Przekonywanie czy manipulacja? Gdzie leży granica?

Trzecia rozmowa w podcaście Wiedza w Głosie: gdzie kończy się wpływ, a zaczyna manipulacja, jak oszukujemy samych siebie i jakie sygnały w związku powinny nas zaniepokoić.

To tytuł już trzeciej rozmowy, którą dla podcastu Wiedza w głosie przeprowadził ze mną Kuba Okrzesa. Zapraszam do wysłuchania!

O czym rozmawialiśmy

Granica między wywieraniem wpływu a manipulacją jest nieostra. Gdy powstrzymujemy raczkujące dziecko przed jedzeniem ziemi z doniczki, nikt nie powie, że nim manipulujemy, a część psychologów społecznych w ogóle unika tego słowa. Opowiadam o trzech grupach manipulacji: emocjami, własnym wizerunkiem – od wypożyczonego mercedesa w MLM-ach po kreowanie się na ofiarę – i poczuciem kontroli. Przykładem tej ostatniej jest „granie wariata”: windykator, który każe dłużnikowi narysować ślimaczka, wytrąca go z równowagi i uzyskuje więcej, niż uzyskałby w zwykłej negocjacji.

Manipulujemy też sami sobą i nie zawsze nam to szkodzi. Umiarkowane przecenianie własnych możliwości daje odwagę, by w ogóle podejmować próby. Z kolei redukcja żalu podecyzyjnego sprawia, że bronimy wyboru samochodu, który się psuje – a czasem także wyboru partnera. Uderzający jest eksperyment, w którym pary proszono o racjonalne uzasadnienie, dlaczego są razem: większość z nich się rozpadła.

Bez drobnych kłamstw życie społeczne byłoby nie do zniesienia – byłoby po prostu chamskie. Czerwoną flagą w związku jest jednak nadmierne wywoływanie emocji, zwłaszcza intensywne wpędzanie w poczucie winy, mocno odbiegające od tego, jak partner zwykle się zachowuje. Na koniec mówię o postępach w tłumaczeniu podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”.

O technikach wpływu i manipulacji piszę w książce „Psychomanipulacje” – wszystkie moje książki znajdziesz na stronie Moje książki.

Czytelników zainteresowanych tematyką manipulacji odsyłam do kilku moich książek, w których bardziej szczegółowo opisuję poruszane w tej rozmowie zagadnienia. Wszystkie książki dostępne są w wersji papierowej, elektronicznej i w postaci audiobooków. Kliknięcie na okładkę przeniesie Cię strony z opisem książki i opiniami czytelników. Zapraszam do lektury!

Posty o podobnej tematyce:

Ten prosty mechanizm trzyma ludzi w sektach i toksycznych związkach!

O kłamcach patologicznych – rozmowa w na:Temat.pl

Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie pół świata – wykład w Centrum Nauki Kopernik


Psychomanipulacje – okładka

Jak rozpoznawać manipulację i jak się przed nią bronić, piszę w książce „Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ten prosty mechanizm trzyma ludzi w sektach i toksycznych związkach!

Rozmowa w podcaście Światusy z Sarą i Edwinem Kozubami: dlaczego tak trudno wyjść z sekty albo toksycznego związku, czym są nieregularne wzmocnienia i dlaczego „ja bym się nie dał” to złudzenie.

To tytuł rozmowy, którą dla podcastu Światusy przeprowadzili ze mną Sara i Edwin Kozubowie. Zapraszam do wysłuchania!

O czym rozmawialiśmy

Sara i Edwin Kozubowie, którzy sami odeszli od Świadków Jehowy, prowadzą kanał o grupach destrukcyjnych – nie tylko religijnych. Rozmawiamy o tym, dlaczego tak trudno z nich wyjść. Przez niemal całą historię gatunku wykluczenie z grupy oznaczało śmierć, bo człowiek w pojedynkę nie był w stanie przeżyć. Lęk przed odrzuceniem siedzi w nas głęboko i grupy potrafią go wykorzystać.

Ten sam mechanizm trzyma ludzi w toksycznych związkach: nieregularne wzmocnienia. Źle dobrane, kłótliwe małżeństwa od czasu do czasu przeżywają dobre chwile i to właśnie nadzieja, że one wrócą, trzyma partnerów razem. Granica manipulacji jest płynna. Niemowlę, które nauczyło się, że płacz sprowadza matkę, nie jest manipulatorem. Manipulacja w pełnym sensie zachodzi wtedy, gdy sprawca jest świadomy tego, co robi, a ofiara – nie.

Wielu ludzi jest przekonanych, że „ja bym się nie dał”. Na jedno silne oddziaływanie rzeczywiście się nie damy, ale tysiąc drobnych, rozproszonych wpływów działa jak powolne podgrzewanie wody w metaforze gotowania żaby. Kontrola informacji i zniechęcanie do zewnętrznych źródeł robią resztę. Z grupy najtrudniej wyjść komuś, wokół kogo jest społeczna pustka. Potrzebny jest ktoś z zewnątrz, kto pomoże zobaczyć argumenty przychylnie, a nie z pozycji „głupi byłeś, że tam wszedłeś”.

O tym, jak działa wpływ i manipulacja, piszę w książce „Psychomanipulacje” (dostępnej także jako audiobook), a o tych, którzy sprzedają gotowe recepty na życie, w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”.

Wpisy o podobnej tematyce:

Premiera AUDIOBOOKA „Psychomanipulacji”

O kłamcach patologicznych – rozmowa w na:Temat.pl

Psychoterapia bez makijażu – Psychoterapia jest religią

Inteligentni kłamią częściej i chętniej. Jak rozpoznać, kiedy to robią? – wywiad dla NEWSWEEK

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie pół świata – wykład w Centrum Nauki Kopernik

Kłamstwo


Psychomanipulacje – okładka

Jak rozpoznawać manipulację i jak się przed nią bronić, piszę w książce „Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Premiera AUDIOBOOKA „Psychomanipulacji”

Miło mi poinformować, że 6 lutego 2024 r. będzie miała miejsce premiera mojego pierwszego AUDIOBOOKA. Wydawnictwo Xaudio zdecydowało się przybliżyć w tej formie książkę, która stała się swoistym evergreenem wśród napisanych przeze mnie pozycji – Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić. Zapraszam do słuchania!

POSŁUCHAJ FRAGMENTU


Żyjemy w świecie, w którym podejmuje się liczne – czy to indywidualne, czy tez instytucjonalne – próby wpływania jednych ludzi na zachowania innych ludzi. Czasem są to działania jawne, jak w szkole, często są to działania ukryte. Jedni usiłują nakłaniać nas do przyjęcia swojej wiary, inni do ofiarowania jałmużny, inni do kupienia najlepszego na świecie garnka. Jedni chcą pozyskać nasze poparcie w wyborach, inni poparcie dla swojej akcji politycznej itd.

Na ogół słabo orientujemy się w stosowanych technikach wpływu. Innymi słowy rzadko zdajemy sobie sprawę, że jesteśmy obiektem oddziaływania. Kiedy to czasem odkrywamy, z trudem sobie z tym radzimy.

Książka Tomasza Witkowskiego w sposób przystępny opisuje najczęściej stosowane techniki wpływu społecznego czy manipulacji, a także, co ważne, proponuje techniki radzenia sobie w sytuacjach, gdy obiektem manipulacji się stajemy. Warto to wiedzieć. Warto przeczytać tę książkę.

Z recenzji prof. Wiesława Łukaszewskiego

Książka napisana jest w sposób przejrzysty i przystępny. Autor unika naukowej terminologii wszędzie tam, gdzie jest to możliwe. Jej lekturę ułatwi czytelnikowi bogaty materiał ilustracyjny, liczne przykłady „z życia”, a także krótki „test”. Będzie ona interesującą i pouczającą lekturą dla ludzi zainteresowanych manipulacjami społecznymi.

Z recenzji prof. Dariusza Dolińskiego

Polecam Psychomanipulacje Tomasza Witkowskiego wszystkim nieobojętnym kierowaniu ludźmi bez ich wiedzy – z ich szkodą. Żywię nadzieję, że lektura tej książki będzie dla czytelnika doświadczeniem rodzącym nowe spojrzenie na codzienność i otaczających nas ludzi. Nawet najdokładniejsza opowieść o fascynującej podróży nie zastąpi samej podróży – dlatego też namawiam do przeczytania tej książki. Naprawdę warto!

Z recenzji Ppłk. Dr. Roberta Leonowicza

Rewelacyjna pozycja, którą połknąłem niczym wciągającą powieść kryminalną – co zdarza się rzadko z książkami tego typu.

Z recenzji czytelniczej

To lektura obowiązkowa, ponieważ dzięki niej możemy dostrzec jak jesteśmy manipulowani przez sekty, polityków, osoby z którymi mamy do czynienia na co dzień czy telemarketerów. Autor wyczerpuje temat manipulacji, przedstawiając nam te skoncentrowane na samoocenie, emocjach czy wrodzonych biologicznych automatyzmach. Na dodatek wszystko jest poparte ciekawymi przykładami. Zdecydowanie polecam!

Z recenzji czytelniczej

Aż trudno sobie wyobrazić, jak często jesteśmy manipulowani. Reklamy, szefowie a nawet ludzie w naszym otoczeniu stosują metody wykraczające poza sztukę perswazji. Ta książka doskonale obrazuje jak nie paść ich ofiarą.

Z recenzji czytelniczej

Jedna z najlepszych książek o psychomanipulacjach dostępnych na polskim rynku.

Z recenzji czytelniczej

Książka na światowym poziomie!

Z recenzji czytelniczej

Psychomanipulacje pełne są żywych przykładów zaczerpniętych z życia codziennego, historii, świata biznesu czy polityki. Nie brak w niej również dobrej dawki humoru.

Z recenzji czytelniczej

Jeśli kiedykolwiek wpadniesz w sieć intryg, knowań, podstępów – dzięki lekturze tej książki będziesz wiedział jak się wydostać.

Z recenzji czytelniczej

Wywieranie wpływu na innych to rodzaj obsesji naszych czasów. Ukazuje się coraz więcej książek na temat manipulacji, socjotechniki, perswazji. Obsesją autora tej książki jest ukazanie mechanizmów psychologicznych, których poznanie i zrozumienie umożliwi nam skuteczną obronę przed manipulacją. Książka wręcz nasycona jest przykładami życia codziennego, zachowań ludzi w pracy, polityki dzięki czemu pomaga osiągnąć cel postawiony przez autora. W czasach, kiedy niemal wszyscy szkolą się w zakresie zwiększania swoich umiejętności oddziaływania na innych książka stanowi niezbędną szczepionkę, która pomoże nam zminimalizować ryzyko stania się ofiarą manipulacji. Polecam wszystkim, a menedżerom, negocjatorom, handlowcom, specjalistom od reklamy i PR, trenerom biznesu w szczególności.

Z recenzji czytelniczej

Książka napisana w bardzo przystępny sposób, niezwykle aktualna, bo opisuje mechanizmy, z którymi wszyscy stykamy się na co dzień. Wciąga i nie męczy, jak wiele innych książek o tej tematyce. Autor opiera się na badaniach naukowych i szerokiej bibliografii, a jednocześnie trzyma się z dala od mętnego żargonu. Zdecydowanie warto.

Z recenzji czytelniczej

POSŁUCHAJ FRAGMENTU

Inteligentni kłamią częściej i chętniej. Jak rozpoznać, kiedy to robią? – wywiad dla NEWSWEEK

Rozmowa przeprowadzona ze mną przez red. Renatę Kim i opublikowana w NEEWSWEKU. Zapraszam do lektury!

Kłamstwo wiąże się z wysiłkiem umysłowym, trzeba przewidzieć szereg konsekwencji – mówi dr Tomasz Witkowski, psycholog i pisarz.

Najłatwiej wykryć kłamstwa w sferze werbalnej. Trzeba tylko wiedzieć, że zawierają dużo mniej szczegółów niż zwykłe opowieści. Więcej jest w nich stwierdzeń typu „na pewno”, „rzeczywiście”, które mają podkreślać, że wydarzenie miało miejsce. Do tego dochodzą zaprzeczenia, często bardzo formalne – mówi dr Tomasz Witkowski. A jak kłamie się w epoce maili i komunikatorów?

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Lub w tradycyjnej, papierowej wersji:

Obraz może zawierać: 1 osoba

_____________________________________________________
Więcej na temat psychologii kłamstwa w mojej książce:

Image result for "psychologia kłamstwa"

T. Witkowski Psychologia kłamstwa. Motywy, strategie, narzędzia. Wyd. drugie, Biblioteka Moderatora, 2006.

Fragment pdf

Kup książkę

 

 

Niektóre posty o podobnej tematyce:

Kłamstwo

Dlaczego kłamstwo jest potrzebne? – wywiad dla „Rzeczpospolitej”

„O, znowu to zrobiłaś!” – rozmowa na temat kłamstwa w „Wysokich Obcasach Ekstra”

Zapraszam na spotkanie we Wrocławiu

27 lutego w godzinach 18:00 – 19:30 spotkanie z cyklu „MĘSKIE GADANIE – Rozszerzamy horyzonty poznania”, podczas którego w rozmowie z redaktorem naczelnym Polskiego Portalu Psychologii Społecznej, Jarosławem Świątkiem będziemy próbowali odpowiedzieć na pytania o to, skąd wzięło się kłamstwo?…

Kłamstwo, manipulacja, inteligencja makiaweliczna

27 lutego w godzinach 18:00 – 19:30 spotkanie z cyklu „MĘSKIE GADANIE – Rozszerzamy horyzonty poznania”, podczas którego w rozmowie z  redaktorem naczelnym Polskiego Portalu Psychologii Społecznej, Jarosławem Świątkiem będziemy próbowali odpowiedzieć na pytania o to, skąd wzięło się kłamstwo? Czy ludzie z natury są predestynowani do kłamania i manipulacji, czy może się tego uczą? W jaki sposób bronić się przed manipulacją i czy warto być sceptykiem? Na jakich mechanizmach psychologicznych żerują kłamcy i manipulatorzy?

Spotkanie będzie miało charakter dyskusji panelowej podczas której audytorium będzie również mogło włączać się do dyskusji i zadawać pytania.

Więcej: Wydarzenie na Facebooku

Miejsce spotkania:
Grunwaldzka 98, 50 – 357 Wrocław

W rozmowie będziemy poruszali wątki zawarte w trzech moich książkach:

Image result for "inteligencja makiaweliczna"T. Witkowski, Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej. Biblioteka Moderatora, 2005.

Fragment pdf

Kup książkę

 

Image result for "psychologia kłamstwa"T. Witkowski Psychologia kłamstwa. Motywy, strategie, narzędzia. Oficyna Wydawnicza UNUS 2002 / Wyd. drugie Biblioteka Moderatora, 2006.

Fragment pdf

Kup książkę

Image result for "psychomanipulacje"T. Witkowski, Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić. Oficyna Wydawnicza UNUS, 2000 / Wyd. drugie, Biblioteka Moderatora, 2004 .

Fragment pdf

Kup książkę

WSTĘP WOLNY!


 

Psychoterapia bez makijażu – Psychoterapia jest religią

Czy terapia jest religią, czy raczej subtelną manipulacją? Czy może zniszczyć życie i pasję młodego zdrowego człowieka? W jaki sposób myślenie kategoriami terapeutycznymi przenika nasz umysł? Jakie to niesie ze sobą konsekwencje?

Czy terapia jest religią, czy raczej subtelną manipulacją? Czy może zniszczyć życie i pasję młodego zdrowego człowieka? W jaki sposób myślenie kategoriami terapeutycznymi przenika nasz umysł? Jakie to niesie ze sobą konsekwencje? To tylko niektóre z niezwykle intrygujących pytań poruszonych podczas kolejnej mojej rozmowy z pacjentem. Już dzisiaj można przeczytać jej fragment w postaci kolejnej odsłony mojej nowej książki „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Zapraszam do lektury!

Psychoterapia jest religią

Gdyby nie romans z psychoterapią byłbym w zupełnie innym miejscu w życiu, w miejscu, do którego nigdy już nie dotrę, bo nie da się cofnąć czasu.
T. W.: Poznaliśmy się dość nietypowo, bo zwróciłeś kiedyś uwagę na moje błędy w krytyce wykorzystania mediany w badaniach nad przeżywalnością pacjentów chorych na raka, o których pisałem w II tomie Zakazanej psychologii. Dopiero dużo później dowiedziałem się, że uważasz się również za ofiarę terapii. Myślę jednak, że twoja sytuacja zupełnie nie przystaje do sytuacji osób, z którymi prowadziłem dotychczas rozmowy. Michał H.: Tak, jestem ofiarą psychoterapii, chociaż zdaję sobie sprawę, że udowodnienie tego graniczy z niemożliwością. Psychoterapia jest iluzją tak powszechnie akceptowaną i uświęconą, że próba ukazania tej iluzji może być równie trudna jak przekonanie na przykład wszystkich katolików, że żyją ułudą. T. W.: Chcesz przez to powiedzieć, że uważasz psychoterapię za religię? M. H.: Ona jest religią, choć nie ma w niej osobowego boga i innych elementów ludycznych, są za to dogmaty, rytuały i inne elementy, które sprawiają, że jest religią w sensie doktrynalnym i rytualnym. T. W.: W 1977 r. Paul Vitz opublikował książkę zatytułowaną Psychology as Religion, w której dowodził, że „selfism” (jak nazwał dominujący trend w psychologii) zastąpił religię. Z kolei William Epstain napisał książkę Psychotherapy as Religion. Czy takie rozumienie psychoterapii masz na myśli? M. H.: Nie znam tych książek, ale chętnie je przeczytam. Ja do swoich wniosków dochodziłem sam, doświadczając wszystkiego na własnej skórze i słono za to płacąc. Dużo później przeczytałem jeszcze drugi tom Zakazanej, w której jednoznacznie określiłeś rytualno-religijny charakter psychologii i wywodzących się z niej terapii. T. W.: Kiedy się zna twoją sytuację, trudno wyobrazić sobie, w jaki sposób psychoterapia uczyniła z ciebie ofiarę – dobrze zarabiający konsultant w renomowanej firmie doradczej, świetne perspektywy, szczęśliwa rodzina, zdrowy i wysportowany, czego jeszcze można więcej chcieć od życia? M. H.: Gdyby nie romans z psychoterapią byłbym w zupełnie innym miejscu w życiu, w miejscu, do którego nigdy już nie dotrę, bo nie da się cofnąć czasu i odzyskać zmarnowanych lat. T. W.: Tak może powiedzieć każdy z nas wskazując na jakąś zewnętrzną przyczynę – chorobę, rodzinę czy miejsce urodzenia. Czy to nie jest zwykłe szukanie wymówek? M. H.: Nie, gdybym ich szukał, robiłbym to na co dzień i nie występowałbym anonimowo. Od żadnego z moich znajomych, członków rodziny czy współpracowników nie dowiesz się, że Michał usprawiedliwia swoją zmarnowaną przeszłość. Wprost przeciwnie, większość z nich, podobnie jak ty uważa, że nie mam najmniejszych powodów do narzekania. T. W.: Co zatem chcesz osiągnąć poprzez tę rozmowę? M. H.: To samo, co prawdopodobnie ty robisz pisząc swoje książki – dać szansę przejrzenia na oczy tym, którzy stoją na progu i jeszcze go nie przestąpili lub pomóc otrząsnąć się tym, którzy już wtopili. T. W.: Zacznijmy zatem od początku, jak wyglądał twój pierwszy kontakt z psychoterapią? M. H.: Żeby to dobrze przedstawić muszę ci trochę o sobie z tamtego czasu opowiedzieć. Zawsze byłem troszkę nerdem. Nie jakimś kompletnym odludkiem, w miarę poprawnie funkcjonowałem w szkole, dawałem radę w sporcie, ale zawsze wolałem książki, kontakt z jakąś głębszą myślą, lubiłem szukać odpowiedzi na trudne intelektualnie pytania. Moi koledzy umawiali się na pierwsze randki, spędzali czas na imprezach, poznawali swoje pierwsze dziewczyny, a ja w tym czasie pracowałem. W rezultacie zająłem znaczące miejsca w kilku olimpiadach przedmiotowych, potem dostałem prestiżową nagrodę za swój licencjat, ale coraz częściej słyszałem uwagi, że jestem inny, że brakuje mi kompetencji społecznych. Nie chodziło tu nawet o kontakty z płcią przeciwną, tutaj już w międzyczasie coś zaczęło się dziać, dawano mi po prostu do zrozumienia, że jest to moja słaba strona. T. W.: I z tego powodu udałeś się na trapię? M. H.: Nie, nie tak szybko. Z tego powodu postanowiłem wziąć udział w warsztatach doskonalących umiejętności komunikacji. Wiesz, taka fajna rozwojowa sprawa w gronie rówieśników, ale oczywiście warsztaty prowadził terapeuta. Oni są zresztą wszędzie, podobnie jak kiedyś agenci bezpieki. Czy zapisujesz się na kurs doskonalenia komunikacji, czy zamawiasz dla firmy szkolenie ze sprzedaży lub zarządzania, w CV prowadzącego znajdziesz informację, że zajmował lub zajmuje się psychoterapią albo jest psychologiem klinicznym. A jeśli nie, to został przez takich wyszkolony i przygotowany do pracy z ludźmi. Obłęd! T. W.: No, ale to jeszcze nie jest powód, aby mówić źle o terapii i krytykować terapeutów! M. H.: Niezupełnie, bo fakt, że oni są tak wszędobylscy może świadczyć o tym, jak są ekspansywni w zajmowaniu kolejnych nisz rynkowych. To, że szkolenia ze sprzedaży są prowadzone przez psychologów a nie przez doświadczonych sprzedawców świadczyć może o tym, że ci pierwsi przekonali klientów kupujących takie szkolenia, że są do tego zadania bardziej predystynowani. Mało tego, jeśli pogadasz z trenerami, którzy prowadzą szkolenia, a nie są psychologami, to przekonasz się, że większość z nich ma kompleks braku wykształcenia psychologicznego, a wielu podejmuje studia zaocznie albo robi jakieś podyplomówki. W mojej firmie spotykam się z tym na co dzień. To również dowód na to z jaką siłą perswaduje się ludziom znaczenie psychologii. T. W.: To może być również dowód na rzeczywistą wagę wykształcenia psychologicznego. M. H.: Chyba żartujesz? Mówisz tak, jakbyś to nie ty był autorem dwóch tomów Zakazanej psychologii, prowokacji w Charakterach i innych działań, które pokazują słabości tej wiedzy! T. W.: Zostawmy na razie kwestię domniemanej sprawności marketingowej psychoterapeutów i psychologów, może powrócimy do niej później, tymczasem porozmawiajmy o dalszym ciągu twojej historii, bo nasi czytelnicy mogą pogubić się w nadmiernych dygresjach. Co takiego wydarzyło się podczas tych warsztatów? M. H.: Podczas samych warsztatów nic takiego, co utkwiłoby mi w pamięci. Ot, fajna zabawa, czasami może nieco zbyt infantylna, przynajmniej jak dla mnie. T. W.: Gdzie tu więc początek psychoterapii? M. H.: W ramach opłaty za warsztat, każdy miał możliwość odbycia godzinnej sesji feedback-owej z prowadzącym i ja z tej możliwości skorzystałem. T. W.: I? M. H.: Wyobraź sobie dwudziestoparoletniego chłopaka, który spotyka się z dojrzałym mężczyzną posiadającym ileś tam certyfikatów wiszących na ścianie, uznanym za autorytet w swojej dziedzinie, zdystansowanym do rzeczywistości niczym Budda, panującym perfekcyjnie nad emocjami, z ogromną troską zaglądającym ci do duszy. T. W.: Cóż takiego zrobił ów mężczyzna podczas tej godzinnej sesji? M. H.: Najśmieszniejsze jest to, że wówczas, po rozmowie, z perspektywy chłopaka interesującego się fizyką i chemią, powiedziałbym, że nic takiego, nic ważnego, ale dzisiaj po dziesiątkach lektur na ten temat, po szkoleniach, w których uczestniczyłem i z całym moim doświadczeniem, jakie zdobyłem, wiem, że był to majstersztyk manipulacji, które pchnęły mnie w ten religijny obłęd, z którego dopiero parę lat temu się ocknąłem. T. W.: Na czym te manipulacje polegały? M. H.: Na wykorzystaniu siły swojego autorytetu do wzbudzenia we mnie niepokoju. Ja byłem w jego gabinecie zupełnie bezbronny. Jego wiedzę traktowałem jako tak samo pewną, jak fizykę, czy chemię, którymi się pasjonowałem. Otoczenie wmawiało mi, że coś ze mną jest nie tak, a on nie przeczył, zadawał dodatkowe, niepokojące pytania. Niektóre moje pytania pozostawiał bez odpowiedzi, co też zastanawiało. A przy tym wszystkim nie wywierał na mnie jakiejkolwiek presji, nic nie sugerował, na bezpośrednie pytania o radę jak zdarta płyta odpowiadał, że to jest moje życie i tylko ja za nie odpowiadam. Pewnie dokładnie tak czują się pacjenci, u których zdiagnozowano jakąś okropną chorobę, a lekarz robi wszystko, aby nie mówić o istocie diagnozy. Jego informacje zwrotne dotyczące moich zachowań podczas warsztatów były zdawkowe i powierzchowne. Miałem wrażenie, że przy pomocy swojej wiedzy prześwietlił mnie, zobaczył we mnie jakąś okropność, a jedynie jakość tego prześwietlenia powodowała, że zadawał dodatkowe pytania, aby upewnić się z czym dokładnie ma do czynienia. Po wyjściu z gabinetu byłem tak skołowany, że nawet nie pamiętam jak wróciłem do domu. T. W.: Co było dalej? M. H.: Ze swoim zacięciem do książek zacząłem sam szukać odpowiedzi na pytanie, co jest ze mną nie tak. Wpadły mi w ręce jakieś podręczniki psychiatrii, neurologii, zacząłem stawiać sobie diagnozy i, pewnie wiesz doskonale, jak to jest, odnalazłem w sobie całe mnóstwo „zaburzeń”. Im dalej w las tym było gorzej. W końcu po wielu dniach otrząsnąłem się nieco i postanowiłem poszukać odpowiedzi u źródła, czyli wrócić do niego. Umówiłem się na prywatną wizytę. To był drugi fatalny krok w moim życiu. T. W.: Dlaczego? M. H.: Naczytawszy się wcześniej podręczników diagnostycznych poprosiłem go o postawienie diagnozy. Chciałem to po prostu mieć za sobą i jeśli coś było nie tak, zabrać się za naprawienie tego. Tymczasem zamiast diagnozy usłyszałem, wykład na temat różnic w leczeniu dolegliwości somatycznych i psychicznych, dowiedziałem się, że do uzyskania pewnego poziomu samoświadomości, który można uznać za tożsamy z diagnozą, potrzebna jest praca na procesie i że wymaga to dłuższego czasu, że on podchodzi do takich spraw holistycznie. Na konkretne pytania, co powinienem zrobić odpowiadał mgliście, że może zaproponować rozpoczęcie procesu terapeutycznego, który może doprowadzić mnie do takiego poziomu samoświadomości, ale że to oczywiście musi być moja samodzielna i autonomiczna decyzja. A wszystko to robił z takim namaszczeniem, spokojem i dystansem, że miałeś wrażenie, że jesteś małym miotającym się zwierzątkiem u boku jakiegoś olbrzyma. Przy tym znowu, żadnej perswazji sprzedażowej, która mogłaby obudzić moją czujność, żadnych obietnic. Gdybym wziął do ręki wszystkie kodeksy etyczne psychoterapeutów jakie kiedykolwiek napisano, to prawdopodobnie nie udałoby mi się znaleźć jednego gestu, jednego wyrażenia, które byłyby z nimi niezgodne. Ja myślę, że nawet on sam wierzył we własną doskonałość. T. W.: Rozpocząłeś ten proces? M. H.: A ty byś nie rozpoczął?… Ciąg dalszy rozmowy z Michałem H. w książce, która ukaże się drukiem w pierwszej połowie 2018 roku.  W poprzednich wpisach zamieściłem fragment rozmowy z pacjentem oraz z prof. Jerzym Aleksandrowiczem, w którym omawialiśmy problemy poruszone przez pierwszego pacjenta. Następnie opublikowałem  fragment rozmowy z pacjentką Paulą i rozmowę z Mają Filipiak komentującą przypadek Pauli. Trzeci przypadek został omówiony w rozmowie przeprowadzonej z Andrzejem Śliwerskim – psychoterapeutą behawioralno-poznawczym. Kolejne odsłony wkrótce!
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Władcy marionetek – zapraszam na spotkanie we Wrocławiu

1601423_10152009167736888_223841752_nSerdecznie zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Couple Espresso”. Tym razem gościem Redaktora Naczelnego Polskiego Portalu Psychologii Społecznej będzie doktor Tomasz Witkowski. Rozmowa dotyczyła będzie manipulacji w związkach. Kto manipuluje częściej – mężczyźni, czy kobiety? Jakie techniki manipulacji stosują ludzie, żeby nakłonić siebie nawzajem do postępowania wg własnych oczekiwań? Czy próby manipulacji dopuszcza się każdy, czy może czynią to jedynie osoby o specyficznej konstrukcji osobowościowej? Na te i wiele innych pytań odpowiedzą nasi eksperci: Jarosław Świątek – redaktor naczelny Polskiego Portalu Psychologii Społecznej, właściciel firmy oferującej kursy dla par Vesta, współwłaściciel agencji reklamowej AD Discovery, komentator medialny dr Tomasz Witkowski – psycholog społeczny, pisarz, autor m.in. takich książek jak: „Psychomanipulacje”, „Psychologia kłamstwa”, „Psychologia konfliktów”, „Zakazana psychologia”, trener, były wykładowca akademicki, racjonalista i sceptyk oraz popularyzator nauki.
Psychomanipulacje – okładka

Jak rozpoznawać manipulację i jak się przed nią bronić, piszę w książce „Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.