Recenzja „Fads, Fakes, and Frauds” w SKEPTIKER

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schaefer, Skeptiker

Inne posty o tej książce:

Fades, Fakes, and Frauds – premiera mojej najnowszej książki

Brian Nosek o mojej nowej książce „Fads, Fakes and Frauds”

Prof. Roy F. Baumeister, jeden z najbardziej znanych psychologów społecznych świata po zapoznaniu się z moją nową książką Fads, Fakes, and Frauds: Exploding Myths in Culture, Science and Psychology


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Fades, Fakes, and Frauds – premiera mojej najnowszej książki

15 września 2022 roku miała miejsce premiera mojej najnowszej książki Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science and Psychology. Książka dostępna jest w postaci papierowej, ebooka i audiobooka. Przedmowę do książki napisał jeden z najwybitniejszych psychologów społecznych – Roy Baumeister. Zanim się jeszcze ukazała drukiem zebrała niezwykle przychylne recenzje zarówno od wiodących naukowców, jak i praktyków i przeciętnych czytelników (fragmenty poniżej).

Jeśli cenisz to co robię i czytasz moje książki, proszę cię o napisanie i opublikowanie swojej recenzji, choćby jednozdaniowej. W dzisiejszych czasach książki, których nie dostrzegają algorytmy, umierają. A żeby algorytmy mogły ją dostrzec, potrzeba, aby ludzie im ją wskazali. Poniżej zamieszczam linki do miejsc, gdzie można książkę ocenić i zrecenzować. Uwaga! Można to zrobić w kilku miejscach jednocześnie.

https://play.google.com/store/books/details?id=ISBN_9781627344005

https://www.barnesandnoble.com/w/?ean=9781627344005

https://www.goodreads.com/book/show/62596798-fads-fakes-and-frauds

Z góry dziękuję za recenzję!

Z RECENZJI

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Fads, Fakes and Frauds – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Fads, Fakes and Frauds tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Centrum Otwartej Nauki (Center for Open Science)

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Fades, Fakes, and Frauds, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor publikacji Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Proferos James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor publikacji The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Jakie wyzwania stoją przed psychologią?

Psychologia jest dziś popularna jak nigdy dotąd. Psychologowie wypowiadają się często w mediach, prowadzą popularne profile w sieciach społecznościowych, pracują jako terapeuci. Jednocześnie też coraz częściej mówi się o głębokim kryzysie w psychologii, zwłaszcza dotyczącym jej naukowych podstaw i przełożenia na praktykę. Jakie wyzwania stoją przed współczesną psychologią? I jak jej kondycja przekłada się na nasze życie?

Te problemy będące w znacznej mierze tematem mojej nowej książki omawiamy w podcaście audycji z cyklu Człowiek 2.0 prowadzonej przez Jana Stradowskiego. Zapraszam do wysłuchania!

Więcej o książce tutaj:

Moja nowa książka już w przedsprzedaży!


Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Moja nowa książka już w przedsprzedaży!

Niezmiernie miło mi poinformować, że polskojęzyczna wersja mojej najnowszej książki już wkrótce trafi do rąk czytelników.

Przedsprzedaż rozpoczyna się 2 listopad 2021 roku TUTAJ

Oficjalna premiera książki 30 listopada 2021 roku.

Giganci psychologii to wyjątkowy zbiór pogłębionych wywiadów, do których autor zaprosił najbardziej wpływowych współczesnych psychologów. Rozmowy przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje trawiące tę dziedzinę i zderzenie wizji tego, czym psychologia jest dzisiaj i co przyniesie jej przyszłość.

Rozmówcy otwarcie poruszają temat kryzysu w psychologii, badają jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Omawiają również wyzwania, które stoją przed tą dziedziną, swoje osiągnięcia i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd.

Wśród rozmówców znaleźli się pionierzy, którzy ukształtowali psychologię taką, jaką znamy dzisiaj, reprezentujący szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, psychologię głównego nurtu, psychologię krytyczną i neuronaukę, aż po ruch otwartej nauki.

„Zachwycająca książka, pełna zaskakujących i wnikliwych odpowiedzi na nurtujące pytania. Obejmuje całą psychologię i nauki o umyśle. Lektura obowiązkowa.”

prof. Michael S. Gazzaniga, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, autor Istoty człowieczeństwa

„Giganci psychologii to angażująca i często prowokująca książka, pełna fascynujących spostrzeżeń wybitnych badaczy, których praca znacząco przyczyniła się do rozwoju psychologii. Każdy zainteresowany przeszłością, teraźniejszością lub przyszłością psychologii, powinien niezwłocznie przeczytać tę książkę.”

prof. Daniel L. Schacter, Uniwersytet Harvarda, autor Siedmiu grzechów pamięci

„Wspaniała książka – fascynujące szkice biograficzne, przenikliwe i mądre wywiady. Gorąco polecam psychologom, studentom i szerokiemu gronu czytelników.”

prof. Henry „Roddy” Roediger, Uniwersytet Waszyngtona w St. Louis, redaktor „Science of Memory Concepts”

„Giganci psychologii to zbiór odkrywczych i inspirujących wywiadów z czołowymi psychologami o szerokich zainteresowaniach badawczych – od heurystyk po genetykę behawioralną. Ich kariery, przedstawione w postaci zajmujących historii, poprzedzają dogłębne dyskusje na temat ich wkładu naukowego i poglądów na takie współczesne zagadnienia jak replikacja, otwarta nauka, sztuczna inteligencja i znaczenie badań psychologicznych w życiu codziennym. Polecam wszystkim, którzy martwią się, dokąd zmierza psychologia w XXI wieku oraz studentom, którzy chcą kroczyć tą fascynującą ścieżką.”

Prof. Trevor W. Robbins, Universytet Cambridge, współautor The neurobiology of addiction

„Myślę, że książka ta może być ważną kapsułą czasu dla przyszłych pokoleń, gdyż oferuje spojrzenie na psychologów i dyscyplinę, jakimi były na początku XXI wieku.”

prof. Lisa Osbeck, Uniwersytet Zachodniej Georgii

„Doniosłe przemyślenia liderów psychologii zawarte w książce, stanowią niezwykle użyteczny i oryginalny wkład w naszą dziedzinę.”

prof. James E. Alcock, Uniwersytet Yorku, Kanada, autor Parapsychology – Science Or Magic?

„Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie za sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, rozpoczynających dopiero swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się, jak feniks z popiołów, uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.”

Rouven Schaefer, „Skeptiker”

„Nowa książka Tomasza Witkowskiego Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku dostarcza intrygującego spojrzenia na obecny stan psychologii, jej problemy i możliwe rozwiązania oraz nadzieje na przyszłość.

Spotkałam kilku rozmówców Witkowskiego, ale teraz czuję, że spędziłam z nimi więcej czasu i lepiej ich znam. I wiele się od nich nauczyłam. Jeśli chcesz spotkać się z tymi psychologami i poznać aktualny stan psychologii, ta książka jest na to świetnym sposobem. Unikalne podejście Witkowskiego zaowocowało czytelną, zabawną i bardzo pouczającą książką. Gorąco polecam.”

Harriet Hall, Science-Based Medicine

„Tomasz Witkowski okazuje się sprawnym rozmówcą, bardzo kompetentnym i dobrze poinformowanym w kwestiach psychologicznych i filozoficznych.”

Prof. Michael Heap, redaktor naczelny „Skeptical Intelligencer”


Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Dziś premiera mojej nowej książki!

Moja najnowsza książka, „Shaping Psychology. Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field”, po dwóch latach wytężonej pracy trafiła dzisiaj do rąk czytelników. Ukazała się 3 listopada nakładem wydawnictwa Palgrave Macmillan.

Wspaniała książka, pełna nieoczekiwanych i wnikliwych odpowiedzi na dociekliwe pytania. Cała psychologia i nauka o umyśle widoczna jak na dłoni. Musisz to przeczytać. Prof. Michael S. Gazzaniga, University of California, Santa Barbara
Te entuzjastyczne słowa autora Istoty człowieczeństwa odnoszą się do mojej najnowszej książki: Shaping Psychology. Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field, która po dwóch latach wytężonej pracy trafiła dzisiaj do rąk czytelników. Ukazała się 3 listopada nakładem prestiżowego wydawnictwa Palgrave Macmillan (oficyna należąca do Springer Nature).
Shaping Psychology to angażująca i często prowokująca książka wypełniona fascynującymi spostrzeżeniami wybitnych badaczy, których prace zadecydowały o rozwoju nauk psychologicznych. Każdy, kogo interesuje przeszłość, teraźniejszość lub przyszłość psychologii powinien natychmiast przeczytać tę książkę. Prof. Daniel L. Schacter, Harvard University, autor Siedmiu grzechów pamięci
Shaping Psychology to unikalny zbiór pogłębionych wywiadów z najbardziej wpływowymi psychologami żyjącymi i pracującymi obecnie. Przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje leżące u podstaw współczesnej psychologii, prezentują zderzenie wizji tego, czym jest psychologia jako nauka i co przyniesie jej przyszłość. Rozmówcy dzielą się również z autorem refleksjami na temat swoich największych osiągnięć i wyzwań, przed jakimi stoi ta dziedzina. Są wśród nich  Noam Chomsky, Elizabeth Loftus, Daniel Kahneman, i dwunastu innych, którzy ukształtowali psychologię, jaką znamy dzisiaj. Reprezentują szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, od psychologii głównego nurtu poprzez psychologię krytyczną i neuronaukę aż do ruchu Open Science. Szczerze wypowiadają się na temat kryzysu psychologii analizując jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Rozmowy przybliżają również sylwetki tych wielkich myślicieli i naukowców ukazując kim są jako ludzie, ich życie i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd. Badacze, praktycy, studenci, dziennikarze i każdy, kto interesuje się psychologią, nauką i historią nauki z pewnością znajdzie coś dla siebie w tej książce. Więcej o książce na stronach Palgrave Macmillan.
Świetna książka! Fascynujące szkice biograficzne i wywiady pełne wiedzy i mądrości. Gorąco polecam studentom, psychologom i szerokiej publiczności. Henry L. “Roddy” Roediger, James S. McDonnell Distinguished University Professor, Washington University, St. Louis

Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zakazana psychologia 3 w radiu TOK FM

Zaczynamy zastępować psychologią religię – dr Tomasz Witkowski, autor „Zakazanej psychologii”. O zakazanej psychologii, o cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych z red. w. Zapraszam do wysłuchania podcastu audycji lub lektury transkrypcji rozmowy.

Zaczynamy zastępować psychologią religię – dr Tomasz Witkowski, autor „Zakazanej psychologii”

O zakazanej psychologii, o cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych z red. Hanna Zielińska w Radio TOK FM. Zapraszam do wysłuchania podcastu audycji lub lektury transkrypcji rozmowy.  Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.

Książka wydana przez Wydawnictwo Bez Maski już w przedsprzedaży TUTAJ!

O czym rozmawialiśmy

Rozmawialiśmy o trylogii „Zakazana psychologia” – każdy tom jest osobną całością – i o dekadzie mojej pracy na rzecz psychologii jako nauki. Czy było warto? Książki pomogły pojedynczym czytelnikom, którzy piszą, że otworzyły im oczy, ale psychobiznes nadal kwitnie.

Mówiłem o kryzysie replikacji: uczeni zwracali uwagę na problemy psychologii od kilkudziesięciu lat, a działania podjęto dopiero niedawno. Rozmawialiśmy też o tym, że sprostowania mają mniejszą siłę niż sensacje – cenimy strażaka, który ratuje ludzi z płomieni, a nie inspektora, dzięki któremu do pożarów w ogóle nie dochodzi – oraz o współpracy naukowców z dziennikarzami.

Zakazana psychologia. O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych

Jak to się stało, że psychologowie przyczynili się do udoskonalenia tortur? Czym jest mózgowa pornografia? Ilu ofiarom traumatycznych wydarzeń pomoc psychologów przysporzyła dodatkowych cierpień? Czy rzucane przez psychologów klątwy mogą sprowadzić śmierć?

Już w przedsprzedaży TUTAJ

Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię„.

Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!

Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM

Jak to się stało, że psychologowie przyczynili się do udoskonalenia tortur? Czym jest mózgowa pornografia? Ilu ofiarom traumatycznych wydarzeń pomoc psychologów przysporzyła dodatkowych cierpień? Czy rzucane przez psychologów klątwy mogą sprowadzić śmierć?

To tylko kilka spośród intrygujących pytań, na które, z właściwą sobie przenikliwością, poszukuje odpowiedzi Tomasz Witkowski – autor trzeciej części trylogii Zakazana psychologia.

Intrygująca opowieść o tych poszukiwaniach utrzymuje w napięciu od pierwszych stron książki aż po ostatnie akapity. Autor z wielką swadą i pewnością prowadzi czytelnika przez najtrudniejsze obszary psychologii jeśli wymaga tego jego narracja. Towarzyszenie mu w poszukiwaniach jest niczym udział w fascynującej wyprawie. Jej celem jest odkrycie źródeł rzeki, która zalewa bezwartościowymi wynikami badań i pseudonauką ogromne tereny współczesnej psychologii. Efekt tych poszukiwań jest zatrważający – większość śladów prowadzi do świątyni nauki, a Witkowski nie idzie na żadne kompromisy w odkrywaniu prawdy.

Lektura dla odważnych czytelników, którzy są gotowi na konfrontację swoich wyobrażeń o nauce z twardą rzeczywistością. Non-fiction z najwyższej półki.

Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu:

Najświeższe informacje o książce, promocjach, spotkaniach autorskich znajdziesz na FP Wydawnictwa „Bez Maski” 

Przeczytaj, o ile jesteś odważny

Z recenzji „Zakazanej psychologii 3”: Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój?

Z recenzji „Zakazanej psychologii 3″: Znalezione obrazy dla zapytania tomasz rożek  Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny. dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”  

Premiera książki już 26 czerwca 2019 r. !


Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia bez makijażu – Psychoterapia jest leczeniem

Premiera książki 16 kwietnia 2018 roku. Już dzisiaj jednak kolejny fragment rozmowy ze znanym i uznanym psychoterapeutą – prof. Jackiem Bombą.

Premiera książki 16 kwietnia 2018 roku. Już dzisiaj jednak kolejny fragment rozmowy ze znanym i uznanym psychoterapeutą – prof. Jackiem Bombą. Pretekstem naszej rozmowy była historia Michała zatytułowana Psychoterapia jest religią, a której fragment zamieściłem w jednym z wcześniejszych wpisów. Jacek Bomba, psychiatra, psychoterapeuta, superwizor psychoterapii. Urodzony w 1941 roku w Skawinie. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego im. Augusta Witkowskiego w Krakowie w 1958 roku i Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie w 1964 roku. Od 1966 do przejścia na emeryturę w 2011 roku związany z Katedrą Psychiatrii UJ CM. Emerytowany profesor zwyczajny w Uniwersytecie Jagiellońskim, były kierownik Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży. Katedry Psychiatrii i Katedry Psychoterapii UJ CM. Czynny zawodowo w Centrum Psychoterapii w Krakowie i w Fundacji Haubenstoków. Kształcenie podyplomowe: Katedra Psychiatrii UJ CM ( pod kierunkiem Antoniego Kępińskiego, Ewy Broszkiewiczowej i Marii Orwid), Institute of Psychiatry, London UK (Maudsley and Bethlem Royal Hospitals), State University of New York, Stony Brook, NY. Kształcenie w psychoterapii: Katedra Psychiatrii UJ CM, Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Główny temat zainteresowań badawczych: psychopatologia okresu dorastania. Opublikował ponad 200 opracowań. Publikował też prace upowszechniające wiedzę o człowieku i jego rozwoju. Certyfikat Psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Certyfikat Superwizora Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Prowadzi szkolenia superwizji psychoterapii. Stosuje psychoterapię, jako integralną część leczenia, od blisko 50 lat. Superwizuje psychoterapie od ponad 30 lat. Foto Mirosław Sikorski

Psychoterapia jest leczeniem

 Miarą skuteczności pomocy jest jej wynik. W profilaktyce jest to uniknięcie choroby, w leczeniu – ustąpienie zaburzenia, w rehabilitacji – poprawa jakości życia.
 T.W.: Panie profesorze, dziękuję, że zgodził się pan na tę rozmowę. Myślę, że dzięki niej czytelnicy będą mogli spojrzeć na historię Michała z perspektywy profesjonalnego terapeuty. Jest ona dość nietypowa. Czy po przeczytaniu wywiadu przyznałby pan Michałowi prawo do nazywania siebie ofiarą psychoterapii? J.B.: Nie mogę i nie chcę wypowiadać się w tej kwestii. Wymagałoby to oceny stanu zdrowia pańskiego rozmówcy, a orzekanie o stanie zdrowia musi poprzedzać badanie lekarskie. Jestem psychiatrą i psychoterapeutą. Traktuję psychoterapię jako istotną część opieki nad zdrowiem psychicznym. Jak każde leczenie, psychoterapia może zamiast oczekiwanych korzyści, doprowadzić do szkód. Rozstrzyganiem tego, czy niekorzystny wynik leczenia wynika z błędów popełnionych przez leczącego, czy jest niezawiniony, zajmują się powołane w tym celu instancje. Między innymi sądy koleżeńskie Izby Lekarskiej, czy Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Z lektury rozmowy panów wywnioskowałem, że podstawowa kwestia to leczenie człowieka, który leczenia nie wymaga. I tego właśnie, czy pański interlokutor wymagał leczenia nie mogę ocenić nie badając go osobiście. T.W.: Czy on jednak w ogóle był leczony? Pacjent prosił o diagnozę, nigdy jej od terapeuty nie uzyskał. Czy taka sytuacja jest w ogóle dopuszczalna? J.B. Sądzę, że terapia to synonim leczenia. Leczenie zaś obejmuje też zapobieganie i rehabilitację, oraz – obecnie dość często – utrzymanie lub poprawę jakości życia u osób cierpiących na zaburzenia przewlekłe i nieuleczalne. Jestem zdania, że psychoterapia jest leczeniem w tym rozumieniu. Nie podzielam często spotykanego poglądu, że może służyć także doskonaleniu sprawności osób zdrowych. Podejmując leczenie, a więc i psychoterapię formułuję rozpoznanie, w formie hipotezy, i weryfikuję ją (hipotezę diagnostyczną) w trakcie leczenia. Mówię pacjentom o tych przypuszczeniach, upewniam się, czy jestem rozumiany, pytam o zgodę na kroki diagnostyczne i terapeutyczne. Staram się też informować o zmianach rozpoznania. Muszę przy tym dodać, że uważam obowiązujący system diagnostyczny za ułomny, a dziewiętnastowieczną koncepcję choroby za wyczerpaną. Kiedy proponuję psychoterapię jako główny sposób leczenia potrzebuję oddzielnej, indywidualnej diagnozy do psychoterapii. Uczę też takiego postępowania. T.W.: Kwestia oddziaływań, które nazywa się obecnie psychoterapią i niezwykłego rozciągnięcia granic tego pojęcia jest niezwykle interesująca i powrócę jeszcze do niej w toku naszej rozmowy. Wcześniej jednak, chciałbym skupić się na tych wydarzeniach, o których rozmawiałem z Michałem. Wskazał on wiele mechanizmów manipulacyjnych, które mogły zadziałać wtedy, kiedy rozpoczynał psychoterapię i nakłonić go do uczestnictwa w niej. Wymienił m. in. siłę autorytetu, znaczenie przemilczeń, niechęć do stawiania diagnozy, dezinformację. Domyślam się, że odmówi pan jednoznacznego zajęcia stanowiska w tym konkretnym przypadku, dlatego też zadam od razu pytanie ogólne. Czy siła oddziaływania tych mechanizmów może w rzeczywistości być tak duża, jak opisał to Michał? J.B.: Zacznę może od autorytetu, bo to jest raczej cecha nadana. Autorytetem się nie jest, lecz musi się być uznanym za taki. Pozostałe są zachowaniami (jeśli „niechęć do stawiania diagnozy” potraktujemy nie jako przypisaną postawę – niechęć, a jako unikanie). Wśród nich udzielanie fałszywych informacji trudno akceptować, chociaż i tu są wyjątki. Etyka lekarska dopuszcza nieudzielanie informacji na wyraźne życzenie pacjenta. W psychoterapii opartej na dążeniu do wglądu i przepracowania (czy łagodniej mówiąc, na zmianie racjonalizacji dysfunkcjonalnych na funkcjonalne) terapeuta jest odpowiedzialny za podawanie informacji (interpretacji) tylko wtedy, kiedy pacjent może je przyjąć. Ujęcie, jakie pan przyjął w pytaniu grupuje techniki używane przecież w reklamie i propagandzie i uważane za skuteczne. T.W.: Panie profesorze, te techniki na przykładzie konkretnych zachowań swojego terapeuty zidentyfikował pacjent, nie ja. Ja tylko w imieniu czytelników, z których być może część rozważa udział w psychoterapii (a niektórzy może próbują zidentyfikować przyczyny niepowodzenia własnej terapii), próbuję się dowiedzieć, na ile groźne może być dla nich oddziaływanie podobne do tego, które opisał Michał opowiadając o początkach własnej terapii. J. B.: Problem w tym, że nie mam możliwości oceny trafności osądu pańskiego rozmówcy. Mogę jedynie dyskutować z panem. T.W.: Cóż, ja też nie mam takiej możliwości, traktuję relację Michała jako pretekst do rozważań na tematy, które uwypukla. Nie będę jednak nalegał, pozostawmy czytelnikom ocenę możliwości wystąpienia w trakcie procesu terapeutycznego wymienionych przez niego manipulacji. Myślę jednak, że relacja Michała jest także dobrym pretekstem aby porozmawiać o niektórych konkretnych procedurach terapeutycznych, w tym sytuacji zmiany terapeuty. Czy w tym zakresie obowiązują jakieś standardy? W opowiadanych przez pacjentów historiach uderza to, że z reguły pacjenci są pozostawiani sami sobie. J.B.: Pytanie o standardy jest pozornie proste. A odpowiedź bardzo trudna. Dla mnie głównie dlatego, że polegam raczej na wrażliwości indywidualnej niż standardach narzucanych. Zdaję sobie sprawę z tego, że jest to postawa odmienna od powszechnej tendencji w rozumieniu profesjonalizmu. Jestem przywiązany do idei podmiotowości pacjenta i dbaniu o jego swobodną decyzję w wyborze sposobów leczenia, w tym zmiany leczącej go osoby. Kształtowałem się w warunkach pracy w zespole, w którym indywidualną terapię podejmował ten terapeuta, z którym pacjent nawiązywał najlepszy kontakt. Zespół pozwala też na możliwie łagodną zmianę terapeuty w przypadkach losowych. Pacjent nie jest zostawiany „samemu sobie”. Jestem świadom ryzyka swobodnego wyboru metody leczenia, a także osoby leczącej. Zagrożenie zdrowia czyni nas bezradnymi, a nasze kompetencje w materii leczenia są chyba mniejsze niż przy wyborze gatunku chleba. Jeśli pacjent informuje mnie, że był wcześniej w terapii, pytam o to czy terapię zakończył, czy przerwał, oraz czy i jak rozstał się z poprzednim terapeutą. Tej zasady staram się przestrzegać. Wolę, kiedy się rozstaje i wyjaśnia terapeucie dlaczego kończy terapię. Staram się też o to, żeby moi pacjenci mnie nie porzucali, ale kończyli terapię. Czasem jednak odchodzą bez pożegnania i muszę się z tym godzić. W przeszłości, kiedy leczyłem głównie dorastających (adolescentów) najlepiej się czułem słysząc: „nic mi Pan nie pomógł, sam sobie poradziłem”. Ale ma pan rację, problemy zakończenia psychoterapii, lub skierowania pacjenta do innego terapeuty, są dla psychoterapeutów trudne. T.W.: Zadając to pytanie chciałem się po prostu dowiedzieć, czego uczą się terapeuci podczas przygotowania do zawodu, a więc dowiedzieć o minimum przyzwoitości. Zdarza się, że podobnie jak inni ludzie, terapeuci chorują, zachodzą w ciążę, zmieniają miejsce zamieszkania, a nawet umierają. To zdarzenia na tyle częste, że trudno ich nie przewidzieć. Tymczasem opowieści moich pacjentów, nie tylko Michała, skłaniają do wniosku, że większość w ogóle sobie tym nie zaprząta głowy. Jakiego minimum przyzwoitości przy zmianie terapeuty powinni oczekiwać pacjenci? Ciąg dalszy rozmowy z prof. Jackiem Bombą w książce, która ukaże się drukiem w pierwszej połowie kwietnia 2018 roku.  Zamów książkę już dzisiaj! Okładka   W poprzednich wpisach zamieściłem fragment rozmowy z pacjentem oraz z prof. Jerzym Aleksandrowiczem, w którym omawialiśmy problemy poruszone przez pierwszego pacjenta. Następnie opublikowałem  fragment rozmowy z pacjentką Paulą i rozmowę z Mają Filipiak komentującą przypadek Pauli. Trzeci przypadek został omówiony w rozmowie przeprowadzonej z Andrzejem Śliwerskim – psychoterapeutą behawioralno-poznawczym. Kolejne odsłony wkrótce! O książce napisali m.in.:
Tomasz Witkowski udowadnia po raz kolejny, że zdrowy rozsądek jest największym skarbem człowieka, a wiedza wciąż stanowi pewną lokatę. Bartosz Panek, Polskie Radio 2, Laureat Prix Italia w 2014 r. 
Wstrząsające opowieści o złowrogiej rzeczywistości, której na co dzień nie mamy możliwości zobaczyć. Non-fiction, choć chciałoby się wierzyć, że to tylko literacka fikcja. Konrad Szołajski – reżyser i scenarzysta
Psychoterapia jest działalnością wyjętą w Polsce spod prawnych regulacji i społecznej kontroli. Na szczęście jest Tomasz Witkowski. W tej książce znowu tropi terapeutyczne nadużycia. Oddaje głos zarówno ich ofiarom, jak i wybitnym psychoterapeutom, z którymi krytycznie omawia każdy przypadek. Ktokolwiek chce uczciwie uprawiać psychoterapię – albo się jej poddać – musi skonfrontować się z tym, co na kartach tej książki opisano.  Tomasz Stawiszyński, filozof, eseista, autor książki Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii
Czy psychoterapia rzeczywiście stanowi remedium na współczesne problemy człowieka? Czy może, jak podnosi w swojej książce Tomasz Witkowski, potrafi być pozbawionym logiki i odpowiedniej wiedzy narzędziem do krzywdzenia i tak już skrzywdzonych ludzi? Publikacja Witkowskiego w przejmujący sposób ukazuje rozdźwięk pomiędzy medialno-marketingowym optymistycznym wizerunkiem psychoterapii a rzeczywistością, w której ludzkie odpady są pozostawione samym sobie. To zapis bezsilnego krzyku ludzi słabych i poranionych za przyzwoleniem większości. Must read nie tylko dla tych, którzy mają cokolwiek wspólnego z psychoterapią.
Anna Szulc, dziennikarka społeczna „Newsweeka”,
laureatka Grand Press w kategorii reportażu
Witkowski otwiera przed czytelnikami mroczne tajemnice szczelnie zamkniętego środowiska psychoterapeutów.  Stawia tezy, dając jednocześnie szansę na własną interpretację ciemnej strony psychoterapii. To lektura nie tylko dla „wtajemniczonych“, ale też doskonały przewodnik  dla literatów i filmowców. Kontrowersyjne i mocne. Robert Wichrowski, reżyser, wykładowca, dr sztuki filmowej
  Przeczytaj wywiad z autorem w: Posłuchaj i obejrzyj rozmowę o książce:
Premiera książki: 16 kwietnia 2018 r.
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.