Cyberchondria. Kiedy zamiast u lekarza szukamy diagnozy u influencera na TikToku

To tytuł artykułu, który ukazał się w Wyborcza.pl. Zapraszam do lektury!

Cyberchondria. Kiedy zamiast u lekarza szukamy diagnozy u influencera na TikToku

Zazwyczaj zaczyna się od pytań do „Dr Google”, dziś pewnie częściej „Dr ChatGPT”. Osoby doświadczające trudności szukają też informacji na internetowych forach (np. Reddit) lub platformach społecznościowych, np. TikTok czy Discord.

W pandemii Covid-19 lekarze na całym świecie zauważyli gwałtowny wzrost liczby nastolatków, głównie dziewcząt, zgłaszających nagły rozwój tików przypominających zespół Tourette’a.

Cyberchondria. Kiedy zamiast u lekarza szukamy diagnozy u influencera

Badania lekarskie wykazywały jednak, że były to raczej funkcjonalne zaburzenia tikowe, a nie klasyczne tiki neurologiczne. 

Aby odkryć rzeczywistą przyczynę tych zaburzeń kluczowe okazało się spostrzeżenie, że wiele z tych nastolatków oglądało wcześniej dużo filmów TikToku.

Często ich twórcami byli popularni influencerzy z zespołem Tourette’a, którzy opowiadali o tikach.

Objawy dotkniętej zaburzeniem młodzieży do złudzenia przypominały te, prezentowane przez influencerów. „TikTok tics”, bo tak nazwano ten syndrom, ustąpił u 80 proc. nastolatków po zniesieniu lockdownów. 

Psychiatrzy z Hanoweru badający zjawisko określili je mianem pierwszej masowej choroby psychogennej wywołanej poprzez media społecznościowe.

Miliony młodych ludzi omijają lekarzy pierwszego kontaktu i psychiatrów

Współczesna psychiatria i psychologia wykraczają daleko poza mury gabinetów lekarskich, stając się nieodłącznym elementem kultury cyfrowej.

Jak w pracy doktorskiej z 2018 roku zauważa socjolożka Rhiannon Lane, diagnozy psychiatryczne stały się wszechobecne w kulturze popularnej, kształtując nowoczesne pojęcia tożsamości i sposoby zarządzania samym sobą. Zjawisko to doprowadziło do powstania tzw. kultur diagnostycznych, w których terminologia medyczna służy nam już nie tylko do opisu chorób, ale przede wszystkim do interpretowania własnej tożsamości i zachowań.

Coraz więcej osób, zamiast czekać na wizytę u specjalisty, samodzielnie przypisuje sobie konkretne rozpoznania.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Inne artykuły, rozmowy, wywiady, recenzje moich książek w Gazecie Wyborczej:

Pop-psychologia, która nas „diagnozuje”, zapewnia poczucie wyjątkowości i legitymizuje nieradzenie sobie z trudnościami

„Zawracanie statków głupców” w zestawieniu „Kalinowski poleca”

Przepędźcie guru… na szóstym miejscu!

O „Psychoterapii bez makijażu” w „Gazecie Wyborczej”

Czy połowa wiedzy psychologicznej jest bezwartościowa?


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Internet diagnozuje szybciej niż psycholog. Czy ustawa nadąża za algorytmami?

Rozmowa z Anitą Różańską (Holistic News) o cyberchondrii, autodiagnozach ADHD, depresji i autyzmu, o tym, dlaczego szkodzą, oraz o ustawie o zawodzie psychologa.

Media społecznościowe, testy online i sztuczna inteligencja coraz częściej zastępują specjalistów i psychoterapię. Ustawa o zawodzie psychologa ma regulować wykonywanie zawodu i zwiększyć bezpieczeństwo pacjentów, ale budzi też poważne wątpliwości. W rozmowie z dr. Tomaszem Witkowskim pytamy, czy prawo i nauka są dziś w stanie ochronić zdrowie psychiczne przed presją algorytmów i modą na autodiagnozy. Cały podcast jest dostępny na kanale Holistic News na YouTube.

O czym rozmawialiśmy

Żyjemy pod marketingową presją: sprawdź, czy przypadkiem nie jesteś zaburzony. W medialnych „coming outach” słyszę depresję, ADHD, borderline, autyzm – nigdy „brzydkie” choroby. Testy online, listy objawów i rozmowy ze sztuczną inteligencją tworzą zjawisko, które ma już swoją nazwę: cyberchondrię. Najbardziej zrozumiałym powodem, dla którego ludzie idą na skróty, jest trudny dostęp do rzetelnej diagnozy.

Badania nad autodiagnozami pokazują jednak jasno, że szkodzą one funkcjonowaniu. Kto zaczyna traktować zwykłe życiowe kłopoty jako objaw zaburzenia, przestaje z nimi walczyć, bo „tak po prostu musi być”, i zaczyna radzić sobie gorzej. Diagnoza bez różnicowania bywa też groźna medycznie: objawy depresji może dawać na przykład niedoczynność tarczycy, którą wystarczyłoby wyregulować tabletką.

Dlatego jestem za ustawą o zawodzie psychologa. Dotąd pacjent, któremu psycholog zaszkodził, był praktycznie bezradny. Spór o dostęp do zawodu psychoterapeuty to natomiast w dużej mierze spór o pieniądze szkół terapii, których kursy kosztują dziesiątki tysięcy złotych. Mówię też o tym, jak czytać doniesienia naukowe w mediach – korelacja to nie przyczynowość, a wiele badań nad terapiami prowadzą jej zwolennicy bez ujawnienia konfliktu interesów – oraz o tym, że nauka jest niewygodna, bo każe nam ciągle rewidować to, co wiemy.

Sposobem na życie nie jest szukanie u siebie zaburzeń, lecz budowanie odporności psychicznej, własnej i naszych dzieci. Rozwiązywanie naprawdę trudnych problemów zostawmy profesjonalistom.

O cyberchondrii, modach diagnostycznych i kulcie własnego „ja” piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców”.

Z rozmowy z Tomaszem Witkowskim dowiesz się:

  • dlaczego ustawa o zawodzie psychologa budzi tak duże kontrowersje i co realnie zmienia dla pacjentów,
  • dlaczego odpowiedzialność psychologów i psychoterapeutów jest dziś kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów,
  • skąd bierze się naddiagnozowanie i moda na ADHD, depresję oraz spektrum autyzmu,
  • czym jest cyberchondria i jak algorytmy wzmacniają lęk oraz poczucie „bycia chorym”,
  • jak wyniki badań naukowych bywają dopasowywane do medialnych narracji,
  • kiedy psychologia pozytywna i mindfulness są neutralne, a kiedy mogą realnie zaszkodzić.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zdrowie psychiczne przywódców pod lupą. Czy zasada Goldwatera jest bastionem minionej epoki?

To tytuł artykułu mojego autorstwa, który ukazał się w Magazynie Na Weekend Dziennika Gazety Prawnej. Zapraszam do lektury!

Mamy dziś nieporównywalnie więcej możliwości zdalnego zdiagnozowania zaburzeń psychicznych u osób publicznych niż pięć dekad temu. Może więc czas odwołać zakaz?

16 lipca 2023 r. w Poznaniu Mikołaj B. na oczach swojej byłej partnerki zastrzelił jej narzeczonego, a następnie postrzelił się w głowę. Napastnik zmarł w szpitalu. Jak się później okazało, miał pozwolenie na broń. Stracił je na krótko z powodu problemów psychicznych, ale odwołał się od wydanej decyzji i ostatecznie mu je przywrócono na podstawie korzystnej opinii lekarskiej. Zdarzenie wywołało gorącą debatę na temat prawa do posiadania broni.

Żyjemy w porządku prawnym, w którym pozwolenie na broń jest wydawane wyłącznie osobom, które w trakcie obowiązkowych badań lekarskich i psychologicznych wykażą się zdrowym układem nerwowym, sprawnym wzrokiem i słuchem i pełnią władz umysłowych. Psycholog orzekający o zdolności do posiadania broni ocenia, czy kandydat jest w pełni odpowiedzialny, stabilny emocjonalnie i zdolny do bezpiecznego jej używania. Badanie ma wykluczyć osoby z zaburzeniami psychicznymi, uzależnieniami czy skłonnościami do impulsywnych, agresywnych zachowań, które mogłyby stanowić zagrożenie dla siebie lub innych. Na osobie, której przyznano pozwolenie na broń, spoczywa obowiązek przedstawienia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego co pięć lat. Tę praktykę popiera wielu z nas, bowiem badania lekarsko-psychologiczne odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa publicznego i zapobieganiu wydarzeniom podobnym do opisanych na wstępie. Dzięki nim możliwe jest wykluczenie osób, które mogą stanowić zagrożenie dla siebie lub innych.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Inne artykuły opublikowane w Magazynie na Weekend DGP:

Głód prawdy

Naprawa zamiast kary i zemsty, czyli inne oblicze sprawiedliwości

Wiek rozeznania. Pierwsza spowiedź okiem psychologa

Zawód psychoterapeuty nadal nie jest uregulowany ustawowo

Wyciek hipokryzji


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ewolucja sztucznej inteligencji. Szansa czy zagrożenie?

Debata z Wrocławskich Dni Darwina 2025 z udziałem Kai Bryx, Bartosza Borczyka i Jacka Tabisza: sztuczna inteligencja w nauce, sztuce i informacji – szansa czy zagrożenie?

To tytuł debaty, która odbyła się podczas tegorocznych Wrocławskich Dni Darwina, a w której uczestniczyłem wraz z Kają Bryx, Jackiem Tabiszem i Bartoszem Borczykiem. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

O czym była debata

Debata odbyła się podczas Wrocławskich Dni Darwina, zaraz po moim wykładzie, z udziałem Kai Bryx, dr. Bartosza Borczyka i Jacka Tabisza. Pierwszą jej część poświęciliśmy pytaniom moderatorki, drugą – pytaniom z sali.

Rozmawialiśmy o tym, co modele językowe zmieniają w nauce i edukacji: o pracach pisanych przez maszyny, o danych i artykułach generowanych bez pokrycia w rzeczywistości i o tym, kto ma je wychwytywać. Zastanawialiśmy się, dlaczego sztuczna inteligencja poszła drogą ewolucyjną, a nie konstrukcyjną, jak wyobrażał to sobie Lem, i czy maszyna bez ciała i subiektywnego doświadczenia może kiedyś stać się samoświadoma.

Druga część dotyczyła sztuki tworzonej przez algorytmy trenowane na cudzej twórczości bez zgody autorów, dezinformacji i tego, czy lekarstwem na fałszywe treści ma być edukacja i sceptycyzm, czy cenzura. Zakończyliśmy optymistycznie: potrafimy chronić się przed zagrożeniami sztucznej inteligencji, a uczące się algorytmy mogą posłużyć wielu dobrym celom.

Moje rozmowy z ludźmi, którzy ukształtowali współczesną psychologię – także poznawczą, z której wyrosła sztuczna inteligencja – znajdziesz w „Gigantach psychologii”.

Więcej postów dotyczących sztucznej inteligencji:

Sztuczna inteligencja – mglista przyszłość, czy pukanie do drzwi?

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Wirtualni psychoterapeuci

To tytuł mojej (okrojonej nieco przez redakcję) analizy możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji do psychoterapii, która ukazała się właśnie w tygodniku „Polityka” Pojawienie się wirtualnych psychoterapeutów opartych na sztucznej inteligencji jest nieuchronne. Jakie są ich silne i słabe strony?

To tytuł mojej (okrojonej nieco przez redakcję) analizy możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji do psychoterapii, która ukazała się właśnie w tygodniku „Polityka” Two human cardboard boxes on brown surface
Foto Pikrepo
Pojawienie się wirtualnych psychoterapeutów opartych na sztucznej inteligencji jest nieuchronne. Jakie są ich silne i słabe strony?
Zdalna terapia mogłaby rozwiązać mnóstwo problemów związanych z ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej osób cierpiących na choroby i zaburzenia psychiczne, których – jak się powszechnie uważa – będzie przybywać wskutek epidemii i kryzysu ekonomicznego. Przełom byłby możliwy wyłącznie w sytuacji, gdyby człowieka, przynajmniej częściowo, zastąpiły inteligentne maszyny. Samo przeniesienie usług terapeutycznych z gabinetów do wersji online nie wystarczy. A jeśli terapia miałaby wkroczyć na platformy cyfrowe, to należałoby ją podzielić na oddzielne procesy.
Czytaj dalej klikając TUTAJ.
Lub w wydaniu papierowym:
Polityka 25.2020 (3266) z dnia 16.06.2020; Nauka i cywilizacja; s. 53.

Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Wścibski ogrodnik” – recenzja „Zakazanej psychologii”

To fragment obszernej recenzji autorstwa prof. Czesława Nosala, która ukazała się w kwietniowym numerze miesięcznika „Nowe Książki”. Zapraszam do lektury całego tekstu:

Udane łączenie popularyzacji wiedzy psychologicznej z krytyką popełnianych błędów i nierzetelności badaczy jest trudnym zadaniem. Wiele zależy od tego jaką koncepcję nauki wyznajemy i jaką perspektywę czasu uwzględniamy. Tomasz Witkowski, krytyk i popularyzator psychologii, zajmuje się nierzetelnością w badaniach psychologicznych. Ostrzega przed nadmiernymi generalizacjami, błędami, a nawet oszustwami. Okazuje się bowiem, że chociaż uczeni są w dość korzystnej sytuacji, bo hipotezy/teorie umierają za nich (Karl Popper), to jednak niektórzy mogą zbytnio przywiązywać się do martwych hipotez.

To fragment obszernej recenzji autorstwa prof. Czesława Nosala, która ukazała się w kwietniowym numerze miesięcznika „Nowe Książki”. Zapraszam do lektury całego tekstu: Wścibski ogrodnik

Więcej o książce po kliknięciu na okładkę.

 

 

 

 

 

Czy nauka może zaskoczyć sceptyka? – rozmowa w Racjonalista.tv

Rozmowa z Jackiem Tabiszem (Racjonalista.tv): czym nauka różni się od teorii spiskowych, co wiemy o amnezji wczesnodziecięcej i dlaczego sceptyk myśli w kategoriach prawdopodobieństwa.

To już kolejna z cyklu rozmów prowadzonych ze mną przez Jacka Tabisza. Tym razem rozmawiamy o niespodziankach, jakie szykuje nam nauka. Przechodzimy przez różne działy nauki i przytaczamy zaskakujące ciekawostki. Czy czekają nas wkrótce przełomy na miarę teorii względności, gdy obraz naszego świata zmieni się tak diametralnie, że nawet najbardziej trzeźwo myślący sceptyk będzie potrzebował długiej chwili, aby porzucić swoje dawne przekonania na rzecz nowych informacji o naszej rzeczywistości? Zapraszam do wysłuchania i obejrzenia naszej rozmowy!

O czym rozmawialiśmy

Czy nauka może zaskoczyć sceptyka? Powinna – i to jest jej najważniejsza różnica wobec teorii spiskowych i ideologii. Psychoanaliza, podobnie jak teorie spiskowe, nigdy niczym nie zaskakuje, bo da się w niej wyjaśnić wszystko: każdy fakt ją potwierdza, a ten, który mógłby ją obalić, zostaje odwrócony na jej korzyść. Tak samo działają modne pseudopsychologiczne wtręty z fizyki kwantowej i zapychanie luk w wiedzy o świadomości Bogiem czy inną siłą zewnętrzną: wszystko nagle pasuje, ale niczego się nie dowiadujemy.

Prawdziwe zaskoczenia przynosi dobra psychologia rozwojowa, którą na studiach lekceważyłem. Amnezja wczesnodziecięca sprawia, że praktycznie nie pamiętamy niczego sprzed trzeciego–czwartego roku życia, bo nie ma jeszcze „ja”, z którym wspomnienia mogłyby się wiązać. Tymczasem polskie sądy przesłuchują kilkunastolatków w sprawie molestowania, którego mieliby doznać jako dwulatki, i skazują na podstawie takich zeznań.

Sceptyk myśli w kategoriach prawdopodobieństwa. Mój ateizm nie jest wiarą w nieistnienie Boga, lecz przekonaniem, że ta hipoteza jest bardzo mało prawdopodobna. Podobnie oceniam samoświadomość zwierząt: u naczelnych, słoni czy delfinów jest bardzo prawdopodobna, u skorupiaków znacznie mniej. Kosmici? Szansa, że gdzieś istnieją, jest dziś wyższa niż szansa na istnienie zdolności paranormalnych, ale prawdopodobieństwo, że ich spotkamy, jest znikome. Jako psycholog bardzo bym jednak chciał poznać psychikę istot, które wyewoluowały gdzie indziej.

O pseudonauce w psychologii i o tym, jak sądy korzystają z zawodnych wspomnień, piszę w „Zakazanej psychologii”.

 
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy uda się zbadać ludzką psychikę? – rozmowa w Racjonalista.tv

Dziesiątego września Racjonalista.tv opublikował kolejną rozmowę przeprowadzoną ze mną przez Jacka Tabisza na bardzo podstawowe pytania: Czy uda się zbadać ludzką psychikę? Co już osiągnięto i w którą stronę powinna się rozwijać ta gałąź wiedzy? Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania rozmowy.

O podobnych zagadnieniach więcej w mojej trylogii Zakazana Psychologia. Zachęcam w szczególności do sięgnięcia po trzeci tom, który ledwie parę tygodni temu opuścił drukarnię.

 

ZAKAZANA PSYCHOLOGIA. 

O CNOTACH, PRZYWARACH I UCZYNKACH MAŁYCH WIELKICH UCZONYCH – TOM III

Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”

Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!

Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM

Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
Przeczytaj recenzję na blogu:
Obejrzyj poprzednie rozmowy w Racjonalista.tv:
Przeczytaj recenzję:
mala-psychologia-logo-final-2018

Zakazana psychologia 3 w radiu TOK FM

Zaczynamy zastępować psychologią religię – dr Tomasz Witkowski, autor „Zakazanej psychologii”. O zakazanej psychologii, o cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych z red. w. Zapraszam do wysłuchania podcastu audycji lub lektury transkrypcji rozmowy.

Zaczynamy zastępować psychologią religię – dr Tomasz Witkowski, autor „Zakazanej psychologii”

O zakazanej psychologii, o cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych z red. Hanna Zielińska w Radio TOK FM. Zapraszam do wysłuchania podcastu audycji lub lektury transkrypcji rozmowy.  Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.

Książka wydana przez Wydawnictwo Bez Maski już w przedsprzedaży TUTAJ!

O czym rozmawialiśmy

Rozmawialiśmy o trylogii „Zakazana psychologia” – każdy tom jest osobną całością – i o dekadzie mojej pracy na rzecz psychologii jako nauki. Czy było warto? Książki pomogły pojedynczym czytelnikom, którzy piszą, że otworzyły im oczy, ale psychobiznes nadal kwitnie.

Mówiłem o kryzysie replikacji: uczeni zwracali uwagę na problemy psychologii od kilkudziesięciu lat, a działania podjęto dopiero niedawno. Rozmawialiśmy też o tym, że sprostowania mają mniejszą siłę niż sensacje – cenimy strażaka, który ratuje ludzi z płomieni, a nie inspektora, dzięki któremu do pożarów w ogóle nie dochodzi – oraz o współpracy naukowców z dziennikarzami.

Jak mierzy się inteligencję, a jak mądrość?

W potocznym rozumieniu sformułowania „inteligencja” i „IQ” oznaczają to samo. Ogromna część badań związanych z inteligencją bierze pod uwagę tylko jej iloraz, czyli wynik wystandaryzowanego testu IQ.

Jan Stradowski W potocznym rozumieniu sformułowania „inteligencja” i „IQ” oznaczają to samo. Ogromna część badań związanych z inteligencją bierze pod uwagę tylko jej iloraz, czyli wynik wystandaryzowanego testu IQ. Jednak z naukowego punktu widzenia nie jest to wcale takie oczywiste – choćby dlatego, że definicji i odmian inteligencji jest bardzo wiele. Popularność zdobyło pojęcie inteligencji emocjonalnej, mówi się też o inteligencji społecznej czy praktycznej. W internecie – także na stronach Focus.pl – można z łatwością natrafić np. na test inteligencji wielorakich. Co zatem – i po co – mierzą testy IQ? I jak się ma inteligencja do mądrości? O tym opowiedzą moi goście w studiu TOK FM: Dorota Rakowiecka, była prezes stowarzyszenia Mensa Polska, psycholog i kierownik projektów informatycznych oraz dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor książek z serii „Zakazana psychologia” oraz „Psychoterapia bez makijażu”, założyciel Klubu Sceptyków Polskich. Posłuchaj audycji:  I podcastu dalszej części rozmowy: Podobnej tematyki dotyczą również inne moje posty:

Sztuczna inteligencja – mglista przyszłość, czy pukanie do drzwi?

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

O inteligencji w audycji radia TOK FM


Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zakazana psychologia 3 w radiu TOK FM

O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych. Rozmowa na temat książki w radiu TOK FM poprowadzona przez red. Cezarego Łasiczkę. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.

Zakazana psychologia

O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych

Rozmowa na temat książki w radiu TOK FM poprowadzona przez red. Cezarego Łasiczkę. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.  

O czym rozmawialiśmy

Rozmawialiśmy o trzecim tomie „Zakazanej psychologii” tuż przed jego premierą. Przytaczałem dane o liczbie zaburzeń psychicznych w kolejnych wydaniach podręcznika DSM: w ciągu 60 lat wzrosła ona ponad trzy i pół raza, do 374. Opowiadałem też, że planowałem jedną książkę o nadużyciach i mitach psychologii, a materiału starczyło na trzy tomy – i dzieło wciąż nie jest ukończone.

Mówiłem o trudnym związku psychologii z maszynami: od lat 40. psychologowie odrzucają wsparcie metod statystycznych i komputerów, choć bywają one trafniejsze w diagnozie, a dziś pojawiają się także aplikacje terapeutyczne. Porównywałem też dorobek psychologii z osiągnięciami fizyki.


Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Sztuczna inteligencja – mglista przyszłość, czy pukanie do drzwi?

  • O tym, jak sztuczna inteligencja (SI) urodziła własne dziecko.
  • Co skrzydło ważki ma wspólnego ze sztuczną inteligencją?
  • Pułapki czyhające na boty w dolinie niesamowitości.
  • Co warte są złowieszcze prognozy o zawładnięciu światem przez SI?
  • Jaki ma związek rozwój motoryzacji w dziewiętnastowiecznej Anglii z dzisiejszą SI w Europie?
  • Rzeczywiste przeszkody w ewolucji SI. 
  • Zastosowania SI w zarządzaniu. 
  • Jakich profesjonalistów w obszarze HR zastąpi SI? 
  • Kiedy SI zapuka do drzwi naszych organizacji? 
To tylko niektóre z zagadnień, które poruszę podczas wykładu, który odbędzie się 2 października (wtorek) w godzinach 17.30-19.30 w Centrum konferencyjno-szkoleniowym WenderEdu, Wrocław, ul. Św. Józefa 1/3.
Zapraszam serdecznie do udziału wszystkich zainteresowanych, a w szczególności menedżerów, specjalistów, trenerów, przedstawicieli HR i wszystkie osoby związana z edukacją i rozwojem. Liczba miejsce ograniczona. Udział w spotkaniu jest bezpłatny.

Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania wykładu, któy wygłosiłem podczas Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem opowiadałem o Ewolucji sztucznej inteligencji. Temat ten poruszałem już wielokrotnie. Mniej więcej rok temu w magazynie FOCUS opublikowałem artykuł zatytułowany Tylko maszyna zrozumie człowieka.  W lutym w cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM ukazała się audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu  FOCUS – Jana Stradowskiego z moim udziałem Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów. W sierpniu w POLITYCE ukazał się mój artykuł Komputer zrozumie samobójcę, a w październiku w NIEZBĘDNIKU INTELIGENTA POLITYKI obszerny przegląd zatytułowany Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce. Niedawno w magazynie SŁUZBA ZDROWIA ukazał się wywiad ze mną zatytułowany Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot. Serdecznie zapraszamy do lektury materiałów archiwalnych, ale przede wszystkim do wysłuchania mojego najnowszego wykładu.27332596_979031312254325_203415325889411019_n  

O czym jest ten wykład

Rozwój na drodze do sztucznej inteligencji nieprawdopodobnie przyspieszył, ale nie powinniśmy się spodziewać odbicia człowieka – zresztą sami ludzie nie chcieliby podobnych do siebie androidów. Tak jak skrzydła ważki różnią się od skrzydeł ptaka, a myśliwiec nie macha skrzydłami jak orzeł, sztuczna inteligencja osiągnie swoje zdolności najpewniej inną drogą niż ludzki umysł. Nie traktowałbym też całkiem serio obaw niektórych wielkich naukowców – historia nauki i techniki pokazuje, że nawet najwięksi mylili się w swoich prognozach.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Algorytmy czy intuicja?

Zapraszam do lektury artykułu, w którym miałem swój spory udział. Autorką jest Ewa Biernacka, a publikacja ukazała się w lutowym wydaniu magazynu „Służba Zdrowia”. Aby przeczytać całość, proszę kliknąć tutaj: 00_Algorytmy.pdf.Artykuł przedrukował również:Image result for "medexpress.pl"
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na V Wrocławskie Dni Darwina i mój wykład!

  27332596_979031312254325_203415325889411019_n Już po raz piąty będę miał zaszczyt rozpocząć swoim wykładem kolejne Dni Darwina organizowane przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem opowiem o Ewolucji sztucznej inteligencji. Temat ten poruszałem już wielokrotnie. Mniej więcej rok temu w magazynie FOCUS opublikowałem artykuł zatytułowany Tylko maszyna zrozumie człowieka.  W lutym w cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM ukazała się audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu  FOCUS – Jana Stradowskiego z moim udziałem Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów. W sierpniu w POLITYCE ukazał się mój artykuł Komputer zrozumie samobójcę, a w październiku w NIEZBĘDNIKU INTELIGENTA POLITYKI obszerny przegląd zatytułowany Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce. Niedawno w magazynie SŁUZBA ZDROWIA ukazał się wywiad ze mną zatytułowany Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot. Serdecznie zapraszamy do lektury materiałów archiwalnych, ale przede wszystkim do wysłuchania mojego najnowszego wykładu oraz udziału we wszystkich wydarzeniach Wrocławskich Dni Darwina! Aktualności związane z tegorocznymi Dniami Darwina można śledzić na stronie wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/433436867113044/ Program: SOBOTA 17 LUTEGO 10:00 Otwarcie 10:20 Dr Tomasz Witkowski (KSP), Ewolucja sztucznej inteligencji 11:10 Dr hab. David Ramsey (PWr., PSR) O ewolucyjnych aspektach teorii gier Przerwa 20 minut 12:20 Dr Łukasz Budzicz (UZ, KSP), (R)ewolucja seksualna w dobie Internetu? Spojrzenie z perspektywy psychologii ewolucyjnej 13:10 Dr Andrzej Mikulski (UW), Memetyka i darwinowski dobór – co steruje ewolucją biologiczną współczesnego człowieka? Przerwa 20 minut 14:20 Prof. Andrzej Elżanowski (UW), Etyka Darwina Przerwa 5 minut 15:15 DEBATA „DARWIN A ETYKA” NIEDZIELA 18 LUTEGO 11:15 WYCIECZKA Z PRZEWODNIKIEM PO OGRODZIE BOTANICZNYM*** 12:30 Dr Wioletta Nowaczewska (UWr.), O ewolucji człowieka – kiedy i gdzie powstaliśmy, i czy byliśmy sami? 13:20 Tomasz Skawiński (UWr.), Karol Darwin, ewolucja i zagłada z kosmosu Przerwa 20 minut 14:30 Prof. Mirosław Kocur (UWr.), Darwin w teatrze? O problemach z teorią ewolucji w sztuce 15:20 Dr Bartosz Borczyk (UWr.), (Nie)brakujące ogniwa ***Obowiązują wcześniejsze zapisy na adres bartosz.borczyk@uwr.edu.pl. Uczestników Dni Darwina obowiązuje na tę wycieczkę bilet ulgowy (10 PLN). Zbiórka o godzinie 11 przy wejściu od strony ul. Świętokrzyskiej.
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Zapraszam do lektury wywiadu, który przeprowadziła ze mną redaktor Ewa Biernacka dla magazynu „Służba Zdrowia”. Aby przeczytać całość, proszę kliknąć tutaj: 61-63 Sztuczna inteligencja.
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce

Zapraszam do lektury mojego artykułu, jak również do całego, niezwykle interesującego numeru  ostatniego „Niezbędnika Inteligenta” publikowanego przez „Politykę”.
Czy sztuczna inteligencja zastąpi psychoterapeutów?
Pierwsze próby zastąpienia terapeuty inteligentną maszyną podjęto w latach 60.
Mirosław Gryń/Polityka
Kiedy pochodząca z Islandii Yrsa Sverrisdottir przeprowadziła się do Wielkiej Brytanii, aby rozpocząć studia na University of Oxford, jej nordycka uroda, podkreślona przez promieniście jasne włosy, sprawiała, że wszyscy zwracali na nią uwagę. Ale jej osobiste relacje się rozsypywały. W tym złym czasie dotarła do niej wiadomość o śmierci obojga rodziców. Na szczęście, kiedy poczuła, że traci kontrolę nad swoim życiem, spotkała Fjolę Helgadottir, twórczynię programu terapeutycznego, która namówiła ją na wypróbowanie Artificial Intelligence – Therapy. Program przez pierwszych kilka dni prowadził wyczerpujące interaktywne przesłuchanie. Na początku zbierał podstawowe dane osobowe, ale później zaczęły się głębsze i trudniejsze pytania, analiza kilku ostatnich miesięcy, podczas której algorytm zmuszał Yrsę do badania i identyfikacji niepokojących myśli. Ostatecznie zdiagnozował lęk społeczny i przejął rolę pełnoprawnego terapeuty, prowadząc Yrsę przez reżim rzeczywistych ćwiczeń, które doprowadziły ją do odzyskania kontroli nad sobą. Czy ta historia pokazuje, że w przyszłości sztuczna inteligencja zastąpi psychoterapeutów? Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba poznać wiele niewiadomych. Czy człowiek dysponuje technologią, która będzie w stanie wykonywać pracę o stopniu złożoności takim, jaki charakteryzuje czynności psychoterapeutów? Czy psychoterapia jest na tyle spójnym procesem, że da się przełożyć ją na język maszyn? Czy terapeuci pozwolą sztucznej inteligencji na zajęcie ich miejsca, a pacjenci powierzą maszynom swoje zdrowie psychiczne?
Czytaj dalszy ciąg tutaj.

Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.