Psychoterapia bez makijażu

W poprzednim wpisie zamieściłem fragment jednej z rozmów, które składają się na książkę zatytułowaną „Psychoterapia bez makijażu. Trudne rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”.

W poprzednim wpisie zamieściłem fragment jednej z rozmów, które składają się na książkę zatytułowaną „Psychoterapia bez makijażu. Trudne rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Zawiera ona przeprowadzone przeze mnie wywiady z ludźmi, którzy czują się skrzywdzeni przez psychoterapię oraz z neutralnymi terapeutami wyjaśniającymi i komentującymi problemy poruszone w rozmowie z pacjentem. W dzisiejszej odsłonie książki fragment rozmowy z wybitnym terapeutą. Jerzy Witold Aleksandrowicz, ur. 07 07 1936, dyplom lekarza uzyskał w 1958 r (AM w Krakowie), w 1965 roku dyplom mgr. filozofii (UJ). Do 1998 pracował w Klinice Psychiatrycznej AM w Krakowie. Specjalista psychiatrii ( I stopień 1962, II – 1865), dr med. 1966, dr hab. 1979, prof. med. 1990. Zainteresowania badawcze dotyczyły początkowo związków zaburzeń psychicznych z procesami fizjologicznymi (krzepnięcie krwi, zaburzenia metabolizmu węglowodanów) oraz działania leków psychotropowych. Po 1967 roku – psychopatologia i psychoterapia zaburzeń nerwicowych, hipnoza i hipnoterapia, metodologia i narzędzia oceny efektów leczenia zaburzeń nerwicowych (m.in. kwestionariusze objawowe, kwestionariusz osobowości). Opublikował ok 300 publikacji naukowych, w tym podręczniki psychopatologii i psychoterapii. Przez wiele lat prowadził psychoterapię indywidualną i grupową, m in  w ramach oddziału dziennego (model kompleksowej terapii zaburzeń nerwicowych stworzony w latach 1974-5 w Pracowni Psychoterapii Katedry Psychiatrii). Od 1998 kierował Katedrą Psychoterapii CM UJ, m in uczącą studentów medycyny podstaw psychoterapii i podstaw psychoanalizy oraz prowadzącą szkolenia podyplomowe i superwizje przygotowujące do Certyfikatu Psychoterapeuty. Od 2006 r. prof. emeritus. Od 1970 związany z Sekcją Naukową Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. W 1972 roku założył kwartalnik „Psychoterapia”. Obecnie jest redaktorem „Archives of Psychiatry and Psychotherapy” i przewodniczy Komitetowi Redakcyjno-Wydawniczemu PTP.

Czy psychoterapia może szkodzić?

 
Psychoterapia, która ma służyć leczeniu zaburzeń jest czymś innym i wymaga innego wykształcenia niż ta, która ma doprowadzić do wzrostu samoświadomości, zwiększenia sprawności interpersonalnej, podwyższenia samooceny itp.  Jak długo każdy będzie mógł otworzyć „gabinet psychoterapeutyczny” i udawać że leczy, tak długo wpadanie w rozmaite pułapki będzie bardzo prawdopodobne.
  Tomasz Witkowski.: Panie Profesorze, dziękuję, że zgodził się pan na tę rozmowę. Czy może pan skomentować przebieg opisanej psychoterapii? Jerzy Aleksandrowicz: Nie. Wypowiadanie się o osobach czy o terapiach znanych tylko „z drugiej ręki” byłby nieuczciwością. Wolałbym porozmawiać o niektórych ogólnych problemach, związanych z tą opowieścią. T. W.: Rozumiem, porozmawiajmy zatem na początek o terapii szkoleniowej. Wielu ludzi, którzy nie mają do czynienia z terapią zastanawia się nad tym, że przecież przeciętny lekarz nie musi przechodzić chemioterapii, żeby móc ją stosować, żeby zrozumieć, na czym ona polega, czy jakikolwiek inny specjalista świadczący usługi nie musi doświadczać na sobie tego procesu, który będzie później prowadził, żeby go rozumieć i móc stosować. W psychoterapii dość powszechnie twierdzi się, choć nie wiem czy we wszystkich modalnościach, że kandydat na psychoterapeutę musi przejść własną psychoterapię. Czy bylibyśmy w stanie to czytelnikowi wyjaśnić, dlaczego tak właśnie jest? J. A.: Bo psychoterapeuta jest w specyficzny, osobisty sposób zaangażowany w proces leczenia. On sam jest głównym, jeśli nie jedynym narzędziem oddziaływania terapeutycznego. Musi więc znać siebie, zwłaszcza powinien poznać wcześniej nieuświadamiane motywy swoich przeżyć i zachowań, umieć oddzielać to, co jest wynikiem jego własnych procesów psychicznych od tego, co spostrzega u pacjenta. Zdawać sobie sprawę z tego, co wnosi w proces terapeutyczny, jakie są jego schematy poznawcze, co chętniej dostrzega, a czego nie itp. W przeciwnym razie prawdopodobnie będzie popełniać błędy, przypisując pacjentowi swoje postawy, przeżycia czy trudności, „projektując” je. Własna, „treningowa” psychoterapia ma temu zapobiegać. Inna sprawa, czy zawsze rzeczywiście spełnia to zadanie. Nie jest też w pełni prawdziwe przekonanie, że w przypadku farmakoterapii tego typu własne doświadczenia nie są potrzebne. Profesor Antoni Kępiński twierdził, że zanim lekarz poda tabletkę pacjentowi, powinien sam doświadczyć działania tej tabletki na sobie. Więcej nawet: że wykształcenie psychiatry wymaga doświadczenia przeżycia psychozy. I dlatego zażywaliśmy LSD, powodujące krótkotrwałą psychozę intoksykacyjną. To były późne lata pięćdziesiąte, wczesne sześćdziesiąte, kiedy jeszcze nie było świadomości uzależniającego wpływu LSD i wielu leków psychotropowych. T. W.: Czy nadal się stosuje takie podejście w kształceniu psychiatrów? J. A.: Nie. To nawet wtedy nie było powszechne, ale dość częste. Natomiast nadal uważa się, że trzeba doświadczyć psychoterapii, by rzeczywiście rozumieć, na czym ona polega. I chyba zasadnie, bo bardzo niewiele można przekazać w opisach tego, co się dzieje w procesie oddziaływania. Zarazem, poznanie i uświadomienie sobie, co może przeżywać pacjent czy klient w czasie spotkania, jest jednym z warunków kompetentnego działania. T. W.: Próbuję sobie wyobrazić tę zasadę kształcenia i jakoś nie potrafię znaleźć uzasadnienia zalecenia dla kandydatów na terapeutów uzależnień, aby np. doświadczali ciągów alkoholowych. J. A.: Może nie ciągów, ale czy sądzi pan, że terapeuta, który nigdy nie doświadczył działania alkoholu (o ile tacy w ogóle bywają) jest w stanie w pełni zrozumieć, co to jest upojenie alkoholowe? T. W.: Myślę, że terapeuta, który nie upajał się alkoholem a zna dobrze fizjologiczne i psychologiczne mechanizmy uzależnienia jest w stanie bardziej pomóc pacjentowi niż taki, który doświadczył działania alkoholu a niewiele wie o fizjologii i psychologii uzależnienia. Boję się myśleć jakie mogłyby być konsekwencje takiego kształcenia terapeutów do pracy z uzależnieniami od ciężkich narkotyków. J. A.: Oczywiście, brak rzetelnej wiedzy o tym, co się leczy, najczęściej szkodzi chorym. W najlepszym razie prowadzi do braku skuteczności oddziaływań. Doświadczenie na sobie samym tego, co przeżywa pacjent nie wystarcza, jest tylko jednym z elementów wykształcenia psychoterapeuty. Ale skoro już mówi pan o leczeniu uzależnień: przecież właśnie osoby, które były uzależnione, są powszechnie uznawane za najlepszych terapeutów… T. W.: …i pewnie osoby molestowane seksualnie są najlepszymi terapeutami ofiar molestowania, a ludzie, którzy doświadczyli przeżyć traumatycznych najlepiej rozumieją ofiary katastrof. Panie profesorze, czy nie obawia się pan, że czytelnicy wyciągną taki oto wniosek z naszej rozmowy, że to, czego doświadczył w życiu terapeuta jest kluczowe w ocenie jego przydatności do pracy z ludźmi? Mógłby pan nieco bardziej jednoznacznie rozstrzygnąć wątpliwość dotyczącą tego co jest priorytetem w praktyce terapeutycznej i co powinni jako pierwsze brać pod uwagę pacjenci wybierający terapeutę – jego doświadczenia życiowe, czy wiedzę i umiejętności zdobyte w procesie kształcenia? J. A.: Jedno i drugie. Sama wiedza zaczerpnięta z książek nie wystarcza, by zrozumieć człowieka i jego zaburzenia przeżywania. Z drugiej strony, wprawdzie doświadczenie życiowe czyni każdego mądrzejszym, ale również nie jest wystarczającą kompetencją do prowadzenia psychoterapii. Natomiast doświadczenie zawodowe (będące przecież elementem doświadczenia życiowego), decydujące o krytycznym spojrzeniu na wiedzę uzyskaną w toku kształcenia sprawia, że ci bardziej doświadczeni są lepszymi terapeutami. Jednak nie możemy zapominać o tym, że najczęściej psychoterapia jest pomaganiem w różnych trudnościach życiowych, w zmaganiu się z rozmaitymi problemami, a nie leczeniem osób, u których występują zaburzenia zdrowia. W przypadku takiej psychoterapii, która sprowadza się do pomocy psychospołecznej, rola doświadczenia życiowego i osobowości terapeuty jest niewątpliwa i chyba większa, niż jego wiedzy teoretycznej, bo ona często wręcz utrudnia dostrzeganie rzeczywistych problemów klienta. Wróćmy do tych spraw w dalszym ciągu rozmowy, dobrze? T. W.: Dobrze, kontynuujmy zatem wątek dotyczący problemów związanych z terapią szkoleniową. Bardzo często spotykam się, zresztą nie tylko ja, również laicy, którzy nigdy nie uczestniczyli w terapii, otóż spotykamy się z takim stwierdzeniem, że nie powinniśmy w ogóle się wypowiadać na temat terapii, bo nie jesteśmy w stanie zrozumieć, co takiego dzieje się w tym procesie, dopóki sami jej nie przejdziemy. Sam pan to podkreślił mówiąc, że bardzo niewiele można przekazać w opisach z tego co dzieje się w procesie terapii. I szczerze mówiąc, ja to odbieram jako przejaw pychy i zadufania psychoterapeutów, no bo to jest właściwie poza religią jedyna dziedzina, w której mówi się ludziom, że żeby zrozumieć czym jest np. objawienie bądź powołanie, musisz sam go doświadczyć. Żeby zrozumieć, mówię tu o intelektualnym zrozumieniu, nie o doświadczeniu procesu terapii, musisz przez nią przejść. Jeśli nie rozumiem fizyki kwantowej to to, że się przebiegnę pięć razy po Wielkim Zderzaczu Hadronów w żaden sposób nie spowoduje, że będę więcej rozumiał. Po prostu moje ograniczenia intelektualne nie pozwalają mi pojąć fizyki kwantowej. Natomiast w przypadku terapii bardzo często słyszy się właśnie tego typu stwierdzenie, że nie zrozumiesz terapii, jeśli nie przejdziesz przez nią sam. W domyśle – nie masz takich zdolności intelektualnych, żeby pojąć tę tajemnicę, która się dzieje podczas terapii i tak dalej. Czy mógłby się Pan do tego ustosunkować? J. A.: Sądzę, że takie pobieganie sobie może, poza kondycją fizyczną, dostarczyć najwyżej jakiejś wiedzy o narzędziach pomiaru, a nie o tym, co nimi się mierzy. Natomiast gdybyśmy mogli przeżyć taki sam eksperyment, jakiemu jest poddawana cząsteczka, to kto wie… Mówiąc serio: na pewno zarzuty pychy i zadufania są uzasadnione wyższościowymi postawami i zachowaniami, spotykanymi u psychoterapeutów. Niektórzy są przeświadczeni, że ich szczególne, wrodzone cechy sprawiają, że potrafią pomagać ludziom albo że dysponują jakąś niezwykłą, niemalże tajemną wiedzą. Przekonanie, że jest się tym „wybranym” może przejawiać się lekceważeniem otoczenia, „niewtajemniczonych profanów”. Często odnoszę wrażenie, że jest to sposób kompensowania niepewności, zarówno dotyczącej rzeczywistej wartości tej wiedzy jak i własnych kompetencji. Ale przecież to dotyczy tylko niektórych z nas. Wracając do wymogu odbycia terapii treningowej: sądzę, że doświadczenie uczestniczące ma ogromny wpływ na intelektualne rozumienie każdego zjawiska, nie tylko psychoterapii. Więc chyba jest coś z prawdy w przekonaniu, że np. po to, by naprawdę zrozumieć, czym jest psychoanaliza, trzeba samemu poleżeć na kozetce. I nie chodzi tu o „wtajemniczenie”, tylko o procesy poznawcze. Samo obserwowanie prowadzonej przez kogoś psychoterapii nie wystarcza. Chociażby dlatego, że – jak wiadomo – obserwacja wpływa na przedmiot tej obserwacji, nawet w przypadku materii nieożywionej. Psychoterapeuta musi doświadczyć własnego uczestniczenia w tym procesie by rozumieć, jak sama sytuacja spotkania terapeutycznego i jak jego zachowanie w czasie takiego spotkania wpływają na to, co się dzieje. Wątpię, by można było uzyskać tę wiedzę wyłącznie z książek. Zwłaszcza, że w doświadczaniu psychoterapii napotykamy na bardzo wiele zjawisk, których nie potrafimy nazwać. Nie mamy potrzebnej aparatury pojęciowej. Więc jak ująć w słowach, przekazać to coś, co się dostrzega, uświadamia, ale nie umie wyrazić? Skądinąd, chyba jest to jednym z powodów przekonania, że psychoterapia jest bardziej sztuką niż nauką. T. W.: A więc dotykamy jakiejś tajemnicy, czegoś, czego nie potrafimy nazwać, nie mamy do tego odpowiednich pojęć… Ciąg dalszy rozmowy z prof. Jerzym Aleksandrowiczem  w książce, która ukaże się drukiem w pierwszej połowie 2018 roku.   
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia bez makijażu

Latem 2014 roku było bardzo gorąco. Właśnie wtedy, w lipcu rozpocząłem pracę nad książką poświęconą negatywnym zjawiskom w psychoterapii, której nadałem roboczy tytuł „Psychoterapia bez makijażu. Trudne rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”.

Latem 2014 roku było bardzo gorąco. Właśnie wtedy, w lipcu rozpocząłem pracę nad książką poświęconą negatywnym zjawiskom w psychoterapii,  której nadałem roboczy tytuł „Psychoterapia bez makijażu. Trudne rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Zawiera ona przeprowadzone przeze mnie wywiady z ludźmi, którzy czują się skrzywdzeni przez psychoterapię. Ponieważ jednak daleki jestem od tego aby pokazywać świat psychoterapii wyłącznie oczami niezadowolonych pacjentów, a ja nie czuję się w pełni kompetentny aby wyjaśnić czytelnikowi wszystkie prawidłowości, problemy i niuanse występujące w procesie terapeutycznym, zaprosiłem do współpracy również wybitnych psychoterapeutów. Książka zatem ma następujący układ:
  1. Wywiad z osobą skrzywdzoną/pacjentem.
  2. Wywiad z neutralnym terapeutą wyjaśniający i komentujący problemy poruszone w rozmowie z pacjentem.
W moim przekonaniu taki układ książki przypomina sprawiedliwą debatę. Nie zamierzam narzucać czytelnikom swojego punktu widzenia. Ja w tym przedsięwzięciu będę jedynie stawiał pytania. Czasami bardzo trudne pytania… Pod koniec 2015 roku książka była na ukończeniu. Dzisiaj, dwa lata później książka… nadal jest na ukończeniu. Stało się tak za sprawą wielu wypadków jakie przytrafiały się moim rozmówcom, a czasami w wyniku gwałtownych zmian w ich życiu, wśród których zdarzyła się próba samobójcza, choroby, wypadki, ale również niechęć nabyta do mnie w trakcie rozmowy, strach i wiele innych. Wszystko to, pozostając niemal całkowicie poza moją kontrolą, sprawiło, że książka ta okazała się najtrudniejszą nad jaką przyszło mi kiedykolwiek pracować. Jednak w stosunku do wszystkich moich rozmówców podjąłem zobowiązanie, że doprowadzę do tego, że zobaczą wynik swojego zaangażowania w druku. Wielu z nich podjęło godny najwyższego szacunku trud powrotu do bolesnych wspomnień, często z myślą o innych, którzy mogliby chcieć podążyć ich drogą. W stosunku do nich czuję się szczególnie zobowiązany, dlatego też zanim książka ze stanu „niemal gotowej do druku” przeistoczy się w „gotową do druku” postanowiłem jej fragmenty opublikować na moim blogu.

Byłem zwykłym facetem…[1]

 Psychoanaliza  zakuła mnie w dyby, a ja ochoczo włożyłem w te dyby swoje ręce. A później trudno już było je wyjąć.
  Tomasz Witkowski: Zanim zgodziłeś się na tę rozmowę, bardzo długo się wahałeś, w sumie trwało to kilka lat. Włodek: No tak, dokładnie 3 lata. T. W.: Co takiego zadecydowało, że jednak postanowiłeś ujawnić swoją historię? W.: Wiesz nie było to łatwe, bo wymagało osobistego odsłonięcia się. Jest mi wstyd, że dałem się jakoś tak ogłupić, po prostu. A miałem się za racjonalną osobę. Zapłaciłem za to wysoką cenę. Mam żal i pretensje do tych, którzy mieli być mądrzejsi ode mnie, a nie pomogli mi, tylko zaszkodzili. I właśnie dlatego jednak zdecydowałem się na rozmowę z tobą. Doszedłem do wniosku, że być może to będzie jedna z najbardziej pożytecznych rzeczy, jaką mogę zrobić dla innych. To, że uda mi się przestrzec ich, by nie dali się zwieść czemuś, co zamiast pomóc, może im poważnie zaszkodzić. Widzisz, chodzi o ludzi, którzy mogą zawierzyć autorytetom, aby zostać wyleczonymi. Poczułem się do tego zobowiązany, ponieważ byłem przecież wyznawcą tego, o czym zdecydowałem się głośno opowiedzieć. Chciałbym więc obudzić krytyczne myślenie u podobnych do mnie. U takich osób, które mogłyby zachwycić się tym, czym i ja się zachwycałem, gdy wybierałem swoją drogę zawodową. T. W.: Opowiedz coś o swoim życiu sprzed piętnastu lat, kim byłeś? Jakie miałeś pasje, marzenia, osiągnięcia? W.: Byłem zwykłym facetem… A może nie takim zwykłym. Nie przepadałem za piwem. Wolałem tequilę. Nie interesował mnie sport, nawet kibicem nie byłem. Lubiłem siedzieć nad książkami. To mnie pochłaniało. Niekoniecznie literatura piękna. Pasjonowały mnie książki z dyscypliny, którą zajmowałem się na co dzień. Moim hobby była moja praca. Jeszcze na studiach zakochałem się w pewnej dziewczynie. Do dziś myślę, że ona była największą miłością mojego życia. Zamieszkaliśmy razem. Wyglądało bardzo poważnie i tak już miało być. Wiesz, wspólne urlopy, podobne zainteresowania. No i najlepszy seks świata – każdy pewnie tak myśli, jak się zakocha. A ja zawsze byłem długodystansowcem, nie playboyem. O dzieciach nie myślałem. No może raz, ale krótko. Podobno byłem zbyt skoncentrowany na pracy zawodowej, którą tak lubiłem. Lubiłem też towarzystwo. Ale nie chodzi o imprezy, raczej tak, żeby pogadać, przy kawie, przy kielichu, w kilka osób. Ale bywały i większe spotkania. Uchodziłem za bardzo towarzyską osobę. Myślałem o sobie, jako o osobie dobrze potrafiącej adaptować się do sytuacji. W towarzystwie byłem rozgadany, w rozmowie byłem dobrym słuchaczem. T. W.: A w sferze zawodowej? W.: Byłem dobrze zapowiadającym się psychologiem i psychoterapeutą. Po zakończeniu studiów dostałem propozycję od mojego promotora, by pracować na uczelni i zrobić doktorat. Fragmenty mojej magisterki zostały wykorzystane w publikacji naukowej. Po prostu, moja praca naprawdę była metodologicznie niezła. T. W.: Nie zostałeś jednak na uczelni? W.: Nie, nie chciałem pracować naukowo. Chciałem być psychoterapeutą. Oczarowała mnie podczas studiów psychoanaliza. Wybrałem szkolenie w jednym z głównych ośrodków szkolenia w terapii psychoanalitycznej w Polsce. Po studiach pracowałem trochę na etacie, ale dość szybko uruchomiłem własną działalność gospodarczą. Wiesz, to dawało niezłe perspektywy. Otworzyłem z kilkoma osobami gabinet psychoterapii. Oprócz pracy z pacjentami dorabiałem szkoleniami. Czyli: w tygodniu praca w gabinecie, w weekendy, co najmniej raz w miesiącu, prowadziłem szkolenie. A wieczorami pisałem artykuły popularyzujące psychologię – dziś wstyd przyznać, że nie zawsze taką jak rozumieją to naukowcy. Opublikowałem dwa poradniki dla pewnej grupy zawodowej. Niestety niski nakład, więc nie zarobiłem dużo. Ale miałem łatwość pisania i w komputerze było kilka kolejnych projektów. Powiem ci, że byłem pełnym optymizmu zadowolonym z siebie, pracowitym gościem. Oczywiście miewałem spadki formy, gorsze dni, chwile rozdrażnienia i rezygnacji. Ale kto ich nie ma? Zresztą trwały krótko. Zaskoczę cię, gdy opowiem, co dzisiaj wiem na ten temat. A potem zaczęło się coś psuć. To gnicie trwało w sumie ponad dwa lata, choć pewnie zaczęło się wcześniej. T. W.: Zanim zapytam cię o początki tego psucia się, powiedz jak wygląda Twoje życie teraz? W.: Głównie siedzę w domu. Wstaję, biorę prysznic. Mierzę poziom cukru. Zjadam śniadanie. Dwie godziny po posiłku znów mierzę poziom cukru. Dwie godziny po obiedzie jeszcze raz mierzę sobie poziom cukru. To samo po kolacji. Raz w tygodniu zamawiam sobie transport do kliniki. Mam papiery rencisty, więc mogę zamawiać częściowo dofinansowany przez miasto bus dla osób niepełnosprawnych. No i w tygodniu zamawiam sobie trzy takie kursy. Jadę na dializy, zwykle w poniedziałek, środę i piątek. T. W.: Czy znajdujesz czas na pracę? W.: Tak, trochę. Gdyby nie znajomi, którzy dają mi zlecenia napisania jakichś materiałów szkoleniowych czy poprowadzenia jakiejś prezentacji byłoby beznadziejnie. Wyobraź sobie różnicę: raz na jakiś czas parę godzin na zlecenie, a kiedyś stała praca w gabinecie i 20-godzinne szkolenia. Renta jest żałosna, bo w budżetówce pracowałem krótko, a gdy prowadziłem działalność gospodarczą to płaciłem najniższą składkę na ubezpieczenie. Oszczędności poszły na leczenie. Nie mogę za bardzo nigdzie wyjechać, bo na miejscu trzymają mnie dializy. Poza tym nie czuję się dobrze. Z poprzedniego życia zostało mi zamiłowanie do czytania. Tylko lektury się zmieniły. I słuchanie muzyki. Mieszkam z bratem i jego rodziną. To bardzo krępująca dla mnie sytuacja. Ale nie stać mnie nawet na wynajęcie samodzielnego mieszkania. A żadna kobieta za mną się nie zwiąże. A gdyby nawet, to gdzie mam ją poznać, skoro jestem niewolnikiem własnego kalectwa? T. W.: Zestawienie tych dwóch obrazów z twojego życia jest dość szokujące. Co spowodowało, że z człowieka pełnego życia i planów na przyszłość stałeś się przywiązanym do medycznego sprzętu kaleką, balansującym na granicy życia i śmierci? W.: To narastało. I przyszedł ten dzień. Po południu miałem zacząć pracę z pacjentami. Nie chciało mi się wstać. Czułem złość. Zatelefonowałem do wszystkich pacjentów i odwołałem sesje. Przepraszałem i tłumaczyłem się chorobą. Myślałem: Na co czekam? Jestem tchórzem? Zwlokłem się z wyra. Poszedłem się wykąpać. Ubrałem się, jakbym miał pójść do pracy. Ale poszedłem do apteki. Nie do jednej, do kilku. Jakbym się bał przyłapania. Kupiłem środki od bólu głowy bez recepty i tabletki nasenne. Na te pastylki miałem receptę. Poprosiłem znajomego psychiatrę, by mi wypisał, bo miałem kłopoty z zasypianiem. Wróciłem do domu. Włączyłem ulubioną muzę. Pamiętam, było gorąco jak diabli. Słońce świeciło, a zasłony z mojego pokoju były w pralni. Wyciągnąłem dwie butelki tequili z barku. Po co dwie? Myślałem, że jak popiję leki mocnym alkoholem, to mnie nie odratują. Jak na złość nie miałem w lodówce lodu. Założyłem słuchawki i puściłem bardzo głośno muzę. Na talerzyk wycisnąłem z opakowań tabletki. I potem nastąpiła ta najgorsza chwila. Zacząłem się bać. Wziąłem pastylkę do ust i wyplułem. Potem znowu to samo. Zacząłem pić tequilę, by dodać sobie odwagi. Gdy miałem już „w czubie”, znów zacząłem łykać pastylka za pastylką, tabletka za tabletką. Ostatnie co pamiętam, to jak duszkiem piję z butelki. Jak na filmie, bo normalnie bym się porzygał. Potem obudziłem się w szpitalu po kilkunastu godzinach nieprzytomności. W tak zwanym złym kontakcie – co oznacza, że nie „kontaktowałem” normalnie – byłem  w sumie kilkadziesiąt godzin. T. W.: Ile czasu spędziłeś w szpitalu i jakie są zdrowotne konsekwencje twojego kroku? W.: Najpierw przez dwa lata oczekiwałem na przeszczep wątroby. Potem poważna operacja. W sumie w szpitalu spędziłem ponad 20 miesięcy. Ciągle się boję, że wątroba się nie przyjmie… Wiem, że histeryzuję. Biorę przecież baterię leków. Preparaty, które mają zapobiec odrzuceniu przeszczepu będę brał do końca życia. W międzyczasie popsuły mi się nerki, więc jeżdżę na dializy trzy razy w tygodniu. A do tego cukrzyca – ciągłe pomiary poziomu cukru, drakońska dieta i zastrzyki insulinowe. Na dodatek okazało się, że bardzo popsuł mi się wzrok. Według lekarzy jest to wynik cukrzycy. Ponadto dużo częściej niż kiedyś choruję. Siadła mi odporność. Stałem się niewolnikiem medycyny, która utrzymuje mnie przy życiu. T. W.: Twoja opowieść nie sugeruje, że podjąłeś decyzję o odebraniu sobie życia pod wpływem impulsu. Spróbujmy odwinąć ten kłębek i dojść powoli do rzeczywistych przyczyn, które pchnęły cię do samobójstwa. Jesteś w stanie wskazać pierwszy krok na twojej ścieżce do przepaści? Ciąg dalszy opowieści Włodka w książce, która ukaże się drukiem w pierwszej połowie 2018 roku.    [1] W wywiadzie zmieniono niektóre dane, by zadbać o prawo do ochrony prywatności przedstawianych w nim osób. Pozostałe kwestie pozostawiono bez zmian. W szczególności waga opisywanych wydarzeń w żaden sposób nie została zmieniona.  
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.