Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa?

To  tytuł mojego artykułu, który ukazał się w Krytyce Politycznej. Zapraszam do lektury!
Dostrzegasz kuriozalność takiego wynalazku, jak elektroniczny głaskacz kota. Dlaczego więc nie dostrzegasz absurdalności psychoterapii? Odpowiedź jest dość brutalna. Pisze Tomasz Witkowski.
W 1847 roku w amerykańskim urzędzie patentowym pod numerem 5231 zarejestrowano wynalazek będący połączeniem fotela bujanego z wachlarzem. Konstruktor umieścił tradycyjny fotel bujany na solidnej podstawie, zaopatrzył w masywne ramię i za pomocą skomplikowanego mechanizmu dźwigni i przekładni przeniósł energię fotela na wachlarz umieszczony nad głową bujającego się na nim człowieka. Dzięki temu imponującemu wynalazkowi ludzie raz na zawsze zostali uwolnieni od uciążliwego machania wachlarzem. Tyle że ludzie z jakichś powodów nie uznali tego wynalazku za przydatny. Być może praca polegająca na wachlowaniu się nie wydała im się nadmiernie uciążliwa, a może uznali poziom komplikacji wynalazku w stosunku do korzyści, jakie ze sobą niesie, za absurdalny. Bujane fotele z wachlarzami nie zagościły nigdy w naszych domach na stałe. Podobnie groteskowych wynalazków jest więcej, żeby wspomnieć chociażby o fantastycznych peryskopowych okularach, które umożliwiają czytanie na leżąco, o elektrycznym głaskaczu kota, który wyzwoli nas od uciążliwości dotykania własnego zwierzęcia, czy bardzo zaawansowanym technologicznie 24-palczastym robocie do mycia głowy firmy Panasonic. Zdrowy rozsądek zabezpiecza nas dość skutecznie przed otaczaniem się podobnymi gadżetami. Jednak nie zawsze, a zwłaszcza tam, gdzie absurdalność postępowania nie jest oczywista. Przez setki lat poddawaliśmy się flebotomii – zabiegowi upuszczania krwi, wierząc w jego pozytywne skutki. Z kolei aby zrozumieć, że inny zabieg medyczny – lobotomia – jest nieludzko okrutny, musieliśmy najpierw okaleczyć kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Dzisiaj ciągle wydajemy mnóstwo pieniędzy na wypełniające apteczne półki produkty, które nie zawierają nic poza wymyśloną na przełomie XVIII i XIX wieku rzekomą „pamięcią” jakiejś substancji. Trujemy się również dość często substancjami, którym przypisuje się właściwości lecznicze.

Zdrowy rozsądek i zdrowa psychika?

Obszarem, gdzie jeszcze trudniej zaprząc do pracy zdrowy rozsądek, jest nasze życie psychiczne. Emocje, które zdają się panować nad rozumem, niezrozumiałe impulsy, którym się poddajemy, zadziwiające właściwości umysłu powodują, że nasza własna psychika ciągle wydaje się tajemnicza i nieprzenikniona. Próbując zrozumieć samych siebie, szczególnie łatwo poddajemy się sugestywnym narracjom i bywamy nakłaniani do działań, które niewiele różnią się od bujania się na fotelu w tym tylko celu, aby ochłodzić sobie twarz ruchem wachlarza. Dzisiaj na rynku dostępnych jest grubo ponad 600 różnych modalności psychoterapeutycznych, czyli szkół, kierunków i nurtów terapeutycznych, oferujących czasami kompletnie rozbieżne sposoby rozumienia psychiki oraz leczenia chorób i zaburzeń psychicznych. Wiele z nich to niezwykle złożone systemy wiedzy, które służą do osiągnięcia prostego celu – niczym umycie głowy przez sterowanego mikroprocesorami 24-palczastego robota. Absurdy, które zadomowiły się w obszarze zdrowia psychicznego, brutalnie odkrywa przed nami działalność Vikrama Patela – hinduskiego psychiatry, który rewolucjonizuje leczenie chorób psychicznych na całym świecie. Pochodzący z ubogich rejonów Indii Patel spędził pierwsze dwa lata swojej pracy w Zimbabwe, gdzie w tym czasie w całym kraju pracowało zaledwie 10 psychiatrów, zajmujących się garstką bogatych pacjentów. W Afganistanie, Rwandzie, Czadzie, Erytrei i Liberii w tym czasie pracował jeden lub dwóch psychiatrów. Szacuje się, że nawet w krajach Europy Zachodniej dostęp do profesjonalnych usług ochrony zdrowia psychicznego ma zaledwie połowa mieszkańców. Tymczasem liczba pacjentów z problemami psychicznymi na najuboższych obszarach naszego globu była i jest przytłaczająca, choć niektórzy błędnie wówczas uważali, że depresja i niektóre inne choroby psychiczne występują wyłącznie w bogatych społecznościach. Patel, niczym biblijny Dawid niezrażony potęgą Goliata, postanowił ten stan rzeczy zmienić. Logika jego rozumowania była zgoła odmienna od logiki twórcy bujanego fotela z wachlarzem. Uznał, że jeśli istnieją nieskomplikowane, skuteczne i tanie metody pomocy psychiatrycznej, którą mogliby świadczyć nawet ludzie niewykształceni w dziedzinie psychologii czy psychiatrii, to należy je zidentyfikować, nauczyć ich stosowania podstawowy personel medyczny czy pracowników socjalnych i zacząć pomagać. Ten skromny i niepozorny lekarz, któremu w dzieciństwie ze względu na stan zdrowia nie dawano szans na przeżycie, zakasał rękawy i wziął się do roboty. Jednym z pierwszych owoców jego pracy jest adresowany do niewykształconych ludzi poradnik opisujący proste metody pomocy ludziom z problemami psychicznymi zatytułowany Where There Is No Psychiatrist (Tam, gdzie nie ma psychiatry). Początkowo wykorzystywany w najuboższych rejonach świata, obecnie dostępny jest bezpłatnie w ponad 70 krajach świata. Co ciekawe, nie ma jeszcze polskojęzycznej wersji tego podręcznika, choć pierwsze wydanie zostało opublikowane w 2003 roku. Czytaj dalej klikając TUTAJ
Posty o podobnej tematyce: 

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach

Siłę przyjaźni najwyraźniej uwydatnia nieszczęście, trwałość więzów rodzinnych – choroba, lojalność zespołu – porażka, a jakość produktu – proces reklamacji. A wartość psychoterapii? Cóż, podobnie, jak poprzednio – sytuacja, kiedy coś pójdzie nie tak.

Siłę przyjaźni najwyraźniej uwydatnia nieszczęście, trwałość więzów rodzinnych – choroba, lojalność zespołu – porażka, a jakość produktu – proces reklamacji. A wartość psychoterapii? Cóż, podobnie, jak poprzednio – sytuacja, kiedy coś pójdzie nie tak. Sala sądowa z reguły bywa miejscem, gdzie spadają maski zatroskania o dobro pacjenta a bywa, że etyka okazuje się dość kiepską marketingową politurą. Słucham nagrania z pewnej rozprawy sądowej i nie wierzę własnym uszom, sprawdzam w transkrypcji, czy się nie przesłyszałem. Nie – wszystko się zgadza. Kuriozalne zachowania, które miłośnikom wszelkiego rodzaju transmisji z przesłuchań komisji sejmowych dostarczyłyby więcej rozrywki, niż wykręty polityków-aferzystów. Tyle, że to, co dla niektórych może być rozrywką, dla biorących w tym udział staje się absurdalną groteską. W sprawie cywilnej pacjentki przeciwko terapeucie oraz terapeuty przeciwko pacjentce (podwójny spór ma jednej sali sądowej – lecz nie jedyny- psychoterapeuta oskarżył pacjentkę także w Prokuraturze oraz w sądzie karnym z wielu paragrafów) zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą I C 465/17, sąd powołał na świadka panią E.M., psychoterapeutkę z czterdziestoletnim doświadczeniem, której Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich powierzyło zaszczytną i odpowiedzialną funkcję przewodniczenia KomisjiEtyczno-Mediacyjnej. Komisja ta rozpatrując skargę przeciwko pozwanemu terapeucie uznała 9 naruszeń etyki terapeutycznej, co potwierdziła pismem wystosowanym do terapeuty podpisanym przez 5-ciu członków Komisji. W rozmowie z pacjentką Komisja również przyznała jej rację, co zostało udokumentowane dokonanymi za obopólną zgodą nagraniami audio. Pani przewodnicząca, poza swoim ogromnym doświadczeniem jest również wykładowcą akademickim i biegłą sądową, na sali sądowej zdawała się jednak nie pamiętać zbyt wiele z posiedzenia Komisji, któremu przewodniczyła:
K.K. (adwokat pacjentki): Proszę powiedzieć Wysokiemu Sądowi w jakim celu była powołana komisja wówczas względem pana J.O. (oskarżanego terapeuty – przyp. mój). Co miała ta komisja zrobić? E.M.: Ze usłyszeliśmy jedną wersję…. i potrzeba było nam drugiej strony wysłuchać. KK.: Proszę powiedzieć sądowi czy jakieś ustalenia w zakresie nieprawidłowości czy błędów komisja podjęła. Było jakieś pismo oficjalne może w którym państwo zwracaliście się do pana psychologa? Jakie ustaliliście efekty tych prac? EM.: Nie. Tylko wyjaśnienie po prostu żeby pan O. wyjaśnił. Właściwie powiedział ze swojej strony jak to wyglądało. Natomiast to był taki moment, że trzeba  było to po prostu zamknąć z obu stron tę terapię bo to nawet już nie była potem terapia… Sąd: Czyli to doszło do takiego stanu? EM.: Takiego punktu, że to trzeba było po prostu jak najszybciej przerwać. KK.: Nie było takiego pisma w którym komisja stwierdzała jakieś nieprawidłowości w pracy psychologa? EM.: Coś…coś mogło być, nie pamiętam… coś tam było… KK.: Prośba aby pokazać świadkowi (…) dowód – pismo Komisji Etyczno-Mediacyjnej z  6 lutego 2017 roku. To jest pismo proszę sądu w którym wprost komisja stwierdza te nieprawidłowości.
Cóż, problemy z pamięcią miewał mój dobry kolega z podstawówki, który niezmiennie z kamienną stanowczością, przez osiem lat swojej edukacji na pytanie: „Bogdan, dlaczego nie odrobiłeś zadań domowych?” – odpowiadał – „Zapomniałem, psze pani”, co ostatecznie jednak nie przeszkodziło mu skończyć szkoły. Szczególna plaga niepamięci dotyka osoby zeznające w sprawach kolejnych afer polityczno-gospodarczych. Dlaczego mieliby się uchronić przed nią psychoterapeuci? Odświeżenie pamięci za pomocą dokumentu podpisanego przez zeznającą przewodniczącą komisji nie na wiele się jednak zdało. Okazuje się, że całkowita zmiana własnego osądu dotyczącego dziewięciu poważnych naruszeń kodeksu etycznego przez terapeutę nadal jest możliwa, jeśli uwzględnimy kolejny proces psychologiczny:
KK. A może Pani powiedzieć w takim razie co wpłynęło obecnie na zmianę pani decyzji względem ustaleń z 6 lutego 2017 roku. Jakie nagłe zdarzenia wystąpiły, że pani uważa, że to nie był jednak błąd, to co pani wskazała w piśmie… EM. Albo może nie taki… po prostu… Emocje. Ja myślę, że byliśmy tak owładnięci wtedy emocjami, że coś się toczyło, były telefony, były jakieś dziennikarskie…yyyy…też i dziennikarka dzwoniła, były jakieś ..także to..to to były sprawy bardzo emocjonalne. A w tej chwili mówię bardziej racjonalnie (wyróżnienie moje).
Cóż za lekkość! Jaki prosty i niewymuszony styl! Czy to nie wyjaśnia całkowitej zmiany własnych sądów? Nawet mój kolega Bogdan nigdy nie wpadł na tak genialne w swej prostocie wyjaśnienie. To jednak nie koniec ekwilibrystyki umysłowej, jaka miała miejsce na sali sądowej. W równie nieskrępowanym stylu wypowiadał się pełnomocnik oskarżonego terapeuty, który przyszedł w sukurs pani przewodniczącej stwierdzając:
AG. Ja bym wnosił aby to zaprotokołować Wysoki Sądzie bo to jest dosyć istotne, ponieważ te kodeksy etyczne tak naprawdę są, tak jak nazwa wskazuje, kodeksami etycznymi i one nie mają wiążącej mocy prawnej (…).
Wiele osób zarzuca mi, że wykorzystuję każdą okazję, aby czepiać się terapeutów. Spieszę wyznać, że już dojrzałem i zrozumiałem ich zachowanie. Nie ganię go. Dzisiaj, w czasach ponowoczesnych nic nie stoi na przeszkodzie, aby zachowywać się postprzyzwoicie. Chwilę mi zajmie przyzwyczajenie się do tego, ale jestem już na najlepszej drodze do akceptacji i zrozumienia. Szkoda tylko, że mój kolega Bogdan rozpoczynał swoją edukację w czasach przednowoczesnych (a przynajmniej tak wówczas nam i naszym nauczycielom się wydawało). Skończył naukę w górniczej zawodówce, z której trafił wprost do pracy pod ziemią. Dzisiaj mógłby zostać kimś naprawdę poważanym. Opisywana sprawa nosi sygnaturę I C 465/17 nadaną przez Sąd Okręgowy w Warszawie Al. Solidarności 127. Wcześniej o doświadczeniach pacjentki pisał m.in. „Duży Format”:

Co wolno psychoterapeucie?

Zaowocowało to dalszą publiczną dyskusją:

Tylko małe dzieci wierzą, że jeśli zakryją oczy, to stają się niewidoczne dla innych

Zachęcałem do udziału w rozprawie również tutaj:

Lekcja psychoterapii na sali sądowej

O wielu innych trudnych terapiach rozmawiam z pacjentami i terapeutami w swojej ostatniej książce Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. 
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prośba do Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej

29 maja 2017 roku „Gazeta Wyborcza” w dodatku „Magazyn Reporterów – Duży Format” opublikowała obszerny materiał poświęcony nadużyciom w psychoterapii autorstwa Ewy Kalety. W artykule zatytułowanym: autorka opisała historie dwóch pacjentek.

Dzisiaj wysłałem do Zarządu NTPP prośbę o pomoc pacjentce w związku z psychoterapią, o której Zarząd wcześniej publicznie wypowiedział się, że „to nie była psychoterapia”. Szczegóły w przytoczonym poniżej liście. O rozwoju sytuacji będę na bieżąco informował na blogu.      Wrocław, 29.10.2018

Zarząd

Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej

29 maja 2017 roku „Gazeta Wyborcza” w dodatku „Magazyn Reporterów – Duży Format” opublikowała obszerny materiał poświęcony nadużyciom w psychoterapii autorstwa Ewy Kalety. W artykule zatytułowanym: Przytulam panią wirtualnie. Co wolno podczas psychoterapii? autorka opisała historie dwóch pacjentek. Dwa tygodnie później na łamach „Dużego Formatu” ukazał się list Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej komentujący ww. reportaż, który zatytułowano To nie była psychoterapia. W liście tym przekonywaliście Państwo czytelników, że wydarzeń, jakie stały się udziałem bohaterek reportażu nie można klasyfikować jako psychoterapii. Dzisiaj jedna z opisanych kobiet odpowiada na wielokrotne oskarżenia psychoterapeuty przed warszawskimi sądami, w których nikt nie poddaje w wątpliwość faktu, że to, w czym uczestniczyła było psychoterapią. Niestety, również polskie prawo nie chce i nie potrafi odróżnić relacji psychoterapeutycznej od zwykłej relacji międzyludzkiej. Jedynym sposobem, aby przekonać sąd, że (jak Państwo twierdziliście w swoim liście) to nie była psychoterapia i pomóc prawnikom zrozumieć jej specyfikę, jest opinia psychoterapeuty, który wystąpi w charakterze specjalisty i eksperta. Nie jest on niestety powoływany z urzędu, leży to wyłącznie w gestii pacjentki. Proszę zatem, aby Naukowe Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej w interesie społecznym oddelegowało terapeutę, który po głębszym zbadaniu sprawy w imieniu Towarzystwa sporządzi na potrzeby odpowiednich organów rzetelną opinię na temat domniemanej psychoterapii. Myślę, że takie działanie przyczyni się do umocnienia pozytywnego wizerunku psychoterapii bardziej niż jakiekolwiek publikacje medialne, a ja ze swej strony gwarantuję, że będę pierwszym, który z przyjemnością publicznie zaprezentuje światu tak szlachetne działanie w obronie wizerunku psychoterapii i w trosce o dobro pacjenta. Ponieważ oskarżona jest osobą ubogą (do czego przyczyniły się m. in. wieloletnie wydatki na to, co określa mianem psychoterapii), liczę na to, że podejmiecie się Państwo tego zadania pro publico bono. Wszelkie informacje umożliwiające kontakt z pacjentką i zapoznanie się ze sprawą przekażę natychmiast, po otrzymaniu od Państwa pozytywnej odpowiedzi.

Z poważaniem,

Dr Tomasz Witkowski

Moje wcześniejsze wpisy związane z tą sprawą:

Tylko małe dzieci wierzą, że jeśli zakryją oczy, to stają się niewidoczne dla innych

Co wolno psychoterapeucie?


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„W szponach psychoterapeuty” – recenzja „Psychoterapii bez makijażu”

To fragment obszernej recenzji autorstwa Andrzeja Wróblewskiego, która ukazała się we wrześniowym numerze miesięcznika „Nowe Książki”. Zapraszam do lektury całego tekstu:

Po lekturze Psychoterapii bez makijażu można powiedzieć, że środowisko psychoterapeutów powinno się cieszyć, iż ma takiego krytyka jak Witkowski. Wykazuje on anielską cierpliwość wobec naciąganych argumentów swych rozmówców specjalistów, ale też daje im się z całą swobodą wypowiedzieć. To samo dotyczy pokrzywdzonych, których przepytuje z dużą empatią, ale w sposób niezwykle dociekliwy. Jego książka nie jest totalną krytyką psychologii, lecz rzetelną prezentacją jej licznych, niestety, wynaturzeń.
To fragment obszernej recenzji autorstwa Andrzeja Wróblewskiego, która ukazała się we wrześniowym numerze miesięcznika „Nowe Książki”. Zapraszam do lektury całego tekstu: W szponach psychoterapeuty  

Więcej o książce po kliknięciu na okładkę.

       
Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Zgniłe jabłko w beczce psychoterapii

one_bad_apple_10533Stare angielskie przysłowie mówi, że jedno zgniłe jabłko może zepsuć całą beczkę zdrowych, dobrych jabłek (One bad apple spoils the whole barrel). To prawda, zgnilizna udziela się sąsiadującym zdrowym owocom i wkrótce zawartość beczki nadaje się do wyrzucenia. Ilekroć pokazuję przypadki złej, szkodliwej psychoterapii, tylekroć jestem posądzany o wyciąganie takich właśnie zgniłych jabłek i epatowanie nimi, podczas gdy, jak wszyscy dobrze wiedzą, większość jabłek w beczce jest zdrowa. Rzeczywiście, to, że ktoś został skrzywdzony przez lekarza, nie znaczy, że medycyna jest z gruntu zła. To, że mechanik samochodowy nie wykonał należycie swojej pracy nie oznacza, że ta dziedzina jest do niczego. To, że jakiś komunista okazał się złym człowiekiem, nie oznacza, że komunizm jest złym systemem… Zaraz, zaraz. Czy aby na pewno? Czy zgniłe jabłko gnije wyłącznie od środka? Zawsze? Strategia „zgniłego jabłka” jest wykorzystywana do obrony psychoterapii powszechnie przez jej zwolenników, samych terapeutów, a nawet przez głęboko skrzywdzonych podczas terapii pacjentów. Swoje nieszczęście tłumaczą po prostu w taki sposób, że mieli pecha trafić na złego przedstawiciela tej – czystej i uczciwej w swej istocie – profesji. Strategię tę stosują również naukowcy o mocno sceptycznym nastawieniu, przekonując, że przypadki negatywnych konsekwencji terapeutycznych nie świadczą w żaden sposób o jakości psychoterapii w ogóle. Ba, wielokrotnie słyszałem podobne argumenty z ust sceptyków – ludzi ćwiczących swój umysł w krytycznym myśleniu. Jest jednakowoż zarówno w tym przysłowiu, jak i w przytoczonych próbach objaśniania rzeczywistości głęboko ukryte założenie, że źródło zgnilizny tkwi w samych jabłkach. Że zgnilizna dostaje się do beczki wraz z wkładanymi doń jabłkami. A dlaczegóż to nie rozważyć równoważnego założenia, że gnilne bakterie przenikają do jabłek z beczki? Że jej właściwości sprzyjają przetrwaniu tych niepożądanych drobnoustrojów i atakują najmniej odporne jabłka, kiedy zostaną włożone do beczki. Przysłowia zwykło się traktować jako zbiór swoistych mądrości życiowych, ale ich bezkrytyczne przyjmowanie na wiarę prowadzić może na manowce. Jeśli będziemy patrzeć na wszystkie dziedziny działań ludzi poprzez pryzmat zgniłego jabłka, to możemy przeoczyć takie, które gniją z powodu właściwości beczek! Strategii zgniłych jabłek żadną miarą nie da się zastosować do komunizmu, faszyzmu, religii fundamentalistycznych i innych podobnych wytworów umysłu człowieka, chociaż w ramach tych systemów działa mnóstwo uczciwych dobrych ludzi poświęcających się dla innych. A co z psychoterapią? Jej zwolennicy żachną się nawet na samą myśl, aby traktować ją na równi z poprzednio wymienionymi systemami. Ale moim celem nie jest jej porównywanie do najbardziej makabrycznych wytworów naszej cywilizacji. Te przykłady podałem, aby uzmysłowić tobie czytelniku, że hipoteza zgniłego jabłka nie zawsze jest prawdziwa, że czasami trzeba zgodzić się ze stwierdzeniem, że to beczka, do której wkładamy jabłka może być źródłem zgnilizny. Niestety, oburzenie w żaden sposób nie wspomaga, krytycznego myślenia, nawet wówczas, kiedy jest to tak zwane święte oburzenie. Kiedy naukowcy konstruują jakikolwiek eksperyment, zawsze, nawet jeśli są bardzo pewni swoich przeczuć formułują dwie hipotezy – zerową i roboczą. Zerowa zawsze mówi o braku związku, który badają. Robocza, o istnieniu tego związku. Te hipotezy są zawsze traktowane jako jednakowo prawdopodobne (a przynajmniej tak traktowane być powinny!). Gdybyśmy chcieli w taki sposób podejść do problemu psychoterapii musielibyśmy postąpić podobnie. W myśl takiej rygorystycznej metodologii hipoteza zerowa brzmiałaby: psychoterapia (beczka) jako system relacji i oddziaływań społecznych nie ma właściwości, które sprzyjałyby powstawaniu nadużyć (gniciu jabłek). Takie też jest milczące założenie zwolenników psychoterapii. Ale aby zachować minimalny poziom przyzwoitości intelektualnej powinniśmy również sformułować hipotezę roboczą, a ta brzmi: psychoterapia (beczka) jako system relacji i oddziaływań społecznych ma właściwości, które sprzyjają powstawaniu nadużyć (gniciu jabłek). Dopiero po przeprowadzeniu skrupulatnych badań jedną z nich możemy odrzucić jako nieprawdziwą. Ale jak przeprowadzić takie badania? Oczywiście, nie przeprowadzimy eksperymentu, taki zamysł jest niemożliwy do wykonania w ramach przyjętych powszechnie zasad moralnych. Możemy jednak przyglądać się wnikliwie przypadkom pacjentów i terapeutów, którym coś poszło nie tak w procesie terapii, zamiast odrzucać je z góry przyjmując, że mamy do czynienia z kolejnym zgniłym jabłkiem. A jeśli nie znajdziemy potwierdzenia naszej hipotezy roboczej odrzucimy ją i przyjmiemy jako prawdziwą hipotezę zerową. Nie zdołamy jednak dokonać tego, jeśli nie wysłuchamy ludzi skrzywdzonych i zawiedzionych. Możliwości po temu nie brakuje. Psycho-kit.pl opublikował niedawno opis kolejnego skandalicznego przypadku psychoterapii. Na moich stronach ciągle wpisują się ludzie, którzy są kolejnymi odpadami z artystycznych pracowni psychoterapeutycznych. Zaledwie kilka osób w Polsce poświęci im nieco swojej uwagi, jeśli będą mieli szczęście na nich trafić. I nie będą to niestety terapeuci. Ci ostatni nie stworzyli nawet godnych polecenia możliwości poszukiwania zadośćuczynienia ofiarom terapii. Wielu czytelników, a psychoterapeutów w szczególności, zada w tej chwili pytanie: dlaczego nie przeanalizować przykładów ludzi zadowolonych z terapii, a nawet i zachwyconych nią, bo i tacy się znajdą. Cóż, wyciąganie z beczki zdrowych jabłek w żaden sposób nie przybliży nas do odpowiedzi na pytanie co jest źródłem zgnilizny. To tak, jakby chcieć badać ludzi zdrowych w poszukiwaniu przyczyn jakiejś choroby. Zauważmy też, że bezkrytyczne przyjmowanie hipotezy „zgniłych jabłek” powoduje, że nie poświęcamy należytej uwagi przypadkom negatywnym, nie rozkładamy ich na fragmenty, nie analizujemy, bo… znamy odpowiedź!
Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.