15 września 2022 roku miała miejsce premiera mojej najnowszej książki Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science and Psychology. Książka dostępna jest w postaci papierowej, ebooka i audiobooka. Przedmowę do książki napisał jeden z najwybitniejszych psychologów społecznych – Roy Baumeister. Zanim się jeszcze ukazała drukiem zebrała niezwykle przychylne recenzje zarówno od wiodących naukowców, jak i praktyków i przeciętnych czytelników (fragmenty poniżej).
Jeśli cenisz to co robię i czytasz moje książki, proszę cię o napisanie i opublikowanie swojej recenzji, choćby jednozdaniowej. W dzisiejszych czasach książki, których nie dostrzegają algorytmy, umierają. A żeby algorytmy mogły ją dostrzec, potrzeba, aby ludzie im ją wskazali. Poniżej zamieszczam linki do miejsc, gdzie można książkę ocenić i zrecenzować. Uwaga! Można to zrobić w kilku miejscach jednocześnie.
https://play.google.com/store/books/details?id=ISBN_9781627344005
https://www.barnesandnoble.com/w/?ean=9781627344005
https://www.goodreads.com/book/show/62596798-fads-fakes-and-frauds
Z góry dziękuję za recenzję!
Z RECENZJI
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Fads, Fakes and Frauds – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Fads, Fakes and Frauds tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Centrum Otwartej Nauki (Center for Open Science)
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Fades, Fakes, and Frauds, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor publikacji Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Proferos James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor publikacji The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
























Wyniki dobrze zaprojektowanych badań, przeprowadzonych na grupie 42 tysięcy osób w warunkach naturalnych, dodatkowo zreplikowane powinny wstrząsnąć światem psychologii klinicznej. Nic takiego jednak nie nastąpiło. Książka opisująca badania w Fort Bragg opublikowana w tym samym czasie co artykuł Seligmana została do stycznia 2018 roku zacytowana… 75 razy. Dlaczego tak się stało? Bowiem w czasie, kiedy obie prace zostały opublikowane, American Psychological Association angażowała ogromne środki w kampanię edukacyjną, której celem było między innymi popularyzowanie usług psychoterapeutycznych, a podstawę tej kampanii stanowiły wyniki badań przeprowadzonych przez Seligmana. Tam gdzie ludzie kierują się dogmatami nie ma miejsca na twarde dane.
W tym miejscu warto podkreślić, że polityka wydawnicza czasopism naukowych preferuje publikowanie wyników badań, które pokazują efektywność. Wyniki badań, które nie pokazują efektywności, nie potwierdzają hipotez są odrzucane. Tworzy to tak zwany „

Cóż takiego pionierskiego było w tych badaniach, że wstrząsnęło dotychczasową wiarą przyszłego prezydenta APA? CR przy okazji rozsyłania ankiety poświęconej zadowoleniu z używanych przez swoich respondentów samochodów dołączył suplement zawierający pytania o zadowolenie z psychoterapii. Ankietę wysłano do 180 tysięcy respondentów. Badanie nie uwzględniało żadnych grup kontrolnych i nie spełniało wymogu randomizacji. Grupa osób badanych składała się w przewadze z dobrze wykształconych przedstawicieli klasy średniej, w większości kobiet z medianą wieku 46 lat, co powodowało, że mogła być reprezentatywna dla populacji odwiedzającej gabinety psychoterapeutyczne, ale z pewnością nie była reprezentatywna dla potrzeb badania efektywności psychoterapii. Występowanie w populacji chorób i zaburzeń psychicznych, którymi z założenia zajmuje się psychoterapia, nie ogranicza się do klasy średniej i jednej płci.
Ankieta nie zawierała żadnych obiektywnych wskaźników efektywności takich chociażby, jak ustąpienie symptomów zaburzeń, z którymi pacjenci zgłosili się na terapię lub wzrost umiejętności radzenia sobie w sytuacjach, które pacjentom sprawiały problem przed rozpoczęciem terapii. Nie mierzono jakichkolwiek wskaźników behawioralnych, które mogłyby wskazać na skuteczność psychoterapii. Bez takich pomiarów trudno w ogóle wyrokować o zmianach, będących wynikiem oddziaływań terapeutycznych. Zamiast takich pomiarów, ankieta zawierała wyłącznie subiektywne oceny, jak przy badaniu zadowolenia z odkurzacza, tostera itp. Nie pytano o negatywne skutki psychoterapii. Brak takich pytań w ankiecie determinował obraz psychoterapii, jaki można było uzyskać. W najgorszym razie psychoterapia mogła okazać się nieskuteczna. Nigdy szkodliwa. Na ankietę odpowiedziało tylko ok. 7 tys. respondentów, co stanowiło zaledwie 3,9% całej badanej grupy. Sam Seligman przyznał, że taki odsetek zwrotu ankiet to było „raczej mało, absolutnie”, a CR określił go jako „bardzo niski” w porównaniu do innych ich ankiet. W podobnej ankiecie dotyczącej lekarzy odpowiedziało 70 tys. respondentów. W większości badań tak niski odsetek odesłanych ankiet i brak reprezentatywności oznaczałby odrzucenie badania jako nienadającego się do dalszej analizy.
Co więcej, aby orzekać, czy psychoterapia jest skuteczna powinniśmy badać ludzi z takimi zaburzeniami i problemami, do leczenia których psychoterapię wymyślono. W tym wypadku jednak było inaczej. Ponad połowa respondentów (58,2%) stwierdziła, że przed rozpoczęciem terapii czuła się jako tako, całkiem dobrze lub nawet bardzo dobrze. Prawdopodobnie dla tych ludzi terapia była czymś, co zaspokajało ich potrzebę rozwoju albo nawet rozrywki. Generalizowanie sądów o skuteczności psychoterapii na podstawie subiektywnych odczuć takich ludzi może mieć negatywne konsekwencje dla tych pacjentów, którzy od psychoterapii oczekują co najmniej pomocy w pozbyciu się, utrudniających lub wręcz uniemożliwiających życie, objawów zaburzeń psychicznych.
Ankieta nie zawierała żadnych pytań dotyczących modalności psychoterapeutycznych z których korzystali respondenci. W ten sposób wrzucono do jednego worka wszystko to, o czym respondenci pomyśleli jako o psychoterapii. Trudno powiedzieć, z jak dużą liczbą spośród kilkuset różnych modalności mieli oni kontakt i jak duże było wśród nich zróżnicowanie. Argument „wrzucania wszystkiego do jednego worka” podnoszą z głośnym krzykiem obrońcy psychoterapii niemal zawsze, kiedy spotykają się z krytyką psychoterapii, próbując ją dyskredytować. W sytuacji, kiedy zbiorczego określenia „pscyhoterapia” używa się w celu głoszenia jej efektywności i dla potrzeb marketingowych, zastrzeżenie „jednego worka” nie pojawia się.
O ile w omawianych badaniach nie przewidziano grupy kontrolnej, można było stworzyć grupę porównawczą, ponieważ część respondentów zamiast zgłosić się do terapeuty wybrała rozmowę o swoich problemach z przyjaciółmi, z członkami rodziny lub duchownym (43% tych, którzy odesłali ankietę). Jednak CR nie tylko, że nie wykorzystał tych danych do porównania, ale wielokrotnie proszony o ich udostępnienie utrzymywał, że są to dane poufne i nie będą analizowane ani publikowane.
