Przeskocz do treści

W obronie rozumu

Tomasz Witkowski – psycholog, eseista, prozaik

  • O mnie
    • Moje książki
    • Proza literacka
    • Naukowe
    • Popularnonaukowe
    • W mediach
    • Wykłady i debaty
    • Nagrody i wyróżnienia
    • Moje wyprawy
  • Blog
  • Tematy
    • Proza
    • Psychologia
    • Psychoterapia
    • Nauka
    • Pseudonauka
    • Kultura i społeczeństwo
    • Ewolucja i natura człowieka
  • Książki
    • Powieści
      • Defekt
      • Tryptyk haniebny
    • Eseje
      • Zawracanie statków głupców
      • Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć
    • Popularnonaukowe
      • Giganci psychologii
      • Zakazana psychologia (t. 1–3)
      • Psychoterapia bez makijażu
      • Inteligencja makiaweliczna
      • Psychologia kłamstwa
      • Psychomanipulacje
    • Podręczniki
      • Psychologia dla trenerów
      • Podręcznik trenera
      • Psychologia konfliktów
      • Dobór personelu
      • Nowoczesne metody doboru i oceny personelu
    • Books in English
      • Recipe for a 21st-Century Children’s Crusade
      • Fads, Fakes, and Frauds
      • Shaping Psychology
      • Psychology Led Astray
      • Psychology Gone Wrong
    • Wszystkie książki »
  • Historia pewnej prowokacji
  • Stary blog
  • Kontakt
  • English version

Tag: psychobiznes

Trzecia rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu” w Racjonalista.tv

Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć), później ukazała się druga (kliknij aby obejrzeć).

Trzecia rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu” w Racjonalista.tv
Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć), później ukazała się druga (kliknij aby obejrzeć). Dzisiaj kolejna z zaplanowanego cyklu. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

Czy psychoterapia może poważnie zaszkodzić pacjentowi? Tomasz Witkowski i Jacek Tabisz

Wszystkich żądnych krytyki i hejtu zapraszam niezmiennie do mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów. Jestem przekonany, że ułatwi wam zadanie. Więcej informacji o książce, linki do fragmentów, opinie o książce, artykuły prasowe i audycje radiowe, po kliknięciu w okładkę książki.

Zamów książkę

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 28 kwietnia, 201816 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi negatywne skutki psychoterapii, psychoanaliza, psychobiznes, Psychoterapia, Psychoterapia bez makijażu, terapeutyczne niepowodzenia, wywiady i podcasty7 komentarzy do Trzecia rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu” w Racjonalista.tv

Kolejna rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu” w Racjonalista.tv

Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć) Dzisiaj kolejna z zaplanowanego cyklu.

Kolejna rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu” w Racjonalista.tv
Kilka tygodni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. (kliknij żeby obejrzeć) Dzisiaj kolejna z zaplanowanego cyklu. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

Psychoterapia – jak często leczy, jak często szkodzi? Dr Tomasz Witkowski i Jacek Tabisz

Wszystkich żądnych krytyki i hejtu zapraszam niezmiennie do mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów. Jestem przekonany, że ułatwi wam zadanie. Więcej informacji o książce, linki do fragmentów, opinie o książce, artykuły prasowe i audycje radiowe, po kliknięciu w okładkę książki.

Zamów książkę

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 20 kwietnia, 201816 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi negatywne skutki psychoterapii, psychoanaliza, psychobiznes, Psychoterapia, Psychoterapia bez makijażu, terapeutyczne niepowodzenia, wywiady i podcasty2 komentarze do Kolejna rozmowa o „Psychoterapii bez makijażu” w Racjonalista.tv

„Psychoterapia bez makijażu” w Racjonalista.tv

Kilka dni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów na temat mojej nowej książki „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. W kolejnych rozmowach wezmą udział również osoby, z którymi przeprowadziłem składające się na książkę wywiady.

„Psychoterapia bez makijażu” w Racjonalista.tv
Wstrząsające opowieści o złowrogiej rzeczywistości, której na co dzień nie mamy możliwości zobaczyć. Non-fiction, choć chciałoby się wierzyć, że to tylko literacka fikcja.

Konrad Szołajski reżyser i scenarzysta filmowy

Kilka dni temu Jacek Tabisz z Racjonalista.tv przeprowadził ze mną pierwszą z cyklu zaplanowanych rozmów, na temat mojej nowej książki Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. W kolejnych rozmowach wezmą udział również osoby, z którymi przeprowadziłem składające się na książkę wywiady. O książce pisałem już kilkakrotnie, zamieszczałem też na blogu jej fragmenty. W poprzednich wpisach można znaleźć fragment rozmowy z pacjentem oraz z prof. Jerzym Aleksandrowiczem, w którym omawialiśmy problemy poruszone przez pierwszego pacjenta. Następnie opublikowałem  fragment rozmowy z pacjentką Paulą i rozmowę z Mają Filipiak komentującą przypadek Pauli. Trzeci przypadek został omówiony w rozmowie przeprowadzonej z Andrzejem Śliwerskim – psychoterapeutą behawioralno-poznawczym. Ostatni z dotychczas opublikowanych fragmentów opowiada historię Michała. Zapraszam serdecznie do obejrzenia i wysłuchania rozmowy o książce, jak również do lektury materiałów archiwalnych.  
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 3 lutego, 201816 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi negatywne skutki psychoterapii, psychoanaliza, psychobiznes, Psychoterapia, Psychoterapia bez makijażu, terapeutyczne niepowodzenia, wywiady i podcasty5 komentarzy do „Psychoterapia bez makijażu” w Racjonalista.tv

CHARAKTERY – 10 jubileusz hipokryzji

Dokładnie 10 lat temu w magazynie Charaktery ukazał się artykuł autorstwa Renaty Aulagnier zatytułowany Wiedza prosto z pola zawierający kompletne pseudonaukowe bzdury.

CHARAKTERY – 10 jubileusz hipokryzji
Dokładnie 10 lat temu w magazynie Charaktery ukazał się artykuł autorstwa Renaty Aulagnier zatytułowany Wiedza prosto z pola zawierający kompletne pseudonaukowe bzdury. W rzeczywistości autorem artykułu byłem ja sam, a swoją prowokacją chciałem zwrócić uwagę, na fakt, że czasopismo to, mimo utytułowanej Rady Naukowej i wielokrotnych zapewnień o naukowym podejściu do prezentowanych treści, karmi czytelników pseudonaukową papką.[1] Po zdemaskowaniu przeze mnie prowokacji posypały się na moją głowę gromy. Większość oskarżeń kierowanych pod moim adresem miała charakter etyczny. Szybko zasłużyłem sobie na miano oszusta, specjalisty od manipulacji (możecie o tym przeczytać nawet w Wikipedii), porównywany byłem do agentów ABW, CBA, CIA.  Jednocześnie redakcja Charakterów wykreowała swój obraz jako ofiary tego niecnego manipulanta, zapewniając swoich czytelników, że dołożą wszelkich starań, aby uniknąć wprowadzania w błąd swoich czytelników. Czy spełniła swoje obietnice? Cóż,  przez 10 lat nie opublikowali sprostowania merytorycznego zawartych w artykule bzdur. Przez 10 lat od zdemaskowania przeze mnie prowokacji numer czasopisma zawierający bzdurny artykuł jest w ciągłej sprzedaży (http://sklep.charaktery.eu/charaktery-10-2007.html). Zamawiając egzemplarz Charakterów z października 2007 roku nie znajdziecie ani w kopercie, ani w samym czasopiśmie jakiegokolwiek sprostowania. Szafarze ocen moralnych zachłystujący się swoim oburzeniem nie mają najmniejszych skrupułów, aby przez dziesięć lat wprowadzać w błąd kolejnych czytelników skwapliwie przyjmując po 7 złotych za egzemplarz tego stęchłego numeru. Sprawdziłem to dokładnie i opisałem ponad rok temu na swoim blogu w poście zatytułowanym Pecunia non olet.  To jednak nie koniec hipokryzji. Ponad rok temu informację o tym, że Charaktery nadal bez jakiegokolwiek sprostowania sprzedają ów archiwalny egzemplarz, przesłałem do większości członków rady naukowej Charakterów oraz do uczonych zaangażowanych wówczas w dyskusję nad prowokacją.[2]  Na dwadzieścia kilka wysłanych wiadomości otrzymałem tylko dwie odpowiedzi. Jeden z autorów zapewniał, że myśli podobnie jak ja, drugi oświadczył, że porozmawia o tej sprawie z innymi członkami rady naukowej. Historia ta nie byłaby pełna bez refleksji sprzed wielu lat:
W czasach, gdy wszystko spadło w cenie – i honor i mądrość i odwaga – gdzie skryć się przed zgrają napastliwych? Jak uchronić siebie przed śmieciarzami dusz zaludniającymi ekrany, stronice gazet i książek?

Bogdan Białek, redaktor naczelny „Charakterów”

[1] Czytelnicy, którzy nigdy o mojej prowokacji nie słyszeli, mogą przeczytać więcej na jej temat tutaj: https://web.archive.org/web/2019/http://www.tomaszwitkowski.pl/dawny-blog/page0.html [2] Dyskusji tej poświęcono cały 4 numer Psychologii Społecznej z 2008 roku.
Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 14 października, 201715 listopada, 2026Kategorie PseudonaukaTagi Charaktery, prowokacja, psychobiznes, Psychologia, zakazana psychologia3 komentarze do CHARAKTERY – 10 jubileusz hipokryzji

Tylko małe dzieci wierzą, że jeśli zakryją oczy, to stają się niewidoczne dla innych

Tylko małe dzieci wierzą, że jeśli zakryją oczy, to stają się niewidoczne dla innych
29 maja na łamach „Dużego Formatu” ukazał się wstrząsający w swojej wymowie reportaż Ewy Kalety  „Przytulam panią wirtualnie. Co wolno podczas psychoterapii?”. Pokazał on ogrom niepotrzebnego cierpienia i zmarnowanych lat życia, które stały się udziałem dwóch pacjentek psychoterapeutycznych. We mnie reportaż obudził przede wszystkim współczucie dla tych osób, a następnie żal i wstyd, że przedstawiciele mojego zawodu dopuszczają się tak haniebnych czynów. Wynikiem tej mieszanki uczuć stało się dojmujące poczucie bezsilności wynikające z przekonania, że przedstawione w reportażu ofiary nie doczekają się jakiegokolwiek zadośćuczynienia, zaś opisywani psychoterapeuci pozostaną bezkarni i dalej będą w podobny sposób praktykować.
Historia tego reportażu nie skończyła się jednak po jego opublikowaniu. Dwa tygodnie później na łamach „Dużego Formatu” ukazał się list Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej komentujący reportaż Ewy Kalety, który zatytułowano „To nie była psychoterapia”. Nie pamiętam kiedy ostatnio czułem tak ogromny niesmak, jak podczas lektury wspomnianego listu. Powodów było kilka…
Przeczytaj cały tekst klikając TUTAJ

Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 29 czerwca, 201716 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi kodeks etyczny psychoterapeuty, negatywne skutki psychoterapii, psychobiznes, Psychoterapia, terapia psychodynamiczna, zła psychoterapia2 komentarze do Tylko małe dzieci wierzą, że jeśli zakryją oczy, to stają się niewidoczne dla innych

Co wolno psychoterapeucie?

W poniedziałek 29 maja „Gazeta Wyborcza” w dodatku „Magazyn Reporterów – Duży Format” opublikowała obszerny materiał poświęcony nadużyciom w psychoterapii autorstwa Ewy Kalety. W pierwszym, artykule zatytułowanym: Przytulam panią wirtualnie. Co wolno podczas psychoterapii?

Co wolno psychoterapeucie?
W poniedziałek 29 maja „Gazeta Wyborcza” w dodatku „Magazyn Reporterów – Duży Format” opublikowała obszerny materiał poświęcony nadużyciom w psychoterapii autorstwa Ewy Kalety. W pierwszym, artykule zatytułowanym: Przytulam panią wirtualnie. Co wolno podczas psychoterapii? autorka opisuje dwie dość przerażające historie terapeutyczne. Lektura godna polecenia wszystkim tym, którzy mają wyobrażenie psychoterapii stworzone przez przekazy marketingowe okraszone zachwytami zadowolonych pacjentów. Głównemu artykułowi towarzyszą dwa komentarze, które dopełniają obrazu całości. Pierwszy z nich, to moja rozmowa z autorką artykułu zatytułowana: Psycholog Tomasz Witkowski: Jak odróżnić dobrego psychoterapeutę od złego? Drugi komentarz wygłosił psychoterapeuta i psychiatra Prof. Bogdan de Barbaro: W zawodzie psychoterapeuty nie ma kodeksu, nie ma ustawy Kilka lat temu krytykowałem „Gazetę Wyborczą”‚ za bezrefleksyjne propagowanie marketingowej akcji „Mam terapeutę”. Dzisiaj dziękuję redakcji za dostrzeżenie problemów związanych z psychoterapią i opublikowanie materiału, który urealnia jej – często zbyt wyretuszowany – obraz.  


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 3 czerwca, 201716 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi etyka psychoterapii, kodeks etyczny psychologa, kodeks etyczny terapeuty, nadużycia w psychoterapii, negatywne wyniki psychoterapii, psychobiznes, Psychoterapia, ustawa o zawodzie psychologa8 komentarzy do Co wolno psychoterapeucie?

Recenzja mojej książki w „The Skeptical Intelligencer”

Prof. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – zrecenzował książkę w pierwszym tegorocznym numerze. Zapraszam do lektury!

Recenzja mojej książki w „The Skeptical Intelligencer”
Psychology Led Astray to dobrze i przystępnie napisana książka oparta na gruntownie przeprowadzonych badaniach. Trudno przecenić znaczenie tematu, który porusza.
Znalezione obrazy dla zapytania michael heapProf. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – Skeptical Intelligencer zrecenzował książkę w pierwszym tegorocznym numerze. Zapraszam do lektury!  

Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy by Tomasz Witkowski, Boca Raton, FL: BrownWalker Press, 2016, pp 276 + xiii. ISBN-10: 1-62734-609-0; ISBN-13: 978-1-62734-609-2.

What is going wrong with Psychology and why is it so vulnerable to so many unproven, unscientific and all-too-often weird ideas and practices? ______________________________________________________________________________________________________ Reviewed by Michael Heap Speaking as someone who has worked as a psychologist for the last 47 years it may come as no surprise for me to defend psychology as a worthy field of study. Like all disciplines it is vulnerable to quirky ideas, questionable practices, and pseudoscientific claims, but more so than the hard sciences because of the nature of the subject matter, about which everyone can have his or her opinions and theories, some of them strongly held. A Psychology degree, thousands of which are handed out annually by universities, in itself offers no guarantee that the holder is endowed with the discipline required to adhere to a rational understanding of the human mind, its capabilities and its afflictions. Psychological research is particularly vulnerable to a malaise that is now acknowledged to affect many fields of study involving human subjects, namely unreliability; experiments and other forms of investigation are often badly designed and conducted, and the results poorly analysed and improperly interpreted. One force responsible for this lamentable state of affairs is the requirement on most university staff to maintain a decent flow of research publications. Hence convenience will play an important role in choice of research topics and human volunteers to be studied (usually undergraduate students). The inevitable result is that thousands of research papers in hundreds of journals are published annually, most are hardly ever read, and what limited attempts are made to replicate the findings all too often end in failure. Applied psychology (clinical, educational, forensic, occupational, etc.) is no less a dodgy business, more revealingly so in the present climate of accountability to a strong and reliable evidence base. All of this does not discredit Psychology as an academic and applied discipline, vital in the prospectus offered by any university worth its salt, likewise in medical and educational services, civil and criminal justice systems, and many other important spheres of public life. But Psychology is something people do and when it goes seriously wrong it is largely because of the way people are doing it and the political, social and economic contexts in which they operate. The author of Psychology Led Astray would agree, I am sure, with the above sentiments. Tomasz Witkowski is himself a psychologist (and a founding member of the Polish Skeptics Club) who, with his colleague Maciej Zatonoski, has already published a highly critical account of the numerous failings and scandals that have plagued psychology over the years (note 1). In fairness, as is the case with the present book, some of the topics covered could equally well have been included in a book titled ‘Psychiatry Led Astray’. Also some of the dubious and even harmful therapeutic practices that are discussed would receive short shrift from most mainstream psychologists, psychiatrists and medical practitioners in general. But not all of them, it seems, and there are cultural and national variations in the extent to which this is so. The material covered in the book is divided into three parts. Part I asks the question ‘Is Psychology a Cargo Cult Science?’ and is a critique of important ways in which modern psychology has developed. The term ‘cargo cult’ was used in an address by physicist Richard Feynman in 1974 at the California Institute of Technology as a criticism of contemporary social sciences. He compared the ways in which social scientists emulate their colleagues in the physical sciences to the cargo cults that developed amongst people in the South Seas during and after World War II through their contact with the west. For example, having witnessed aeroplanes landing and bringing lots of desirable cargo to their islands, they made their own runways and lit fires along the sides, constructed airports made of wood, radios made of coconuts and straw, and so on. Of course any hoped-for material benefits of doing all this never appeared (note 2). The chapters in Part I largely concern the failings of modern psychological research as I have briefly outlined in the first paragraph of this review. There is also a chapter on research into stress and its supposedly deleterious effect on physical health. The gist is that the most well-constructed research suggests that claims for such a link (which seem to represent current orthodoxy) are at least overblown and may even have been discredited. Informed readers may be divided on this assertion. A particular point that the author makes made me sit up. It is that, at least from the standpoint of research, Psychology has all-but ceased to be the Science of Behaviour. The basis for this claim is the declining number of research papers that involve the direct observation of behaviour. The author quotes social psychologist Roy Baumeister lamenting the decline in research papers in which observable behaviour is the dependent variable in favour of those using introspective measures and scores on questionnaires. Several reasons are cited and Witowski includes convenience and the demands on researchers to be prolific in their publications (see my earlier comments. I was pleased (because I have often pondered on this paradox) to read the author’s remarks about how the growth in the number of professionals and the resources dedicated to the needs of people with mental health problems has been matched by an increase in the number of people diagnosed with these problems. Naively one would predict that the former would lead to a decline in the latter. A range of dubious, unsupported and discredited (though still thriving) treatments and therapeutic practices and diagnostic categories are covered in Parts II and III of the book (Part III being devoted to children’s problems and needs). Throughout these sections the author repeatedly returns to the analogy of cargo cults, which some readers may feel is somewhat overworked at times. The material covered in Part II comprises the following: the syndrome known as ‘adult children of alcoholics’; the Simonton visualisation method for cancer patients; and psychological debriefing following trauma (which research has revealed to be more harmful than beneficial). The section ends with a chapter titled ‘Experimental therapy patient’s handbook’; this provides guidelines for people who are considering undergoing some form of therapy. The chapters in Part III cover the Doman-Delacato for the treatment of neurodevelopmental disorders and other children’s disabilities; the pseudoscience of educational kinesiology (‘Brain Gym®’); certain ‘attachment therapies’, including holding therapy; and dolphin therapy. Psychology Led Astray is a well-written, readable and thoroughly researched book. Two criticisms are that, as with Psychology Gone Wrong, there is no index and the referencing system could be more reader-friendly. Nevertheless, the importance of its subject matter is difficult to overstate. Anyone who is concerned, however remotely, with the study of human psychology and the treatment of psychological difficulties and disorders (and this includes potential patients and their families – i.e. just about anyone) should familiarise themselves with the information in this book. Note
  1. Tomasz Witkowski and Maciej Zatonoski (2015) Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy, Boca Raton FL: BrownWalker Press. (Reviewed in the Skeptical Intelligencer, 19, 2018 (3), 1.
  2. I personally think that the metaphor is very apt when comparing the diagnostic classification systems of psychiatry with those of medicine generally, something covered by the author in his first chapter.

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 5 kwietnia, 201715 listopada, 2026Kategorie NaukaTagi cargo cult science, dark sides of psychotherapy, dark sides of science, debriefing, etyka naukowa, forbidden psychology, neuronauka, Pseudonauka, pseudoscience, psychobiznes, psychology led astray, Psychoterapia, radzenie sobie ze stresem, skeptical intelligencer, stres, stres a zdrowieZostaw komentarz na temat Recenzja mojej książki w „The Skeptical Intelligencer”

Prof. Scott Lilienfeld o „Psychology Led Astray”

Prof. Scott Lilienfeld o „Psychology Led Astray”
 Jeden z najbardziej znanych na świecie sceptycznych psychologów, prof. Scott Lilienfeld tak napisał o Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy:
An entertaining but extremely important romp through the often wild and wacky world of unsupported and dangerous psychotherapies.  This greatly needed book makes the point that although much of contemporary psychology is grounded in solid science, pseudoscientific elements lurking within this field remain alive and well.  In this respect, this book is a powerful wake-up call to mental health consumers, professionals, and researchers alike. Scott O. Lilienfeld,  Samuel Candler Dobbs Professor of Psychology, Emory University (Atlanta); Editor, Clinical Psychological Science
KUP TERAZ!
 3

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 5 stycznia, 201715 listopada, 2026Kategorie NaukaTagi cargo cult science, debriefing, forbidden psychology, nierzetelność naukowa, Pseudonauka, pseudoscience, psychobiznes, psychology gone wrong, psychology led astray, Psychoterapia, psychotherapy, radzenie sobie ze stresem, sceptycyzm, scott lilienfeld, stres, stres a zdrowie, zakazana psychologiaZostaw komentarz na temat Prof. Scott Lilienfeld o „Psychology Led Astray”

Pecunia non olet

Było zimne kwietniowe popołudnie, kiedy otrzymałem wiadomość z Nowej Zelandii od pewnego naukowca zajmującego się oszustwami naukowymi. Prosił mnie o przesłanie oryginalnego artykułu z Charakterów z moją prowokacją sprzed niemal dziewięciu lat.

Pecunia non olet
Było zimne kwietniowe popołudnie, kiedy otrzymałem wiadomość z Nowej Zelandii od pewnego naukowca zajmującego się oszustwami naukowymi. Prosił mnie o przesłanie oryginalnego artykułu z Charakterów z moją prowokacją sprzed niemal dziewięciu lat.[1] Już to powątpiewał w jego prawdziwość nie mogąc go nigdzie znaleźć, już to kierowała nim bezwzględna rzetelność kogoś, kto na co dzień ma do czynienia z jej brakiem – rozmyślnym lub niezamierzonym. Ponieważ artykuł mam tylko w wersji papierowej i w postaci maszynopisu, postanowiłem sprawdzić, czy nie znajdę go gdzieś opublikowanego w sieci. Po wpisaniu w wyszukiwarce tytułu artykułu: „Wiedza prosto z pola” pojawiły się moje strony internetowe z opisem prowokacji oraz, ku mojemu zdziwieniu, strona Charakterów, na której można było przeczytać krótkie fragmenty artykułów zamieszczonych w tym numerze oraz… link umożliwiający zakup tego archiwalnego numeru (http://sklep.charaktery.eu/charaktery-10-2007.html). Niezwłocznie złożyłem zamówienie, zapłaciłem 7 zł za egzemplarz z magazynu oraz 8 zł za przesyłkę i wkrótce otrzymałem informację o realizacji zamówienia. Po co kupiłem ponownie ten numer, choć mam go ciągle na półce? Po prostu nie wierzyłem, że redakcja Charakterów, która wówczas zarzuciła mi nieodwracalne i karygodne ich zdaniem wprowadzenie w błąd czytelników, może robić to samo przez kolejne dziewięć lat od czasu tamtej awantury. Byłem przekonany, że w przesyłce znajdę wydrukowaną informację o tym, że informacje zawarte w artykule „Wiedza prosto z pola” są niewiarygodne, że nie należy zjawisk tam opisanych traktować serio. O święta naiwności! Ani w kopercie, ani w samym czasopiśmie nie znalazłem kompletnie nic. Szafarze ocen moralnych zachłystujący się swoim oburzeniem nie mają najmniejszych skrupułów, aby przez dziewięć lat wprowadzać w błąd kolejnych czytelników skwapliwie przyjmując po 7 złotych za egzemplarz stęchłego numeru. Pecunia non olet – stwierdził Wespezjan, krytykowany za wprowadzenie w Cesarstwie Rzymskim podatku od toalet. Najwyraźniej redakcja Charakterów zgadza się dzisiaj w tej kwestii z cesarzem Wespezjanem choć jej przeprosiny i obietnice sprzed niemal dziewięciu lat zapowiadały nieco inne podejście:
Wszystkich Czytelników przepraszamy za zamieszczenie tego materiału. To nasza wina, popełniliśmy błędy. Błędy wynikające z nadmiernego zaufania do drugiego człowieka, także błędy wewnątrzredakcyjne, proceduralne. Za ich wykazanie Panu Tomaszowi Witkowskiemu dziękujemy. Ta sprawa pomoże nam wyeliminować słabości i poprawić jakość czasopisma. Kroki w tym kierunku już podjęliśmy[2]. „Prowokacja” spowodowała dyskusję o Charakterach, roli pisma oraz jego przesłaniu. Wzięli w niej udział nasi Czytelnicy, współpracujący z nami naukowcy, internauci. Za przekazane opinie, nawet te najbardziej krytyczne, dziękujemy. Zapewniamy, że wykorzystamy je opracowując strategię pisma na kolejne lata. Tak jak przez 11 lat istnienia Charakterów będziemy – we współpracy z najwybitniejszymi polskimi psychologami akademickimi i praktykami reprezentującymi różne orientacje i kierunki teoretyczne i praktyczne – popularyzować psychologię i jej dokonania[3].
Wówczas porównywany byłem do agentów ABW, CBA, CIA, a moją, wyciągniętą do współpracy, przy przygotowaniu sprostowań dla czytelników, dłoń, odtrącono w następujący sposób:
Pańskie deklaracje „pomocy redakcji” oraz odwoływanie się do „dobra czytelników” w świetle powyższego, oraz tego co Pan uczynił („prowokacja”) odbieram jako żart w bardzo złym guście. Następnych odpowiedzi na Pańską pocztę proszę nie oczekiwać[4].
Jakimż to gustem trzeba dysponować, aby przez blisko dziewięć lat kontynuować praktyki podobne do tych opisanych powyżej? A może to po prostu kolejna „pomyłka techniczna” lub „błąd proceduralny”? [1] Czytelnicy, którzy nigdy o mojej prowokacji nie słyszeli, mogą przeczytać więcej na jej temat tutaj: https://web.archive.org/web/2019/http://www.tomaszwitkowski.pl/page0.php [2] Pierwsza oficjalna wypowiedź redakcji, która pojawiła się na forum internetowym czasopisma po tym, jak został założony na nim wątek poświęcony Renacie Aulagnier. Wątek ten został przez redakcję usunięty, a tekst można dzisiaj przeczytać jedynie tutaj: http://web.archive.org/web/20071201041139/www.charaktery.com.pl/forum/816/Renata-Aulagnier-Wiedza-prosto-z-pola/wiadomosc/821/ Jest to tzw. maszyna czasu, czyli usługa oferowana przez Internet Archive – instytucję znajdującą się w San Francisco, która zajmuje się gromadzeniem i udostępnianiem archiwum rozmaitych zasobów multimedialnych. [3] B. Białek, Od Redaktora Naczelnego, „Charaktery”, Grudzień, 2007. [4] Korespondencja od redaktora naczelnego „Charakterów” – Bogdana Białka.
Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 30 Maj, 201615 listopada, 2026Kategorie NaukaTagi Charaktery, prowokacja, psychobiznes, Psychologia, zakazana psychologia1 komentarz do Pecunia non olet

Psychobiznes na zgliszczach i traumatyczna turystyka

Psychobiznes na zgliszczach i traumatyczna turystyka
To tytuł wykładu poświęconego sposobom pomocy psychologicznej udzielanej ofiarom katastrof. Podczas wykładu spróbuję odpowiedzieć na pytania: – Jak powstała idea debriefingu psychologicznego? – Jaka jest jego efektywność? – Co robili psychologowie na zgliszczach World Trade Center? – Co zaskoczyło uczonych 10 lat po WTC? – Czy psychologowie są potrzebni na miejscu katastrof? – Debriefing dzisiaj. Wykład zorganizowany został przez Klub Sceptyków Polskich i  Psyche Books & Cafe w Warszawie, ul. Chodakowska 19/31 (Budynek SWPS).  Piątek, 22 kwietnia, godz. 18:00, wstęp wolny, serdecznie zapraszam! Obraz1
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 18 kwietnia, 201616 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi Critical Incident Stress Debriefing, debriefing, dowody naukowe, Pseudonauka, psychobiznes, Psychologia, wtc, zakazana psychologia1 komentarz do Psychobiznes na zgliszczach i traumatyczna turystyka

Strzeżcie się psychobiznesu

Strzeżcie się psychobiznesu
OkładkaTo tytuł rozmowy przeprowadzonej ze mną przez redaktora Marcina Rotkiewicza i opublikowanej w Poradniku Psychologicznym Polityki. Zapraszam do lektury! Żeby przeczytać kliknij tutaj: Poradnik Psychologiczny  
Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nieznane's awatarAutor Tomasz WitkowskiOpublikowano 4 grudnia, 201516 listopada, 2026Kategorie PsychoterapiaTagi CBT, Doman-Delacato, neurolingwistyczne programowanie, Pseudonauka, psychoanaliza, psychobiznes, Psychoterapia, psychoterapia behawioralno -poznawcza, terapia więzi, ustawienia Hellingera, uzależnienie od terapii, zakazana psychologia5 komentarzy do Strzeżcie się psychobiznesu

Stronicowanie wpisów

Poprzednia strona Strona 1 Strona 2
Tomasz Witkowski

Tomasz Witkowski
psycholog, eseista, prozaik

O mnie · Moje książki

Moje najnowsze książki

Defekt – Tomasz Witkowski, okładka
Defekt (powieść, 2026)
Tryptyk haniebny – Tomasz Witkowski, okładka
Tryptyk haniebny (powieść, 2026)
Zawracanie statków głupców i inne eseje – Tomasz Witkowski, okładka
Zawracanie statków głupców i inne eseje (eseje, 2025)

Wpisz swój adres e-mail, aby subskrybować tego bloga i otrzymywać powiadomienia o nowych wpisach pocztą e-mail.

Dołącz do 216 innych subskrybentów

YouTube

Mój kanał na YouTube – w playlistach zebrałem nagrania moich rozmów i wystąpień: wywiady · wykłady · debaty · fragmenty audiobooków.

Facebook

Obserwuj mnie na Facebooku – piszę tam o nowych tekstach, książkach i spotkaniach.

Znajdź mnie

  • Wikipedia
  • YouTube
  • Facebook
  • LinkedIn
  • lubimyczytac.pl
  • Goodreads
  • Amazon (strona autora)
  • Google Scholar
  • ResearchGate
  • ORCID
  • English blog (Psychology Gone Wrong)

Najnowsze komentarze

michal's awatarmichal o Potyczek o Freuda ciąg da…
michal's awatarmichal o Potyczek o Freuda ciąg da…
ts's awatarts o Siedem procent odpowiedzialnoś…
Justyna Bogdanowicz's awatarJustyna Bogdanowicz o Defekt – premiera mojej…
Tomasz Witkowski's awatarTomasz Witkowski o Praca z energią to oszustwo?…

Archiwum

  • O mnie
    • Moje książki
    • Proza literacka
    • Naukowe
    • Popularnonaukowe
    • W mediach
    • Wykłady i debaty
    • Nagrody i wyróżnienia
    • Moje wyprawy
  • Blog
  • Tematy
    • Proza
    • Psychologia
    • Psychoterapia
    • Nauka
    • Pseudonauka
    • Kultura i społeczeństwo
    • Ewolucja i natura człowieka
  • Książki
    • Powieści
      • Defekt
      • Tryptyk haniebny
    • Eseje
      • Zawracanie statków głupców
      • Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć
    • Popularnonaukowe
      • Giganci psychologii
      • Zakazana psychologia (t. 1–3)
      • Psychoterapia bez makijażu
      • Inteligencja makiaweliczna
      • Psychologia kłamstwa
      • Psychomanipulacje
    • Podręczniki
      • Psychologia dla trenerów
      • Podręcznik trenera
      • Psychologia konfliktów
      • Dobór personelu
      • Nowoczesne metody doboru i oceny personelu
    • Books in English
      • Recipe for a 21st-Century Children’s Crusade
      • Fads, Fakes, and Frauds
      • Shaping Psychology
      • Psychology Led Astray
      • Psychology Gone Wrong
    • Wszystkie książki »
  • Historia pewnej prowokacji
  • Stary blog
  • Kontakt
  • English version
W obronie rozumu Blog na WordPress.com.
  • Subskrybuj Zapisan/y/a
    W obronie rozumu
    Dołącz do 216 pozostałych subskrybentów

    Masz konto na WordPress.com? Zaloguj się teraz.

  • W obronie rozumu
    Zobacz witrynę w Czytniku
    Zarządzaj subskrypcjamiZarejestruj sięZaloguj się
    Zgłoś nieodpowiednią treść
    Zwiń ten panel
Wczytywanie komentarzy...