Narysuj drzewo, a powiem Ci kim jesteś! – podcast radiowej Czwórki

Czy można dowiedzieć się o sobie czegoś rysując na kartce owocowe drzewo albo interpretując atramentowe plamy? Psychologowie wciąż używają tzw. testów projekcyjnych. Czy mają one jednak sens?

Czy można dowiedzieć się o sobie czegoś rysując na kartce owocowe drzewo albo interpretując atramentowe plamy? Psychologowie wciąż używają tzw. testów projekcyjnych. Czy mają one jednak sens? Gościem podcastu Kuby Jamrozka jest dr Tomasz Witkowski, psycholog, autor książek w tym nowej „Shaping Psychology”. Zapraszam do wysłuchania podcastu. Tytuł audycji: „Strefa prywatna” Prowadzi Jakub Jamrozek Więcej na temat poruszony w audycji w MOICH KSIĄŻKACH, a także w innych postach na tym blogu:

Z perspektywy naszego kurnika – mój nowy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

Żniwa pseudonauki – wywiad dla tygodnika PRZEGLĄD

Z cyklu: Witkowski wyszukuje zgniłe jabłka – badanie Olgi Hepnarovej

Psychologia to nauka, nie czary

Czego za kilkanaście lat będzie się wstydził obecny student psychologii, a z czego będzie dumny?

Co w zamian? Szkic o krytycznym myśleniu

Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów?


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Z cyklu: Witkowski wyszukuje zgniłe jabłka – badanie Olgi Hepnarovej

Stare angielskie przysłowie mówi, że jedno zgniłe jabłko może zepsuć całą beczkę zdrowych, dobrych jabłek. To prawda, zgnilizna udziela się sąsiadującym zdrowym owocom i wkrótce zawartość beczki nadaje się do wyrzucenia.

Dedykuję tym wszystkim uczonym, którzy poświęcili swoje życie  doskonaleniu interpretacji plam Rorschacha.

Stare angielskie przysłowie mówi, że jedno zgniłe jabłko może zepsuć całą beczkę zdrowych, dobrych jabłek (One bad apple spoils the whole barrel). To prawda, zgnilizna udziela się sąsiadującym zdrowym owocom i wkrótce zawartość beczki nadaje się do wyrzucenia. Czytelnicy, którzy mnie znają wiedzą doskonale, że od lat pokazuję przypadki złej, szkodliwej psychoterapii czy praktyk psychologicznych wyciągając właśnie takie zgniłe jabłka i epatując nimi, podczas gdy, jak wszyscy dobrze wiedzą, większość jabłek w beczce jest zdrowa, psychoterapia jest fantastyczną dziedziną, w której króluje dobro i miłość bliźniego, a psychologowie nieustannie i w wielkim trudzie przyczyniają się do podwyższania dobrostanu ludzkości, która dzięki nim zmierza ku świetlanej przyszłości. Olga Hepnarova. Zabiła osiem osób ciężarówką w Pradze | Martyna ... 10 lipca 1973 r. Olga Hepnarová celowo i z rozmysłem wjechała ciężarówką marki Praga RN w grupę ludzi stojących na przystanku tramwajowym w praskich Holešovicach, zabijając 8 osób (3 osoby zginęły na miejscu, 5 zmarło w wyniku obrażeń) i raniąc 12 kolejnych. Na przystanku było w sumie około 30 osób. Nie próbowała uciec z miejsca zdarzenia. Funkcjonariuszowi, który pierwszy dotarł na miejsce masakry oświadczyła, że czynu dokonała z rozmysłem. Badanie krwi nie wykazało obecności alkoholu i narkotyków. Krótko przed popełnieniem tego czynu wysłała dwa listy do redakcji pism „Svobodné slovo” i „Mlady svět”, napisane dwa dni wcześniej:
Proszę, żebyście przyjęli ten list jako dokument. Oto moja spowiedź. Ja, Olga Hepnarová, ofiara waszego bestialstwa, skazuję was na karę śmierci przez przejechanie, a ogłaszam, że za moje życie jest X ludzi mało. Acta non verba.

Olga Hepnarová, List do gazet

W czasie procesu, który trwał pięć dni, stwierdziła, że gdyby było to możliwe, powtórzyłaby swój czyn i żałowała, że ofiar nie było więcej. 6 kwietnia 1974 r. została skazana na karę śmierci i powieszona 12 marca 1975 r. w więzieniu na Pankrácu. Olga Hepnarová była dwukrotnie badana przez psychologów tzw. testem Rorschacha. Pierwszy raz w 1970 roku, zanim popełniła jakikolwiek czyn karalny i po raz drugi trzy lata później, po popełnieniu zbrodni. Oto, jak zrelacjonowano wyniki tych badań w poświęconej jej życiu książce:
Badanie osobowości: Test Rorschacha wyraźnie oznaki agresji (krew), bardzo wyraźne skłonności do opozycji. W roku 1970 badano już pacjentkę tym testem, wówczas przeważała osobowość introwertyczna, w tej chwili zostało u badanej niewiele z ówczesnych cech. Cały protokół z testu odbiega od normy, świadczy o ciężkich zaburzeniach schizoidalnych i jest na granicy ewentualnej psychozy.

Cilek Roman Ja, Olga Hepnarova

W ciągu trzech lat w Oldze Hepnarovej dokonała się gruntowna transformacja osobowości, którą zdołaliśmy poznać dzięki mocy przenikania ludzkich dusz jakie umożliwiają plamy Rorschacha. Czytając spostrzeżenia z cyklu „Witkowski wyszukuje zgniłe jabłko” oczywiście pamiętajmy, że psychologowie nieustannie i w wielkim trudzie przyczyniają się do podwyższania dobrostanu ludzkości, która dzięki nim zmierza ku świetlanej przyszłości. To, że ktoś został skrzywdzony przez lekarza, nie znaczy, że medycyna jest z gruntu zła. To, że mechanik samochodowy nie wykonał należycie swojej pracy nie oznacza, że ta dziedzina jest do niczego. To, że jakiś komunista okazał się złym człowiekiem, nie oznacza, że komunizm jest złym systemem…
Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Z perspektywy naszego kurnika – mój nowy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

Jak wygląda świat oglądany oczami kury domowej umieszczonymi około 30 cm nad ziemią, po obu stronach dzioba, który przez większą część dnia chwyta pędraki, ziarna i inne rzeczy nadające się do zjedzenia? Cóż, wydaje mi się, że wygląda podobnie jak nasz. Jest wielki, może nawet nieskończenie wielki. Na granicach jest niepoznawalny i niebezpieczny. Jest uporządkowany przez istoty wyższe, które utrzymują jego rytm. Życie w tym świecie bywa zagadkowe, bo zupełnie nie wiadomo, co dzieje się z kurami, które od czasu do czasu znikają z kurnika i do jakiego raju przechodzą. Wieczorami, gdy zapada zmierzch, kury, wspinając się na grzędę, tuż przed zaśnięciem, oglądają świat z nieco szerszej perspektywy. Może nawet zyskują tuż przed snem pewien dystans do niego i swojego wyobrażenia o nim?

Zaleta perspektywy

W opowieści „Orzeł królewski” Anthony’ego de Mello pewien człowiek znajduje jajo orła i umieszcza je w kurniku. Młody orzeł, wychowując się wśród kur, nauczył się gdakać, zachowywał się jak otaczające go ptaki, potrafił nawet wzlecieć trochę w powietrze. Nigdy jednak nie wzbił się ponad perspektywę kurnika. Gdyby jednak puścić wodze fantazji i wyobrazić sobie, że wzleciał i opowiedział innym mieszkańcom kurnika, jak bardzo ich wyobrażenia o świecie są błędne, to czy byłoby możliwe, aby inne kury zmieniły swój obraz świata?… A dalej o średniowiecznych praktykach sądzenia zwierząt i współczesnych atramentowych plamach. O epidemii histerii, wędrujących macicach, łukach histerycznych, waporach, stresie i o naszym niewzruszonym przekonaniu, że perspektywa naszego kurnika jest jedyną właściwą.  Czytaj dalej klikając TUTAJ lub na blogu Listy z naszego sadu, TUTAJ

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Żniwa pseudonauki – wywiad dla tygodnika PRZEGLĄD

  Zapraszam do lektury wywiadu, który przeprowadziła ze mną red. Katarzyna Wierzbicka, a który ukaże się w w PRZEGLĄDZIE nr 42/2019       Jeśli jakaś przełomowa metoda została stworzona przez jednego człowieka, to już jest to podejrzane Dr Tomasz Witkowski – psycholog, sceptyk, popularyzator nauki. Współzałożyciel Klubu Sceptyków Polskich, zajmującego się m.in. demistyfikacją pseudonaukowych teorii. Autor m.in. „Psychoterapii bez makijażu” oraz serii „Zakazana psychologia”, której trzeci tom trafił do księgarń Według badania opinii „HealthWave” sprzed miesiąca, co czwarty Polak nie wierzy w medycynę konwencjonalną, a aż 10% uważa, że szczepionki są szkodliwe. Co więcej, lekarz jest uznawany za autorytet w sprawach zdrowotnych równie często, co Ewa Chodakowska. W swoich książkach analizuje pan podobne przekonania w kwestii zdrowia psychicznego. Co takiego się stało, że przestaliśmy ufać autorytetom? – Myślę, że zaważyło tu kilka kwestii. W 1969 r. opublikowana została książka pt. „Psychologia samooceny”. Jej autor, Nathaniel Branden, starał się w niej udowodnić, że wysokość samooceny jest najważniejszym czynnikiem w kształtowaniu osobowości człowieka. Według niego sukces szkolny, powodzenie zawodowe i zachowanie miało zależeć głównie od samooceny. Książka spotkała się z ogromnym uznaniem, mimo że na postawione w niej tezy nie było dowodów empirycznych, potwierdzały je jedynie dane anegdotyczne. Przekonanie o dobroczynnym wpływie wysokiej samooceny dokonało prawdziwego przewrotu głównie w edukacji. Przełożyło się bowiem na oczekiwanie szacunku do wszelkich indywidualnych przekonań – od tamtego czasu jesteśmy uczeni, że nasze poglądy są wartościowe jedynie dlatego, że są nasze, że mamy do nich prawo i nikt nie może się z nas naśmiewać. Rzecz w tym, że nauka jest kwestią nie opinii, a dowodów. Tymczasem tezy naukowe przestały być przez przeciętnych ludzi weryfikowane według ich zgodności z rzeczywistością, stały się sprawą wiary czy indywidualnych przekonań. Do tego doszła moda na filozofię New Age, poszukiwanie własnej drogi, itd. To wszystko sprawiło, że kiedy dziś ktoś publicznie głosi nonsens, czujemy się w obowiązku ten nonsens tolerować – nawet wtedy, kiedy jest on niebezpieczny dla innych, jak np. przekonanie o szkodliwości szczepionek. Działa to w obie strony: przedstawiciele instytucji odpowiadających za wiarę, nie naukę, przedstawiają swoje poglądy jako niepodważalne fakty. A czy nie jest tak, że nauka jest po prostu zbyt trudna dla laików? Być może uciekanie się do tego, co alternatywne, wynika z rodzaju poczucia odrzucenia przez autorytety i elitarności wiedzy naukowej. – To prawda, że nauka jest trudna, jednak jej zagadnienia mogą być wytłumaczone w zrozumiały dla laika sposób. Niestety, naukowcy mówiąc o niej, często posługują się niezrozumiałym żargonem, choć popularyzacja wiedzy jest przecież jednym z trzech obowiązków uczonych, obok prowadzenia badań i nauczania studentów. W Polsce przez całe dziesięciolecia nie dość, że nie przykładano wagi do popularyzacji nauki, ale wręcz takie próby traktowano pogardliwie, a ci, którzy je podejmowali, spotykali się z kpinami. Zresztą działalność popularyzatorska zwyczajnie się nie opłaca w polskim systemie akademickim – rzadko uzyskuje się za nią dodatkowe punkty. Ciągle jeszcze panuje przekonanie, że żeby nauka była nauką, musi być opowiedziana językiem niedostępnym dla przeciętnego człowieka. „Prędzej złodziej przyzna się, że ukradł, niż profesor, że głupstwo powiedział” – ten cytat z Fredry przytacza pan przed jednym z rozdziałów swojej książki. A może ten żargon jest rodzajem zabezpieczenia? W końcu im mniej osób zrozumie jakąś hipotezę, tym mniej będzie z nią dyskutować. – Rzecz w tym, że zamykając się na laików, uczeni pozostawiają większe pole do działania hochsztaplerom, którzy mówią językiem znacznie bardziej przystępnym. I tak twierdzą na przykład, że istnieje terapia lecząca jednocześnie autyzm, zespół Downa i porażenie mózgowe, choć są to zaburzenia o trzech zupełnie oddzielnych i niezwiązanych ze sobą przyczynach. Jednak to tacy oszuści prędzej trafią do tzw. zwykłego człowieka niż naukowiec, który gardzi popularyzowaniem wyników swoich badań. To, że oszuści głoszą niezgodne z rzeczywistością przekonania, nazywając je faktami, nie jest jednak tak niepokojące, jak to, że wiedza potoczna traktowana jest jako oczywistość np. na uniwersytetach. – Zgadza się. Przykładem takiej hipotezy jest chociażby tzw. test Rorschacha: chodzi o tablice z symetrycznymi plamami atramentowymi, które pokazuje się badanemu, prosząc go o podanie skojarzeń mających być podstawą do analizy jego osobowości i diagnozy zaburzeń psychicznych. Ta metoda nigdy nie uzyskała potwierdzenia swojej wartości diagnostycznej w badaniach, co opisuję w „Zakazanej psychologii”. Mimo to jest ona wciąż używana przez niektórych psychologów, do tego przez biegłych sądowych. A zatem wyniki takiego „badania” mają wpływ na decyzje sądu i wymierne przełożenie na ludzkie życie. Warto pamiętać, że eugenika także została stworzona przez uczonego i była traktowana poważnie przez wiele lat, stając się m.in. „naukową” podstawą nazizmu i przyczyniając się do przymusowej sterylizacji setek tysięcy ludzi. Pełna wersja tekstu ukaże się w PRZEGLĄDZIE nr 42/2019

——————————————————————————————

O podobnych zagadnieniach więcej w mojej trylogii Zakazana Psychologia. Zachęcam w szczególności do sięgnięcia po trzeci tom, który w czerwcu tego roku opuścił drukarnię.
 

ZAKAZANA PSYCHOLOGIA. 

O CNOTACH, PRZYWARACH I UCZYNKACH MAŁYCH WIELKICH UCZONYCH – TOM III

Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny. dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”
Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć! Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM
Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
Przeczytaj recenzję na blogu:
Obejrzyj poprzednie rozmowy w Racjonalista.tv:
Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Testy, z których nic nie wynika, szarlatani. Dr Witkowski obnaża absurdy psychoterapii

Redakcja magazynu FOCUS postanowiła ponownie opublikować artykuł, do którego treści autoryzowałem w grudniu 2012 roku. Z jednej strony cieszy, a z drugiej trochę żal, że nie zwróciła się ani do autorki artykułu ani do mnie z propozycją jego uaktualnienia. Cóż, od tego czasu opublikowałem 3 książki, szereg artykułów, których nawet nie liczyłem, sporo też ukazało się ciekawych badań i metaanaliz poświęconych poruszanym w artykule kwestiom. Większość problemów pozostała nadal aktualna, ale mogło być i ciekawiej i pełniej. Nie dziwią mnie komentarze niektórych internautów twierdzących, że „Witkowski powtarza to samo od lat”. Mimo wszystko zapraszam do lektury artykułu tych, którzy nie czytali go wcześniej! Przeczytaj artykuł.
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów?

W cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu FOCUS – Jana Stradowskiego.

Tylko maszyna zrozumie człowieka. Naszą przyszłością są sztuczni psycholodzy W cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu  FOCUS – Jana Stradowskiego. Oto jak pisze o audycji na swoim blogu:
Przez wiele lat wydawało się, że dziedziny takie jak psychologia czy psychoterapia są tak bardzo „ludzkie”, że trudno sobie wyobrazić, by klinicystę lub terapeutę mogła zastąpić jakaś maszyna. Tymczasem pierwsze dowody na to zaczęły się pojawiać już w połowie XX wieku. Dziś natomiast, jak można było niedawno przeczytać na łamach „Focusa” w artykule „Tylko maszyna zrozumie człowieka„, komputerowe algorytmy potrafią już stawiać trafniejsze diagnozy niż psycholodzy. I nie poprzestają na tym – z powodzeniem zajmują się także terapią. Czy nowe technologie zmienią oblicze psychologii i dlaczego aplikacja mobilna może być dla pacjenta lepsza niż kontakt z człowiekiem? O tym opowie mój gość w studiu TOK FM – dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor książek z serii „Zakazana psychologia” („Psychology Led Astray”), przedstawiciel Klubu Sceptyków Polskich.
Nagrywając tę audycję, a szczególnie część pierwszą, nie myślałem w ogóle o zdyskredytowanych metodach diagnozy, takich jak testy projekcyjne, przeciwko stosowaniu których Klub Sceptyków Polskich protestuje od lat. Porównania diagnoz „maszynowych” z dokonywanymi przez klinicystów dotyczyły tych opartych na najlepszych stosowanych praktykach. Szkoda, że nie wspomniałem o przepaści jaka dzieli je od wyników badania plamami Rorschacha i rysunkiem drzewa i innymi dziwolągami, które wciąż nie zniknęły z gabinetów psychologicznych. Mimo wszystko, myślę, że audycja wpisuje się w protest „Psychologia to nauka, nie czary”, który przypomniałem w poprzednim poście. Audycji w dwóch częściach można posłuchać klikając na ikony „play poniżej. Część I Dlaczego aplikacja mobilna może być lepsza niż kontakt z psychologiem? Dr Tomasz Witkowski był gościem Jana Stradowskiego
Image result for "play"
Część II 
Czy technologia może zastąpić psychoterapeutę? Odpowiada dr Tomasz Witkowski
Image result for "play"
Audycje dostępne również jako podcasty na stronie archiwum audycji oraz w aplikacji mobilnej TOK FM.
Zapraszam do wysłuchania!
 
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Strzeż się psychologów!” – rozmowa w Polskim Radiu 24

Rozmowa w Polskim Radiu 24: dlaczego przestrzegam przed psychologią, czemu profilaktyka przegrywa z naprawianiem, jak bzdury trafiają do pism popularnonaukowych i gdzie psychologia naprawdę ratuje życie.

15 marca 2015 roku na antenie PR 24 została wyemitowana rozmowa przeprowadzona ze mną przez red. Paulinę Kozion. Tematem rozmowy były nadużycia psychologii. Zapraszam do wysłuchania audycji. Część I

O czym rozmawialiśmy

Przestrzegam przed współczesną psychologią, bo zdobyła o człowieku wiedzę wciąż niepewną i wątpliwą, a pochopne przenoszenie jej do życia społecznego często kończy się katastrofą. Historycznym przykładem jest eugenika: zaczęła się od twierdzeń naukowych, a skończyła na setkach tysięcy niepotrzebnych sterylizacji. Dziś psychologowie wytworzyli w nas poczucie braku sprawczości i odpowiedzialności za własne życie. Skutkiem niepotrzebnych wizyt w gabinetach bywa zależność od terapeuty i nieumiejętność podejmowania decyzji.

Psychologia mogłaby robić więcej w profilaktyce: budować odporność psychiczną, zamiast naprawiać szkody. Współpracowałem z Uniwersytetem Maltańskim, który wdrożył w szkołach program budowania odporności oparty na wynikach badań. U nas ciężar wciąż spoczywa na naprawianiu, a nie na zapobieganiu. Uważam też, że absolwent psychologii powinien przez kilka lat praktykować pod okiem doświadczonego psychologa, podobnie jak lekarz na specjalizacji. Opowiadam także o mojej prowokacji z 2007 roku, gdy pod pseudonimem opublikowałem w „Charakterach” pseudonaukowy tekst, by pokazać, jak łatwo bzdury trafiają do obiegu popularnonaukowego.

Pacjent wybiera dziś spośród kilkuset podejść terapeutycznych, których nie jest w stanie ocenić nawet psycholog z trzydziestoletnim stażem. Ale psychologia to nie tylko psychoterapia. Gdy zajmuje się zmianą zachowania, osiąga ogromne efekty, bo prawie połowa przyczyn śmierci zależy od naszego postępowania. Najlepszym przykładem jest lotnictwo: metoda Crew Resource Management, opracowana przez psychologów na podstawie analizy błędów załóg, sprawiła, że samolot stał się najbezpieczniejszym środkiem transportu.

O tym, czego strzec się w psychologii, piszę w „Zakazanej psychologii”; historię prowokacji znajdziesz w zakładce „Historia pewnej prowokacji”.

  Część II
 
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.