O pandemii, mądrości i przyszłości cz. I

Mądrość rozpoznaje się między innymi po pokorze w stosunku do własnej wiedzy. Prawdopodobnie pierwszym krokiem ku mądrości jest rozpoznanie tego, czego nie wiemy.

Wolę być postrzegana jako niewiele robiąca, niż wyrządzająca wiele szkód.

Erica Burman

Mądrość rozpoznaje się między innymi po pokorze w stosunku do własnej wiedzy. Prawdopodobnie pierwszym krokiem ku mądrości jest rozpoznanie tego, czego nie wiemy. A jeśli tak, to chyba daleko jeszcze do niej przedstawicielom „branży psy-„ (psy-complex), jak nazwał David Ingleby psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów itp. specjalistów od inżynierii społecznej[1], a co ja nazywam od dawna psychobiznesem. Od kilku, a nawet kilkunastu, tygodni jesteśmy świadkami rozwoju dwóch pandemii koronawirusa i… rad omnipotentnych przedstawicieli psy-complex. Media zalewa przytłaczająca fala porad na temat tego, jak rozmawiać z dzieckiem o pandemii, jak nie poddać się panice, jak przestać się martwić zagrożeniem chorobą, ale również jak się martwić (tylko przez zaplanowane 15 minut dziennie!), jak poradzić sobie z utratą pracy spowodowaną pandemią, jak poradzić sobie z kryzysem ekonomicznym wywołanym obecną sytuacją, jak uczyć dzieci w warunkach domowych, jak zmagać się z izolacją podczas kwarantanny, ile relacji społecznych podtrzymywać i w jaki sposób, bla, bla, bla… Liczba psycho-porad z pewnością przewyższyła liczbę osób zarażonych i zdiagnozowanych koronawirusem, a przynajmniej w naszym kraju. Nawet mnie dziennikarze próbowali wkręcić do tego chóru. Czytając te wypowiedzi nie sposób nie odnieść wrażenia, że ludzkość dotknięta bezsilnością wobec małego wrednego żyjątka, może liczyć na grupę ludzi, którzy naprawdę wiedzą, co w tej sytuacji zrobić. Cień wątpliwości nie przemknie przez ich oblicze. Podczas lektury wielokrotnie poczułem ukłucie zazdrości w stosunku do tak ogromnej wiedzy i jej pewności i zadałem sobie pytanie skąd może ona pochodzić? Przyszły mi do głowy trzy źródła. Pierwszym jest własne doświadczenie. Oto psychologowie, którzy nie raz zmagali się z sytuacją pandemii wypracowali metody radzenia sobie z towarzyszącymi jej skutkami psychicznymi, wypróbowali je na tysiącach ofiar i w szczerości serc oferują nam je w tych trudnych dla nas czasach. Zaraz, zaraz, ale przecież żaden z żyjących psychologów nie mógł doświadczyć podobnej sytuacji w swoim życiu! Pandemii tzw. świńskiej grypy”, która miała miejsce w latach 2009-2010 towarzyszyły obostrzenia związane z transportem żywności, czasami z przekraczaniem granicy. Dużo krzyku w mediach i prawie żadnych konsekwencji w codziennym życiu. Grypa Hong-Kong z 1968 roku? Ilu praktykujących psychologów ją pamięta? Oczywiście ci, którzy mają powyżej 75 lat, ale ich głosów w mediach nie odnalazłem. Odrzuciłem zatem to źródło. Drugim, dużo rzetelniejszym, źródłem wiedzy mogą być wyniki badań zgromadzone przez poprzednie pokolenia w podobnych sytuacjach. Niestety i tutaj zieje pustką. Badań jest jak na lekarstwo, a i te, które są nijak nie pokrywają się z wiedzą, która spływa z ust psycho-guru. Porzuciłem zatem również nadzieję, że w badaniach odkryję źródło wiedzy. Trzecim źródłem, które dawało mi nadzieję były oczywiście zdolności ludzkiego intelektu do uogólniania, syntezy itd. Przecież wiedzę na temat zachowań ludzi w sytuacjach paniki pod wpływem kryzysu gospodarczego można zgeneralizować na sytuację pandemii. Z obawami dzieci wobec pandemii można radzić sobie podobnie, jak z innymi ich lękami. Na pewno właśnie tak, w genialny sposób, postąpili wszyscy ci udzielający porad psycho-guru! A jednak poddawszy to przypuszczenie mozolnej obróbce umysłowej musiałem je odrzucić. Taki scenariusz byłby bardzo prawdopodobny, gdyby człowiek i grupy ludzkie były mechanizmami prostymi, to jest takimi, które po rozłożeniu na części i zrozumieniu działania każdej z nich jesteśmy zrozumieć funkcjonowanie całości. Tak jest w przypadku samochodu. Dla kogoś, kto pierwszy raz zobaczył samochód na oczy, urządzenie to może zdać się niezwykłym stworem – jeździ, staje, trąbi i mruga. Jednak postawienie tego stwora w warsztacie i rozłożenie go na części, wyjaśnia wszelkie jego zachowania. Tymczasem człowiek, a już tym bardziej grupy społeczne, nie są układami prostymi, w których suma działań cząstkowych składa się na efekt końcowy. Ludzie są układami złożonymi, to jest takimi, w których suma działań cząstkowych daje w rezultacie kompletnie nieprzewidziany rezultat, którego w żaden sposób nie da się wyprowadzić z analizy jego fragmentów. Kilkadziesiąt lat trwające rozkładanie ludzkiego mózgu na części nie dało nam odpowiedzi na temat istoty świadomości, która jest właśnie wynikiem działania układu złożonego. Sytuacja, w jakiej się wszyscy znaleźliśmy jest sytuacją bez precedensu w historii. Nigdy dotychczas nie było tak ogromnego przepływu informacji pomiędzy ludźmi na świecie. Nigdy w dziejach z taką łatwością i w takiej skali ludzie nie podróżowali, nie transportowali dóbr. Nigdy też ludzie nie dysponowali tak dużą wolnością osobistą, którą wykorzystują m.in. do organizacji korona-party, co w przypadku pandemii historycznych byłoby traktowane jak szaleństwo. Nigdy jeszcze w historii jako ludzie nie korzystaliśmy z takiego nadmiaru dóbr, jakim cieszyliśmy się do niedawna. Nikt nigdy nie przekonał się, czy w takich okolicznościach można ludzi skłonić do samoograniczeń skoro nikt nie wie, jak długo one potrwają. Żadna dotychczasowa pandemia nie rozwijała się w warunkach tak bardzo zmienionego klimatu. Te rozważania można podsumować dość banalnym stwierdzeniem – nikt z nas nie zna przyszłości. Być może będzie prozaiczna, a być może przerośnie nasze wszelkie wyobrażenia o niej. Przepraszam, nie zna jej nikt, poza psycho-guru. Jak bowiem inaczej odbierać udzielane przez nich rady? Branża psy- nie poprzestaje jednak tylko na słowach. Jej przedstawiciele rzucili się na pomoc i ratunek. Wielu z nich robi to z odruchu serca, charytatywnie, poświęca się dla innych. Inni, sprytniejsi zarabiają. Kogo ratują i komu pomagają? Oczywiście ofiarom! Kto jest ofiarą? Oczywiście, każdy, kto się nią czuje, ale nie tylko. Jeśli skrzywdzonych przez życie zabraknie, branża psy- zidentyfikuje ich i przekona, że zasługują na pomoc, że powinni się jej poddać. A jeśli mimo to, miałoby ich zabraknąć, przekonają nas, że te przeżycia niepoddane terapii, pozostawione same sobie mogą przynieść w przyszłości katastrofalne skutki. Czy można jednak winić ludzi za chęci niesienia pomocy? Można. 11 września 2001 roku tysiące psychologów, psychoterapeutów i pracowników socjalnych kierowanych godnym szacunku ludzkim odruchem, dobrowolnie zdecydowały się udać na miejsce katastrofy, aby udzielić psychicznego wsparcia ofiarom ataku na Word Trade Center. W obliczu zaistniałej tragedii ich cel był prosty – ochronić ludzi przed przyszłymi konsekwencjami traumy, zapobiec rozwinięciu się syndromu stresu potraumatycznego (PTSD). W tym celu wykorzystali procedurę znaną jako debriefing psychologiczny (psychological debriefing – PD). Metoda składa się z serii rozmów, których celem jest umożliwienie skonfrontowania się ofiary z tragicznym wydarzeniem i podzielenie swoimi emocjami z doradcą. Dzięki temu ma ona lepiej ustrukturyzować wspomnienia dotyczące tego wydarzenia. Sesje PD często umożliwiają rozmowy na temat swoich traumatycznych przeżyć z innymi ofiarami tego samego wydarzenia. PD przeprowadza się natychmiast po lub w trakcie pierwszych trzech dni po kryzysie. Metodę stosuje się, aby udzielić pierwszej psychologicznej pomocy osobom poszkodowanym, tym, którzy widzieli rannych lub zabitych lub udzielali im pierwszej pomocy. 11 września 2001 roku większość psychologów pomagająca tym, którzy przeżyli ataki terrorystyczne, wykorzystywała debriefing psychologiczny (PD), aby ochronić ich przed PTSD. Czy udało im sią osiągnąć ten chwalebny cel? Gorzka i trzeźwa odpowiedź brzmi NIE. Nie mogli go osiągnąć, ponieważ to co próbowali robić w następstwie katastrofy WTC było pozbawione wartości. Co gorsza, rytuały, którym poddawali ofiary i świadków tragedii, miały na nie szkodliwy wpływ. Czy jednak biorąc pod uwagę szlachetne pobudki, które kierowały wolontariuszami niosącymi pomoc psychologiczną, nie powinniśmy ich usprawiedliwić? Odpowiedź ponownie brzmi NIE. Podstawową powinnością każdego profesjonalisty jest odpowiedzialność za zdobycie wiedzy, która może być w praktyce wykorzystana do pomocy innym. W owym czasie, kiedy próbowali nieść pomoc ofiarom zamachów na WTC, powinni mieć świadomość co najmniej dwóch rzeczy: braku naukowych dowodów na skuteczność PD i uzdrawiającej siły ludzkiej odporności, która powoduje, że u większość z nas nie rozwija się PTSD. Niestety, stało się to oczywiste dopiero w 2011 roku za sprawą specjalnego wydania flagowego czasopisma American Psychological Association (APA) – „American Psychologist”. Wydanie to zawierało kilkanaście recenzowanych artykułów. Jeszcze przed ukazaniem się tego numeru drukiem, media zareagowały na jego treść. Jednym z pierwszych prominentnych czasopism, które opublikowało swój komentarz, był „The New York Time”. To, co w nim napisano, wydawało się szokujące dla wszystkich:
Eksperci znacznie przeszacowali liczbę osób w Nowym Jorku, które mogły cierpieć z powodu długotrwałego stresu emocjonalnego. Terapeuci ruszyli, by ukoić ofiary za pomocą metod, które później okazały się szkodliwe dla niektórych z nich[2].
Raport zatytułowany Dziesięć lat później nie przedstawiał żadnych wątpliwości – ofiary, którym udzielono pomocy psychologicznej, po dziesięciu latach radziły sobie z PTSD dużo gorzej od tych, którzy mieli szczęście nie natknąć się na niosących pomoc[3]. Dlaczego? Bo, jak pokazują badania, organizmy większości z nas są doskonale przygotowane przez ewolucję do radzenia sobie z podobnymi sytuacjami i wystarczy im nie przeszkadzać. Brzmi gorzko? Cóż, powrócę raz jeszcze do banalnego i boleśnie prawdziwego stwierdzenia „nikt nie zna przyszłości”. Nie znali jej psychologowie, którzy ruszyli pomagać na ruiny WTC. Nie znają jej współcześni epidemiolodzy i wypowiadający się w mediach psycho-guru. Ja także jej nie znam. Znam jednak dość dobrze przeszłość i skutki działań inicjowanych przez ludzi, którym wydaje się, że przyszłość znają. Aż nazbyt często ofiary, którym chcą pomóc, ostatecznie stają się ich ofiarami. Znam też wyniki badań, które pokazują, że ludzie posługujący się własnym zdrowym rozsądkiem w większości przypadków doskonale radzą sobie z podobnymi sytuacjami. W sytuacjach takich, jaka miała miejsce po 11 września 2001 roku, jak ma miejsce teraz i w wielu podobnych wygranymi niezmiennie pozostają przedstawiciele branży psy-. To oni budują swoje znaczenie, to ich wizerunek się umacnia. Im większej liczbie ofiar udzielą „pomocy”, tym większe będzie zapotrzebowanie na ich usługi w przyszłości. Ich będzie też chronił immunitet niesienia „bezinteresownej pomocy”, a ja już widzę lecące w moim kierunku kamienie. Mimo to, do wszystkich tych zaleceń formułowanych przez epidemiologów, lekarzy, WHO i inne autorytety, które coś mogą wiedzieć i coś rzeczywiście mają do powiedzenia na temat obecnej sytuacji dołączyłbym jeszcze jedno: „Jeśli nie jest to niezbędne, unikaj kontaktu z przedstawicielami branży psy-, bo niewykluczone, że weźmiesz udział w kolejnym, niekontrolowanym eksperymencie, którego skutków nikt nie zna, a które odczujesz wyłącznie ty”.   W drugiej części dowiesz się o tym, dlaczego w przeciągu 200 tysięcy lat ewolucja mimo wszystko wyposażyła nas w lepsze metody radzenia sobie w trudnych sytuacjach niż psychologowie przez ostatnie sto lat, a także o tym, jak żyć bez psychologa w czasach zarazy. [1] Ingleby, D. (1972). Ideology and the human sciences: Some comments on the role of reification in psychology and psychiatry. In T. Pateman (Ed.) Countercourse: A handbook for course criticism, (pp 51–81). Harmondsworth, UK: Penguin [2] B. Carey, Sept. 11 Revealed Psychology’s Limits, Review Finds. “The New York Times”, July 28, 2011. [3] Bardzo szczegółowo opisałem debriefing psychologiczny, badania nad jego skutecznością, skutki działań psychologów podczas WTC i obecny stan wiedzy na ten temat w rozdziale 7 zatytułowanym O psychologach na zgliszczach, czyli traumatyczna turystyka i katastroficzny biznes w tomie 3 mojej Zakazanej psychologii, który ukazał się w 2019 roku nakładem wydawnictwa Bez Maski.
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Stres nie ma znaczenia. Jesteśmy ofiarami klątwy rzuconej przez psychologów

Znalezione obrazy dla zapytania tygodnik tvpPod takim (nieco generalizującym) tytułem ukazała się niedawno w Tygodniku TVP rozmowa ze mną przeprowadzona przez red. Ewelinę Pietrygę, a poświęcona niektórym problemom opisanym przeze mnie w trzecim tomie „Zakazanej psychologii”.

W USA prowadzono badania zachorowalności na raka piersi w grupie prawie 38 tys. pielęgniarek na przestrzeni ośmiu lat. Okazuje się, że kobiety deklarujące wyższy poziom przeżywanego stresu są o 17% mniej podatne na zachorowanie niż żyjące w mniejszym napięciu ich koleżanki. W badaniach duńskich, trwających dwukrotnie dłużej, ryzyko zachorowań w grupie deklarującej wyższy poziom stresu było aż o 40% niższe. Podobny wynik uzyskano w przypadku nosicieli wirusa HIV: deklarowany poziom doświadczanego stresu nie miał przełożenia na późniejszą zachorowalność na AIDS w badanej grupie – mówi dr Tomasz Witkowski, psycholog, epistemolog psychologii i pisarz.

TYGODNIK.TVP.PL: Wywraca pan naszą wiedzę do góry nogami. „Psychologowie wysyłani do ofiar katastrof czy zamachów najczęściej im szkodzą.(…) To katastroficzny biznes” – czytam w najnowszym, trzecim tomie pana książki „Zakazana psychologia”. Skąd ta teza?

TOMASZ WITKOWSKI: Tak wynika z poważnych badań. Czy pamięta pani 11 września 2001 roku? Ludzie płonęli żywcem lub wyskakiwali z walących się wież World Trade Center. Zamach na miarę apokalipsy pochłonął prawie 3 tysiące ofiar. Tym, którzy przetrwali lub utracili bliskich na pomoc bardzo szybko ruszyła wtedy armia psychologów i psychoterapeutów. Szacuje się, że na nowojorskie zgliszcza przybyło ich kilka tysięcy. Przez wiele lat monitorowano potem stan psychiczny świadków zamachu, ocalałych ofiar i ich rodzin, aż powstał słynny raport zatytułowany „Ten years later”, który przyniósł szok.

Co było w nim szokującego?

Z raportu wynika, że osoby, które otrzymały pomoc psychologów poradziły sobie z traumą dużo gorzej niż te, które nie były jej beneficjentami. Badanie na tysiącach osób dowiodło zatem, że stosowana bezkrytycznie na całym niemal świecie metoda interwencji pokryzysowej jest nieskuteczna, a nawet szkodliwa.

Jaka to metoda?

Debriefing psychologiczny. Tuż po traumatycznym doświadczeniu, podczas jednej lub kilku sesji terapeutycznych, psycholog lub ratownik medyczny rozmawia z ofiarą zdarzenia analizując to, co przeżyła. Psychologowie mówią, że „przepracowuje się” emocje tej osoby. Tymczasem okazało się, że takie pogłębianie i intensywne mielenie świeżo przebytych, traumatycznych wydarzeń nie pozwala emocjom wygasnąć lecz przeciwnie: utrwala je.

Czytaj całość klikając TUTAJ

O podobnych zagadnieniach więcej w trzecim tomie Zakazanej Psychologii. 

 

ZAKAZANA PSYCHOLOGIA. 

O CNOTACH, PRZYWARACH I UCZYNKACH MAŁYCH WIELKICH UCZONYCH – TOM III

Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”

Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!

Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM

Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
Przeczytaj recenzję na blogu:
Posłuchaj rozmowy o książce przeprowadzonej przez red. Jakuba Jamrozka i wyemitowanej w radiowej Czwórce:
Obejrzyj poprzednie rozmowy w Racjonalista.tv:

Przeczytaj recenzję:
mala-psychologia-logo-final-2018Przeczytaj wywiad poświęcony zagadnieniom poruszanym w książce:

Recenzja mojej książki w „The Skeptical Intelligencer”

Prof. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – zrecenzował książkę w pierwszym tegorocznym numerze. Zapraszam do lektury!

Psychology Led Astray to dobrze i przystępnie napisana książka oparta na gruntownie przeprowadzonych badaniach. Trudno przecenić znaczenie tematu, który porusza.
Znalezione obrazy dla zapytania michael heapProf. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – Skeptical Intelligencer zrecenzował książkę w pierwszym tegorocznym numerze. Zapraszam do lektury!  

Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy by Tomasz Witkowski, Boca Raton, FL: BrownWalker Press, 2016, pp 276 + xiii. ISBN-10: 1-62734-609-0; ISBN-13: 978-1-62734-609-2.

What is going wrong with Psychology and why is it so vulnerable to so many unproven, unscientific and all-too-often weird ideas and practices? ______________________________________________________________________________________________________ Reviewed by Michael Heap Speaking as someone who has worked as a psychologist for the last 47 years it may come as no surprise for me to defend psychology as a worthy field of study. Like all disciplines it is vulnerable to quirky ideas, questionable practices, and pseudoscientific claims, but more so than the hard sciences because of the nature of the subject matter, about which everyone can have his or her opinions and theories, some of them strongly held. A Psychology degree, thousands of which are handed out annually by universities, in itself offers no guarantee that the holder is endowed with the discipline required to adhere to a rational understanding of the human mind, its capabilities and its afflictions. Psychological research is particularly vulnerable to a malaise that is now acknowledged to affect many fields of study involving human subjects, namely unreliability; experiments and other forms of investigation are often badly designed and conducted, and the results poorly analysed and improperly interpreted. One force responsible for this lamentable state of affairs is the requirement on most university staff to maintain a decent flow of research publications. Hence convenience will play an important role in choice of research topics and human volunteers to be studied (usually undergraduate students). The inevitable result is that thousands of research papers in hundreds of journals are published annually, most are hardly ever read, and what limited attempts are made to replicate the findings all too often end in failure. Applied psychology (clinical, educational, forensic, occupational, etc.) is no less a dodgy business, more revealingly so in the present climate of accountability to a strong and reliable evidence base. All of this does not discredit Psychology as an academic and applied discipline, vital in the prospectus offered by any university worth its salt, likewise in medical and educational services, civil and criminal justice systems, and many other important spheres of public life. But Psychology is something people do and when it goes seriously wrong it is largely because of the way people are doing it and the political, social and economic contexts in which they operate. The author of Psychology Led Astray would agree, I am sure, with the above sentiments. Tomasz Witkowski is himself a psychologist (and a founding member of the Polish Skeptics Club) who, with his colleague Maciej Zatonoski, has already published a highly critical account of the numerous failings and scandals that have plagued psychology over the years (note 1). In fairness, as is the case with the present book, some of the topics covered could equally well have been included in a book titled ‘Psychiatry Led Astray’. Also some of the dubious and even harmful therapeutic practices that are discussed would receive short shrift from most mainstream psychologists, psychiatrists and medical practitioners in general. But not all of them, it seems, and there are cultural and national variations in the extent to which this is so. The material covered in the book is divided into three parts. Part I asks the question ‘Is Psychology a Cargo Cult Science?’ and is a critique of important ways in which modern psychology has developed. The term ‘cargo cult’ was used in an address by physicist Richard Feynman in 1974 at the California Institute of Technology as a criticism of contemporary social sciences. He compared the ways in which social scientists emulate their colleagues in the physical sciences to the cargo cults that developed amongst people in the South Seas during and after World War II through their contact with the west. For example, having witnessed aeroplanes landing and bringing lots of desirable cargo to their islands, they made their own runways and lit fires along the sides, constructed airports made of wood, radios made of coconuts and straw, and so on. Of course any hoped-for material benefits of doing all this never appeared (note 2). The chapters in Part I largely concern the failings of modern psychological research as I have briefly outlined in the first paragraph of this review. There is also a chapter on research into stress and its supposedly deleterious effect on physical health. The gist is that the most well-constructed research suggests that claims for such a link (which seem to represent current orthodoxy) are at least overblown and may even have been discredited. Informed readers may be divided on this assertion. A particular point that the author makes made me sit up. It is that, at least from the standpoint of research, Psychology has all-but ceased to be the Science of Behaviour. The basis for this claim is the declining number of research papers that involve the direct observation of behaviour. The author quotes social psychologist Roy Baumeister lamenting the decline in research papers in which observable behaviour is the dependent variable in favour of those using introspective measures and scores on questionnaires. Several reasons are cited and Witowski includes convenience and the demands on researchers to be prolific in their publications (see my earlier comments. I was pleased (because I have often pondered on this paradox) to read the author’s remarks about how the growth in the number of professionals and the resources dedicated to the needs of people with mental health problems has been matched by an increase in the number of people diagnosed with these problems. Naively one would predict that the former would lead to a decline in the latter. A range of dubious, unsupported and discredited (though still thriving) treatments and therapeutic practices and diagnostic categories are covered in Parts II and III of the book (Part III being devoted to children’s problems and needs). Throughout these sections the author repeatedly returns to the analogy of cargo cults, which some readers may feel is somewhat overworked at times. The material covered in Part II comprises the following: the syndrome known as ‘adult children of alcoholics’; the Simonton visualisation method for cancer patients; and psychological debriefing following trauma (which research has revealed to be more harmful than beneficial). The section ends with a chapter titled ‘Experimental therapy patient’s handbook’; this provides guidelines for people who are considering undergoing some form of therapy. The chapters in Part III cover the Doman-Delacato for the treatment of neurodevelopmental disorders and other children’s disabilities; the pseudoscience of educational kinesiology (‘Brain Gym®’); certain ‘attachment therapies’, including holding therapy; and dolphin therapy. Psychology Led Astray is a well-written, readable and thoroughly researched book. Two criticisms are that, as with Psychology Gone Wrong, there is no index and the referencing system could be more reader-friendly. Nevertheless, the importance of its subject matter is difficult to overstate. Anyone who is concerned, however remotely, with the study of human psychology and the treatment of psychological difficulties and disorders (and this includes potential patients and their families – i.e. just about anyone) should familiarise themselves with the information in this book. Note
  1. Tomasz Witkowski and Maciej Zatonoski (2015) Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy, Boca Raton FL: BrownWalker Press. (Reviewed in the Skeptical Intelligencer, 19, 2018 (3), 1.
  2. I personally think that the metaphor is very apt when comparing the diagnostic classification systems of psychiatry with those of medicine generally, something covered by the author in his first chapter.

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prof. Scott Lilienfeld o „Psychology Led Astray”

 Jeden z najbardziej znanych na świecie sceptycznych psychologów, prof. Scott Lilienfeld tak napisał o Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy:
An entertaining but extremely important romp through the often wild and wacky world of unsupported and dangerous psychotherapies.  This greatly needed book makes the point that although much of contemporary psychology is grounded in solid science, pseudoscientific elements lurking within this field remain alive and well.  In this respect, this book is a powerful wake-up call to mental health consumers, professionals, and researchers alike. Scott O. Lilienfeld,  Samuel Candler Dobbs Professor of Psychology, Emory University (Atlanta); Editor, Clinical Psychological Science
 3

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Kiedy pomoc psychologa może zaszkodzić?

W cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM audycja prowadzona przez redaktora naukowego FOCUS – Jana Stradowskiego. Oto jak pisze o audycji:

  Kiedy pomoc psychologa może zaszkodzić? [BLOG]W cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM audycja prowadzona przez redaktora naukowego FOCUS – Jana Stradowskiego. Oto jak pisze o audycji:  
Wypadek samochodowy, trzęsienie ziemi, atak terrorystyczny – takie zdarzenia mogą zostawić trwałe ślady w psychice. Jednak badania pokazują, że większość z nas dobrze sobie radzi z traumą. Odpowiada za to zjawisko tzw. rezyliencji. Już w latach 40. XX wieku amerykańscy lekarze zaobserwowali, że część osób chorych psychicznie całkiem nieźle radzi sobie w życiu. Zakładali rodziny, podejmowali pracę i mieli wysoki poziom poczucia osobistego szczęścia. Okazało się, że odporność psychiczna człowieka jest całkiem spora. „Nie chodzi o to, żeby nigdy nie upaść, tylko by szybko i w miarę skutecznie się podnosić. Nie być ołowianym żołnierzykiem, lecz wańką-wstańką” – mówi doc. Tomasz Ochinowski z Katedry Psychologii i Socjologii Zarządzania na Uniwersytecie Warszawskim w artykule „Jak się nie dać przeciwnościom losu“. Jednak część osób, które przeżyły traumę cierpi potem na zaburzenia takie jak zespół stresu pourazowego (PTSD). Jak i kiedy pomagać takim ludziom? Okazuje się, że nie należy tego robić bardzo szybko. Pomoc psychologiczna w formie terapii takiej jak np. debriefing, udzielona tuż po traumatycznym wydarzeniu może nie tylko nie pomóc, ale wręcz zaszkodzić pacjentom. Tak było m.in. w przypadku osób, które przeżyły atak na World Trade Center 11 września 2001 r. Kiedy więc nieść pomoc ofiarom traumy i jak powinna ona wyglądać? O to zapytam moich gości w studiu TOK FM: dr Agnieszkę Popiel, psychiatrę i psychoterapeutkę z Uniwersytetu SWPS i programu TRAKT Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr. Tomasza Witkowskiego, psychologa, pisarza, autora książek z serii „Zakazana psychologia” („Psychology Gone Wrong”), przedstawicielaKlubu Sceptyków Polskich. Uwaga – ważna wiadomość. Program TRAKT jest otwarty dla osób, które mają problemy psychologiczne po wypadku drogowym. W jego ramach można bezpłatnie otrzymać diagnozę i fachową terapię w wielu miastach w Polsce. Szczegóły – na stroniewww.wypadki-drogowe.pl Przy okazji polecam archiwalne audycje o stresie, terapii depresji przez internet, racjonalnym myśleniu i korzyściach z porażek. Nowego odcinka „Człowieka 2.0” możecie posłuchać 230 kwietnia po godz. 20 na antenie Radia TOK FM. Później będzie dostępny jako podcast na stronie archiwum audycji oraz w aplikacji mobilnej TOK FM. Kompletny spis odcinków znajdziecie na stronie WikiRadia. Zapraszam!
 
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychobiznes na zgliszczach i traumatyczna turystyka

To tytuł wykładu poświęconego sposobom pomocy psychologicznej udzielanej ofiarom katastrof. Podczas wykładu spróbuję odpowiedzieć na pytania: – Jak powstała idea debriefingu psychologicznego? – Jaka jest jego efektywność? – Co robili psychologowie na zgliszczach World Trade Center? – Co zaskoczyło uczonych 10 lat po WTC? – Czy psychologowie są potrzebni na miejscu katastrof? – Debriefing dzisiaj. Wykład zorganizowany został przez Klub Sceptyków Polskich i  Psyche Books & Cafe w Warszawie, ul. Chodakowska 19/31 (Budynek SWPS).  Piątek, 22 kwietnia, godz. 18:00, wstęp wolny, serdecznie zapraszam! Obraz1
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Szeptuchy, czarownice i zaklinacze” – rozmowa na temat pseudonauki w „Wysokich Obcasach Ekstra”

picture_248

W najnowszym numerze Wysokich Obcasów Extra, rozmowa na temat pseudonauki  przeprowadzona ze mną przez redaktora Grzegorza Giedrysa. Wszystkich zainteresowanych lekturą zachęcam do kliknięcia na link: Artykuł ,,Szeptuchy, czarownice i zaklinacze”

Tych, których temat zafrapował zachęcam do lektury mojej książek poświęconych podobnej tematyce:   Zakazana psychologia. Tom 1. Pomiędzy nauką a szarlatanerią - Witkowski Tomasz  Zakazana psychologia. Tom 2 - Witkowski Tomasz  
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.