O czym jest ten wykład
Czy wirusy komputerowe istnieją? Są tylko ciągami zer i jedynek bez materialnej postaci, a jednak realnie zmieniają działanie urządzeń. Jeśli odpowiemy twierdząco, musimy przyznać, że w tym samym sensie istnieje Bóg: jego wyobrażenie nosi w umyśle każdy z nas, także ateista, i wpływa ono na nasze myślenie, emocje i zachowanie. W wykładzie pytam, dlaczego Bóg pojawił się w naszych umysłach i jak nas zmienia.
Odpowiedź daje psychologia rozwojowa. Dzieci do mniej więcej 9–10 roku życia wyjaśniają świat teleologicznie: wszystko istnieje po coś i ktoś to zamierzył. Robią to niezależnie od tego, jak rodzice tłumaczą im świat, a dorośli, którzy nie zetknęli się z myśleniem naukowym, myślą podobnie. Już w pierwszym roku życia dzieci odróżniają przedmioty martwe, podległe prawom fizyki, od istot żywych, działających celowo. To neurobiologiczna podstawa dualizmu ducha i materii. Połowa czterolatków ma wyobrażonego przyjaciela, a w badaniach nad teorią umysłu dzieci przypisują Bogu wiedzę, której nie mają nieobecni ludzie.
Nasz umysł jest wyczulony na „ontologiczne nieprawidłowości” – cudowne ocalenia czy wyzdrowienia – i nie potrafi łatwo uznać ich za przypadek. Porównuję też wyobrażenia Boga i Świętego Mikołaja oraz przypominam bogów, którym kiedyś oddawano cześć, a dziś nikt ich nie pamięta albo nie potrafi traktować poważnie. Wniosek: rodzimy się z umysłem, dla którego naturalne jest wyjaśnianie świata w kategoriach celu i stworzenia. Myślenie naukowe jest sprzeczne z tą naturą i trzeba się go uczyć.
O tym, jak ewolucja ukształtowała nasz umysł, piszę w zbiorach esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć” i „Zawracanie statków głupców”.
Dzięki portalowi Racjonalista.tv można już obejrzeć mój wykład, który wygłosiłem podczas tegorocznych Dni Darwina zorganizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim. Podczas wykładu zatytułowanego Ewolucja boga w naszych umysłach starałem się udzielić odpowiedzi na takie między innymi pytania, jak: Co wirus komputerowy ma wspólnego z bogiem? W jaki sposób pacynka o imieniu Punch stała się bogiem? Czego o ewolucji boga mogą nauczyć nas dzieci? Czy dr Pangloss miał rację? Czym różni się święty Mikołaj od boga? Czy rodzimy się kreacjonistami? Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
