Przesada psychologii, psychologia przesady

Piąta rozmowa w podcaście „Kroniki odchodzenia od rozumu”: o „żałobie po wyborach”, nadużywaniu słowa trauma, epidemii samotności i o tym, dlaczego tracimy poczucie proporcji.

To tytuł piątej już rozmowy, którą dla podcastu Kroniki odchodzenia od rozumu przeprowadzili ze mną dr Katarzyna Szumlewicz i red. Bojan Stanisławski. Ponownie rozmawiamy po części o sprawach bieżących, po części o problemach poruszanych w mojej najnowszej, przygotowywanej do druku książce Zawracanie statków głupców i inne eseje. Zapraszam do wysłuchania!

O czym rozmawialiśmy

Po wyborach w internecie pojawiły się propozycje psychologicznej pomocy w „przepracowaniu żałoby” po przegranej kandydata. To absurdalne, ale przede wszystkim szkodliwe. Tracimy skalę, która pozwala odróżniać wagę zdarzeń: stawiamy na jednej półce śmierć partnera, z którym przeżyliśmy kilkadziesiąt lat, i wybór polityka, którego nigdy nie spotkamy.

Tak samo jest z traumą. Osoby z zespołem stresu pourazowego potrafią przez dziesięciolecia cierpieć na bezsenność i nawracające wspomnienia. Dziś traumą nazywamy to, że ktoś na nas nakrzyczał w pracy albo wyśmiał nas w internecie. Rozczulanie się nad sobą i podtrzymywanie emocjonalnego rozchwiania to prosta droga do zaburzeń, a nie do zdrowia.

Rozmawiamy też o tym, dlaczego część elit i akademii podporządkowuje się tym modom: najłatwiej coś w ten sposób ugrać, a przy okazji wejść w rolę celebryty. Ludzie, zamknięci w bańkach mediów społecznościowych, coraz gorzej odróżniają autorytet od blagiera. A na „epidemię samotności” psychologia znała kiedyś proste lekarstwo: pomaganie innym. Odwiedź babcię, której nikt nie odwiedza – trzeba przekroczyć własne „ja” i zachować poczucie proporcji.

O modach, które psychologia sprzedaje jako naukę, piszę w zbiorach esejów „Zawracanie statków głupców” i „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”.

Inne moje rozmowy w Kronikach odchodzenia od rozumu

Ignorancja jako cnota i mit złej natury ludzkiej

O mojej najnowszej książce w „Kronikach odchodzenia od rozumu”

Jak się gotuje żabę? Raport Cass i pliki WPATH

Kuszenie młodego Wertera


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychologia bez uproszczeń. Tego nie dowiecie się w Internecie – wykład wygłoszony podczas Holistic Talk 2025

Mój wykład na konferencji Holistic Talk 2025: komu ufamy w psychologii, a komu powinniśmy – Freud kontra Hinton, debriefing kontra ławki przyjaźni Vikrama Patela.

Piątego kwietnia 2025 r. w Bielsku Białej podczas konferencji Holistic Talk, miałem przyjemność wygłosić wykład zatytułowany Psychologia bez uproszczeń. Tych, którzy nie mieli okazji wysłuchać wykładu na żywo zapraszam do obejrzenia i wysłuchania nagrania.

O czym jest ten wykład

Wykład otworzyłem dwoma zdjęciami. Na pierwszym Geoffrey Hinton, psycholog poznawczy i laureat Nagrody Nobla z 2024 roku, bez którego nie rozmawialibyśmy dziś ze sztuczną inteligencją. Prawie nikt na sali go nie rozpoznał. Na drugim Zygmunt Freud, którego rozpoznali wszyscy. Ten człowiek zapożyczał idee bez podawania źródeł, w swojej pracy o etiologii histerii fałszywie opisywał przypadki jako wyleczone, a niektórym pacjentom wypłacano renty za milczenie.

Ufamy niewłaściwym ludziom. Pół wieku badań pokazuje, że trafność klinicystów w ocenie ryzyka prób samobójczych jest równa rzutowi monetą, a skuteczność metod zapobiegania samobójstwom przez 50 lat nie wzrosła ani trochę – wzrosła tylko liczba publikacji. Na hydraulicznym modelu emocji Freuda zbudowano popularną metodę pomocy po traumie (debriefing), która często bardziej szkodzi, niż pomaga. A piramidę potrzeb Maslowa, wymyśloną za biurkiem, zna każdy, choć badania jej nie potwierdzają.

Tymczasem psychologowie, których prawie nikt nie zna, zmieniają świat. Vikram Patel przeniósł pomoc psychiatryczną poza establishment, szkoląc nauczycieli i wolontariuszy, a jego „ławki przyjaźni” okazały się bardzo skuteczne. Metoda Crew Resource Management, oparta na rzetelnej analizie zachowań, kilkakrotnie zmniejszyła liczbę katastrof w lotnictwie cywilnym. Psychologia ma więc dwa oblicza: głośne i nieskuteczne oraz ciche i skuteczne.

Skąd ten rozdźwięk? Z relatywizmu – w samej psychoterapii działa dziś ponad 800 modalności, często wzajemnie sprzecznych – i z postmodernizmu, który zastąpił kartezjańskie „myślę, więc jestem” zasadą „wierzę, więc mam rację”. To, w którą stronę pójdzie psychologia, zależy także od nas: od tego, co klikamy, czytamy i do jakich specjalistów chodzimy. Kończę słowami Herberta: do źródeł płynie się pod prąd, z prądem płyną śmieci.

O ludziach, którzy naprawdę posunęli psychologię naprzód, piszę w „Gigantach psychologii”, a o tych, którzy ją kompromitują, w „Zakazanej psychologii”.

Pełen program i szczegóły dotyczące konferencji TUTAJ.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Przekonywanie czy manipulacja? Gdzie leży granica?

Trzecia rozmowa w podcaście Wiedza w Głosie: gdzie kończy się wpływ, a zaczyna manipulacja, jak oszukujemy samych siebie i jakie sygnały w związku powinny nas zaniepokoić.

To tytuł już trzeciej rozmowy, którą dla podcastu Wiedza w głosie przeprowadził ze mną Kuba Okrzesa. Zapraszam do wysłuchania!

O czym rozmawialiśmy

Granica między wywieraniem wpływu a manipulacją jest nieostra. Gdy powstrzymujemy raczkujące dziecko przed jedzeniem ziemi z doniczki, nikt nie powie, że nim manipulujemy, a część psychologów społecznych w ogóle unika tego słowa. Opowiadam o trzech grupach manipulacji: emocjami, własnym wizerunkiem – od wypożyczonego mercedesa w MLM-ach po kreowanie się na ofiarę – i poczuciem kontroli. Przykładem tej ostatniej jest „granie wariata”: windykator, który każe dłużnikowi narysować ślimaczka, wytrąca go z równowagi i uzyskuje więcej, niż uzyskałby w zwykłej negocjacji.

Manipulujemy też sami sobą i nie zawsze nam to szkodzi. Umiarkowane przecenianie własnych możliwości daje odwagę, by w ogóle podejmować próby. Z kolei redukcja żalu podecyzyjnego sprawia, że bronimy wyboru samochodu, który się psuje – a czasem także wyboru partnera. Uderzający jest eksperyment, w którym pary proszono o racjonalne uzasadnienie, dlaczego są razem: większość z nich się rozpadła.

Bez drobnych kłamstw życie społeczne byłoby nie do zniesienia – byłoby po prostu chamskie. Czerwoną flagą w związku jest jednak nadmierne wywoływanie emocji, zwłaszcza intensywne wpędzanie w poczucie winy, mocno odbiegające od tego, jak partner zwykle się zachowuje. Na koniec mówię o postępach w tłumaczeniu podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”.

O technikach wpływu i manipulacji piszę w książce „Psychomanipulacje” – wszystkie moje książki znajdziesz na stronie Moje książki.

Czytelników zainteresowanych tematyką manipulacji odsyłam do kilku moich książek, w których bardziej szczegółowo opisuję poruszane w tej rozmowie zagadnienia. Wszystkie książki dostępne są w wersji papierowej, elektronicznej i w postaci audiobooków. Kliknięcie na okładkę przeniesie Cię strony z opisem książki i opiniami czytelników. Zapraszam do lektury!

Posty o podobnej tematyce:

Ten prosty mechanizm trzyma ludzi w sektach i toksycznych związkach!

O kłamcach patologicznych – rozmowa w na:Temat.pl

Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie pół świata – wykład w Centrum Nauki Kopernik


Psychomanipulacje – okładka

Jak rozpoznawać manipulację i jak się przed nią bronić, piszę w książce „Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ten prosty mechanizm trzyma ludzi w sektach i toksycznych związkach!

Rozmowa w podcaście Światusy z Sarą i Edwinem Kozubami: dlaczego tak trudno wyjść z sekty albo toksycznego związku, czym są nieregularne wzmocnienia i dlaczego „ja bym się nie dał” to złudzenie.

To tytuł rozmowy, którą dla podcastu Światusy przeprowadzili ze mną Sara i Edwin Kozubowie. Zapraszam do wysłuchania!

O czym rozmawialiśmy

Sara i Edwin Kozubowie, którzy sami odeszli od Świadków Jehowy, prowadzą kanał o grupach destrukcyjnych – nie tylko religijnych. Rozmawiamy o tym, dlaczego tak trudno z nich wyjść. Przez niemal całą historię gatunku wykluczenie z grupy oznaczało śmierć, bo człowiek w pojedynkę nie był w stanie przeżyć. Lęk przed odrzuceniem siedzi w nas głęboko i grupy potrafią go wykorzystać.

Ten sam mechanizm trzyma ludzi w toksycznych związkach: nieregularne wzmocnienia. Źle dobrane, kłótliwe małżeństwa od czasu do czasu przeżywają dobre chwile i to właśnie nadzieja, że one wrócą, trzyma partnerów razem. Granica manipulacji jest płynna. Niemowlę, które nauczyło się, że płacz sprowadza matkę, nie jest manipulatorem. Manipulacja w pełnym sensie zachodzi wtedy, gdy sprawca jest świadomy tego, co robi, a ofiara – nie.

Wielu ludzi jest przekonanych, że „ja bym się nie dał”. Na jedno silne oddziaływanie rzeczywiście się nie damy, ale tysiąc drobnych, rozproszonych wpływów działa jak powolne podgrzewanie wody w metaforze gotowania żaby. Kontrola informacji i zniechęcanie do zewnętrznych źródeł robią resztę. Z grupy najtrudniej wyjść komuś, wokół kogo jest społeczna pustka. Potrzebny jest ktoś z zewnątrz, kto pomoże zobaczyć argumenty przychylnie, a nie z pozycji „głupi byłeś, że tam wszedłeś”.

O tym, jak działa wpływ i manipulacja, piszę w książce „Psychomanipulacje” (dostępnej także jako audiobook), a o tych, którzy sprzedają gotowe recepty na życie, w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”.

Wpisy o podobnej tematyce:

Premiera AUDIOBOOKA „Psychomanipulacji”

O kłamcach patologicznych – rozmowa w na:Temat.pl

Psychoterapia bez makijażu – Psychoterapia jest religią

Inteligentni kłamią częściej i chętniej. Jak rozpoznać, kiedy to robią? – wywiad dla NEWSWEEK

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie pół świata – wykład w Centrum Nauki Kopernik

Kłamstwo


Psychomanipulacje – okładka

Jak rozpoznawać manipulację i jak się przed nią bronić, piszę w książce „Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na spotkanie autorskie w Legnicy!

6 marca 2025 r. o godzinie 17:30 w Legnickiej Bibliotece Publicznej im. Tadeusza Gumińskiego na ul. Piastowskiej 22 odbędzie się spotkanie autorskie poświęcone mojej najnowszej książce Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje. Spotkanie poprowadzi legniczanin Michał Kuszyk – psycholog, jeden z najskuteczniejszych mediatorów w sporach zbiorowych w Polsce.

Przeczytaj darmowy fragment, recenzje, opinie czytelników, posłuchaj rozmów o książce klikając na okładkę.

O POPpsychologii i psychobiznesie w radiu 357

W niedzielę, 9 lutego w cyklu Patronautyka rozmawiałem z red. Patrycjuszem Wyżgą o problemach poruszanych w mojej trylogii Zakazana psychologia. Aby posłuchać audycji, kliknij ikonkę

Jeśli audycja zainteresuje Cię, polecam również archiwalne rozmowy, w których uczestniczyłem.

Patronautyka 05.12.21, 142’ Nauki przyrodnicze na pierwszym planie

Patronautyka 01.08.21, 120’ Nauka w służbie zdrowiu psychicznemu

Patronautyka 21.03.21, 121’ Zmierzyć mądrość

Podcasty rozmów można odnaleźć na stronie, do której prowadzi link poniżej zamieszczonego obrazka Patronautyki.

O czym rozmawialiśmy

Dwugodzinna rozmowa w cyklu Patronautyka. Broniłem naukowego charakteru psychologii, krytycznie mówiłem o Freudzie i psychoanalizie i tłumaczyłem, dlaczego do psychoterapii warto podchodzić ostrożnie – oraz jak szukać pomocy, gdy chodzi o zdrowie psychiczne.

Rozmawialiśmy o pseudonaukowej psychologii popularnej i psychobiznesie, o słynnych eksperymentach psychologicznych, które okazały się oszustwami, i o poszukiwaniu naukowych metod badania ludzkich zachowań.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Skąd obecny kryzys zdrowia psychicznego?

To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadził ze mną dla podcastu CHARYZMATYCZNY Dawid Straszak. Zapraszam do wysłuchania.

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

Zapraszam na spotkanie autorskie w Warszawie!

Guru i… pochwała sceptycyzmu

Przepędźcie guru… na szóstym miejscu!

Jak żyć w obliczu współczesnych wyzwań?

Nie wzoruj się na najlepszych

O przepędzaniu guru…

O mojej najnowszej książce w „Kronikach odchodzenia od rozumu”

Spotkanie autorskie w Warszawie

Uczmy młodzież krytycznego myślenia

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na spotkanie autorskie w Warszawie!

24 stycznia (piątek) 2025 r. o godz. 18:00 w Bibliotece MDM w Warszawie, przy ulicy Marszałkowskiej 55/73 odbędzie się spotkanie autorskie poświęcone mojej najnowszej książce. Spotkanie poprowadzi Michał Chudoliński. Zapraszam serdecznie!

Więcej szczegółów na FB: https://www.facebook.com/events/1107695934427193

Przeczytaj darmowy fragment, recenzje, opinie czytelników, posłuchaj rozmów o książce klikając na okładkę.

Guru i… pochwała sceptycyzmu

To tytuł recenzji autorstwa prof. Czesława S. Nosala, która ukazała się w grudniowym numerze miesięcznika Nowe książki. Zapraszam do lektury!

Przeczytaj darmowy fragment książki, opinie czytelników i innych recenzentów, wywiady na tematy poruszane w książce, posłuchaj rozmów klikając na okładkę książki.

Przepędźcie guru… na szóstym miejscu!

„Przepędźcie guru…” na szóstym miejscu w zestawieniu Kaspra Kalinowskiego: jedenaście książek popularnonaukowych i trzy z nauką w tle na prezent pod choinkę.

Kalinowski poleca: Jedenaście książek popularnonaukowych i trzy z nauką w tle na prezent pod choinkę

Kasper Kalinowski

Dalej autor zestawienia pisze:

Jak podkreśla legenda psychologii – Roy Baumeister – „Książka, którą właśnie trzymasz w rękach, to potężny cios wymierzony w wygodne przekonania, że kultura polega na budowaniu prawdziwej wizji świata. Błędy, uprzedzenia i zniekształcenia królują niepodzielnie w myśleniu indywidualnym i zbiorowym”. Czy na pewno żyjemy w erze rozumu i oświecenia? Czy tak będą nas postrzegać kolejne generacje? Dlaczego bycie ofiarą jest współcześnie tak opłacalne? Czy mamy prawo mówić o kryzysie męskości? Czy też żyjemy w świecie wygodnych iluzji? A może, jeśli uwzględnimy wzrost liczby samobójstw i chorób psychicznych psychologia zawiodła nas wszystkich?

Aby przeczytać całe zestawienie, kliknij TUTAJ.

Aby przeczytać darmowy fragment książki, recenzje profesjonalistów, opinie czytelników, posłuchać rozmów o książce, zapoznać się z publikacjami na jej temat, kliknij na okładkę poniżej:

Jak żyć w obliczu współczesnych wyzwań?

To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadził ze mną Kuba Okrzesa. Zapraszam do wysłuchania.

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

Nie wzoruj się na najlepszych

O przepędzaniu guru…

O mojej najnowszej książce w „Kronikach odchodzenia od rozumu”

Spotkanie autorskie w Warszawie

Uczmy młodzież krytycznego myślenia

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nie wzoruj się na najlepszych

To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadził ze mną redaktor Mirosław Konkel. Zapraszam do lektury.

Nie każda rada, nawet wielkich autorytetów, jest wartościowa w ciągle zmieniającym się środowisku biznesu i pracy – ostrzega Tomasz Witkowski, psycholog i autor książki „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć„.

Chciałbym, byśmy razem przyjrzeli się aktualnym trendom i zjawiskom, które wpływają na życie społeczne, ale też środowisko pracy i zarządzania. Może zacznijmy od słynnej kultury zapierdolu?

Ten termin budzi moją niechęć, bo niesie ze sobą pogardę dla pracy, traktując ją jak nieprzyjemny obowiązek, środek do zdobycia czasu wolnego. Tymczasem, jak pokazują badania, dla wielu osób praca i nauka są głównymi źródłami satysfakcji, jeśli nie szczęścia. Jest w tym również aspekt demotywacyjny: gdy ludzie postrzegają pracę jako integralną część swojej tożsamości i źródło dumy, degradowanie jej wartości może prowadzić do poszukiwania sensu w destrukcyjnych rozrywkach, używkach czy też w nadmiernym korzystaniu z terapii.

Mówi się nawet o kulturze terapeutycznej, która zyskuje coraz większą popularność. Czy to zjawisko jest negatywne?

Wprowadzenie psychologii do biznesu samo w sobie nie jest złe. Przeciwnie, może przynieść wiele korzyści. Kiedy jednak psychoterapia staje się ważną częścią życia korporacyjnego, może to wskazywać na problemy, czy to z selekcją personelu, czy też z metodami zarządzania, które wywołują potrzebę specjalistycznego wsparcia. Psychoterapia powinna być zarezerwowana dla tych, którzy nie tylko jej potrzebują, ale i dla których jest przeznaczona – w odpowiednich miejscach, takich jak kliniki czy gabinety specjalistów, nie zaś w przestrzeni biurowej.

Kolejna moda, którą współczesne korporacje przyjmują z entuzjazmem, dotyczy wellness. Czyżby to był symptom, że z firmami lub pracownikami dzieje się coś nie tak?

Widzę w tym tylko pozytywy. Absolutnie nie ma nic złego w tym, że firmy oferują takie udogodnienia w ramach swoich programów motywacyjnych. Pracownicy zyskują fantastyczną możliwość, by dbać o swoje zdrowie i dobre samopoczucie, co może tylko dodać im energii i błysku w życiu zawodowym i prywatnym.

Głośno jest ostatnio również o kulturze ofiary, zwłaszcza w kontekście mobbingu, molestowania seksualnego i dyskryminacji. Czy ta kultura ofiar nie jest przesadą?

Zwróćmy uwagę na istotną różnicę: obrona własnej godności i praw to jedno, natomiast identyfikowanie się z kulturą ofiary to zupełnie inna kwestia. Osoby, które postrzegają siebie jako ofiary, często domagają się specjalnego traktowania i wykazują postawę roszczeniową. Takie podejście może prowadzić do sceptycyzmu oraz zmniejszenia wsparcia firmy dla tych, którzy naprawdę go potrzebują. Niektórzy nadużywają społecznej empatii wobec różnych problemów. Przykładem jest wzrost liczby zwolnień lekarskich z powodu depresji.

To znaczy?

Coraz więcej osób korzysta ze zwolnień z powodu depresji, co rodzi wyzwania w ocenie, czy rzeczywiście cierpią, czy też może wykorzystują system. W przypadku innych schorzeń ludzie zazwyczaj muszą pozostawać w domu i łatwo to można sprawdzić. W terapii problemów psychicznych zaleca się jednak aktywność na zewnątrz, co utrudnia zweryfikowanie autentyczności zwolnienia. W konsekwencji pracownicy faktycznie potrzebujący pomocy mogą być niesłusznie uznani za symulantów.

Czytaj dalej bez paywalla klikając TUTAJ.

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

O przepędzaniu guru…

O mojej najnowszej książce w „Kronikach odchodzenia od rozumu”

Spotkanie autorskie w Warszawie

Uczmy młodzież krytycznego myślenia

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O przepędzaniu guru…

To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadzili ze mną prowadzący Radio Algorytmia. Zapraszam do wysłuchania.

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

O mojej najnowszej książce w „Kronikach odchodzenia od rozumu”

Spotkanie autorskie w Warszawie

Uczmy młodzież krytycznego myślenia

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O mojej najnowszej książce w „Kronikach odchodzenia od rozumu”

Moja najnowsza książka Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje stała się pretekstem do rozmowy, którą dla podcastu Kroniki odchodzenia od rozumu przeprowadzili ze mną Katarzyn Szumlewicz i Boyan Stanisławski. Zapraszam do wysłuchania odcinka z moim udziałem.

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

Spotkanie autorskie w Warszawie

Uczmy młodzież krytycznego myślenia

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

To tytuł rozmowy, którą dla serwisu PAP przeprowadziła ze mną red. Beata Igielska. Pretekstem do rozmowy była moja najnowsza książka Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje. Zapraszam do lektury!

Źle dobrany terapeuta może solidnie zaszkodzić. Bywa, że pacjenci zwodzeni są „problemami psychosomatycznymi”, a tymczasem mają poważne schorzenia fizyczne skutkujące objawami ze strony psychiki. O pułapkach psychologicznych mitów i pop-psychologii opowiada  dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor zbioru esejów o przewrotnym tytule „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje”.

Niezmiennie od lat punktujesz pseudonaukę w psychologii. Czym na poziomie indywidualnym grozi pseudopsychologia?

Najmniejsze konsekwencje to strata czasu i pieniędzy. Poważniejsze, o których pisałem w „Psychoterapii bez makijażu”, to rozwój nieleczonej choroby a nawet śmierć. Bo jeśli pójdziemy na psychoterapię, podczas której psychoterapeuta będzie przekonywał nas, że cierpimy na dolegliwości psychosomatyczne, a tymczasem w naszym mózgu będzie się rozwijał guz, który będzie dawał określone objawy interpretowane jako psychosomatyka, to w rezultacie może się to skończyć śmiercią. Znam co najmniej jeden taki przypadek. Inny to sytuacja człowieka, który był przekonywany, że cierpi na zaburzenia psychosomatyczne, podczas gdy przyczyną jego stanu była niedoczynność tarczycy, rozwinął się rak, musiano mu tarczycę usunąć. Nie wiem, jakie są jego dalsze losy.
 
Konsekwencje są więc od najprostszych, jak stracony czas i pieniądze, czego nikomu nie można zabronić, po te ostateczne, z całym spektrum po drodze.

I zamętem w głowie.

Oczywiście. Ale mogą też pojawić się uzależnienia. Znam pacjentów, którzy zaczęli pić w czasie psychoterapii albo uzależnili się od terapeuty. W wyniku terapii rozpadła się niejedna rodzina.

Spróbujmy w takim razie nakreślić portret dobrego psychologa lub psychoterapeuty. Od razu powiem, że większość ludzi nie rozróżnia tych profesji.

Idealny model pomocy w razie problemów psychicznych należałoby porównać do modelu obowiązującego w medycynie. Jeśli boli nas brzuch, nie idziemy do chirurga, nie prosimy o operację, tylko idziemy najpierw do internisty, on wysyła nas na badania, które umożliwiają postawienie diagnozy różnicowej. Może przypuszczać, że bóle są związane np. z woreczkiem żółciowym albo z wyrostkiem robaczkowym, wrzodami żołądka itd. Postawiwszy hipotezy, kieruje nas na badania, stawia wstępną diagnozę i dopiero kieruje nas do specjalisty: endokrynologa, chirurga, lub gastrologa.
 
W przypadku problemów psychicznych Polacy często od razu udają się do terapeuty, który specjalizuje się w określonych rodzajach terapii wykorzystujących określoną modalność. Nie ma więc tak szerokiej wiedzy jak dobry psycholog kliniczny, często pomija etap diagnozy albo stawia diagnozę bardzo uproszczoną i zabiera się do roboty. Tu jest błąd na wejściu.
Problem jest też taki, że te usługi są płatne. Jeśli od razu idziemy do terapeuty, może się zdarzyć, że on będzie stawiał taką diagnozę, która może być dla niego korzystna finansowo.

Czyli podsumowując, lepiej zacząć od wizyty u dobrego psychologa klinicznego?

Tak. On ma dobrą orientację ogólną, dysponuje narzędziami diagnostycznymi, może nas odesłać do lekarza, jeśli podejrzewa np. niedoczynność tarczycy, dającej bardzo podobne objawy jak depresja. Psycholog kliniczny skieruje do specjalisty, który może nam najlepiej pomóc.

Dlatego powinniśmy przepędzać guru i np. się nie „samorealizować”?

Zwróć uwagę, że psychologia, psychoterapia zaczyna pełnić od dłuższego już czasu rolę religii, według której przychodzimy na świat w stanie grzechu pierworodnego i dążymy do świętości. Żeby zasłużyć sobie na życie wieczne, powinniśmy się modlić, umartwiać, doskonalić. Współczesny człowiek nie za bardzo akceptuje te wskazania. Jest zanurzony w życiu doczesnym i w teraźniejszości. Niemniej schemat jest ten sam: guru psychoterapeutyczni czy psychologiczni obiecują, że jeżeli odkryjesz w sobie potencjał i zrealizujesz go, wejdziesz na wyższy poziom życia – analogicznie, jak dążenie do świętości. Przy czym jest to założenie metafizyczne – samorealizacja zakłada, że w każdym z nas jest zdeponowany jakiś potencjał. Ktoś, coś, jakaś tajemnicza siła, być może to jest genetyka – zdeponowało w nas talenty – nie wyjaśniają owi guru, czym ta siła jest. Powinniśmy swój potencjał odkryć, pomnożyć, jak w przypowieści o dwóch sługach, z których jeden zakopał swój talent, a drugi go pomnażał. Jeśli tego nie zrobimy, będziemy żyli marnym, niespełnionym życiem. Współcześni guru powołują się na znanych artystów, ludzi o wielkich dokonaniach. Tymczasem większość z nas jest bardzo, bardzo przeciętna, co pokazuje nauka. Nie mamy jakiegoś nadzwyczajnego potencjału w sobie, więc nie ma co odkrywać ani co realizować. Jesteśmy jacy jesteśmy.

Czytaj dalej bez paywalla klikając TUTAJ

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.f

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

Spotkanie autorskie w Warszawie

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Spotkanie autorskie w Warszawie

Spotkanie autorskie poświęcone mojej nowej książce z przedmową Roya F. Baumeistera będzie okazją do zakupu książki niemal wprost z drukarni. Organizatorem spotkania jest Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów i Wydawnictwo „Bez Maski”. Rozmowę poprowadzi wiceprezes PSR, Kamil Gaweł. Zapraszam wszystkich zainteresowanych!

Przepędźcie guru… jest książką, która pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.f

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

30 lipca 2024 r. o godz. 10:00 w audycji OFF Czarek prowadzonej przez redaktora Cezarego Łasiczkę w  Radio TOK FM rozmawialiśmy na tematy  poruszone w mojej najnowszej książce.  Zapraszam do wysłuchania audycji!

Dowiedz się więcej o książce klikając na okładkę: 
 
 
 

O czym rozmawialiśmy

Rozmawialiśmy o moim zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”. Nie dzielę rzeczywistości na tematy do opisania – piszę raczej w reakcji na mody i dyskusje, które toczą się wokół nas. Najbardziej niepokoi mnie dziś pośpiech w korekcie płci u dzieci i młodzieży; jestem zwolennikiem ostrożności i sądzę, że za kilkanaście lat będziemy się z tego rozliczać.

Mówiłem o kulturze ofiar – im więcej fałszywych ofiar, tym bardziej cierpią ofiary rzeczywiste – i o gwałtownym wzroście liczby uczniów z różnymi diagnozami i zwolnieniami, któremu nie towarzyszą tak drastyczne zmiany w ich otoczeniu. Rozmawialiśmy też o problemie, który opisuję w książce: o marketingu i romantyzacji samobójstw.