Ewolucja moralności – wykład wygłoszony podczas X Wrocławskich Dni Darwina

Mój wykład z X Wrocławskich Dni Darwina: czy ludzka moralność jest wyjątkowa, czy jest kontynuacją zachowań moralnych zwierząt – od opieki nad potomstwem po empatię i pojednanie.

Czy moralność podlega procesom ewolucji? Co ją kształtuje – dobór naturalny czy tylko kultura? Czy zwierzęta są moralne? A może tylko bywają? A jeśli tak, to czy wolno nam również mówić o moralności roślin? Ile biologii jest w Dekalogu? Jak wiele kwestii moralnych potrafi wyjaśnić neurobiologia? Czy pozbawieni kamiennych tablic pogrążymy się w anarchii a nasza natura ulegnie zezwierzęceniu? Jaka będzie przyszłość moralności?

To tylko niektóre z pytań, na które starałem się odpowiedzieć w swoim wykładzie wygłoszonym podczas  dziesiątych-jubileuszowych Wrocławskich Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, Instytut Biologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Klub Sceptyków Polskich z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Zapraszam do wysłuchania!

O czym jest ten wykład

Czy ludzka moralność jest czymś jakościowo nowym, czy tylko kontynuacją tego, co widzimy w świecie zwierząt? W wykładzie zachęcam słuchaczy, by sami spróbowali na to odpowiedzieć, i daję im materiał do namysłu. Orangutanice wychowują młode przez siedem–osiem lat, a dorosłe dzieci odwiedzają matkę jeszcze jako kilkunastolatki. U magotów gibraltarskich pozycja samca w stadzie zależy od zaangażowania w opiekę nad potomstwem. Mangusty opiekują się młodym, które choruje po ukąszeniu węża, a papugi szare przekazują partnerowi żetony do wymiany na jedzenie, nie oczekując niczego w zamian.

W klasycznych, dziś porzuconych eksperymentach małpy rezusy przez wiele dni odmawiały pociągnięcia łańcucha, który dawał im jedzenie, ale raził prądem towarzysza. Frans de Waal przeciwstawia teorii „fasadowej” moralności – cienkiej warstwy kultury na zwierzęcej naturze – model matrioszki. W jego środku jest zakażenie emocjonalne, wokół niego empatia poznawcza, a na zewnątrz pełne przyjęcie cudzej perspektywy. Zwierzęta znają też gesty pojednania po konflikcie.

Systemy etyczne, które spisujemy na tablicach, mogą mieć bardzo różne uzasadnienia, a mimo to ich nakazy są zaskakująco podobne. Być może są po prostu sformułowaniem biologicznych skłonności, które zastaliśmy w świecie. Tym, co rzeczywiście może nas wyróżniać, jest zasięg grupy, wobec której stosujemy normy moralne – kultura pozwala nam poszerzać go daleko poza własne stado.

Te wątki rozwijam w zbiorach esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć” i „Zawracanie statków głupców”.

Wpisy o podobnej tematyce:

Uroda, moda i wygoda. Memetyka jako przymiarka teorii Darwina do kultury. Zapraszam do obejrzenia mojego wykładu wygłoszonego podczas VII Wrocławskich Dni Darwina

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

Ewolucyjne korzenie kultury ofiar

O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia

Ewolucja boga w naszych umysłach – wykład

Miłość, ewolucja, matematyka


Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ewolucja moralności. Zapraszam na X Wrocławskie Dni Darwina

The Status of the Decalogue

W tym roku będę miał zaszczyt wystąpić ze swoim wykładem podczas kolejnych dziesiątych-jubileuszowych Wrocławskich Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, Instytut Biologii Uniwersytetu Wrocławskiego i Klub Sceptyków Polskich z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem tematem mojego wykładu będzie:

Ewolucja moralności

Czy moralność podlega procesom ewolucji? Co ją kształtuje – dobór naturalny czy tylko kultura? Czy zwierzęta są moralne? A może tylko bywają? A jeśli tak, to czy wolno nam również mówić o moralności roślin? Ile biologii jest w Dekalogu? Jak wiele kwestii moralnych potrafi wyjaśnić neurobiologia? Czy pozbawieni kamiennych tablic pogrążymy się w anarchii a nasza natura ulegnie zezwierzęceniu? Jaka będzie przyszłość moralności? – Już niedługo podejmę próbę przeprowadzenia słuchaczy przez ten gąszcz pytań.

Aktualności związane z tegorocznymi Dniami Darwina można śledzić na stronach FP Wrocławskich Dni Darwina:

https://www.facebook.com/dnidarwina/

  • Kiedy?
     
    14 lut od 10:30 – 15 lut do 14:30
     
  • Gdzie?
    ulica Henryka Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław, 

Duża Sala Wykładowa Wydziału Nauk Biologicznych UWr.

PROGRAM X WROCŁAWSKICH DNI DARWINA
SOBOTA, 15 lutego 2025
10:30 Otwarcie
10:45-11:45 Prof. dr hab. Ewa Bartnik (UW i PAN), Człowiek modyfikowany.
Przerwa 15 min
12:00-13:00 Dr Tomasz Witkowski, prof. WSKZ (KSP i PSR), Ewolucja moralności.
13:00-14:00 Prof. Katarzyna Kaszycka (UAM), Czy istnieją rasy ludzkie?
Przerwa 20 min
14:20-15:20 Dr hab. Krzysztof Kolenda (UWr.), Pułapki ewolucyjne i jak w nie (nie) wpaść.
15:20-16:20 Prof. dr hab. Marta Wrzosek (UW), Cały las z perspektywy mrówki – badania mikrobiomów rudych mrówek leśnych Formica polyctena.
Przerwa 20 min
16:40 Ogłoszenie wyników Konkursu Darwinowskiego.
16:45-18:15 Debata „Ewolucja sztucznej inteligencji – szansa czy zagrożenie”. Udział wezmą: dr Bartosz Borczyk (UWr.), Jacek Tabisz (PSR), dr Tomasz Witkowski, prof. WSKZ.
NIEDZIELA, 16 lutego 2025
11:00-12:00 Dr. Susan Blackmore, Universal Darwinism for 2025 (wykład w języku angielskim)*
Przerwa 20 min
12:20-13:20 Dr Adrian Stencel (UJ), Jak ewolucja zmienia indywidualność? Od komórki eukariotycznej do eusocjalnych owadów.
13:20-14:20 Dr Karolina Królikowska (UPWr.), „Obyś żył w ciekawych czasach” – czy dotknęło nas przekleństwo antropocenu i Szóstego Wielkiego Wymierania?
14:30 Wycieczka po Muzeum Przyrodniczym**
Wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy!
*wykład poprzez wideorozmowę
**obowiązują wcześniejsze zapisy

Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny!


Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Uroda, moda i wygoda. Memetyka jako przymiarka teorii Darwina do kultury. Zapraszam do obejrzenia mojego wykładu wygłoszonego podczas VII Wrocławskich Dni Darwina

Mój wykład z VII Wrocławskich Dni Darwina o memetyce: czy kultura ewoluuje jak geny, czym są memepleksy, dlaczego psychoterapia i religia świetnie się replikują i co zmienia trzeci, cyfrowy replikator.

Co ma wspólnego dziób zięby ze zwyczajami panującymi w amerykańskich więzieniach? Czy ewolucja oka potrafi wyjaśnić nam zjawiska mody? Czy memy kulturowe są równie samolubne jak geny? Dlaczego memy mogą wyrządzić nam krzywdę? Kiedy stajemy się bezwolnymi nośnikami samolubnych memów? Czym jest memplex? Czy memetyka potrafi wyjaśnić zjawiska kulturowe tak dobrze jak genetyka wyjaśnia procesy dziedziczenia? Czym jest inżynieria memowa i przeprogramowanie memetyczne? Jaka jest w tym wszystkim rola wolnej woli i świadomości? Trzeci replikator – odpowiedź na pytanie dlaczego internet ma twarz kota? Czy świetując urodziny Darwina powinniśmy mimo wszystko oddać hołd Lamrckowi? – Mam nadzieję, że mój wykład pomoże w przedzieraniu się ten gąszcz pytań i wątpliwości. 

Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

O czym jest ten wykład

Ewolucja potrzebuje trzech warunków: różnorodności, presji środowiska i replikacji. Elementy kultury spełniają je wszystkie, więc pytam, czy możemy je opisywać tak jak geny. Wiele zjawisk kulturowych nie przynosi korzyści ani ich nosicielom, ani ich genom. Przykładem jest moda na spodnie opuszczone nisko na biodrach: nie jest wygodna i rzadko kto uważa ją za atrakcyjną, a wywodzi się z więziennego kodu, od którego zupełnie się oderwała. Taki element kultury replikuje się po prostu dlatego, że dobrze się replikuje – tak jak samolubny gen Dawkinsa.

Memy łączą się w memepleksy, czyli zespoły idei, które wspierają się nawzajem. Psychoterapia jest takim memepleksem: przekonanie, że osobowość kształtuje się we wczesnym dzieciństwie, świetnie przechodzi z pokolenia na pokolenie terapeutów, niezależnie od wyników badań. Memepleksami są religie, ale także nauka – i to te, które najlepiej znoszą sprawdzanie. Czasem to my wybieramy memy, częściej one wybierają nas.

Susan Blackmore, autorka „The Meme Machine”, idzie dalej: wolna wola w potocznym rozumieniu jest jej zdaniem złudzeniem, podobnie jak „ja”, które składa się z memów, których jesteśmy nosicielami. Mówię też o trzecim replikatorze. Geny kopiują się cyfrowo i bardzo dokładnie, memy przez naśladowanie i podobieństwo, a informacja przetwarzana przez algorytmy znów replikuje się cyfrowo, z precyzją, jakiej kultura dotąd nie znała. Wykład ma być nie ostatecznym wyjaśnieniem, lecz inspiracją do myślenia o kulturze w kategoriach ewolucji.

O tym, jak idee i mody opanowują nasze myślenie, piszę w zbiorach esejów „Zawracanie statków głupców” i „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”.


Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Uroda, moda i wygoda. Memetyka jako przymiarka teorii Darwina do kultury. Zapraszam na VII Wrocławskie Dni Darwina

Tradycyjnie jak co roku będę miał zaszczyt wystąpić ze swoim wykładem podczas kolejnych VII Wrocławskich Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem tematem mojego wykładu będzie:

Uroda, moda i wygoda.

Memetyka jako przymiarka teorii Darwina do kultury

Co ma wspólnego dziób zięby ze zwyczajami panującymi w amerykańskich więzieniach? Czy ewolucja oka potrafi wyjaśnić nam zjawiska mody? Czy memy kulturowe są równie samolubne jak geny? Dlaczego memy mogą wyrządzić nam krzywdę? Kiedy stajemy się bezwolnymi nośnikami samolubnych memów? Czym jest memplex? Czy memetyka potrafi wyjaśnić zjawiska kulturowe tak dobrze jak genetyka wyjaśnia procesy dziedziczenia? Czym jest inżynieria memowa i przeprogramowanie memetyczne? Jaka jest w tym wszystkim rola wolnej woli i świadomości? Trzeci replikator – odpowiedź na pytanie dlaczego internet ma twarz kota? Czy świetując urodziny Darwina powinniśmy mimo wszystko oddać hołd Lamrckowi? – Już niedługo podejmę próbę przeprowadzenia słuchaczy przez ten gąszcz pytań. Aktualności związane z tegorocznymi Dniami Darwina można śledzić na stronach wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/777875972722724/ oraz na FP Wrocławskich Dni Darwina: https://www.facebook.com/dnidarwina/
  • Kiedy?
    15 lut od 11:00 – 16 lut do 17:30
  • Gdzie?
    ulica Henryka Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław, 

Duża Sala Wykładowa Wydziału Nauk Biologicznych UWr.

Tegorocznymi gośćmi festiwalu będą: mgr Anna Apanasewicz, dr Bartosz Borczyk, dr Łukasz Budzicz, mgr Krzysztof Kolenda, dr Jerzy Luty, mgr Michał Misiak, mgr Agata Niezabitowska, dr Wioletta Nowaczewska, mgr Tomasz Skawiński, dr inż. Maciej Szarejko, dr Tomasz Witkowski. Szczegółowy program już wkrótce.

Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny!


Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia

Czy dziedziczymy traumy naszych przodków? Wykład z VI Wrocławskich Dni Darwina o badaniach nad metylacją DNA, myszach wąchających kwiaty wiśni i o tym, dlaczego doświadczenia przechodzą między pokoleniami drogą społeczną, a nie genetyczną.

Zapraszam do wysłuchania i obejrzenia mojego wykładu, który miałem zaszczyt wygłosić podczas VI Wrocławskich Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika.

Jak kilka myszy wąchających kwiaty wiśni zrewolucjonizowało psychoterapię i zapoczątkowało epigenetyczną falę w psychologii? Czy jesteśmy skazani na przeżywanie traum naszych przodków? Czy dziedziczymy lęki naszych rodziców? Co ma wspólnego DNA z orkiestrą a epigenetyka z partyturą? Dlaczego Lamarck nie sformułował teorii doboru? Czy już niedługo będzie można ubiegać się o rentę kombatancką po dziadku? To tylko kilka z wielu pytań, na które starałem się udzielić odpowiedzi podczas swojego wykładu.

O czym jest ten wykład

Punktem wyjścia są dwa doniesienia, które media ogłosiły jako naukowy przełom. Pierwsze to badanie pilotażowe na bardzo małej grupie: 33 matek z mniejszości Tutsi, z których 20 będąc w ciąży, stało się świadkami ludobójstwa w Rwandzie w 1994 roku, oraz ich dzieci. Drugie to eksperyment Briana Diasa i Kerry’ego Resslera z 2014 roku, w którym samce myszy rażono prądem przy zapachu kwiatów wiśni, a ich potomstwo okazało się na ten zapach bardziej wrażliwe. Na tej podstawie ogłoszono, że trauma jest dziedziczna, a Lamarck wygrywa z Darwinem.

Żeby ocenić te rewelacje, wyjaśniam, czym zajmuje się epigenetyka. DNA porównuję do orkiestry, której skład dziedziczymy w całości po rodzicach, a zmiany epigenetyczne, takie jak metylacja, do partytury decydującej o tym, które instrumenty grają, a które milczą. Takie zmiany są odwracalne, a podczas zapłodnienia następuje radykalny „reset” znaczników. U ssaków najważniejszym oknem na zmiany epigenetyczne jest wczesny rozwój w macicy. Dużo częściej obserwuje się je u roślin – i to może tłumaczyć błąd Lamarcka, który był botanikiem.

Eksperyment na myszach nie dowodzi dziedziczenia traumy u ludzi. Przenoszenie wniosków z badań na zwierzętach na człowieka bywa zawodne, czego dramatycznym przykładem jest lek Vioxx. Myszy mają w nosie specjalny receptor do wykrywania właśnie tego jednego zapachu, a żadne wspomnienie, nawet najbardziej traumatyczne, nie jest zapisane w pojedynczym receptorze. Zmiana zniknęła zresztą w pokoleniu wnuków, więc nie była trwała.

Dzieci matek Tutsi i dzieci kobiet, które przeżyły głodową zimę w Holandii w latach 1944–1945, nie odziedziczyły traumy – doświadczyły jej jako płody w łonach matek. Nie ma też dowodów, by ich potomkowie przejęli te modyfikacje. Doświadczenia rzeczywiście przechodzą z pokolenia na pokolenie, ale drogą społeczną: babcia, która przeżyła głód, uczy dzieci robienia zapasów, a one przekazują ten nawyk dalej. Z kolei to, że chorobom psychicznym towarzyszy metylacja pewnych regionów DNA, nie mówi nam, co jest przyczyną, a co skutkiem.

Na koniec zastanawiam się, skąd bierze się popularność „dziedziczenia traumy”. Jej źródłem jest tradycja zapoczątkowana przez psychoanalizę: model człowieka kierowanego siłami, na które nie ma wpływu, z terapeutą jako przewodnikiem. Ten model odpowiada obu stronom, więc terapeuci, którzy kiedyś „przepracowywali” z klientami dzieciństwo, dziś uwalniają ich od traum odziedziczonych po przodkach. Uważam, że zamiast takiej terapii wystarczyłaby rzetelna lekcja genetyki.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Treść tego wykładu rozwinąłem w eseju „Epigenetyczny »przełom« w teorii dziedziczenia?”, który znalazł się w zbiorze „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

 O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia. Zapraszam na VI Wrocławskie Dni Darwina

Już po raz szósty będę miał zaszczyt wystąpić ze swoim wykładem podczas kolejnych Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem tematem opowiem:

 O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia.

Jak kilka myszy wąchających kwiaty wiśni zrewolucjonizowało psychoterapię i zapoczątkowało epigenetyczną falę w psychologii? Czy jesteśmy skazani na przeżywanie traum naszych przodków? Czy dziedziczymy lęki naszych rodziców? Co ma wspólnego DNA z orkiestrą a epigenetyka z partyturą? Dlaczego Lamarck nie sformułował teorii doboru? Czy już niedługo będzie można ubiegać się o rentę kombatancką po dziadku? To tylko kilka z wielu pytań, na które postaram się udzielić odpowiedzi podczas swojego wykładu.

Serdecznie zapraszamy do wysłuchania mojego najnowszego wykładu oraz udziału we wszystkich wydarzeniach Wrocławskich Dni Darwina!

Aktualności związane z tegorocznymi Dniami Darwina można śledzić na stronie wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/433436867113044/

Program

SOBOTA 23 lutego 10:00 Otwarcie: Dr Bartosz Borczyk (UWr.), Jacek Tabisz (PSR) Dr Bartosz Borczyk „Nie tylko ewolucja – Co jeszcze zostawił nam Darwin” Dr Maciej Szarejko „Terytorializm człowieka – archaizm czy klucz do zrozumienia życia we współczesnym mieście?” 12:30 Marcin Matuszczak „Analiza genomów jako narzędzie dla poznawania ewolucji gatunków z rodzaju Brassica” Dr Tomasz Witkowski „O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny <<przełom>> w teorii dziedziczenia” 14:45 Tomasz Skawiński „Błyskawiczna ewolucja, czyli o eksperymentach ewolucyjnych” DEBATA „Czy sukces ewolucyjny Homo Sapiens jest początkiem naszej zagłady?”. Uczestnicy: dr Bartosz Borczyk, prof. Bogusław Pawłowski, Jacek Tabisz, dr Tomasz Witkowski. Debatę poprowadzi Maciej Sas. NIEDZIELA 24 lutego 17:30 Debata wokół książki Griet Vandermassen „Kto się boi Karola Darwina? Feminizm wobec teorii ewolucji”

Miejsce: Duża Sala Wykładowa Wydziału Nauk Biologicznych UWr., ul. Sienkiewicza 21.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania wykładu, któy wygłosiłem podczas Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem opowiadałem o Ewolucji sztucznej inteligencji. Temat ten poruszałem już wielokrotnie. Mniej więcej rok temu w magazynie FOCUS opublikowałem artykuł zatytułowany Tylko maszyna zrozumie człowieka.  W lutym w cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM ukazała się audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu  FOCUS – Jana Stradowskiego z moim udziałem Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów. W sierpniu w POLITYCE ukazał się mój artykuł Komputer zrozumie samobójcę, a w październiku w NIEZBĘDNIKU INTELIGENTA POLITYKI obszerny przegląd zatytułowany Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce. Niedawno w magazynie SŁUZBA ZDROWIA ukazał się wywiad ze mną zatytułowany Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot. Serdecznie zapraszamy do lektury materiałów archiwalnych, ale przede wszystkim do wysłuchania mojego najnowszego wykładu.27332596_979031312254325_203415325889411019_n  

O czym jest ten wykład

Rozwój na drodze do sztucznej inteligencji nieprawdopodobnie przyspieszył, ale nie powinniśmy się spodziewać odbicia człowieka – zresztą sami ludzie nie chcieliby podobnych do siebie androidów. Tak jak skrzydła ważki różnią się od skrzydeł ptaka, a myśliwiec nie macha skrzydłami jak orzeł, sztuczna inteligencja osiągnie swoje zdolności najpewniej inną drogą niż ludzki umysł. Nie traktowałbym też całkiem serio obaw niektórych wielkich naukowców – historia nauki i techniki pokazuje, że nawet najwięksi mylili się w swoich prognozach.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na V Wrocławskie Dni Darwina i mój wykład!

  27332596_979031312254325_203415325889411019_n Już po raz piąty będę miał zaszczyt rozpocząć swoim wykładem kolejne Dni Darwina organizowane przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem opowiem o Ewolucji sztucznej inteligencji. Temat ten poruszałem już wielokrotnie. Mniej więcej rok temu w magazynie FOCUS opublikowałem artykuł zatytułowany Tylko maszyna zrozumie człowieka.  W lutym w cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM ukazała się audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu  FOCUS – Jana Stradowskiego z moim udziałem Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów. W sierpniu w POLITYCE ukazał się mój artykuł Komputer zrozumie samobójcę, a w październiku w NIEZBĘDNIKU INTELIGENTA POLITYKI obszerny przegląd zatytułowany Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce. Niedawno w magazynie SŁUZBA ZDROWIA ukazał się wywiad ze mną zatytułowany Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot. Serdecznie zapraszamy do lektury materiałów archiwalnych, ale przede wszystkim do wysłuchania mojego najnowszego wykładu oraz udziału we wszystkich wydarzeniach Wrocławskich Dni Darwina! Aktualności związane z tegorocznymi Dniami Darwina można śledzić na stronie wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/433436867113044/ Program: SOBOTA 17 LUTEGO 10:00 Otwarcie 10:20 Dr Tomasz Witkowski (KSP), Ewolucja sztucznej inteligencji 11:10 Dr hab. David Ramsey (PWr., PSR) O ewolucyjnych aspektach teorii gier Przerwa 20 minut 12:20 Dr Łukasz Budzicz (UZ, KSP), (R)ewolucja seksualna w dobie Internetu? Spojrzenie z perspektywy psychologii ewolucyjnej 13:10 Dr Andrzej Mikulski (UW), Memetyka i darwinowski dobór – co steruje ewolucją biologiczną współczesnego człowieka? Przerwa 20 minut 14:20 Prof. Andrzej Elżanowski (UW), Etyka Darwina Przerwa 5 minut 15:15 DEBATA „DARWIN A ETYKA” NIEDZIELA 18 LUTEGO 11:15 WYCIECZKA Z PRZEWODNIKIEM PO OGRODZIE BOTANICZNYM*** 12:30 Dr Wioletta Nowaczewska (UWr.), O ewolucji człowieka – kiedy i gdzie powstaliśmy, i czy byliśmy sami? 13:20 Tomasz Skawiński (UWr.), Karol Darwin, ewolucja i zagłada z kosmosu Przerwa 20 minut 14:30 Prof. Mirosław Kocur (UWr.), Darwin w teatrze? O problemach z teorią ewolucji w sztuce 15:20 Dr Bartosz Borczyk (UWr.), (Nie)brakujące ogniwa ***Obowiązują wcześniejsze zapisy na adres bartosz.borczyk@uwr.edu.pl. Uczestników Dni Darwina obowiązuje na tę wycieczkę bilet ulgowy (10 PLN). Zbiórka o godzinie 11 przy wejściu od strony ul. Świętokrzyskiej.
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Miłość, ewolucja, matematyka

Mój wykład z Wrocławskich Dni Darwina: dlaczego miłość romantyczna występuje we wszystkich kulturach i jak psychologia ewolucyjna wyjaśnia ją jako zestaw użytecznych błędów decyzyjnych.

  • Co łączy twórcę Tadż Mahal z samcem rozdymki?
  • Co wydarzyło się w społecznościach w których zakazano miłości?
  • Czy miłość romantyczna jest wytworem kultury?
  • Skąd Mariola wie, że Krystian jest najbardziej wyjątkowym i jedynym człowiekiem na świecie?
  • Kiedy zniszczenie najlepszego garnituru bywa przyczyną zachwytu a kiedy może spowodować awanturę?
  • W jaki sposób ludzie obliczyli, że najbardziej opłacalna dla wszystkich jest monogamia?
  • Co wydarzyłoby się, gdybyśmy nie spotkali w życiu naszego partnera?
To tylko niektóre z pytań, na które starałem się odpowiedzieć podczas wykładu inaugurującego Dni Darwina organizowane przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów i Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego w dniach 27-28 lutego 2016 roku. Racjonalista.tv wykład zarejestrował i można go wysłuchać i obejrzeć. Zapraszam!

O czym jest ten wykład

Tadż Mahal zbudowano ku pamięci żony, która zmarła przy porodzie. Po jej śmierci władca zamknął się na osiem dni, a gdy wyszedł, był zupełnie siwy. Obok tego pomnika miłości stawiam tajemnicze kręgi na piasku odkryte u wybrzeży wyspy Amami. Długo spekulowano o ich pochodzeniu, a okazały się dziełem samca ryby, który w ten sposób zabiega o samicę. Pytam, czy oba te dzieła nie mają wspólnego, ewolucyjnego źródła.

Miłość romantyczna występuje we wszystkich zbadanych kulturach: w badaniu 37 kultur z sześciu kontynentów i pięciu wysp nie znaleziono ani jednej, w której by jej nie było. Rodzi się nawet w małżeństwach aranżowanych i związkach poligamicznych – kobiety w takich społeczeństwach mówią czasem, że wolą być drugą żoną, bo tę poślubia się z miłości. To przemawia za tym, że miłość jest adaptacją ewolucyjną.

Proponuję patrzeć na miłość jako na zestaw błędów decyzyjnych, różnych u kobiet i mężczyzn, ukształtowanych przez to, że kobieta ryzykuje w związku nieporównanie więcej niż mężczyzna. Stąd różnice w ocenie atrakcyjności, wierności i skłonności do zdrady, wyjaśniane przez psychologów ewolucyjnych. Te błędy, wchodząc ze sobą w interakcje, dają stosunkowo stabilny porządek związków. Miłości nie da się więc wyjaśnić matematyką i racjonalnym myśleniem – ale właśnie jej „nieracjonalność” jest ewolucyjnie użyteczna.

O tym, jak ewolucja ukształtowała nasze emocje i zachowania, piszę w zbiorach esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć” i „Zawracanie statków głupców”.

   
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.