Czy nauka może zaskoczyć sceptyka? – rozmowa w Racjonalista.tv

Rozmowa z Jackiem Tabiszem (Racjonalista.tv): czym nauka różni się od teorii spiskowych, co wiemy o amnezji wczesnodziecięcej i dlaczego sceptyk myśli w kategoriach prawdopodobieństwa.

To już kolejna z cyklu rozmów prowadzonych ze mną przez Jacka Tabisza. Tym razem rozmawiamy o niespodziankach, jakie szykuje nam nauka. Przechodzimy przez różne działy nauki i przytaczamy zaskakujące ciekawostki. Czy czekają nas wkrótce przełomy na miarę teorii względności, gdy obraz naszego świata zmieni się tak diametralnie, że nawet najbardziej trzeźwo myślący sceptyk będzie potrzebował długiej chwili, aby porzucić swoje dawne przekonania na rzecz nowych informacji o naszej rzeczywistości? Zapraszam do wysłuchania i obejrzenia naszej rozmowy!

O czym rozmawialiśmy

Czy nauka może zaskoczyć sceptyka? Powinna – i to jest jej najważniejsza różnica wobec teorii spiskowych i ideologii. Psychoanaliza, podobnie jak teorie spiskowe, nigdy niczym nie zaskakuje, bo da się w niej wyjaśnić wszystko: każdy fakt ją potwierdza, a ten, który mógłby ją obalić, zostaje odwrócony na jej korzyść. Tak samo działają modne pseudopsychologiczne wtręty z fizyki kwantowej i zapychanie luk w wiedzy o świadomości Bogiem czy inną siłą zewnętrzną: wszystko nagle pasuje, ale niczego się nie dowiadujemy.

Prawdziwe zaskoczenia przynosi dobra psychologia rozwojowa, którą na studiach lekceważyłem. Amnezja wczesnodziecięca sprawia, że praktycznie nie pamiętamy niczego sprzed trzeciego–czwartego roku życia, bo nie ma jeszcze „ja”, z którym wspomnienia mogłyby się wiązać. Tymczasem polskie sądy przesłuchują kilkunastolatków w sprawie molestowania, którego mieliby doznać jako dwulatki, i skazują na podstawie takich zeznań.

Sceptyk myśli w kategoriach prawdopodobieństwa. Mój ateizm nie jest wiarą w nieistnienie Boga, lecz przekonaniem, że ta hipoteza jest bardzo mało prawdopodobna. Podobnie oceniam samoświadomość zwierząt: u naczelnych, słoni czy delfinów jest bardzo prawdopodobna, u skorupiaków znacznie mniej. Kosmici? Szansa, że gdzieś istnieją, jest dziś wyższa niż szansa na istnienie zdolności paranormalnych, ale prawdopodobieństwo, że ich spotkamy, jest znikome. Jako psycholog bardzo bym jednak chciał poznać psychikę istot, które wyewoluowały gdzie indziej.

O pseudonauce w psychologii i o tym, jak sądy korzystają z zawodnych wspomnień, piszę w „Zakazanej psychologii”.

 
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czym jest sceptycyzm?

Image result for TOMASZ STAWISZYŃSKITo temat audycji z cyklu Godzina Filozofów prowadzonej w radiu TOK FM przez redaktora Tomasza Stawiszyńskiego. Na co dzień atakują nas informacje prawdziwe i nieprawdziwe. Postawa sceptyczna każe kwestionować doniesienia badań naukowych i powszechnych poglądów. O sceptycyzmie i nadchodzącym 17 Europejskim Kongresie Sceptyków we Wrocławiu opowiada dr Tomasz Witkowski założyciel Klubu Sceptyków Polskich. Posłuchaj audycji klikając na przycisk poniżej: Wszystkich uczestników tego bloga, którzy wspierają nasze działania gorąco zachęcam do wsparcia bezpłatnych programów towarzyszących Kongresowi, a przeznaczonych dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Wielu ludzi zupełnie bezinteresownie zaangażowało się  w to przedsięwzięcie poświęcając mu swój czas i energię. Pomóżmy im zrealizować to co zaplanowali wpłacając dowolną kwotę na ten cel – liczy się każda złotówka! Szeczgóły tutaj: https://pomagam.pl/dajsieporwacnauce W imieniu organizatorów z góry dziękuję za wszelką pomoc.

O czym rozmawialiśmy

W „Godzinie filozofów” rozmawialiśmy o sceptycyzmie jako postawie, która każe sprawdzać zarówno doniesienia naukowe, jak i powszechne przekonania. Sceptycyzm wymaga pracy nad sobą, bo naturalnie szybko dostrzegamy związki i działamy, zamiast sprawdzać. Stąd siła komunikatów działających na emocje – na przykład wobec rodziców przekonywanych, że ich dzieci są w niebezpieczeństwie i trzeba działać natychmiast.

Opowiadałem o 17. Europejskim Kongresie Sceptyków we Wrocławiu: o wykładach zrozumiałych dla każdego, o tematach takich jak nauka i religia, GMO czy zjawiska paranormalne, i o uczciwej postawie sceptycznej na przykładzie dawnego aktywisty ekologicznego, który po przeanalizowaniu dowodów zmienił zdanie w sprawie GMO.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.