Mam zaszczyt poinformować, że na zaproszenie organizatorów Międzynarodowej Konferencji Dialog Motywujący i Terapia Poznawczo-Behawioralna w różnych zastosowaniach, czyli jak skutecznie wspierać klienta, specjalistę i system, poprowadzę panel dyskusyjny drugiego dnia konferencji.
Mam zaszczyt poinformować, że na zaproszenie organizatorów Międzynarodowej Konferencji Dialog Motywujący i Terapia Poznawczo-Behawioralna w różnych zastosowaniach, czyli jak skutecznie wspierać klienta, specjalistę i system, poprowadzę panel dyskusyjny drugiego dnia konferencji. Organizatorzy z pełną świadomością tego kim jestem i co robię zdecydowali się nie tylko na mój udział, ale nawet kierowanie dyskusją z wykładowcami. Obiecałem im również, że zadam im wszystkie trudne pytania, jakie przyjdą mi do głowy.
Konferencja odbędzie się w dniach 15-16. 06. 2018 r. w Toruniu. Zapowiada się niezwykle interesująco. Wykład inauguracyjny wygłosi twórca metody – Prof. William Miller twórca Dialogu Motywującego, niestrudzony promotor humanistycznej pracy z drugim człowiekiem, jeden z najczęściej cytowanych naukowców na świecie. Potem będzie równie ciekawie. Szczegóły programu TUTAJ. Zapraszam do udziału!
Czym jest dialog motywujący? Ciekawie pisze o tym mój kolega, dr Sławomir Jarmuż, trener, coach, członek założyciela GLOBE – The Global Leadership And Organizational Behavior Effectiveness Research Program. Sam wykorzystuje w swojej pracy metodę dialogu motywującego. Zapraszam do lektury.
Dialog motywujący – siła psychologicznych reguł
Świat terapii od jakiegoś czasu interesuje się metodą dialogu motywującego. Pomysł tej metody sięga siedemdziesiątych lat dwudziestego wieku. W kolejnych dekadach podlegał ewolucji i doskonaleniu. W dziewięćdziesiątych latach pojawiły się pierwsze badania empiryczne weryfikujące jego skuteczność w leczeniu uzależnień i zmianie zachowań otyłych osób leczonych na cukrzycę. W przeciwieństwie do niektórych podejść terapeutycznych opartych głównie na intuicjach i doświadczeniach ich twórców, metoda dialogu motywującego świadomie wykorzystuje sprawdzone mechanizmy psychologiczne. Można wskazać dwa główne filary dźwigające konstrukcję dialogu motywującego.
Pierwszy z nich to tradycja badań nad dysonansem poznawczym, teorią autopercepcji oraz regułą zaangażowania i konsekwencji. Nie wchodząc w subtelne różnice między tymi kanonicznymi dla psychologii społecznej koncepcjami, wszystkie one podkreślają znaczenie spójności między tym, co człowiek mówi i robi. Jeśli sami zobowiązujemy się do wykonania działań, to istnieje większa szansa, że to zrobimy, w porównaniu z sytuacją gdy ktoś nas do tego przekonuje. Nawet wtedy, gdy używa bardzo racjonalnych argumentów. Prawidłowość ta wydaje się zdroworozsądkowo oczywista, ale są sytuacje, gdy nabiera specjalnego znaczenia. Dzieje się tak wtedy, gdy wypowiadamy dobrowolnie coś, co jest niezgodne z dotychczasowymi postawami lub działaniami. Jeśli pacjent deklaruje z własnej woli podjęcie działań służących poprawie jego stanu zdrowia, to z większym prawdopodobieństwem zrobi to. Rolą terapeuty jest zadawanie pytań i prowadzenie rozmowy w taki sposób, aby klient bez zewnętrznego nacisku lub perswazji, sam projektował swoje zachowania służące radzeniu sobie z zaburzeniami.
Drugim filarem dialogu motywującego jest koncepcja reaktancji rozwijana w psychologii od ponad pół wieku. Jej istotą jest założenie, że człowiek ma silną potrzebę swobody wyboru. Narzucanie rozwiązań lub zabieranie możliwości działania spotyka się na ogół z oporem, nawet jeśli te rozwiązania są dobre. Zasadę dobrze ilustrują potoczne powiedzenia takie jak Na złość rodzicom odmrożę sobie uszy albo Owoc zakazany lepiej smakuje. Wykorzystanie wiedzy o reaktancji w dialogu motywacyjnym polega na stworzeniu rozmówcy przestrzeni swobody wyboru, unikaniu nacisku na zrobienie czegoś lub nawet delikatnej perswazji.
Obydwie psychologiczne podstawy dialogu motywacyjnego doczekały się bardzo wielu badań empirycznych potwierdzających ich działanie w różnych sytuacjach. I to one właśnie stanowią ważny czynniki odpowiadający za skuteczność metody. Warto dodać, że zastosowanie dialogu motywującego może być rozszerzone na inne, poza psychoterapią, dziedziny życia takie jak: edukacja, sport czy biznes. Tak więc prowadzenie rozmowy, w której człowiek sam kreuje rozwiązania w atmosferze wolności wyboru jest ciekawa metodą zarówno rozwiązywania problemów jak i osobistego rozwoju. Do tego potrzebny jest oczywiście rozmówca (terapeuta, nauczyciel, trener, mentor) potrafiący w takiej konwencji rozmawiać.
Sławomir Jarmuż
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania mojego wykładu, który wyglosiłem w ramach wydarzeń towarzyszących tegorocznemu Marszowi dla nauki.
O czym jest ten wykład
Ewolucja nie ukształtowała naszych mózgów jako narzędzi idealnych do uprawiania nauki i racjonalnego opisu świata. W wykładzie pokazuję błędy percepcji i rozumowania, które mamy wpisane w nasze ewolucyjne dziedzictwo, i tłumaczę, dlaczego – jeśli chcemy stawiać rzeczywistości dobre pytania i iść naprzód z odkryciami – musimy z nimi nieustannie walczyć.
Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania wykładu, któy wygłosiłem podczas Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem opowiadałem o Ewolucji sztucznej inteligencji. Temat ten poruszałem już wielokrotnie. Mniej więcej rok temu w magazynie FOCUS opublikowałem artykuł zatytułowany Tylko maszyna zrozumie człowieka. W lutym w cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM ukazała się audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu FOCUS – Jana Stradowskiego z moim udziałem Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów. W sierpniu w POLITYCE ukazał się mój artykuł Komputer zrozumie samobójcę, a w październiku w NIEZBĘDNIKU INTELIGENTA POLITYKI obszerny przegląd zatytułowany Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce.Niedawno w magazynie SŁUZBA ZDROWIA ukazał się wywiad ze mną zatytułowany Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot. Serdecznie zapraszamy do lektury materiałów archiwalnych, ale przede wszystkim do wysłuchania mojego najnowszego wykładu.
O czym jest ten wykład
Rozwój na drodze do sztucznej inteligencji nieprawdopodobnie przyspieszył, ale nie powinniśmy się spodziewać odbicia człowieka – zresztą sami ludzie nie chcieliby podobnych do siebie androidów. Tak jak skrzydła ważki różnią się od skrzydeł ptaka, a myśliwiec nie macha skrzydłami jak orzeł, sztuczna inteligencja osiągnie swoje zdolności najpewniej inną drogą niż ludzki umysł. Nie traktowałbym też całkiem serio obaw niektórych wielkich naukowców – historia nauki i techniki pokazuje, że nawet najwięksi mylili się w swoich prognozach.
Jedyna w swoim rodzaju księgarnia wrocławska „Tajne komplety” będzie gospodarzem spotkania autorskiego poświęconego mojej najnowszej książce „Psychoterapia bez makijażu” 21 maja 2018 roku o godzinie 18:00. Organizatorem spotkania jest Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów i Klub Sceptyków Polskich. Zapraszam wszystkich czytelników mojego bloga na spotkanie. To jedyna i niepowtarzalna okazja, aby porozmawiać o trudnych problemach poruszanych w książce bez pośrednictwa mediów społecznościowych – twarzą w twarz, tak, jak jeszcze do niedawna ludzie rozmawiali ze sobą.
Szczegóły wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/177471016416906/
Więcej o mojej książce TUTAJ.
Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterówi komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
W Studio Kultura Rozmowy Małgorzata Niecicka-Mac rozmawia ze mną na temat „Psychoterapii bez makijażu”. Zapraszam do wysłuchania i obejrzenia.
Na rynku pojawiła się nowa książka, o której będzie głośno. „Psychoterapia bez makijażu” obala mit, że psychoterapia zawsze jest tylko dobrym pomysłem. Autor, dr Tomasz witkowski, który sam jest psychologiem, zdradza, dlaczego napisał taką książkę…
W Studio Kultura Rozmowy Małgorzata Niecicka-Mac rozmawia ze mną na temat „Psychoterapii bez makijażu”. Zapraszam do wysłuchania i obejrzenia.
Więcej na temat książki TUTAJ.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Celebryci to ludzie znani z tego, że są znani. Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, jak to się dzieje, że pop-kulturowe postaci stają się tak bardzo znane i rozpoznawalne, choć często nie ma najmniejszego racjonalnego powodu, który pozwoliłby zrozumieć wynoszącą ich na powierzchnie falę zainteresowania? Jaka jest rzeczywista przyczyna naszego owczego pędu, który powoduje, że śledzimy mało znaczące plotki dotyczące mało znaczących ale sławnych ludzi? Co powoduje, że dzielimy się tymi informacjami w mediach społecznościowych? Dlaczego odwiedzamy plotkarskie portale i czytamy tabloidy, choć na nic nam się to nie przydaje? Częściowych odpowiedzi na te pytania udzieliła trójka badaczy, którzy przeprowadzili serię czterech pomysłowych eksperymentów i opisali ich wyniki w artykule “Who’s That?”: The Negative Consequences of Being Out of the Loop on Pop Culture.
Więcej na ten temat w tekście mojego autorstwa Even those participants who claimed pop culture is unimportant suffered psychological ill effects from feeling out of the loop, który niedawno ukazał się w Research Digest. Zapraszam do lektury!
Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć), później ukazała się druga (kliknij aby obejrzeć).
Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć), później ukazała się druga (kliknij aby obejrzeć). Dzisiaj kolejna z zaplanowanego cyklu. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!
Wszystkich żądnych krytyki i hejtu zapraszam niezmiennie do mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów. Jestem przekonany, że ułatwi wam zadanie.
Więcej informacji o książce, linki do fragmentów, opinie o książce, artykuły prasowe i audycje radiowe, po kliknięciu w okładkę książki.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Redakcja magazynu FOCUS postanowiła ponownie opublikować artykuł, do którego treści autoryzowałem w grudniu 2012 roku. Z jednej strony cieszy, a z drugiej trochę żal, że nie zwróciła się ani do autorki artykułu ani do mnie z propozycją jego uaktualnienia. Cóż, od tego czasu opublikowałem 3 książki, szereg artykułów, których nawet nie liczyłem, sporo też ukazało się ciekawych badań i metaanaliz poświęconych poruszanym w artykule kwestiom. Większość problemów pozostała nadal aktualna, ale mogło być i ciekawiej i pełniej. Nie dziwią mnie komentarze niektórych internautów twierdzących, że „Witkowski powtarza to samo od lat”. Mimo wszystko zapraszam do lektury artykułu tych, którzy nie czytali go wcześniej!
Przeczytaj artykuł.
Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć) Dzisiaj kolejna z zaplanowanego cyklu.
Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć) Dzisiaj kolejna z zaplanowanego cyklu. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!
Wszystkich żądnych krytyki i hejtu zapraszam niezmiennie do mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów. Jestem przekonany, że ułatwi wam zadanie.
Więcej informacji o książce, linki do fragmentów, opinie o książce, artykuły prasowe i audycje radiowe, po kliknięciu w okładkę książki.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Rozmawialiśmy o „Psychoterapii bez makijażu” i jej formule: po rozmowie z osobą, która czuje się skrzywdzona przez terapię, następuje rozmowa z wybitnym terapeutą, bo oddawanie głosu wyłącznie pacjentom nie byłoby uczciwe wobec psychoterapii. Nie narzucam czytelnikom wniosków, choć swoich rozmówców stawiam czasem w narożniku, żeby wyczerpująco odpowiedzieli na pytania.
W kilku rozmowach przewija się analogia między psychoterapią a religią – jeden z moich rozmówców po latach terapii stwierdził wprost, że psychoterapia jest religią. Opowiedziałem anegdotę o Michale Aniele, który rzeźbił, odrzucając zbędne elementy marmuru; psychologia i psychoterapia przypominają bryłę, która wciąż się powiększa o kolejne koncepcje. Mówiliśmy też o modzie na samorozwój.
Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
– „Nieudana” terapia to szeroki i złożony problem, bo wiele zależy od punktu widzenia i perspektywy. Miernikiem jest często zadowolenie pacjenta, ale także to, na ile ustąpiły symptomy, z którymi pacjent się zgłosił – mówił ekspert, dr Tomasz Witkowski, psycholog i pisarz. – Ostrożne szacunki mówią o 5-10 proc. osób, dla których psychoterapia kończy się źle.
Co zrobić, gdy pacjent zaczyna przejmować wartości, wyznawane przez terapeutę, i zmienia sposób komunikowania się z bliskimi. Jakie niebezpieczeństwa czyhają na ludzi oddających swój los w ręce terapeutów? Jak odnaleźć się w gąszczu psychoterapeutycznych ofert i czym kierować sie, wybierając terapeutę? O tym w nagraniu rozmowy ze studia Czwórki.
Posłuchaj podcastu na stronie radiowej Czwórki klikając w obrazek:
Tytuł audycji:„Strefa prywatna”Prowadzi Jakub JamrozekGość: dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, założyciel Klubu Sceptyków Polskich („Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”)
Data emisji: 13.04.2018
Godzina emisji: 20.08
Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Powiem ci ze wstydem, patrząc z dzisiejszej perspektywy, ja i wielu „kandydatów na pomagaczy” byliśmy nieco zarozumiali. Metodologia badań psychologicznych i analiza statystyczna – baza psychologii naukowej – budziły naszą niechęć, a fascynowały niebazujące na badaniach, raczej filozoficzne, wynurzenia psychoanalityków lub psychologów humanistycznych. I uznawaliśmy, że to właśnie jest prawdziwą psychologią.
Rafał Żak w najnowszej książce – Sztuka błądzenia – przedstawia historię prokuratora Michaela McGratha, któremu aktywiści „Projektu Niewinność” dzięki przeprowadzonym ponownie badaniom DNA udowodnili, że skazany za gwałt na małej dziewczynce na 40 lat pozbawienia wolności Jimmy Bromgard jest niewinny. McGrath był prokuratorem, który doprowadził do skazania Bromgarda na podstawie zeznań dziewczynki i błędnych (z naruszeniem zasad metodologii badawczej) badań włosów łonowych, które znaleziono na miejscu popełnienia przestępstwa. Pomimo że ponowne badania wykluczyły ponad wszelką wątpliwość winę Bromgarda, McGrath nie przyjął tego do wiadomości i w procesie o uniewinnienie uparcie wyszukiwał coraz to nowych powodów, dla których przesłanki do orzeczenia o winie były solidne. A to próbował dowieść, że napastnik jest chimerą i składa się z różniących się genetycznie komórek, co zostało zweryfikowane i odrzucone w toku postępowania; później stwierdził, że to, że ofiara zidentyfikowała oprawcę na 60% i na pytanie o to, czy jest pewna, odpowiedziała, że nie bardzo, jest wystarczająco mocnym dowodem w sprawie i powinno wystarczyć do skazania Bromgarda.
Dla wszystkich postronnych obserwatorów zdumiewająca była nie tylko upartość trwania przy swoim zdaniu wbrew nowym dowodom, ale także generowanie niemal naprędce nowych teorii, które miały potwierdzać, że niewinnie skazany Bromgard jest winny, a nowe dowody niczego nie przesądzają, nawet jeśli są tak solidne w porównaniu z tymi, które doprowadziły do wyroku skazującego. Gdyby to był odosobniony przypadek, można by było uznać, że oto prokurator nie nadaje się do swojej pracy, a jego postawa jest wyjątkiem w oceanie dobrych, racjonalnych i rzetelnych działań innych przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości. Niestety tego typu zachowania nie są odosobnione i nie ograniczają się jedynie do zachowań na salach sądowych czy w pokojach przesłuchań.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
22.04.2018 po raz kolejny odbędzie się na całym świecie, w tym również w Polsce, Marsz dla nauki, na który serdecznie zapraszam. Wcześniej jednak będą miały miejsce wydarzenia towarzyszące.
22.04.2018 po raz kolejny odbędzie się na całym świecie, w tym również w Polsce, Marsz dla nauki, na który serdecznie zapraszam. Wcześniej jednak będą miały miejsce wydarzenia towarzyszące. W tym roku zostałem poproszony przez organizatorów o wygłoszenie wykładów w Warszawie i we Wrocławiu. Zapraszam zatem również na mój wykład i oczywiście dyskusję:
Przesąd, empiria, nauka.
O potrzebie upowszechnianie naukowego obrazu świata
Tomasz Witkowski
Mózg człowieka jest niezwykle sprawnym instrumentem poszukującym związków przyczynowo-skutkowych. To wynik działania ewolucji, w toku której osobniki szybciej identyfikujące takie związki miały większe szanse na przeżycie. Ale efektem ubocznym tej funkcji jest dostrzeganie zależności i wzorców również tam, gdzie ich nie ma. Pozbawiony narzędzi krytycznego myślenia mózg ludzki generuje przesądy, pseudonaukowe twierdzenia. Czy nie powinniśmy zaakceptować ich jako naturalnego wytworu sprawnie działającego umysłu? Podczas wykładu Tomasz Witkowski pokaże, w jaki sposób „nieszkodliwe” przesądy i pseudonaukowe twierdzenia wpływają na naszą rzeczywistość i porządek społeczny prowadząc w skrajnych przypadkach do ogromnych kosztów, nieszczęść a nawet śmierci wielu ludzi. Te negatywne efekty to wynik tolerancji dla pseudonauki w obszarze takich nauk, jak psychologia, medycyna, ale również w naukach technicznych, prawie i bankowości.
Wykłady odbędą się:
Warszawa, ul. Dobra 55,
12 kwietnia 2018 roku, godz. 16:45
Wydarzenie na FB: https://www.facebook.com/events/120410358808244/Wrocław, 14 kwietnia 2018 roku, godz. 12:50
Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego, ul. Fryderyka Joliot-Curie 14a , sala 1.03
Wydarzenie na FB: https://www.facebook.com/events/220575268714526/
Zapraszam do śledzenia wydarzeń towarzyszących na stronach organizatorów:
http://www.marszdlanauki.pl/
oraz na Facebooku:
https://www.facebook.com/Marszdlanaukipolska/
To tytuł 78 odcinka programu Sonda 2 poświęcony błędom, w którym miałem przyjemność uczestniczyć na zaproszenie redaktora Tomasza Rożka. W programie próbowaliśmy m. in. odpowiedzieć na pytania: Czy ludzie dzielą się na ścisłowców i humanistów? Gdzie w mózgu znajdują się ośrodki odpowiedzialne za zdolności matematyczne? Jak wychowywać dzieci aby rozwijać ich zdolności? I wiele innych.
Aby obejrzeć ten odcinek, po prostu kliknij w zdjęcie.
W najnowszym TVP TYGODNIK rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu„przeprowadzona ze mną przez Ewelinę Pietrygę. Zapraszam do lektury rozmowy.
TYGODNIK.TVP.PL: Pranie mózgu, próba samobójcza, drenaż kieszeni. Trudno uwierzyć by psychoterapia mogła szkodzić, a jednak po lekturze pańskiej nowej książki psychoterapeutów aż strach się bać …
TOMASZ WITKOWSKI: Przedstawione tam historie rzeczywiście są dość szokujące, ale to jedynie kilka z wielu przypadków nieudanej psychoterapii, do których dotarłem. A zajmuję się badaniem jej negatywnych skutków od wielu lat. Zdarza się bowiem, że źle prowadzona psychoterapia poważnie szkodzi. Może nie tylko unieruchomić pacjenta w kłopotach czy chorobie, ale nawet doprowadzić do tragedii i zmarnować mu życie.
Pogłębić alkoholizm, zmienić system wartości, skłonić do porzucenia kariery czy obranej drogi życiowej. Także uwikłać w niszczącą relację seksualną. Nie znaczy to jednak, że namawiam, by się jej bać. Proponuję tylko by zastosować wobec psychoterapii myślenie krytyczne.
W książce rozmawia pan z Włodkiem. Jak to możliwe, że młody, zdrowy psychicznie człowiek poddany szkoleniowej psychoanalizie skończył jako kaleka, żyjąc dziś dzięki dializie i przeszczepowi wątroby?
Jak widać, przestępując próg gabinetu psychoterapeuty nie zdajemy sobie sprawy, co może nam grozić. Tym bardziej, że nie przeczytamy o tym ani w popularnym poradniku psychologicznym ani w pracach naukowych. To fakt, że w wielu dziedzinach wiedzy, m.in. medycynie czy farmacji, bada się skutki uboczne sposobów leczenia czy samych leków. Inaczej jednak jest w psychoterapii: tu nieliczni tylko terapeuci i naukowcy są zainteresowani negatywnymi konsekwencjami takiego leczenia.
Dlaczego tak pan uważa?
Podam przykład: W 2014 ukazało się studium przeglądowe 132 prac poświęconych efektywności psychoterapii. Aż w 79% analizowanych badań nie uwzględniono nawet rubryki, by wspomnieć o ewentualnych negatywnych skutkach. Rzetelnie opisano je w zaledwie 3% prac. A gdy przygotowując moją książkę zwróciłem się do 48 znanych polskich terapeutów, większość odmówiła lub zignorowała moją propozycję. Rozmowy ze mną zakończyło tylko pięciu z nich.
Co czyha na nas w gabinecie psychoterapeuty?
To zależy. W wielu z nich pracują dobrze przygotowani, empatyczni terapeuci skłonni nam pomóc. W innych zaś obojętni na nasz los zawodowi wypaleńcy, ignoranci lub wyrachowani naciągacze. Nie znamy ich wzajemnych proporcji. W gabinetach tej drugiej grupy trzeba liczyć się przede wszystkim z nietrafną diagnozą lub jej brakiem.
Włodek, o którym pani wspomniała, był młodym psychologiem. Rozpoczął właśnie terapię szkoleniową. Czuł się jednak ustawicznie zmęczony i przygnębiony. Dokuczało mu też poczucie beznadziei spowodowane, jak okazało się w tragicznym finale, niedoczynnością tarczycy. Niestety, terapeuta zamiast rozpocząć leczenie od wykluczenia przyczyn somatycznych czyli zlecenia badań laboratoryjnych, poddał go psychoanalizie.
Czytaj dalej…
Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów i komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!
Premiera książki 16 kwietnia 2018 roku!
O książce napisali również:
Tomasz Witkowski udowadnia po raz kolejny, że zdrowy rozsądek jest największym skarbem człowieka, a wiedza wciąż stanowi pewną lokatę.
Bartosz Panek, Polskie Radio 2, Laureat Prix Italia w 2014 r.
Wstrząsające opowieści o złowrogiej rzeczywistości, której na co dzień nie mamy możliwości zobaczyć. Non-fiction, choć chciałoby się wierzyć, że to tylko literacka fikcja.
Konrad Szołajski – reżyser i scenarzysta
Psychoterapia jest działalnością wyjętą w Polsce spod prawnych regulacji i społecznej kontroli. Na szczęście jest Tomasz Witkowski. W tej książce znowu tropi terapeutyczne nadużycia. Oddaje głos zarówno ich ofiarom, jak i wybitnym psychoterapeutom, z którymi krytycznie omawia każdy przypadek. Ktokolwiek chce uczciwie uprawiać psychoterapię – albo się jej poddać – musi skonfrontować się z tym, co na kartach tej książki opisano.
Tomasz Stawiszyński, filozof, eseista, autor książki Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii
Czy psychoterapia rzeczywiście stanowi remedium na współczesne problemy człowieka? Czy może, jak podnosi w swojej książce Tomasz Witkowski, potrafi być pozbawionym logiki i odpowiedniej wiedzy narzędziem do krzywdzenia i tak już skrzywdzonych ludzi? Publikacja Witkowskiego w przejmujący sposób ukazuje rozdźwięk pomiędzy medialno-marketingowym optymistycznym wizerunkiem psychoterapii a rzeczywistością, w której ludzkie odpady są pozostawione samym sobie. To zapis bezsilnego krzyku ludzi słabych i poranionych za przyzwoleniem większości. Must read nie tylko dla tych, którzy mają cokolwiek wspólnego z psychoterapią.
Anna Szulc, dziennikarka społeczna „Newsweeka”,
laureatka Grand Press w kategorii reportażu
Witkowski otwiera przed czytelnikami mroczne tajemnice szczelnie zamkniętego środowiska psychoterapeutów. Stawia tezy, dając jednocześnie szansę na własną interpretację ciemnej strony psychoterapii. To lektura nie tylko dla „wtajemniczonych“, ale też doskonały przewodnik dla literatów i filmowców. Kontrowersyjne i mocne.
Robert Wichrowski, reżyser, wykładowca, dr sztuki filmowej
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
To tytuł artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze RZECZPOSPOLITA PLUS MINUS. Napisałem go podstawie doświadczeń zebranych podczas pracy nad książką „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”, która w kwietniu ukaże się nakładem Wydawnictwa Bez Maski. Zapraszam do lektury!
Od lat spotykam ludzi, którzy psychoterapeutom przypisują winę za zniszczone zdrowie, zmarnowane lata życia, rozbite relacje rodzinne. Nie chcę oceniać, czy ich gorycz jest uzasadniona. Wiem jednak, że w ich głos należy się wsłuchać ze szczególną uwagą, bo to oni płacą najwyższą cenę za udział w eksperymentach, które ktoś nazwał psychoterapią.
Stara indyjska przypowieść opowiada o sześciu ślepcach, którzy postanowili dowiedzieć się czegoś o słoniu. Jeden z nich natknął się na twardą skórę słonia, stwierdzając, że jest on murem. Drugi dotknął kła i ocenił, że ma do czynienia z włócznią. Trzeci, pomacawszy trąbę, doszedł do przekonania, że to gatunek węża. Czwarty, natknąwszy się na kolano słonia, zawyrokował, że jest on drzewem. Doświadczywszy podmuchów powietrza powodowanych przez uszy słonia, piąty ślepiec nazwał go wachlarzem. I wreszcie szósty, chwyciwszy zwierzę za ogon, skonkludował, że jest ono zwykłą liną. Wszyscy ślepcy, posiadłszy swoje racje, nie potrafili uznać odmiennych przekonań swoich towarzyszy, pozostali skłóceni i nigdy nie zdobyli pełnej wiedzy o wyglądzie słonia.
Prawda płynąca z tej opowieści zdaje się być truizmem ilekroć przyglądamy się ślepcom z pozycji obserwatora. Staje się jednak aż nazbyt często nieosiągalna, kiedy sami możemy dotknąć jedynie części słonia. Łamy gazet, głośniki radiowe, ekrany telewizorów, komputerów, tabletów i smartfonów przepełniają kłótnie ślepców. W wielu gramy rolę jednego z nich. W niektórych ciągle niemożliwe jest stworzenie obrazu całości. Są wreszcie i takie, gdzie ktoś odnosi korzyści, jeśli przyjmiemy jego wizję rzeczywistości.
UKRYTY KONFLIKT INTERESÓW
Skrupulatne studia nieodmiennie doprowadzają nas do przekonania, że obszarem ludzkiej działalności, który, podobnie jak słoń ślepcom, wymyka się poznaniu, jest działalność człowieka nazwana psychoterapią. Dzisiaj nikt nie jest uprawniony do wypowiadania sądów ogólnych na temat jej stanu. A przynajmniej sądów opartych na pewnych faktach. To kategoryczne stwierdzenie wynika z tego prostego faktu, że nie dysponujemy podstawowymi liczbami dotyczącymi tego zawodu. Nie wiemy, i to nawet w przybliżeniu, ilu dzisiaj terapeutów praktykuje w Polsce (podobne wątpliwości dotyczą znacznej części świata, ale dla ścisłości, w dalszej części wywodu ograniczę się tylko do naszego kraju). Czy nie znając tej liczby, możemy wydawać jakikolwiek sąd na temat jakości, skuteczności lub szkodliwości świadczonych przez nich usług? Wszak każda taka opinia wywodzić się będzie wyłącznie z dostępnych nam wyrywkowych subiektywnych danych.
Nie wiemy też, ilu pacjentów jest poddawanych psychoterapii, ilu ją ukończyło i z jakim skutkiem. Danych tych szukałem zarówno ja sam, jak i kilku znajomych doktorantów przez wiele lat. Pytałem o nie terapeutów, urząd statystyczny, przeszukiwałem źródła. Bez skutku. Możemy co prawda szacować liczbę terapeutów zrzeszonych w różnych stowarzyszeniach, ale nie mamy pojęcia, jaka to jest część wszystkich praktykujących w tym zawodzie. Możemy zebrać jakieś liczby dotyczące psychoterapii refundowanych, ale wiemy z całą pewnością, że jest to tylko wycinek dużo większej całości. Prawdopodobnie mały ułamek wszystkich prowadzonych terapii, choć nie wiemy, jak mały.
Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów i komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!
Premiera książki 16 kwietnia 2018 roku!
O książce napisali również:
Tomasz Witkowski udowadnia po raz kolejny, że zdrowy rozsądek jest największym skarbem człowieka, a wiedza wciąż stanowi pewną lokatę.
Bartosz Panek, Polskie Radio 2, Laureat Prix Italia w 2014 r.
Wstrząsające opowieści o złowrogiej rzeczywistości, której na co dzień nie mamy możliwości zobaczyć. Non-fiction, choć chciałoby się wierzyć, że to tylko literacka fikcja.
Konrad Szołajski – reżyser i scenarzysta
Psychoterapia jest działalnością wyjętą w Polsce spod prawnych regulacji i społecznej kontroli. Na szczęście jest Tomasz Witkowski. W tej książce znowu tropi terapeutyczne nadużycia. Oddaje głos zarówno ich ofiarom, jak i wybitnym psychoterapeutom, z którymi krytycznie omawia każdy przypadek. Ktokolwiek chce uczciwie uprawiać psychoterapię – albo się jej poddać – musi skonfrontować się z tym, co na kartach tej książki opisano.
Tomasz Stawiszyński, filozof, eseista, autor książki Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii
Czy psychoterapia rzeczywiście stanowi remedium na współczesne problemy człowieka? Czy może, jak podnosi w swojej książce Tomasz Witkowski, potrafi być pozbawionym logiki i odpowiedniej wiedzy narzędziem do krzywdzenia i tak już skrzywdzonych ludzi? Publikacja Witkowskiego w przejmujący sposób ukazuje rozdźwięk pomiędzy medialno-marketingowym optymistycznym wizerunkiem psychoterapii a rzeczywistością, w której ludzkie odpady są pozostawione samym sobie. To zapis bezsilnego krzyku ludzi słabych i poranionych za przyzwoleniem większości. Must read nie tylko dla tych, którzy mają cokolwiek wspólnego z psychoterapią.
Anna Szulc, dziennikarka społeczna „Newsweeka”,
laureatka Grand Press w kategorii reportażu
Witkowski otwiera przed czytelnikami mroczne tajemnice szczelnie zamkniętego środowiska psychoterapeutów. Stawia tezy, dając jednocześnie szansę na własną interpretację ciemnej strony psychoterapii. To lektura nie tylko dla „wtajemniczonych“, ale też doskonały przewodnik dla literatów i filmowców. Kontrowersyjne i mocne.
Robert Wichrowski, reżyser, wykładowca, dr sztuki filmowej
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Od wielu lat jestem zapraszany na konferencje studenckie i jeśli tylko mogę, biorę w nich udział, bo wśród studentów i świeżo upieczonych absolwentów widzę więcej wiary w naszą dziedzinę i szczerych chęci uczynienia jej lepszą, niż wśród naukowców i praktyków…
Od wielu lat jestem zapraszany na konferencje studenckie i jeśli tylko mogę, biorę w nich udział, bo wśród studentów i świeżo upieczonych absolwentów widzę więcej wiary w naszą dziedzinę i szczerych chęci uczynienia jej lepszą, niż wśród naukowców i praktyków zajmujących się nią od lat. Wielu z tych ostatnich dawno już okopało się na swoich stanowiskach i bywa niestety, że stanowią spore zagrożenie dla tych pierwszych. Wobec niezepsutych jeszcze i ciągle niewinnych umysłów częściej stosują podstępną indoktrynację w miejsce nauki krytycznego myślenia i sceptycyzmu. Zakładam jednak, że studenci, do których kieruję te słowa wyobrażają sobie siebie za kilkanaście lat, jako ludzi wykonujących zawód psychologa, który cieszy się niekłamanym szacunkiem społecznym. Nie tanią popularnością budowaną na domniemaniach o wiedzy tajemnej o funkcjonowaniu ludzkiej psychiki, którą rzekomo my psychologowie posiedliśmy, lecz respektem w obliczu realnych efektów, jakie przynosi stosowanie psychologii.
Pierwsza rada, jaką chciałbym skierować do studentów psychologii pochodzi nie od jednego z prominentnych przedstawicieli naszej dziedziny, lecz od człowieka, od którego należałoby się spodziewać myślenia sprzecznego z założeniami sceptycyzmu i racjonalizmu. Jest nim przywódca duchowy buddystów – Tenzin Gyatso, 14 Dalajlama. Kiedy wyraził zgodę na przeprowadzenie badań nad medytującymi mnichami, jego współwyznawcy zastanawiali się z trwogą co będzie jeśli wyniki badań nie potwierdzą ich wierzeń. Miał on wówczas powiedzieć:
Jeśli analiza naukowa w sposób konkluzywny wykaże, że niektóre nasze twierdzenia są fałszywe, wówczas porzucimy je[1].
Sceptycyzm, którego mogłoby pozazdrościć wielu naukowców, szczególnie tych, którzy w ramach naszej dziedziny rozwijają bezwartościowe koncepcje nie znajdujące potwierdzenia w badaniach. Podtrzymują oni w ten sposób paradygmat uprawiania nauki, o którym socjolog Jeremy Freese twierdził, że:
jest bardziej wampiryczny niż empiryczny – nie da się go zabić zwykłymi danym.
A bywa i gorzej, bo część naukowców nie tylko chroni bezużyteczne koncepcje przed bezlitosną empirią ale wręcz je wzmacnia fałszując dane lub pokrętnie je interpretując.
Takimi „bytami – zombie” w naszej dziedzinie są chociażby:
– testy projekcyjne ze słynnym testem Rorschacha na czele[2];
– psychoanaliza wraz z koncepcjami pochodnymi[3];
– wszędobylskie bezmyślnie wykorzystywane pojęcie stresu i mity o jego wpływie na zdrowie[4];
– debriefing psychologiczny[5];
– mit dzieciństwa[6];
– profilowanie psychologiczne na potrzeby psychologii sądowej[7];
– uproszczenia psychologii pozytywnej[8];
– mit o skali skuteczności psychoterapii[9];
– i wiele, wiele innych.
W przeciwieństwie do czasów, kiedy ja studiowałem psychologię, dzisiaj, aby wyrobić sobie rzeczywisty obraz naszej dziedziny, student może wyczyścić ją z fałszywych naleciałości dzięki lekturze niektórych książek dostępnych w języku polskim[10]. Aby ten obraz stał się jeszcze bardziej klarowny powinien jednak przeczytać ich dużo, dużo więcej tych dostępnych na razie tylko w języku angielskim[11]. W tytułach wielu z nich zwraca uwagę słowo „mity”, bo docieranie do sedna naszej dziedziny przypomina w istocie zdzieranie warstw narosłych jeden na drugim mitów. Niektóre łuszczą się w wyniku upływu czasu i napływających informacji, inne przywarły uporczywie i nie chcą dać się oderwać. W takim stanie pokolenie moje i moich poprzedników przekazuje wam dziedzictwo psychologii. Nie mamy zbyt wiele powodów do dumy. Przynajmniej ja tej dumy nie odczuwam. Dlatego chciałbym Wam przekazać coś, czego nikt nie przekazał mnie, kiedy byłem w Waszym wieku i na Waszym miejscu, a co może uchronić Was za kilkanaście, kilkadziesiąt nawet lat od dojmującego uczucia kaca, polegającego na tym, ze zajmowaliście się czymś co było podejrzane moralnie lub nieuczciwe intelektualnie.
My, współcześni psychologowie zamiast powodów do dumy mamy sporo poczucia wstydu, bo ukryliśmy wiele brzydkich kart historii psychologii i przemilczeliśmy wiele kompromitujących wydarzeń. Życiorysy psychologów, o których czytacie w waszych podręcznikach, usilnie domagają się korekty. Dla przykładu:
Zygmunt Freud – całkowicie sfabrykował 5 z 18 przypadków, na podstawie których sformułował swoją koncepcję genezy histerii. W pozostałych 13 przypadkach skłamał odnośnie rezultatu prowadzonej psychoterapii. Fabrykowanie danych kontynuował przez całe życie[12].
Robert Yerkes – aktywnie uczestniczył w działalności stowarzyszeń eugenicznych nawołując do identyfikacji za pomocą testów IQ i eliminacji „gorszych” jednostek[13].
Lewis Terman – j.w[14].
Henry Murray – prowadził skrajnie nieetyczne badania w ramach tajnego programu CIA znanego pod kryptonimem MKUltra, którego celem było doskonalenie metod torturowania jeńców. W wyniku tych eksperymentów jeden z badanych przez niego studentów (Ted Kaczynski) został terrorystą[15].
Donald Olding Hebb – j.w. skrajnie nieetyczne eksperymenty nad deprywacją sensoryczną[16].
Martin E.P. Seligman – fałszowanie na potrzeby propagandy APA wyników badań nad efektywnością psychoterapii. Aktywne i kłamliwe zaprzeczanie zaangażowania APA w program doskonalenia metod torturowania więźniów zainicjowany przez CIA po atakach na WTC[17].
Mamy też cały czas powody do tego aby wstydzić się tego, jak uprawiamy naszą dziedzinę. Należą do nich w szczególności:
– całkowity brak kontroli danych surowych i aktywne przeciwstawianie się próbom jej narzucenia[18];
– brak publikowania negatywnych wyników badań[19];
– niedostateczna liczba replikacji[20];
– produkcja nauki śmieciowej[21];
– bezmyślne stosowanie procedury testowania hipotez zerowych[22];
– odejście od badania zachowania w kierunku introspekcji[23];
– proliferatywność[24];
– prymat mody nad potrzebą syntezy i zrozumienia[25];
– nieuzasadniona niechęć do technologii[26];
– i wiele, wiele innych.
Są trzy dość oczywiste scenariusze rozwoju obecnej sytuacji w psychologii – pogorszenie, brak zmian, polepszenie. Analiza praktyk zarówno psychologów naukowców, jak i praktyków nie pozwala mieć złudzeń co do tego, że zostanie zrealizowany ostatni scenariusz. A przynajmniej nie w ciągu najbliższych kilkunastu lat, podczas których będzie się rozwijała Wasza kariera. Co w takiej sytuacji można zrobić?
Zakładając, że mimo wszystko nie chcecie rezygnować z zawodu psychologa, macie co najmniej trzy możliwe ścieżki:
Ścieżka trzech „mądrych małp”. Nie widzę nic złego, nie słyszę nic złego, nie mówię nic złego. Aby podążać tą ścieżką wystarczy wybrać swoją specjalizację naukową lub dział psychologii stosowanej, przyjąć zwyczaje i zasady już obowiązujące i podążać za nimi. Dobrze jest też wybrać swojego guru, którego będziecie naśladować. To ścieżka, która gwarantuje rozwój kariery w każdym obszarze. Wyuczone w środowisku mechanizmy obronne będą skuteczne w odniesieniu do większości wątpiących o jakości naszej dziedziny. Jeśli większość z Was wybierze tę ścieżkę, to za kilkanaście lat nadal będziemy słyszeć opinie pod adresem psychologii, że to nie jest nauka, że nie dysponuje narzędziami potrafiącymi przewidywać zachowanie ludzi. Poziom szacunku społecznego nie zmieni się w stosunku do tego, na jaki zasługuje dzisiaj, a prawdopodobnie nawet się obniży. Przybędzie ludzi niezadowolonych z jakości usług oferowanych przez psychologów. Pozostaną też niewygodne jednostki, które będą zadawały kłopotliwe pytania i podważały sensowność tego co robimy. Będziecie się wstydzić dokładnie tego samego, czego ja wstydzę się dzisiaj. Takie będą koszty wyboru tej ścieżki.
Ścieżka „róbmy swoje”. Rozejrzyjcie się uważnie w swojej dziedzinie, wybierzcie taki jej obszar, co do którego jesteście pewni, że charakteryzuje go najwyższa możliwa rzetelność, a wyniki badań potwierdzają jego skuteczność. Następnie poświęćcie się pracy w tym obszarze dążąc do uzyskiwania najlepszych możliwych rezultatów, najsolidniejszymi znanymi Wam metodami. Zyskacie szacunek wielu. Na mijanych na korytarzu przedstawicieli naszej dziedziny uprawiających nieco „podejrzane” jej obszary będziecie patrzyli z wyższością, ale również z tolerancją. To sposób postępowania wielu wybitnych uczonych. Wybór tej ścieżki zmienia bardzo niewiele w odbiorze naszej dziedziny przez otoczenie zdominowane przez przedstawicieli ścieżki pierwszej. Przeciętny człowiek będzie Was spostrzegał jako reprezentanta podejrzanej dziedziny, która niewiele ma do zaoferowania. O ile sami nie będziecie mieli sobie wiele do zarzucenia, powody wstydu pozostaną takie same jak w przypadku ścieżki pierwszej.
Nonkonformistyczna ścieżka „pod prąd”. Nie polega na przeciwstawianiu się wszystkim, lecz na rozumowym podważaniu obiegowych racji większości i działaniu zgodnie z nakazami rozumu. Wiąże się z największymi kosztami, bo większość karze nonkonformistów przynajmniej ostracyzmem społecznym. Można zyskać szacunek jednostek i raczej pewny brak akceptacji większości. Gwarantuje sporą liczbę zagorzałych wrogów. Godna polecenia tym, którzy lubią być uczciwi w stosunku do siebie bez względu na koszty. Jedyna ścieżka, która gwarantuje jakiekolwiek zmiany w naszej dziedzinie i redukcję powodów odczuwania wstydu.
Wiedząc zatem dość dokładnie, czego możemy w przyszłości się wstydzić, warto zastanowić się nad tym, z czego będziemy mogli być dumni. A ponieważ niewątpliwe osiągnięcia psychologii w zakresie polepszania ludzkiego życia giną dzisiaj pod natłokiem hałaśliwych marketingowych haseł usług psychologicznych o wątpliwej reputacji, warto sprawdzić, na ile wyraźnie są one identyfikowane. Aby to zrobić, weź udział w krótkim quizie. W tym celu zaloguj się na stronie www.kahoot.com, znajdź quiz zatytułowany „Psychologia wokół nas” (https://play.kahoot.it/#/?quizId=69fa53b5-b642-44a1-a7b3-035a10d425b6w) i odpowiedz na postawione w nim pytania. Porównaj swój wynik z odpowiedziami 49 słuchaczy wykładu, którzy wzięli udział w quizie (25,73% poprawnych odpowiedzi, 74,27 błędnych, średni wynik 876,73 punkty, najlepsi uczestnicy odpowiedzieli poprawnie na 3 spośród 5 pytań).
Wszystkie wymienione w quizie zastosowania psychologii w sposób bezprecedensowy zwiększyły nasze bezpieczeństwo, uratowały setki tysiące istnień ludzkich, przyczyniły się do niebywałych oszczędności materialnych.[27] Prawdopodobnie większość z nich jest nawet nam, psychologom kompletnie nieznana, chociaż każdy z nas bez trudu jest w stanie przywołać w pamięci wizerunek Freuda – człowieka, który pchnął psychologię i psychoterapię na zupełnie niewłaściwe tory. Wyobrażając go sobie prawdopodobnie zobaczymy to samo zdjęcie, o którym pisze Nicholas A. Cummings:
Gdy mistrz zmarł, ortodoksyjna freudowska psychoanaliza osiągnęła szczyt konformizmu, nigdy więcej nie obserwowany w tak skrajnych formach w dziedzinie zdrowia psychicznego. Każdy praktykujący psychoanalityk miał w swoim gabinecie portret Zygmunta Freuda. To zawsze było to samo zdjęcie, zrobione w szczytowym momencie jego kariery, przedstawiające go z dobrze przyciętą brodą i w surducie. Freud palił pięć cygar każdego dnia pracy, a jego krawiec uszył mu pięć pionowych przegródek w kieszeni na piersi, aby mógł je pomieścić. Tak więc, jego męscy naśladowcy kazali krawcom wszywać pięć saszetek po wewnętrznej stronie swoich płaszczy.[28]
Dzisiaj trudno jest pozbyć się z psychologii podobnie bezwartościowych bzdur, a natarczywość marketingowa usług psychologicznych o wątpliwej reputacji jest prawdopodobnie odwrotnie proporcjonalna w stosunku do ich efektywności. Tworząc następne mity, pokrywają kolejnymi warstwami nieporozumień to, co rzeczywiście w psychologii działa i jest skuteczne. To, czy nadal będą zagłuszały rzeczywiste dokonania zależeć będzie również od Waszego przyzwolenia i tolerancji na promowanie tego, co pokrętne i złudne.
[1]https://blogs.scientificamerican.com/guest-blog/is-buddhism-the-most-science-friendly-religion/[2] Lilienfeld, S. O., Wood, J. M., Garb, H.N., Status naukowy technik projekcyjnych. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2002.
[3] Eysenck, H.J., Zmierzch i upadek imperium Freuda. WiR PARTNER, Kraków 2002; Grünbaum, A., Podstawy psychoanalizy. Krytyka filozoficzna. UNIVERSITAS, Kraków 2004.
[4] Doublet, S., The Stress Myth. Science and Humanities, Chesterfield 1999.
[5] Witkowski, T., Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy. BrownWalker, Boca Raton 2016, rozdz. 9.
[6] Paris, J., The myth of childhood. Routledge, 2000.
[7]https://www.theguardian.com/science/2010/sep/14/psychological-profile-behavioural-psychology[8] B. Ehrenreich, Smile or die. How positive thinking fooled america and the world. Granta Publications, London 2009.
[9] T. Dineen, Manufacturing Victims: What Psychology Industry is Doing to People (2007), 48. Retrieved from http://tanadineen.com/documents/MV3.pdf[10] Oto przykładowa lista:
Andreski, S., Czarnoksięstwo w naukach społecznych. Oficyna Naukowa, Warszawa 2002.
Arkowitz, H., Lilienfeld S.O., Zdrowie psychiczne. Mity i fakty. Wydawnictwo CiS, Warszawa-Stare Groszki 2018.
Eysenck, H.J., Zmierzch i upadek imperium Freuda. WiR PARTNER, Kraków 2002.
Garstka, T. Psychopedagogiczne mity. Jak zachować naukowy sceptycyzm w edukacji i wychowaniu.
Jarret, C., Mózg 41 największych mitów. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.
Lilienfeld, S.O., Lynn, S.J., Ruscio, J., Beyerstein, B.L., 50 wielkich mitów psychologii popularnej. Wydawnictwo CiS, Warszawa-Stare Groszki 2011.
Kagan, J., Trzy złudne przekonania. Wydawnictwa WAM, Kraków 2008.
Masson, J., Przeciw terapii. Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2004.
Persaud, R., Pozostać przy zdrowych zmysłach. Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, Warszawa 2006.
Satel, S., Lilienfeld, S.O., Pranie mózgu. Uwodzicielska moc (bezmyślnych) neuronauk. Wydawnictwo CiS, Warszawa-Stare Groszki 2017.
Witkowski, T., Zakazana psychologia. Pomiędzy nauką a szarlatenerią. Tom I. Biblioteka Moderatora, Taszów 2009.
Witkowski, T., Zakazana psychologia. Nauka kultu cargo i jej owoce Tom II. Wydawnictwo CiS, Warszawa-Stare Groszki 2013.
Witkowski, T., Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. Wydawnictwo Bez Maski, Wrocław 2018.
[11] Przykładowa lista:
Clancy, S.A., The trauma myth. The truth about sexual abuse of children – and its aftermath. Basic Books, New York 2010.
Dineen, T., Manufacturing Victims: What Psychology Industry is Doing to People (2007), 48. Retrieved from http://tanadineen.com/documents/MV3.pdf
Doublet, S., The Stress Myth. Science and Humanities, Chesterfield 1999.
Ehrenreich, B., Smile or die. How positive thinking fooled america and the world. Granta Publications, London 2009.
Eisner, D. A., The Death of Psychotherapy: From Freud to Alien Abductions. Praeger, Westport, CT 2000.
Paris, J., The myth of childhood. Routledge, 2000.
Forde, R.A., Bad Psychology: How Forensic Psychology Left Science Behind. Jessica Kingsley Publishers, London 2018.
[12] T. Witkowski Zakazana psychologia. Pomiędzy szarlatanerią a nauką. Biblioteka Moderatora, Taszów 2009; T. Witkowski, M. Zatonski, Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy, Brown Walker Press, Boca Raton 2015.
[13] Tamże.
[14] Tamże.
[15] Witkowski, T., Zakazana psychologia. O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych. (w przygotowaniu).
[16] Tamże.
[17] Tamże.
[18]https://tomaszwitkowski.pl/wp-content/uploads/2017/07/artykuc582.pdf[19] Witkowski, Zatonski, Psychology Gone Wrong. Rozdz. 4 wyd. cyt.
[20] Tamże, Rozdz. 6.
[21] Tamże.
[22] Witkowski, Psychology Led Astray. Rozdz. 4 wyd. cyt.
[23] Tamże, Rozdz. 3.
[24] Tamże.
[25] Budzicz, Ł., Wartość poznawcza badań empirycznych w psychologii społecznej. Rozprawa doktorska UAM, Poznań 2015.
[26] Witkowski, T., Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce. „Polityka – Niezbędnik inteligenta”, 3 października 2017.
[27] Więcej na ten temat w: Witkowski, T., Zakazana psychologia. T. 2 wyd. cyt. oraz Witkowski, T., Psychologia, jeszcze nauka, czy już tylko agresywny marketing? „Psychologia Ekonomiczna,” 7, 2015. DOI: https://doi.org/10.15678/PJOEP.2015.07.05[28] Once the master had died, orthodox Freudian psychoanalysis reached a zenith of conformity never to be seen again to that extreme in the field of mental health. Every practicing psychoanalyst had hanging in his office a portrait of Sigmund Freud. It was always the same photo, taken at the height of his career, sporting a well-trimmed beard and frock coat. Freud smoked five cigars during every workday, and he had his tailor sew a series of five vertical pouches inside his breast pocket to hold them. Yes, his male followers all had their tailors replicate the five pouches on the inside of their coats.
O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.