Internet diagnozuje szybciej niż psycholog. Czy ustawa nadąża za algorytmami?

Rozmowa z Anitą Różańską (Holistic News) o cyberchondrii, autodiagnozach ADHD, depresji i autyzmu, o tym, dlaczego szkodzą, oraz o ustawie o zawodzie psychologa.

Media społecznościowe, testy online i sztuczna inteligencja coraz częściej zastępują specjalistów i psychoterapię. Ustawa o zawodzie psychologa ma regulować wykonywanie zawodu i zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów, ale budzi też poważne wątpliwości. W rozmowie z dr. Tomaszem Witkowskim pytamy, czy prawo i nauka są dziś w stanie ochronić zdrowie psychiczne przed presją algorytmów i modą na autodiagnozy. Cały podcast jest dostępny na kanale Holistic News na YouTube.

O czym rozmawialiśmy

Żyjemy pod marketingową presją: sprawdź, czy przypadkiem nie jesteś zaburzony. W medialnych „coming outach” słyszę depresję, ADHD, borderline, autyzm – nigdy „brzydkie” choroby. Testy online, listy objawów i rozmowy ze sztuczną inteligencją tworzą zjawisko, które ma już swoją nazwę: cyberchondrię. Najbardziej zrozumiałym powodem, dla którego ludzie idą na skróty, jest trudny dostęp do rzetelnej diagnozy.

Badania nad autodiagnozami pokazują jednak jasno, że szkodzą one funkcjonowaniu. Kto zaczyna traktować zwykłe życiowe kłopoty jako objaw zaburzenia, przestaje z nimi walczyć, bo „tak po prostu musi być”, i zaczyna radzić sobie gorzej. Diagnoza bez różnicowania bywa też groźna medycznie: objawy depresji może dawać na przykład niedoczynność tarczycy, którą wystarczyłoby wyregulować tabletką.

Dlatego jestem za ustawą o zawodzie psychologa. Dotąd pacjent, któremu psycholog zaszkodził, był praktycznie bezradny. Spór o dostęp do zawodu psychoterapeuty to natomiast w dużej mierze spór o pieniądze szkół terapii, których kursy kosztują dziesiątki tysięcy złotych. Mówię też o tym, jak czytać doniesienia naukowe w mediach – korelacja to nie przyczynowość, a wiele badań nad terapiami prowadzą jej zwolennicy bez ujawnienia konfliktu interesów – oraz o tym, że nauka jest niewygodna, bo każe nam ciągle rewidować to, co wiemy.

Sposobem na życie nie jest szukanie u siebie zaburzeń, lecz budowanie odporności psychicznej, własnej i naszych dzieci. Rozwiązywanie naprawdę trudnych problemów zostawmy profesjonalistom.

O cyberchondrii, modach diagnostycznych i kulcie własnego „ja” piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców”.

Z rozmowy z Tomaszem Witkowskim dowiesz się:

  • dlaczego ustawa o zawodzie psychologa budzi tak duże kontrowersje i co realnie zmienia dla pacjentów,
  • dlaczego odpowiedzialność psychologów i psychoterapeutów jest dziś kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów,
  • skąd bierze się naddiagnozowanie i moda na ADHD, depresję oraz spektrum autyzmu,
  • czym jest cyberchondria i jak algorytmy wzmacniają lęk oraz poczucie „bycia chorym”,
  • jak wyniki badań naukowych bywają dopasowywane do medialnych narracji,
  • kiedy psychologia pozytywna i mindfulness są neutralne, a kiedy mogą realnie zaszkodzić.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Skomentuj

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.