To tytuł rozmowy przeprowadzonej ze mną przez red. Katarzynę Matusewicz dla Pulsu Medycyny. Zapraszam do lektury!
Mimo błyskawicznego rozwoju medycyny, wciąż miliony ludzi wierzą w pseudoterapie – od homeopatii po generatory plazmowe. Dlaczego? Jak wyjaśnia psycholog dr Tomasz Witkowski, źródła tego zjawiska są złożone: od „głodu cudów” i potrzeby nadziei, przez emocje i ignorancję, aż po kryzys autorytetów i system edukacji, który zamiast krytycznego myślenia często wzmacnia irracjonalizm. To właśnie w takich lukach rozwija się szarlataneria, nierzadko zagrażająca zdrowiu i życiu pacjentów.
Katarzyna Matusewicz: Dlaczego zjawisko pseudonaukowych metod terapii wciąż zyskuje na popularności, mimo że medycyna oparta na faktach rozwija się tak dynamicznie?
Tomasz Witkowski: To nie jest nic nowego – takie praktyki istniały zawsze. Kiedyś ludzie poszukiwali np. „proszku z rogu jednorożca” czy innych cudownych specyfików na różnego rodzaju dolegliwości. Odbywało się to zwykle na targach, dziś przybiera to bardziej zorganizowaną formę. Szarlatani najczęściej działają w internecie. I mimo, że medycyna rzeczywiście ma niezwykłe osiągnięcia, to faktem pozostaje, że jesteśmy istotami śmiertelnymi. Wciąż istnieją choroby nieuleczalne czy bardzo trudne do leczenia. To właśnie te obszary – tam, gdzie medycyna nie ma gotowych odpowiedzi ani skutecznych terapii – najczęściej zagospodarowują szarlatani.
I myślę, że to się nie zmieni, nawet kiedy medycyna rozwinie się nieporównanie bardziej niż dziś. Zawsze znajdą się ludzie, którzy będą chcieli zatrzymać młodość, spowolnić starzenie się, a nawet poszukiwać nieśmiertelności. To naturalny trend, z którego korzystają pseudoterapeuci. Trzeba też pamiętać, że mamy w sobie potrzebę nadziei, „głód cudów”. Nawet jeśli leczymy się zgodnie z zaleceniami lekarzy, często myślimy: „może jest jeszcze coś, co mogę zrobić”. I właśnie to „coś jeszcze” bardzo często staje się polem działania osób polecających pseudonaukowe metody terapii.
K.M.: Wiadomo, jaka jest obecnie skala tego problemu w Polsce? Ilu pacjentów może korzystać z usług naturopatów czy bioenergoterapeutów?
T.W.: Trudno jest określić dokładną skalę tego zjawiska. Nie wiem, czy ktokolwiek przeprowadził rzetelne badania dotyczące liczby pacjentów korzystających z takich praktyk. Pamiętam jednak analizę sprzed kilkunastu lat, która dotyczyła wartości rynku ezoterycznego – wróżek, jasnowidzów i podobnych działalności. Już wtedy szacowano go na około dwa miliardy złotych rocznie! Można przypuszczać, że dziś ta wartość jest znacznie wyższa.
Czytaj dalej klikając TUTAJ
Posty o podobnej tematyce:
Wszelkie pseudonauki, to gwałt na rozumie
Uczmy młodzież krytycznego myślenia
O pseudonauce w „Wieczorze z czwórką”

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
