Odporność psychiczna – co ją buduje, jak chronić dzieci przed kryzysem?  – rozmowa z Janem Pińskim

Druga rozmowa z Janem Pińskim: jak budować odporność psychiczną dzieci, które sygnały kryzysu są naprawdę ważne, jak szkodzą media społecznościowe i dlaczego rozdrapywanie traumy bywa groźniejsze od samej traumy.

Zapraszam do wysłuchania drugiej już rozmowy, którą dla swojego kanału przeprowadził ze mną Jan Piński.

O czym rozmawialiśmy

Zamiast pytać, jak chronić dzieci przed kryzysem, lepiej zapytać, jak budować ich odporność. Gdy kryzys już wybuchnie, zostaje gaszenie pożaru. Różnimy się wprawdzie wrodzoną siłą układu nerwowego, ale umiejętności radzenia sobie z trudnościami nabywamy przez całe życie. Pokazał to już Aaron Antonovsky, który pytał, dlaczego część ocalałych z obozów zagłady zdołała potem założyć rodziny i normalnie żyć, a część utknęła w traumie. Odpowiedzią okazała się odporność psychiczna – i z pewnością nie buduje się jej, usuwając dzieciom z drogi wszystkie przeszkody.

Najlepsze wyniki dają programy, w których współpracują szkoła, nauczyciele i rodzice. Ostrzegam przy tym przed nadwrażliwym wyłapywaniem „sygnałów kryzysu”. Uwagę powinny zwrócić raczej gwałtowne zmiany: nastroju, wagi, kontaktów z rówieśnikami, a przede wszystkim problemy ze snem.

Rozmawiamy też o szkole, która wciąż działa według dziewiętnastowiecznego pruskiego wzorca i uczy posłuszeństwa zamiast krytycznego myślenia, oraz o mediach społecznościowych – świecie porównań, hejtu i ostracyzmu, do którego wpuszczamy dzieci, wyrządzając im ogromną krzywdę. Opowiadam o zjawisku „cyfrowych samookaleczeń”, w którym nastolatek atakuje sam siebie z fałszywego konta, by sprawdzić, czy ktokolwiek stanie w jego obronie.

Na koniec wracam do tezy, którą powtarzam od lat: psychika, podobnie jak ciało, potrafi sama zabliźnić ranę. Przekonanie, że traumę trzeba „wydobyć i przepracować”, to jeden z najszkodliwszych mitów pop-psychologii. Terapia rozdrapująca stare rany bywa wtórną traumatyzacją.

Szerzej o modach, które psychologia sprzedaje rodzicom i pacjentom, piszę w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”, a o tym, kiedy terapia szkodzi, w „Psychoterapii bez makijażu”.

Posty o podobnej tematyce:

Co możesz zrobić, gdy nie masz dostępu do psychiatry

Cyberchondria. Kiedy zamiast u lekarza szukamy diagnozy u influencera na TikToku

Kiedy gabinet staje się pułapką – rozmowa z Holistic News

Psychoterapia a religia

Zaburzeni psycholodzy! Fakt czy mit? – rozmowa we Wnikliwym Kanale

Pop-psychologia, która nas „diagnozuje”, zapewnia poczucie wyjątkowości i legitymizuje nieradzenie sobie z trudnościami

Psychika sama sobie radzi z traumami – rozmowa w podcaście Balans

Internet diagnozuje szybciej niż psycholog. Czy ustawa nadąża za algorytmami?

Psychologia, która KRZYWDZI. Dlaczego „pomoc” bywa zagrożeniem?

DDA – syndrom, którego nie ma. Ekspert: psychologia ulega modom

„Głód cudów i upadek autorytetów”. Dlaczego pacjenci wybierają szarlatanów zamiast lekarzy? 

Potrzebujemy więcej przyjaciół i mniej specjalistów


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Skomentuj

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.