje na przyszłość.

Spotkałam kilku rozmówców Witkowskiego, ale teraz czuję, że spędziłam z nimi więcej czasu i lepiej ich znam. I wiele się od nich nauczyłam. Jeśli chcesz spotkać się z tymi psychologami i poznać aktualny stan psychologii, ta książka jest na to świetnym sposobem. Unikalne podejście Witkowskiego zaowocowało czytelną, zabawną i bardzo pouczającą książką. Gorąco polecam.”

Harriet Hall, Science-Based Medicine

„Tomasz Witkowski okazuje się sprawnym rozmówcą, bardzo kompetentnym i dobrze poinformowanym w kwestiach psychologicznych i filozoficznych.”

Prof. Michael Heap, redaktor naczelny „Skeptical Intelligencer”

Zapraszam na spotkanie autorskie

17 maja 2022 roku o godz. 18:00 odbędzie się spotkanie autorskie online poświęcone mojej najnowszej książce Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Organizatorem spotkania jest Uniwersytet SWPS. Organizatorzy zapewniają, ze w spotkaniu może wziąć udział każdy, kto wypełni

FORMULARZ ZGŁOSZENIA

Zapraszam serdecznie!

Czy nadchodzą wieki ciemne? O kryzysie w nauce – wywiad

Zapraszam do wysłuchania wywiadu, który z okazji ukazania się mojej nowej książki Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku przeprowadził ze mną przedstawiciel Wydawnictwa WEI. Tematem rozmowy był szeroko pojęty kryzys w nauce. Czy rzeczywiście mamy z nim do czynienia? Jeśli tak, to jaka jest jego skala? Jaka jest jego istota? Na ile poważne jest to zjawisko?


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Andrzej Koraszewski: Giganci podejrzanej profesji

Studio Opinii – Niezależny portal dziennikarski, w Sieci od 1.10.2008

Nie mogę wykluczyć, że wrocławski psycholog Tomasz Witkowski jest lepiej znany poza Polską niż w Polsce.

To początek recenzji Gigantów psychologii autorstwa Andrzeja Koraszewskiego, która pierwotnie ukazała się w portalu Listy z naszego sadu, a niedawno została przedrukowana przez Studio Opinii. Zapraszam do lektury!

Nie mogę wykluczyć, że wrocławski psycholog Tomasz Witkowski jest lepiej znany poza Polską niż w Polsce. Oczywiście mogę być w błędzie. Pytałem o to nazwisko kilku młodych psychologów i patrzyli na mnie mętnym wzrokiem. Próbka maleńka, wynik bez znaczenia. Czytałem również wypowiedzi polskich psychologów, którzy doskonale znają nazwisko Tomasza Witkowskiego i bardzo go nie lubią. To psycholog, który jest podejrzliwy wobec swojego zawodu i pokazujący, że jest w nim bardzo dużo szarlatanerii.

Jego (chyba) najbardziej znana książka, Zakazana psychologia jest, jak sam pisał, próbą „oczyszczenia” psychologii z hochsztaplerstwa. Czy można nauki społeczne oczyścić z hochsztaplerstwa? Między nami mówiąc, szczerze w to wątpię. Sam jestem z wykształcenia socjologiem i często powtarzam, że socjologia nie jest nauką. Są wspaniali socjolodzy, ale nie ma niczego takiego jak teoria socjologiczna, którą można sfalsyfikować. Już na pierwszym roku studiów Stanisław Ossowski ostrzegał nas, że socjologia jest bardziej wiedzą niż nauką. Było to ostrzeżenie, którego wagę rozumiałem lepiej z każdym rokiem życia.

Tomasz Witkowski przygląda się pracy psychoterapeutów i ma wątpliwości, ogląda przeprowadzane przez psychologów eksperymenty i nieodmiennie zadaje pytanie, czy wyniki są powtarzalne. Zauważa, że nie tylko aż nazbyt często te wyniki nie są powtarzalne, ale mamy tu długą historię badań nie tylko nie całkiem rzetelnych, ale wręcz sfałszowanych. Witkowski nie porzucił jednak swojego zawodu psychologa i uparcie szuka w nim tego, co można nazwać nauką, nawet jeśli to nie jest nauka w tym samym rozumieniu co fizyka, chemia, czy biologia, ale jednak dziedzina, w której obowiązują metody naukowe i w której daje się zredukować dowolność. Witkowski nie tylko demaskuje szalbierstwo, uparcie szuka tego, co po odrzuceniu szalbierstwa pozostaje. Stąd właśnie jego książka pod tytułem  Giganci psychologii. 14 wywiadów z tymi, którzy są dla Autora wzorem, że można psychologię uprawiać rzetelnie i jeden wywiad, którego obecności w tym zestawie nie rozumiem, (ale o tym później). Książka ukazała się pierwotnie po angielsku, a teraz nakładem wydawnictwa „Bez maski” ukazała się po polsku, a przełożyła ją trójka tłumaczy: Magdalena Wajda-Kacmajor, Anna Alochno-Janas oraz Agnieszka Cioch.     

We wstępie autor pisze, że psychologia jest dziś jednym z najbardziej popularnych kierunków. (Nie dodaje, że może to być spowodowane spadkiem zainteresowania zakonami żeńskimi i męskimi). Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych około półtora miliona studentów rocznie wybiera kurs wprowadzenia do psychologii. Zatrudnienie w psychologii rośnie dziś szybciej, niż w rolnictwie maleje. W gazetach widzimy całe strony porad psychologów, a wielu ludzi spędza po kilka godzin w tygodniu na spowiedzi u psychoterapeutów. Dziennikarze w świątek i piątek zapraszają psychologów do studia, żeby nam wyjaśnili zawiłości duszy polityków i innych przestępców.

Jednocześnie – pisze we wstępie Tomasz Witkowski – dziedzina ta jest pełna kontrowersji, błędów, niepewnych twierdzeń, a nawet miotów. W ciągu ostatnich lat psychologią wstrząsnęły kolejne skandale, takie jak udział psychologów w doskonaleniu przesłuchań więźniów, zdemaskowanie jednego z największych oszustów naukowych czy wielokrotne porażki replikacji znanych eksperymentów, głównie w psychologii społecznej.”

Autor pisze, że jego wywiady z najbardziej znanymi psychologami na świecie to substytut tak potrzebnej debaty na temat wad i tego, co wartościowe w tej dziedzinie. Skorzystał z internetowego rankingu 50 najbardziej wpływowych psychologów na świecie. Jedni z tej listy odmówili udziału w tym projekcie, inni nie odpowiedzieli, w efekcie dostaliśmy niesłychanie ciekawą solidną próbę opinii przedstawicieli Olimpu tej profesji.

Kiedyś zapytano mnie, czy jestem marksistą. Odpowiedziałem uprzejmie, że nie, że od Kapitału Karola Marksa zdecydowanie wolę jego Nędzę filozofii, ale i inne jego książki są nadal ciekawe dla historyków gospodarki. Książka Tomasza Witkowskiego może nie jest skierowana do masowego odbiorcy, nie traktuje również wyłącznie o nędzy psychologii, ale dla każdego, kogo interesuje dramat nauk społecznych, jest to pozycja fascynująca. 

Zastanawiając się jak podejść do drugiego czytania, pomyślałem, że warto rozłożyć lekturę na piętnaście dni i czytać każdy z tych wywiadów osobno. W pierwszym podejściu zacząłem od poprzedzających każdy z tych wywiadów not biograficznych, które same w sobie mogą stanowić jakby osobny esej. Drogi życiowe naprawdę wielkich ludzi nauki są nieodmiennie fascynujące. Jedne nazwiska dobrze znałem, o innych czytałem, z jeszcze innymi spotykałem się po raz pierwszy, ale też psychologia nie jest dziedziną, którą rzetelnie obserwuję.

Ten zestaw wywiadów otwiera rozmowa z Elizabeth F. Loftus. Tomasz Witkowski, w odróżnieniu od większości dziennikarzy, do każdego wywiadu przygotowywał się całymi miesiącami, próbując dowiedzieć się wszystkiego o człowieku, z którym zamierzał przeprowadzić rozmowę. Jak pisze, życiorys Loftus mógłby być kanwą wstrząsającego filmu. Urodziła się w 1944 roku jako córka lekarza, jako sześciolatka była molestowana przez opiekuna, jej matka prawdopodobnie popełniła samobójstwo, kiedy Elisabeth miała 14 lat. Na studia poszła na kierunek psychologii matematycznej, gdzie była jedyną dziewczyną. W pierwszym okresie po studiach zajęła się dość abstrakcyjnym tematem organizacji informacji semantycznej w pamięci długotrwałej. Podczas lunchu z kuzynką, prawniczką usłyszała niepokojące pytanie – ile podatnicy płacą za jej badania i co za to dostają? Niebawem miała zmienić kierunek swoich badań i skoncentrować się na kwestii działania pamięci w naturalnych warunkach, rozpoczynając od empirycznego badania naocznych świadków. (To, że nasze wspomnienia ulegają deformacji, wiemy wszyscy i to od dzieciństwa. Wystarczy przypomnieć sobie spory rodziców, o takie czy inne wydarzenie, którego oboje byli świadkami). Loftus wzięła się jednak za sprawy, w których zniekształcona pamięć może mieć tragiczne konsekwencje. Obserwacja rozpraw sądowych i jej pierwszy artykuł na ten temat wywołał lawinę reakcji prawników i próśb o pomoc, co rozpoczęło zupełnie nowy rozdział w jej życiu. Zyskała sławę, pokazując, że możemy pamiętać rzeczy, które nigdy nie  miały miejsca, a co więcej, że mogą w tym maczać palce psychoterapeuci. Oczywiście tej sławie towarzyszyły również konflikty, wrogość poczucie osamotnienia i zdrady ze strony macierzystej uczelni.           

Tak jak dla Elisabeth Loftus ważna jest matematyka i logika, dla Roberta Plomina psychologia jest nierozłączna z genetyką. Ktokolwiek czyta prace biologów, a w szczególności genetyków, spotykał nazwisko tego psychologa setki razy. Oczywiście to jego zainteresowanie wiedzą ścisłą wiele razy narażało go na podejrzliwe spojrzenia kolegów psychologów. Jak pisze Tomasz Witkowski, Plomin zaczynał studia od filozofii, przeskoczył na psychologię, a podczas pracy nad doktoratem, wpadł po uszy w genetykę. Problem, gdzie decydują o naszej osobowości geny, a gdzie środowisko, długo był dla wielu swego rodzaju tabu, bo lewicowa ideologia pchała do jezuickiej wiary, że absolutnie wszystko można załatwić przez wychowanie. Niektórzy pamiętają burzę, jaką wywołała publikacja The Bell Curve Richarda J. Herrnsteina i Charlesa Murraya, Rober Plomin nie tylko wystąpił w ich obronie, ale po publikacji tej książki przestał robić uniki. Plomin jest słynny przede wszystkim z powodu swoich badań nad bliźniakami, które dają niesamowity wgląd w to, jak bardzo rządzą nami geny, ale również w to, jak silnie działanie genów modyfikuje środowisko. Na pytanie, czy jesteśmy świadkami rewolucji DNA w psychologii klinicznej i psychoterapii, Plomin odpowiada stanowczo, że tak. Dziś, kiedy badania DNA są już łatwo dostępne i stosunkowo tanie, możemy ustalić, czy dany pacjent będzie lepiej reagował na leczenie farmakologiczne, czy na terapię poznawczo-behawioralną. Badanie DNA daje szanse wczesnego ostrzegania. Roberta Plomina nie interesują różnice między całymi klasami, płciami, czy innymi grupami ludzi. Istotne są różnice między jednostkami, istotne są pytania, co jest możliwe, co działa, a co nie działa i skupienie się na tym, co daje się rzetelnie badać bez ulegania ideologii. Jak mówi, psychologia pozostaje ważna, jednak nie sama, ale w połączeniu z innymi naukami przyrodniczymi.        

W sumie to bardzo interesujący projekt pokazujący nadzieje i obawy ze strony tych, którzy ze względu na swoją nieprzeciętną wrodzoną inteligencję, pracowitość i rzetelność pchają ten wózek do przodu, narażając się na gniewne okrzyki ze środka peletonu. Spotykamy w tej książce znakomite i głośne nazwiska, chociaż zdumienie budzi obecność Noama Chomsky’ego. Znakomity lingwista, który sławę w swojej dyscyplinie wykorzystał, żeby zostać gigantem psychomanipulacji, guru lewicowych agitatorów, człowiek, który nie spotkał tyrana, który nie wzbudzałby jego głębokiego szacunku, wielbiciel Mao, Pol Pota, wielki zwolennik „pokoju” z Iranem, cichy sympatyk Hezbollahu i specjalista od wszystkiego, pytany przez tak wielu o zdanie we wszystkich sprawach. Zdziwiłem się, że Autor omawianej książki nie wspomina, jak często łapano tego uczonego na kłamstwach, ani nie wyjaśnia, dlaczego właściwie zaliczył go do gigantów psychologii. Badań w tej dziedzinie nie dostarczył, ale wiedzę z tej dziedziny stosuje sprawnie jak biskup Jędraszewski. Nawiasem mówiąc, w ostatniej,  bardzo ciekawej rozmowie z Carol Tarvis, pada nazwisko Judith Rich Harris, zabawne, bo zabrakło mi tego nazwiska już przy czytaniu spisu treści.              

W posłowiu Autor pisze, że może z tym kryzysem to przesada, że czas porzucić poszukiwania jakiejś wielkiej unifikującej teorii o naszej psyche; wydaje się powtarzać, to co mówię od lat, że tak w socjologii, jak i w psychologii spotykamy fascynujących ludzi i są naprawdę ciekawe badania, które dają wkład w naukę z prawdziwego zdarzenia. Kryzysem jest zaufanie do czegoś, co zaledwie udaje naukę i tu giganci z ich rzetelnością i rozwagą są na wagę złota. Polecając tę książkę, muszę się zastrzec, że nie mam pojęcia, jak ją odbiorą inni. Ja zamierzam do niej niebawem wrócić, bo jest tam wiele myśli, które warto przetrawić. Dlaczego po zamknięciu książki przypomniała mi się opowieść o parze psychologów behawioralnych w łóżku i pytanie po stosunku: tobie było dobrze, a jak mnie było?

Tak czy inaczej, polecam tę i inne książki Tomasza Witkowskiego, bo dobre są, jak mawiał Pan stworzony na obraz i podobieństwo człowieka, którego to człowieka psyche poznawać warto, ale i tak dogadać się będzie trudno.

KUP KSIĄŻKĘ

Giganci psychologii to wyjątkowy zbiór pogłębionych wywiadów, do których autor zaprosił najbardziej wpływowych współczesnych psychologów. Rozmowy przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje trawiące tę dziedzinę i zderzenie wizji tego, czym psychologia jest dzisiaj i co przyniesie jej przyszłość.

Rozmówcy otwarcie poruszają temat kryzysu w psychologii, badają jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Omawiają również wyzwania, które stoją przed tą dziedziną, swoje osiągnięcia i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd.

Wśród rozmówców znaleźli się pionierzy, którzy ukształtowali psychologię taką, jaką znamy dzisiaj, reprezentujący szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, psychologię głównego nurtu, psychologię krytyczną i neuronaukę, aż po ruch otwartej nauki.

„Zachwycająca książka, pełna zaskakujących i wnikliwych odpowiedzi na nurtujące pytania. Obejmuje całą psychologię i nauki o umyśle. Lektura obowiązkowa.”

prof. Michael S. Gazzaniga, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, autor Istoty człowieczeństwa

„Giganci psychologii to angażująca i często prowokująca książka, pełna fascynujących spostrzeżeń wybitnych badaczy, których praca znacząco przyczyniła się do rozwoju psychologii. Każdy zainteresowany przeszłością, teraźniejszością lub przyszłością psychologii, powinien niezwłocznie przeczytać tę książkę.”

prof. Daniel L. Schacter, Uniwersytet Harvarda, autor Siedmiu grzechów pamięci

„Wspaniała książka – fascynujące szkice biograficzne, przenikliwe i mądre wywiady. Gorąco polecam psychologom, studentom i szerokiemu gronu czytelników.”

prof. Henry „Roddy” Roediger, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, redaktor „Science of Memory Concepts”

„Giganci psychologii to zbiór odkrywczych i inspirujących wywiadów z czołowymi psychologami o szerokich zainteresowaniach badawczych – od heurystyk po genetykę behawioralną. Ich kariery, przedstawione w postaci zajmujących historii, poprzedzają dogłębne dyskusje na temat ich wkładu naukowego i poglądów na takie współczesne zagadnienia jak replikacja, otwarta nauka, sztuczna inteligencja i znaczenie badań psychologicznych w życiu codziennym. Polecam wszystkim, którzy martwią się, dokąd zmierza psychologia w XXI wieku oraz studentom, którzy chcą kroczyć tą fascynującą ścieżką.”

Prof. Trevor W. Robbins, Universytet Cambridge, współautor The neurobiology of addiction

„Myślę, że książka ta może być ważną kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń, gdyż oferuje spojrzenie na psychologów i dyscyplinę, jakimi były na początku XXI wieku.”

prof. Lisa Osbeck, Uniwersytet Zachodniej Georgii

„Doniosłe przemyślenia liderów psychologii zawarte w książce, stanowią niezwykle użyteczny i oryginalny wkład w naszą dziedzinę.”

prof. James E. Alcock, Uniwersytet Yorku, Kanada, autor Parapsychology – Science Or Magic?

„Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie za sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, rozpoczynających dopiero swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się, jak feniks z popiołów, uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.”

Rouven Schaefer, „Skeptiker”

„Nowa książka Tomasza Witkowskiego Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku dostarcza intrygującego spojrzenia na obecny stan psychologii, jej problemy i możliwe rozwiązania oraz nadzieje na przyszłość.

Spotkałam kilku rozmówców Witkowskiego, ale teraz czuję, że spędziłam z nimi więcej czasu i lepiej ich znam. I wiele się od nich nauczyłam. Jeśli chcesz spotkać się z tymi psychologami i poznać aktualny stan psychologii, ta książka jest na to świetnym sposobem. Unikalne podejście Witkowskiego zaowocowało czytelną, zabawną i bardzo pouczającą książką. Gorąco polecam.”

Harriet Hall, Science-Based Medicine

„Tomasz Witkowski okazuje się sprawnym rozmówcą, bardzo kompetentnym i dobrze poinformowanym w kwestiach psychologicznych i filozoficznych.”

Prof. Michael Heap, redaktor naczelny „Skeptical Intelligencer”

Tama została przerwana

Najnowszy numer FORUM AKADEMICKIEGO zamieścił skrót rozmowy, którą przeprowadziłem z prof. Brianem Nosekiem, dyrektorem Center for Open Science, inicjatorem i koordynatorem wielu projektów replikacyjnych uznanym w 2015 r. przez „Nature” za jednego z 10 najbardziej wpływowych naukowców świata, rozmawia Tomasz Witkowski. Prezentowana poniżej rozmowa jest fragmentem dłuższego wywiadu, którego pełen zapis znajduje się w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku” Wydawnictwo Bez Maski, Wrocław, 2021. Tłumaczenie Magdalena Wajda-Kacmajor.

Tama została przerwana

Dzięki internetowi i mediom społecznościowym o wiele łatwiej wyjrzeć poza bańkę własnej dziedziny nauki i stwierdzić: „O rany, w biomedycynie też mają z tym problem. O, w ekonomii także. Zaraz, zaraz. A czy jest jakaś dziedzina, której on nie dotyka?”

Tama została przerwana 1

Tomasz Witkowski: Profesorze Nosek, jesteś jednym z najbardziej znanych na świecie propagatorów ruchu na rzecz otwartej nauki, który angażuje się w zwiększanie jej transparentności. Co skłoniło Cię do tak znaczącego zaangażowania się w poprawę metod badawczych i współpracy pomiędzy naukowcami?

Brian A. Nosek: Moje zainteresowanie tymi kwestiami rozpoczęło się podczas studiów, kiedy uczęszczałem na kurs z metod badawczych prowadzony przez Alana Kazdina. Było to w okolicach roku 1997, a wykładowca kazał nam czytać artykuły publikowane w latach 60. i 70. przez Boba Rosenthala, Tony’ego Greenwalda, Jacoba Cohena i Paula Meehla, którzy opisywali wyzwania takie jak brak obiektywizmu publikacji, brak replikacji oraz wskazywali rozwiązania dla tych problemów. Na przykład: próbujmy powtarzać większą liczbę badań, zwiększmy znaczenie badań. W tych artykułach wspominano nawet o wstępnej rejestracji badań. Dla studenta końcówki lat 90. szokującą była świadomość, że w metodologii na te problemy i rozwiązania zwraca się uwagę już od trzydziestu lat, lecz nic się nie zmienia. Dlaczego? Podobnie jak inne pokolenia studentów odbywaliśmy długie dyskusje po wykładach lub spotykaliśmy się w barze i rozmawialiśmy o tym, w jaki sposób zmienilibyśmy system, gdyby tylko nadarzyła się taka sposobność. Oczywiście, wówczas nie mieliśmy szansy na przeprowadzanie żadnych istotnych zmian, ale zainteresowanie tymi sprawami zakorzeniło się w moim sposobie myślenia o badaniach, które prowadziliśmy w laboratorium.

Czytaj więcej klikając TUTAJ lub całą rozmowę w książce:

KUP KSIĄŻKĘ

Giganci psychologii to wyjątkowy zbiór pogłębionych wywiadów, do których autor zaprosił najbardziej wpływowych współczesnych psychologów. Rozmowy przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje trawiące tę dziedzinę i zderzenie wizji tego, czym psychologia jest dzisiaj i co przyniesie jej przyszłość.

Rozmówcy otwarcie poruszają temat kryzysu w psychologii, badają jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Omawiają również wyzwania, które stoją przed tą dziedziną, swoje osiągnięcia i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd.

Wśród rozmówców znaleźli się pionierzy, którzy ukształtowali psychologię taką, jaką znamy dzisiaj, reprezentujący szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, psychologię głównego nurtu, psychologię krytyczną i neuronaukę, aż po ruch otwartej nauki.

„Zachwycająca książka, pełna zaskakujących i wnikliwych odpowiedzi na nurtujące pytania. Obejmuje całą psychologię i nauki o umyśle. Lektura obowiązkowa.”

prof. Michael S. Gazzaniga, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, autor Istoty człowieczeństwa

„Giganci psychologii to angażująca i często prowokująca książka, pełna fascynujących spostrzeżeń wybitnych badaczy, których praca znacząco przyczyniła się do rozwoju psychologii. Każdy zainteresowany przeszłością, teraźniejszością lub przyszłością psychologii, powinien niezwłocznie przeczytać tę książkę.”

prof. Daniel L. Schacter, Uniwersytet Harvarda, autor Siedmiu grzechów pamięci

„Wspaniała książka – fascynujące szkice biograficzne, przenikliwe i mądre wywiady. Gorąco polecam psychologom, studentom i szerokiemu gronu czytelników.”

prof. Henry „Roddy” Roediger, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, redaktor „Science of Memory Concepts”

„Giganci psychologii to zbiór odkrywczych i inspirujących wywiadów z czołowymi psychologami o szerokich zainteresowaniach badawczych – od heurystyk po genetykę behawioralną. Ich kariery, przedstawione w postaci zajmujących historii, poprzedzają dogłębne dyskusje na temat ich wkładu naukowego i poglądów na takie współczesne zagadnienia jak replikacja, otwarta nauka, sztuczna inteligencja i znaczenie badań psychologicznych w życiu codziennym. Polecam wszystkim, którzy martwią się, dokąd zmierza psychologia w XXI wieku oraz studentom, którzy chcą kroczyć tą fascynującą ścieżką.”

Prof. Trevor W. Robbins, Universytet Cambridge, współautor The neurobiology of addiction

„Myślę, że książka ta może być ważną kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń, gdyż oferuje spojrzenie na psychologów i dyscyplinę, jakimi były na początku XXI wieku.”

prof. Lisa Osbeck, Uniwersytet Zachodniej Georgii

„Doniosłe przemyślenia liderów psychologii zawarte w książce, stanowią niezwykle użyteczny i oryginalny wkład w naszą dziedzinę.”

prof. James E. Alcock, Uniwersytet Yorku, Kanada, autor Parapsychology – Science Or Magic?

„Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie za sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, rozpoczynających dopiero swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się, jak feniks z popiołów, uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.”

Rouven Schaefer, „Skeptiker”

„Nowa książka Tomasza Witkowskiego Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku dostarcza intrygującego spojrzenia na obecny stan psychologii, jej problemy i możliwe rozwiązania oraz nadzieje na przyszłość.

Spotkałam kilku rozmówców Witkowskiego, ale teraz czuję, że spędziłam z nimi więcej czasu i lepiej ich znam. I wiele się od nich nauczyłam. Jeśli chcesz spotkać się z tymi psychologami i poznać aktualny stan psychologii, ta książka jest na to świetnym sposobem. Unikalne podejście Witkowskiego zaowocowało czytelną, zabawną i bardzo pouczającą książką. Gorąco polecam.”

Harriet Hall, Science-Based Medicine

„Tomasz Witkowski okazuje się sprawnym rozmówcą, bardzo kompetentnym i dobrze poinformowanym w kwestiach psychologicznych i filozoficznych.”

Prof. Michael Heap, redaktor naczelny „Skeptical Intelligencer”