W niedzielę, 9 lutego w cyklu Patronautyka rozmawiałem z red. Patrycjuszem Wyżgą o problemach poruszanych w mojej trylogii Zakazana psychologia. Aby posłuchać audycji, kliknij ikonkę
Jeśli audycja zainteresuje Cię, polecam również archiwalne rozmowy, w których uczestniczyłem.
Patronautyka 05.12.21, 142’ Nauki przyrodnicze na pierwszym planie
Patronautyka 01.08.21, 120’ Nauka w służbie zdrowiu psychicznemu
Patronautyka 21.03.21, 121’ Zmierzyć mądrość
Podcasty rozmów można odnaleźć na stronie, do której prowadzi link poniżej zamieszczonego obrazka Patronautyki.
O czym rozmawialiśmy
Dwugodzinna rozmowa w cyklu Patronautyka. Broniłem naukowego charakteru psychologii, krytycznie mówiłem o Freudzie i psychoanalizie i tłumaczyłem, dlaczego do psychoterapii warto podchodzić ostrożnie – oraz jak szukać pomocy, gdy chodzi o zdrowie psychiczne.
Rozmawialiśmy o pseudonaukowej psychologii popularnej i psychobiznesie, o słynnych eksperymentach psychologicznych, które okazały się oszustwami, i o poszukiwaniu naukowych metod badania ludzkich zachowań.
O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
Zapraszam do lektury rozmowy, którą dla Focus.pl o zdrowiu przeprowadziła ze mną red. Beata Igielska.
Beata Igielska, Focus o Zdrowiu:
Porozmawiajmy o miłości, zjawisku uniwersalnym, potężnej sile, która może wywoływać ogromne szczęście lub… smutek. Są walentynki, które bardzo w Polsce się przyjęły, a ty jesteś dobrym rozmówcą, bo onegdaj byłeś redaktorem naukowym polskiego wydania “Nowej psychologii miłości” pod redakcją Roberta Sternberga i Karin Weis. Czym z psychologicznego punktu widzenia jest miłość?
Dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, pisze o psychologii, psychoterapii, etyce, pograniczach nauki i pseudonauki. Jego “Zakazana psychologia” to próba “oczyszczenia” psychologii z hochsztaplerstwa. Pracował przez wiele lat w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, spędził rok w Instytucie Psychologii w Bielefeld w Niemczech. Obecnie jest profesorem Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu:
Są bardzo różne definicje miłości. O zakochaniu w jednej z koncepcji mówi się, że jest sumą adaptacyjnych błędów poznawczych (śmiech).
O, zaskakująca definicja.
Przeciętny człowiek, który uzyskał już wiek rozrodczy, ma do wyboru kilka miliardów ewentualnych partnerów, z którymi mógłby spłodzić dzieci i je wychowywać. Przy czym uważa, że dziewczyna mieszkająca w bloku obok w klatce pierwszej, jest absolutnie wyjątkowa, niepowtarzalna. I nie ma drugiej takiej na świecie, została stworzona tylko i wyłącznie dla niego. Patrząc z racjonalnego punktu widzenia, ten człowiek nie przeanalizował wszystkich dostępnych opcji ani sporej puli opcji.
Wszystkich nawet sztuczna inteligencja nie byłaby w stanie przeanalizować. Podjął więc decyzję rzutująca na całe życie – o zawarciu związku małżeńskiego i spłodzeniu dzieci. Gdyby nie te błędy poznawcze, prawdopodobnie nie bylibyśmy w stanie łączyć się w pary. Stupor decyzyjny powodowałby, że nie bylibyśmy w stanie wybrać najlepszego dla nas partnera. Rzadko kto sprawdza książeczkę zdrowia partnera/partnerki, stan zamożności itp. Wielu bardzo ważnych elementów tych decyzji nie bierzemy pod uwagę.
No ale np. miliarderzy poznają swoje dzieci z dziećmi miliarderów, dziwnym trafem zawsze niemal zakochują się w reprezentantce/reprezentancie tej grupy społecznej.
To ciekawa sprawa, w wielu różnych kulturach na świecie są małżeństwa aranżowane. Racjonalne decyzje w imieniu łączonych w pary podejmują rodzice czy swatowie.
I co jeszce ciekawsze, badania pokazują, że są to dobre małżeństwa.
Tak. W większości tych związków pojawia się etap miłości romantycznej, normalny etap zakochania, potem związek stabilizuje się, miłość się zmienia. Tak więc związek może być zaaranżowany, a miłość i tak w którymś momencie się pojawi.
Od czasu wydania książki upłynęło wiele lat. Kultura bardzo się zmieniła, jest wszechobecny internet, są media społecznościowe, a w nich panoszy się narcyzm, atrakcyjność fizyczna stała się fetyszem. Jaki to wszystko ma wpływ na miłość? W przywołanej książce mówiło się, że inaczej sklasyfikuje się miłość w kulturach kolektywistycznych nastawionych na cele altruistyczne i na przyjaźń, a inaczej w indywidualistycznych, opartych na zabawie i permisywizmie. Dziś zachodni świat zdominowała kultura indywidualistyczna.
Musimy cały czas pamiętać, że zakochanie się, miłość, romantyczne uczucia, to nic innego jak efekty ewolucji. Chodzi o to, żebyśmy się rozmnażali. Kultura natomiast, choć nie tak bezwzględnie, ale modyfikuje pewne wartości, które cenimy w innych, spostrzeganie atrakcyjności.
Tu jest ciekawe, że mężczyźni będą preferowali kobiety o zdrowo wyglądającej cerze, symetrycznej budowie ciała, a twarzy w szczególności, o odpowiednich proporcjach talii do bioder. Tak dzieje się nawet, gdy się zmienia postrzeganie ideału atrakcyjności, gdy w pewnych okresach historycznych kobiety o bardziej obfitych kształtach uważane były za bardziej atrakcyjne, a czasami to bardzo szczupłe były uważane za atrakcyjniejsze. Zawsze jednak stosunek talii do bioder pozostał stały, bo takie kobiety rodzą bez problemów. Tak więc mimo wszystko to biologia będzie dominowała w naszych wyborach. A kultura modyfikuje jedynie sfery powierzchniowe.
Zwróć, proszę uwagę, że cywilizacja zachodnia jakby trochę oderwała się od ewolucji – przestajemy się rozmnażać. Dzietność w przeciętnej rodzinie cywilizacji zachodniej jest na poziomie współczynnika 1,3, a to oznacza schyłek tej cywilizacji, ona zniknie, jeśli nie wydarzy się coś rewolucyjnego.
No ale nie tylko zachodnia cywizalacja znika. Popatrzmy na Koreę Poludniową, Japonię.
Tak, ale nadal są to wyspy niskiej dzietności w kulturach wschodnich. Zresztą my tu generalnie mówimy o jakiś 10-12 procentach populacji świata, bo cała jego reszta funkcjonuje w zupełnie innych warunkach, w kulturach nie tak indywidualistycznych. Do tego dokłada się tzw. kryzys męskości mający bardzo wyraźne biologiczne wskaźniki jak: drastyczne obniżenie poziomu testosteronu u współczesnych mężczyzn, drastyczne obniżenie liczby plemników w centymetrze sześciennym spermy. To jest spowodowane najprawdopodobniej zmianami środowiskowymi. Te zmiany dotyczą mężczyzn z kultury zachodniej. W Afryce, Azji nie obserwuje się ich.
Z jednej strony więc jest biologia, ewolucja, która nas ukształtowała, jak mamy spostrzegać partnerów, żeby w rezultacie mieć zdrowe potomstwo: włosy cera, symetria – to są wskazówki dobrych genów, które możemy dostrzec na pierwszy rzut oka. Kobiety raczej preferują mężczyzn o dużych zasobach materialnych, uroda nie jest tak bardzo ważna. Ale też wybierają mężczyzn odważnych, dzielnych, bo to też dobrze wróży przyszłemu potomstwu. Te wybory z pewnością są modyfikowane przez kryzys męskości, kulturę indywidualistyczną – to powoduje, że rozmnażanie się schodzi na dalszy plan. Z punktu widzenia ewolucji dziś związki tworzy się na podstawie nieracjonalnych wartości.
Czy dzisiejsze dzieci dobrobytu potrafią kochać romantycznie? Jakby nie patrzeć walentynki kojarzą się z miłością romantyczną, choć jest to romantyzm wielce w stylu pop. Ten neoromantyzm może wyglądać tak, że na walnetynkowej randce obydwoje zerkają w swoje smartfony. Dialog w zaniku.
Może to tak wyglądać. Natomiast faza miłości romantycznej wynika z naszej konstrukcji biologicznej. Nastolatki czy chcą czy nie, będą się zakochiwać romantycznie, nieszczęśliwie, będą nawet próbować odbierać sobie życie z powodu nieszczęśliwiej miłości. Tak więc miłość romantyczna nie zaginie. Pozostaje pytanie, w jakim stopniu kryzys męskości modyfikuje te procesy. Bo jeśli przeciętny mężczyzna w wieku 25 lat ma w tej chwili o połowę mniej testosteronu niż mężczyzna w latach 70. ubiegłego wieku, prawdopodobnie ten niski testosteron modyfikuje jego odczuwanie rzeczywistości.
Są różne rodzaje miłości, już średniowieczna scholastyka dobrze je podzieliła: eros – miłość namiętna, miłość – przyjaźń i agape, czyli miłość – troska, poświecenie. Służą różnym celom. Celem nadrzędnym, jeśli jest to związek heteroseksualny, jest potomstwo. Miłość rodzicielska jest bezwarunkowa i wymyka się klasyfikacjom.
Mówiąc o miłości, szczególnie przy okazji walentynek, zapominamy, że jest miłość rodzicielska, która jest dość mocno uwarunkowana ewolucyjnie i biologicznie. Weźmy przypadek kobiet, które zaszły w niechcianą ciążę i podpisały przed urodzeniem dziecka dokumenty adopcyjne, bo były pewne, że nie chcą tego dziecka, nic do niego nie czują, a po porodzie dzieją się sceny dantejskie.
Bo sam poród to wystrzał mieszanki hormonalnej, szczególnie oksytocyny, która jest hormonem odpowiedzialnym m.in. za przywiązanie i te kobiety nie dają sobie odebrać dziecka. Miłość rodzicielska też miewa romantyczne fazy, dające podstawę do zapewnienia potomstwu opieki przez bardzo, bardzo długi czas – wśród zwierząt jesteśmy ewenementem, jeśli idzie o czas wychowywania potomstwa. Następne po nas są orangutany – wychowują 6 – 8 lat swoje potomstwo. Tak jak my wychowują swoje dzieci, dopóki wyjdą z domu.
Interesujący jest przebieg miłości w czasie, jak się ona zmienia. Dwudziestoletnia dziewczyna może potrzebować miłości erotycznej, ale ta sama dziewczyna w wieku lat 40 może potrzebować miłości – przyjaźni. I w gruncie rzeczy jest coraz więcej teorii, że to przyjaźń jest ważna. Namiętność wygasa, przyjaźń zostaje na całe życie.
W przywołanej na początku rozmowy książce jest opisana koncepcja miłości Roberta Sternberga. Mówi o trzech elementach miłości: namiętność, intymność i zaangażowaniu. Na początku znajomości w związku dominuje namiętność, potem jest coraz więcej intymności, która jest też elementem przyjaźni. Jak już miłość się stabilizuje, pozostaje głównie zaangażowanie – to, co łączy przyjaciół.
Miłość przebiega dość podobnie w różnych związkach. Fazy trwają różnie u różnych par. Czasem wszystko odbywa się błyskawicznie i związek się rozpada, a czasami trwa do końca życia. Mikstura trzech czynników – namiętności, intymności, zaangażowania, decyduje o typie związku, z jakim mamy do czynienia – czysto erotycznym, gdzie najważniejsza jest namiętność, czy z przyjacielskim, gdzie ważna jest intymność, czy z dojrzałym, gdzie ważne jest zaangażowanie.
Czasem ludzie przestają kochać. Dla partnera/partnerki, i tu nie jest ważne czy relacja jest hetero- czy homoseksulana, może to być traumatyczne doświadczenie, koniec świata. Ba, nawet może dojść do zbrodni w afekcie. Przeważnie mordującym jest mężczyzna.
Niestety, to się zdarza. Dlatego WHO zdecydowało, żeby miłość, stan zakochania, wprowadzić na listę chorób i zaburzeń psychicznych ICD 10. To jest choroba F63.9 – klasyfikacja: Zaburzenia nawyków i popędów, nieokreślone.
Naprawdę?
No tak. Jeśli ludzie umierają z miłości, to można powiedzieć, że jest to choroba śmiertelna. Czasem umierają z własnej ręki, czasami z ręki partnera. Czasami stan zakochania czy miłości przeszkadza żyć. Trzeba więc to traktować jako zaburzenie, jeśli ktoś jest nieszczęśliwie zakochany i to prowadzi do prób samobójczych lub samobójstwa. Albo ktoś jest chorobliwie zazdrosny i to powoduje, że związek się rozpada.
A właśnie, co z tą zazdrością? Czy zawsze towarzyszy miłości? A może stopień, w jakim ludzie czują się zazdrośni, zależy także od ich osobowości?
Na pewno tak, ale są też wyraźne wzorce kulturowe, jeśli idzie o zazdrość. Cały czas żyjemy w społeczeństwie o podwójnej moralności. Tzn. łatwiej akceptujemy zdradę mężczyzny niż zdradę kobiety. Podłoże takich niepisanych norm kultowych jest dość mocno biologicznie uwarunkowane. Bo jeśli zdradzi kobieta i efektem zdrady będzie ciąża, to koszt dla mężczyzny jest nieporównywalnie większy niż jego zdrada dla partnerki. Będzie on musiał wychowywać nie swoje potomstwo, nie swoje geny, czyli de facto nie zrealizuje własnego celu reprodukcyjnego.
Jeśli zdradzi mężczyzna, dla partnerki to nie niesie wielkich konsekwencji w postaci strat ewolucyjnych, biologicznych, nie poświęca ona na tę zdradę żadnych zasobów. Może być zazdrosna, że inna kobieta odbiera jej partnera. Ten mechanizm można przenieść na poziom dziadków. Okazuje się, że jeśli analizujemy inwestycje ponoszone przez dziadków na rzecz wnuków, to ci ze strony córki poświęcają dużo chętniej i więcej zasobów, bo mają pewność, że inwestują w 25% swoich genów. Mają pewność, że dzieci ich córki są w prostej linii ich potomkami.
Na koniec taki ładny przykład. Leciwy już Miguel de Unamuno powiedział, tu nieco strawestuję: gdy widzę nogi mojej żony, nie odczuwam już nic. Ale gdy ją te nogi bolą, bolą i mnie. I to chyba dość piękna definicja miłości.
To jest miłość, gdzie zaangażowanie jest dominantą w trójkącie, o którym wspominałem wcześniej.
Czyli angażujmy się i popełniajmy błędy poznawcze. Bez nich nie byłoby nas.
Tematyką zdrowia zajmuje się od 2020 r. Laureatka kilku nagród dziennikarskich. W styczniu 2025 r. została Dziennikarzem Medycznym Roku 2024 w kategorii Internet.
Miło mi poinformować, że długo wyczekiwany przez czytelników audiobook drugiego tomu mojej trylogii 15 lutego 2025 roku trafi do sieci dystrybucyjnej. Już wkrótce, bo 15 marca będzie dostępny audiobook tomu trzeciego. Audiobook tomu pierwszego jest już dostępny w większości sklepów internetowych. Książkę zrealizowało Studio Audio Tales. Czytają: Andrzej Hausner i Tomasz Budyta. Zapraszam do słuchania!
Z Tomaszem Witkowskim można się zgadzać, albo nie. Nie można jednak go ignorować. Tę książkę warto więc z całą pewnością dokładnie przeczytać! Enfant terrible polskich nauk społecznych napisał drugi tom swoich rozważań o nędznej kondycji psychologii. Zwraca uwagę na patologie, które dotykają zarówno naukę, jak codzienne życie ludzi, wtedy gdy np. decydują się oni na psychoterapię czy też stają się obiektem orzeczeń psychologów sądowych.
Książka, którą każdy student psychologii i każdy zainteresowany psychologią powinien przeczytać! I dodajmy do tego wszystkich innych, ogół społeczeństwa, polityków lub pracowników służby zdrowia. Trzeba pilnie do niej zajrzeć!
Z recenzji dr Yael Naze
To jest książka warta przeczytania przez tych wszystkich, którzy cenią sobie postawę sceptycyzmu i chcą rozwijać myślenie krytyczne, tak istotne przecież w natłoku przekazów, wiedzy i informacji bombardującej nasze umysły z niemal wszystkich stron. W książce przedstawia się szczegółową analizę nadużyć, nierzetelności i oszustw w obrębie niektórych dziedzin psychologii lub zbliżonych do niej obszarów. Nie jest to książka tylko dla psychologów, lecz dla szerokiego kręgu czytelników interesujących się postępami solidnie uzasadnianej wiedzy naukowej. Sceptycyzmu i krytycyzmu nigdy nie jest za wiele.
Z recenzji prof. Czesława S. Nosala
Popularyzacja psychologii niestety roi się od błędnych interpretacji i mitów. Aby nie przyzwalać na to siedząc cicho, Tomasz Witkowski w swojej znakomitej książce odważnie stawia czoło tym problemom. Naukowcy, specjaliści od zdrowia psychicznego, studenci i laicy, którym zależy na oddzieleniu pseudonauki od nauki, powinni przeczytać tę książkę.
Z recenzji prof. Elizabeth Loftus
To, że jak nigdy w historii żyjemy bogato, zdrowo i bezpiecznie, jest pochodną rozwoju nauki. Nawet mieszkańcy slumsów Kalkuty, żyją dziś lepiej niż w czasach potęgi Mogołów. Ale ta trwająca nieustannie rewolucja naukowa poddaje nasze codzienne życie wielkiej próbie dostosowania się do niej. Nasze przyzwyczajenia, obyczaje, wagi, które przypisujemy poszczególnym podstawowym wartościom, ulegają radykalnym zmianom, wywołując u niektórych z nas dyskomfort z samego życia. Dlatego tak wielką rolę odgrywają nauki społeczne, szczególnie te, których bezpośrednim celem jest nie tylko zrozumieć powody takiego stanu, ale i pomóc indywidualnemu człowiekowi zmierzyć się z otaczającą go rzeczywistością. Tomasz Witkowski napisał książkę ukazującą cienie jednej z takich nauk – psychologii. Zakazana Psychologia pokazuje mroczny obraz szalbierstwa intelektualnego, naukowego oszustwa prowadzącego, do wyrządzania szukającym pomocy szkody, czasami nieodwracalnej. Zmiany cywilizacyjne ostatnich lat prowadzą do powstawania szalbierstw naukowych nie tylko w naukach społecznych. Obchodzimy właśnie okrągłą rocznicę skandalu z zimną fuzją, a renomowane czasopisma Science i Nature musiały nie tak dawno odwoływać kilkanaście prac cudotwórcy mikroelektroniki. O tych, ukrytych w cieniu, grzechach nauki powinno się mówić pełnym głosem.
Z recenzji prof. Łukasza A. Turskiego
To bardzo ważna i cenna książka, zarówno dla naukowca społecznego, który ceni sobie rygorystyczne badania naukowe, jak i dla laika zainteresowanego stanem współczesnej psychologii. Jej wartość po części wynika z tego, że Tomasz Witkowski podsumował tak zwięźle i tak bardzo wiele problemów, które nękają współczesne badania psychologiczne i zastosowania psychologii, a po części dlatego, że zrobił to w tak zangażowany sposób. Mając do czynienia z materiałem, który z natury może być suchą i nudną lekturą, tchnął w niego ducha swoimi krytycznymi komentarzami, przetykając je zabawnymi i pouczającymi anegdotami, zarówno literackimi, jak i historycznymi.
Z recenzji prof. Jamesa Alcocka
Witkowski nie jest dzieckiem z baśni, którego okrzyk: „Król jest nagi”, można zignorować, ośmieszyć, czy uznać za wybryk niesfornego malca. Jest on adwersarzem bardzo niebezpiecznym, doskonale znającym „od wewnątrz” mechanikę szalbierstwa uprawianego w imię nauki i rozumu. A tego już się nie da zignorować.
Z recenzji dr. Romana Zawadzkiego
Bardzo dobra książka. Otwiera oczy. Okazuje się, że nie zawsze można wierzyć profesorom z dyplomem… Nie zawsze można zaufać lekarzom, a ludzie którzy obiecują pomóc, często tak naprawdę nas krzywdzą. A wszystko to w pogoni za pieniędzmi i sławą.
Recenzja czytelnicza
Znakomita książka, która powinna być lekturą obowiązkową dla wszystkich interesujących się psychologią, czy naukami społecznymi w ogóle. Autor obnaża pseudonaukowe teorie, pobudza do myślenia krytykując psychoterapię czy NLP, a także zwraca uwagę na metodologiczne kłopoty z psychologią. Lektura Zakazanej psychologii jest intelektualną ucztą zmuszającą do krytycznego myślenia.
Recenzja czytelnicza
Tomasz Witkowski pokazuje ciemną stronę nauki, gdzie żądza sławy lub pieniędzy, prowadzi do naukowych oszustw. I nieważne, że twórcy tych oszustw, mają często świadomość nieodwracalności szkód, u stosujących się do „wyników” ich „badań”. Wstrząsająca jest świadomość bezkarności pseudonaukowców.
Recenzja czytelnicza
Rewelacyjne studium pseudonauki!
Recenzja czytelnicza
To jest książka, która otwiera oczy. Niektórym brutalnie. Autor walczy z nierzetelnością w dziedzinie, której sam jest przedstawicielem, w psychologii.
Recenzja czytelnicza
Książka, która wielu może przeszkadzać, uwierać, zmuszać do odpowiedzi na pytania, na które chętnie by nie odpowiadali – w tym leży jej wartość. Po tej lekturze już nigdy bezkrytycznie nie spojrzę na nową „rewolucyjną” teorię w psychologii i próby natychmiastowego wprowadzania jej w życie.
Recenzja czytelnicza
Książka otwiera oczy, odziera ze złudzeń i pokazuje smutną prawdę o psychologii.
Miło mi poinformować, że długo wyczekiwany przez czytelników audiobook pierwszego tomu mojej trylogii 15 stycznia 2025 roku trafi do sieci dystrybucyjnej. Już wkrótce, bo 15 lutego będzie dostępny audiobook tomu drugiego, a za kolejny miesiąc 15 marca audiobook tomu trzeciego. Zapraszam do słuchania!
Potrzebujesz terapeuty? Jesteś przekonany, że coś jest z tobą nie tak i pomoże ci nowy, wspaniały rodzaj psychoterapii? A może myślisz, że niedawno odkryta starożytna technika odmieni twoje życie? Jeśli tak, kup tę pouczającą i intrygującą książkę. Zakazana psychologia ujawnia mistyfikacje, motywacje, a nawet zwykłe oszustwa, które sprawiają, że większość popularnej psychologii, którą się zajmujemy, jest bezwartościowa, a nawet może być szkodliwa.
Psychologia, nauka o ludzkim umyśle, nadal usiłuje pozbyć się swoich nienaukowych atrybutów. W tej wciągającej i pouczającej książce Tomasz Witkowski odważnie bada „ciemną stronę” psychologii, zarówno w świątyni akademickiego świata, jak i w zaciszach prywatnych gabinetów psychoterapeutycznych. Obnaża często zaniedbywane obszary współczesnej psychologii, które same w sobie wymagają leczenia. Książka Witkowskiego jest pomocnym i bardzo potrzebnym przewodnikiem niezbędnym dla kształtowania psychologii naukowej w XXI wieku.
Z recenzji prof. Scotta O. Lilienfelda
Zakazana psychologia, którą autor określił jako książkę popularnonaukową, jest tak naprawdę przewodnikiem o tym, jak chronić się przed szarlatanami. Każdy lekarz – zwłaszcza ten współpracujący z psychoterapeutami – powinien uważnie zapoznać się z jej treścią.
Z recenzji prof. Jerzego Aleksandrowicza
Zakazana psychologia to potężna i stanowcza próba zdemaskowania niebezpiecznych idei w psychologii, które udawały naukę. Czytelnicy zainteresowani problemem pseudonauki w psychologii będą zachwyceni tą książką. A ci, których to nie obchodzi, naprawdę powinni to przeczytać.
Z recenzji prof. Elizabeth Loftus
To, że jak nigdy w historii żyjemy bogato, zdrowo i bezpiecznie, jest pochodną rozwoju nauki. Nawet mieszkańcy slumsów Kalkuty, żyją dziś lepiej niż w czasach potęgi Mogołów. Ale ta trwająca nieustannie rewolucja naukowa poddaje nasze codzienne życie wielkiej próbie dostosowania się do niej. Nasze przyzwyczajenia, obyczaje, wagi, które przypisujemy poszczególnym podstawowym wartościom, ulegają radykalnym zmianom, wywołując u niektórych z nas dyskomfort z samego życia. Dlatego tak wielką rolę odgrywają nauki społeczne, szczególnie te, których bezpośrednim celem jest nie tylko zrozumieć powody takiego stanu, ale i pomóc indywidualnemu człowiekowi zmierzyć się z otaczającą go rzeczywistością. Tomasz Witkowski napisał książkę ukazującą cienie jednej z takich nauk – psychologii. Zakazana Psychologia pokazuje mroczny obraz szalbierstwa intelektualnego, naukowego oszustwa prowadzącego, do wyrządzania szukającym pomocy szkody, czasami nieodwracalnej. Zmiany cywilizacyjne ostatnich lat prowadzą do powstawania szalbierstw naukowych nie tylko w naukach społecznych. Obchodzimy właśnie okrągłą rocznicę skandalu z zimną fuzją, a renomowane czasopisma Science i Nature musiały nie tak dawno odwoływać kilkanaście prac cudotwórcy mikroelektroniki. O tych, ukrytych w cieniu, grzechach nauki powinno się mówić pełnym głosem.
Z recenzji prof. Łukasza A. Turskiego
Gorąco polecam wszystkim tę mądrą i inspirującą książkę. Powinna stać się lekturą obowiązkową nie tylko dla każdego psychologa i studenta psychologii, ale także dla ogółu czytelników, zwłaszcza tych, którzy rozważają leczenie psychoterapeutyczne. Jej zakres jest szeroki, począwszy od wnikliwego badania podstawowych problemów, które nękają akademickie badania psychologiczne, po krytyczną analizę dżungli psychoterapii, w której pseudonauka kwitnie wśród mnóstwa teorii i praktyk oferowanych społeczeństwu. Dzięki tej doskonałej analizie korzyści odniesie nie tylko psychologia, lecz także ogół społeczeństwa.
Z recenzji prof. Jamesa Alcocka
Witkowski nie jest dzieckiem z baśni, którego okrzyk: „Król jest nagi”, można zignorować, ośmieszyć, czy uznać za wybryk niesfornego malca. Jest on adwersarzem bardzo niebezpiecznym, doskonale znającym „od wewnątrz” mechanikę szalbierstwa uprawianego w imię nauki i rozumu. A tego już się nie da zignorować.
Z recenzji dr. Romana Zawadzkiego
Bardzo dobra książka. Otwiera oczy. Okazuje się, że nie zawsze można wierzyć profesorom z dyplomem… Nie zawsze można zaufać lekarzom, a ludzie którzy obiecują pomóc, często tak naprawdę nas krzywdzą. A wszystko to w pogoni za pieniędzmi i sławą.
Recenzja czytelnicza
Znakomita książka, która powinna być lekturą obowiązkową dla wszystkich interesujących się psychologią, czy naukami społecznymi w ogóle. Autor obnaża pseudonaukowe teorie, pobudza do myślenia krytykując psychoterapię czy NLP, a także zwraca uwagę na metodologiczne kłopoty z psychologią. Lektura Zakazanej psychologii jest intelektualną ucztą zmuszającą do krytycznego myślenia.
Recenzja czytelnicza
Tomasz Witkowski pokazuje ciemną stronę nauki, gdzie żądza sławy lub pieniędzy, prowadzi do naukowych oszustw. I nieważne, że twórcy tych oszustw, mają często świadomość nieodwracalności szkód, u stosujących się do „wyników” ich „badań”. Wstrząsająca jest świadomość bezkarności pseudonaukowców.
Recenzja czytelnicza
Rewelacyjne studium pseudonauki!
Recenzja czytelnicza
To jest książka, która otwiera oczy. Niektórym brutalnie. Autor walczy z nierzetelnością w dziedzinie, której sam jest przedstawicielem, w psychologii.
Recenzja czytelnicza
Książka, która wielu może przeszkadzać, uwierać, zmuszać do odpowiedzi na pytania, na które chętnie by nie odpowiadali – w tym leży jej wartość. Po tej lekturze już nigdy bezkrytycznie nie spojrzę na nową „rewolucyjną” teorię w psychologii i próby natychmiastowego wprowadzania jej w życie.
Recenzja czytelnicza
Książka otwiera oczy, odziera ze złudzeń i pokazuje smutną prawdę o psychologii.
To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadził ze mną dla podcastu CHARYZMATYCZNY Dawid Straszak. Zapraszam do wysłuchania.
Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
24 stycznia (piątek) 2025 r. o godz. 18:00 w Bibliotece MDM w Warszawie, przy ulicy Marszałkowskiej 55/73 odbędzie się spotkanie autorskie poświęcone mojej najnowszej książce. Spotkanie poprowadzi Michał Chudoliński. Zapraszam serdecznie!
„Przepędźcie guru…” na szóstym miejscu w zestawieniu Kaspra Kalinowskiego: jedenaście książek popularnonaukowych i trzy z nauką w tle na prezent pod choinkę.
Kalinowski poleca: Jedenaście książek popularnonaukowych i trzy z nauką w tle na prezent pod choinkę
Kasper Kalinowski
Dalej autor zestawienia pisze:
Jak podkreśla legenda psychologii – Roy Baumeister – „Książka, którą właśnie trzymasz w rękach, to potężny cios wymierzony w wygodne przekonania, że kultura polega na budowaniu prawdziwej wizji świata. Błędy, uprzedzenia i zniekształcenia królują niepodzielnie w myśleniu indywidualnym i zbiorowym”. Czy na pewno żyjemy w erze rozumu i oświecenia? Czy tak będą nas postrzegać kolejne generacje? Dlaczego bycie ofiarą jest współcześnie tak opłacalne? Czy mamy prawo mówić o kryzysie męskości?Czy też żyjemy w świecie wygodnych iluzji? A może, jeśli uwzględnimy wzrost liczby samobójstw i chorób psychicznych psychologia zawiodła nas wszystkich?
Aby przeczytać darmowy fragment książki, recenzje profesjonalistów, opinie czytelników, posłuchać rozmów o książce, zapoznać się z publikacjami na jej temat, kliknij na okładkę poniżej:
Sprawiedliwość naprawcza to filozofia i praktyka rozwiązywania sporów, która prawo własności do konfliktu przyznaje stronom, nie arbitrowi. To podejście, w którym uwzględniane i zaspokajane są pierwotne potrzeby ofiary i sprawcy.
Naprawa zamiast kary i zemsty w rozwiązywaniu konfliktów organizacyjnych. O sprawiedliwości naprawczej
Sprawiedliwość naprawcza to filozofia i praktyka rozwiązywania sporów, która prawo własności do konfliktu przyznaje stronom, nie arbitrowi. To podejście, w którym uwzględniane i zaspokajane są pierwotne potrzeby ofiary i sprawcy. Umożliwiają ofierze pozbycie się lęku przed sprawcą i uzyskanie zadośćuczynienia. Z drugiej strony, sprawca ma szansę naprawić poczynione przez siebie szkody i przynajmniej częściowo uwolnić się od poczucia winy. O podstawach psychologicznych sprawiedliwości naprawczej będę mówił obszernie podczas wykładu, , który wygłoszę na zaproszenie Centrum Mediacji przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie oraz SGH, które są organizatorami konferencji Mediacja – odpowiedź na małe i duże konflikty w organizacjach. Wydarzenie będzie miało miejsce 24 stycznia 2025 roku w Warszawie, w Szkole Głównej Handlowej, ul. Batorego 8, Warszawa. Wszystkich zainteresowanych zagadnieniami sprawiedliwości naprawczej zapraszam do zapoznania się z Programem konferencji, z Informacjami o wykładowcach, oraz do rejestracji na stronie konferencji.
Niedawno minęło 10 lat odkąd nawiązała ze mną kontakt pacjentka Sylwia L. Rozpoczynała terapię z diagnozą borderline. Zajmowali się nią dwaj psychologowie i psychoterapeuci warszawscy – Jacek O. i Paweł D. Przez lata terapii stan pacjentki nie uległ poprawie. Po rozprawie z terapeutą dodatkowo zdiagnozowano u niej F43.2 reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne oraz objawy z kręgu zaburzeń lękowo – depresyjnych w reakcji na przewlekły konflikt osobisty (tj. z terapeutą). Wygląda jednak na to, że jej stan ulegnie pogorszeniu, bowiem, jak zapowiedział pacjentce na korytarzu Sądu Okręgowego Warszawa-Praga, jej były terapeuta Paweł D.:
– A to dopiero początek!
Paweł D. i Jacek O. od lat twierdzą, że są ofiarami Sylwii L. oskarżając ją w sądach i zarzucając między innymi nękanie. Zanim do tego doszło, Jacek O. nie poradziwszy sobie z terapią pacjentki, wzywał na pomoc policję, pogotowie i straż pożarną aby usunąć ją z gabinetu. Drugi z terapeutów, Paweł D. ograniczył się „tylko” do policji i pogotowia. Straż pożarna nie przyszła mu do głowy.
W przypadku jednego i drugiego terapeuty wypowiedziały się komisje etyczne. Paweł D. został zawieszony na 2 lata w prawach członka Instytutu Analizy Grupowej Rasztów (w 2017 r. – decyzją Komisji Etyki IAGR Rasztów), błędy Jacka O. w prowadzeniu terapii pacjentki przyznała, również w 2017 r. Komisja Etyczno – Mediacyjna Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich.
Aktualnie, pacjentka żąda od Jacka O. zapłaty kwoty 85 tys. zł odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym zwrotu ok. 30 tys. zł wydanych na nieskuteczną, a wręcz szkodzącą jej terapię. Od Pawła D. żąda zadośćuczynienia za negatywne skutki terapii w kwocie 140 tys. zł.
Obaj panowie połączywszy siły żądają dla Sylwii wyroku za niesłychane przestępstwa, o których nie dowiemy się więcej, bowiem skrupulatnie dbają o wyłączenie jawności założonych przez siebie spraw. Wycieńczające procesy toczą się już od kilku lat i nic nie zapowiada ich końca.
Oto krótki wywiad, którego Sylwia L. udzieliła mi po ostatniej rozprawie sądowej 31 października 2024 r. w Sądzie Okręgowym dla Warszawy – Pragi w Warszawie.
T. W.: Niedawno zgłaszała się Pani do mnie z prośbą o publikację rozprawy mającej odbyć się dnia 31 października br., sygn. II C 1467/18 w Sądzie Okręgowym dla Warszawy – Pragi. Czy ta rozprawa odbyła się?
S.L.: Tak.
Prosząc o ogłoszenie rozprawy i znalezienie publiczności skłonnej w niej uczestniczyć, twierdziła Pani, że terapeuta dręczy Panią w sądzie. Czy faktycznie tak było i tym razem?
Czułam się tam nie tylko dręczona, a rozszarpywana na kawałki. Paweł D. uważa siebie za gwiazdora, który pomylił sceny – bo dręczenie pacjenta to żaden powód do chluby. Jak już naprawdę nie dałam rady i usiadłam na podłodze korytarza pod ścianą, pod salą sądową, kuląc się i trzymając głowę w rękach, to on zbliżył się i stanął bardzo niedaleko mnie . Zaczął się odgrażać, takim triumfalnym tonem – prawie mi nad głową że: „A to dopiero początek!”. Wszyscy zebrani pod salą to widzieli i słyszeli. Mój mecenas kazał mi się położyć na ławce na tym korytarzu. Jednak jakoś mi nie wypadało, więc skuliłam się tylko i doczekałam końca przerwy aby znowu wejść na salę..
Brzmi dość przerażająco…
Bo takie jest. Jak siedzisz ledwo żyjąc, skulony, a ktoś ci tonem aroganckiej przechwałki podchodzi i zapowiada, że to dopiero początek, to co myślisz, czujesz? Chore to. To ja mam borderline, ale nigdy nie byłam tak okrutna dla ludzi. Ale sam fakt ścigania mnie po sądach tyle lat i próba ukarania za nie wiem co? Za to, że byłam trudna na terapii? Za to, że to terapeuta popełnił błędy, a ja mu to udowodniłam? Najwidoczniej robi ze mnie obiekt do bezpardonowego zniszczenia. Wczuł się tak bardzo w rolę rzekomej ofiary, że nie zauważa, że jest prowokatorem i sprawcą – to się nieraz zdarza. Ale ja jestem przerażona – i mam nadzieję, że całe środowisko psychoterapeutyczne i psychologiczne też, że coś takiego bez żadnej kontroli występuje u terapeuty.
Jak skończyła się ta sytuacja w sądzie?
Trafiłam na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego w stanie ostrym. Rozpoznanie: reakcja na ciężki stres. Do dzisiaj nie mogę dojść do siebie.
Z tego co wiem, Pani oczekuje jawności prowadzonych spraw?
Tak.
Dlaczego terapeuci nie chcą się na to zgodzić?
Bo mają więcej do ukrycia niż ja.
Widzi Pani jakieś wyjście z tej sytuacji?
Moim zdaniem środowisko terapeutów powinno interweniować w takich sytuacjach. Ich brak działania świadczyć może wyłącznie o tym, że są zainteresowani terapią tak długo, jak długo pacjent jest zadowolony i płaci. Jeśli terapia im nie wychodzi, zamykają drzwi gabinetu przed pacjentem wiedząc, że są bezkarni. Zdrowie i dobro pacjenta są tylko pustym sloganem.
Czy ci terapeuci korzystają z superwizji?
To znowu pytanie do nich. Być może tak. Może to właśnie podczas superwizji wymyślają metody pognębienia mnie? W końcu to oni są specjalistami w zakresie wpływu na innych.
Ponura konstatacja…
A do jakich innych wniosków mogę dojść? Oskarżający widzą, jak mój stan się pogarsza, wiedzą lepiej niż ktokolwiek, jak mnie pognębić i robią to, a ich otoczenie konsekwentnie milczy.
Czy ci terapeuci są aktywni zawodowo? Nadal prowadzą terapię?
Z tego co wiem, tak.
Co poradziłaby Pani ich pacjentom?
Tylko to, żeby przyszli choć raz na salę sądową, lub choćby tylko na korytarz sądu, aby zobaczyć, jak się to może skończyć…
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
Jeszcze niedawno wierzyłam w psychoterapię. To, że wcześniej trafilam na psychologa szkolnego, która wszystko zignorowała, a 10 lat później na terapeutkę, która podczas konsultacji wyśmiała mnie i udzielała porad, o które nie prosiłam, uznałam za pecha.
Moje pierwsze zetknięcie z psychologiem miało miejsce w klasie maturalnej, dzięki polonistce, która po rozmowie ze mną zobaczyła, że cierpię i zaprowadziła mnie do gabinetu. Bardzo się ucieszyłam, ponieważ od dłuższego czasu chciałam porozmawiać z kimś takim, ale wcześniej w szkole podstawowej nie było psychologa szkolnego. Myślę, że nie miałam też odwagi i wiedzy, jak szukać pomocy gdzie indziej. To były czasy, gdzie internet nie był tak dostępny, jak teraz, a co za tym idzie wiedza o różnych rzeczach nie była tak oczywista, jak dziś.
Kiedy weszłam do gabinetu, Pani psycholog zapytała, z czym przychodzę. Byłam wtedy bardzo nieśmiała, nie wiedziałam od czego zacząć, a tych tematów trochę było. Powiedziałam, że mam problem z ojcem. W tym momencie wydarzyło się coś, co totalnie mnie zszokowało, ponieważ Pani wypaliła:
– Aaa, byłaś molestowana?
Cały mój entuzjazm zgasł w jednej sekundzie. Odpowiedziałam:
– Nieee. Mój ojciec całe życie stosuje przemoc w rodzinie. Ma także stwierdzony problem psychiczny. Dostał wyrok w zawiasach za pobicie mojej mamy. W wyniku tego zdarzenia doznała uszkodzonia bębenka w uchu i stąd cierpi na niedosłuch.
Pani tego chyba nawet nie skomentowała (niestety nie pamiętam). Kiedy trochę ochłonęłam po tym pierwszym szoku, postanowiłam podzielić się moim największym problemem, a mianowicie tym, że w szkole podstawowej mój sąsiad, który był synem nauczycielki przez dwa i pół lat poniżał mnie ze względu na wygląd. Z czasem dołączyli się do niego jego koledzy. Efekt był taki, że po zakończeniu szkoły podstawowej odcięłam się całkowicie od ludzi, w tym od moich rówieśników, przestałam wychodzić z domu (pójście do szkoły, sklepu, czy na przystanek autobusowy to była dla mnie udręka), ponieważ uwierzyłam, że jestem tak skrajnie brzydka, odrażająca, że wszyscy o mnie tak na pewno myślą. Powiedziałam o tym pani psycholog, a ona po raz kolejny dobiła mnie mówiąc:
– Tak mówią? A może tobie się tylko wydaje, że tak mówią?
Oczywiście, dwa i poł lat codziennych komentarzy, że jestem najbrzydsza na świecie, że jestem nikim, krową i wiele innych to dla pani psycholog jest moim wymysłem. To, że odcięłam się od ludzi i panicznie się ich boję, to też nic. Mimo wszystko kontynuowałam dalej, że nie daję sobie rady z wagą. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że od lat mam niedoczynność tarczycy i książkowe objawy. To były czasy, gdzie ta wiedza była praktycznie żadna, a lekarze pierwszego kontaktu (a przynajmniej moja lekarka) nie wiedzieli nawet, że trzeba zrobić konkretne badania. W każdym razie w liceum jadłam jeden posiłek dziennie. Moja waga była jeszcze normalna, ale jak na jeden posiłek dziennie i stosowanie głodówek to jednak waga 57 kg przy moim wzroście nie była adekwatna do tego, co jem. Pani psycholog, która na moje oko ważyła ze 130 kg lub więcej znowu mnie dobiła:”
– I Tobie się wydaje, że tyjesz?
Poinformowałam ją, że nie idę na studniówkę, bo tak postanowiłam cztery lata wcześniej. Na co pani stwierdziła, że pewnie nie idę, bo nie mam z kim. No i tutaj myliła się, bo jak najbardziej miałabym kandydata. Nie poszłam na studniówkę, bo izolowałam się od ludzi, czułam się brzydsza, gorsza, wstydziłam się siebie, ale pani tego nie zrozumiała.
Póżniej pani postanowiła zrobić ze mną jakiś test, kazałami narysować drzewo. Wszystko zrobiłam na zasadzie – mam dość, chcę stąd jak najszybciej wyjść i zapomnieć o tej żenadzie. Byłam wtedy bardzo nieśmiała. W sumie do dziś nie potrafię postawić nikomu granic i wtedy też nie potrafiłam powiedzieć “żegnam”. Po tej wizycie obraziłam się na psychologów i postanowiłam, że nigdy więcej nie będę się nikomu obcemu zwierzać po to, żeby zostać tak potraktowaną.
Niestety po wielu latach względnego spokoju doświadczyłam mobbingu w mojej wymarzonej pracy. Byłam w tak fatalnej kondycji psychicznej, że nie odróżniałam dnia od nocy, straciłam zainteresowanie wszystkim, co wcześniej dawało mi radość. Po raz kolejny przestałam wierzyć w człowieczeństwo i sprawiedliwość. Wszystko zaczęło mnie drażnić. Popadłam w bezsenność, na którą cierpię do dzisiaj. Myślałam obsesyjnie przez 24 godziny na dobę o tym, co się działo, co te osoby o mnie mówiły. Odtwarzałam te obrazy jeszcze przez wiele lat nawet po tym, jak odeszłam z pracy.
Bedąc jeszcze pracownikiem tamtej korporacji doszłam do ściany. Wiedziałam, że ja już tego nie udźwignę i czy chcę, czy nie muszę poprosić kogoś o pomoc. Poszłam do psychiatry po leki i do psychoterapeutki, żeby spróbować zmienić mój stan podczas terapii.
Moje wizyty u pani terapuetki zakończyły się na trzech konsultacjach. Przez całe wizyty płakałam, szlochając opowiadałam o wszystkim, co mnie spotkało, cały czas odtwarzając z zegarmistrzowską precyzją każde zdanie, zdarzenie. Pani notowała, zadawała mi różne pytania, aż doszliśmy do pytania o życie prywatne. No więc ja odpowiedziałam, że nie mam męża, a terapeutka wydarła się na cały gabinet:
Cooo?!!!
Nie chcę się tutaj zagłębiać w szczegóły, ponieważ było więcej rzeczy, które były tak żenujące, że nie chcę nikomu o tym mówić. Nawet dzisiaj mnie to zawstydza, kiedy sobie o tym przypomnę. Wracając do tematu, terapeutka kontynuuje:
– Skoro w całej pani rodzinie nie było udanych małżeństw, to może powinna pani popatrzeć na sąsiadów? Bo co innego nie chcieć, ale ja widzę, że pani chce!
Do dzisiaj nie potrafię zrozumieć, niby która moja wypowiedź świadczyła o tym, że ja chciałąbym to zmienić. Odkąd pamiętam, czyli jak miałam 4-5 lat mówiłam, że nigdy nie będę mieć dzieci i nigdy nie wezmę ślubu. Mówiłam to także jako nastolatka i jako dorosła kobieta. Dla mnie to było zawsze tak oczywiste. W całej mojej rodzinie takich przypadków, jak ja jest mnóstwo. Myślę, że wychowywanie się w takich rodzinach, jak nasze miało kolosalny wpływ na postrzeganie różnych spraw, no ale mimo wszystko, mamy XXI w. i chyba pewne rzeczy nie powinny już dziwić. Po tych trzech spotkaniach stwierdziłam, że mimo, że jestem w fatalnym stanie psychicznym to nie widzę siebie na terapii z tą panią, która wie lepiej niż ja, co myślę i co czuję.
Potem przychodziły mi myśli, że może to ze mną jest coś nie tak. W końcu, po wielu latach cierpienia, ale i ustabilizowania nieco emocji postanowiłam ponownie pójść do psychoterapeuty, niestety w nurcie psychodynamicznym. Byłam tak zdeterminowana, że uznałam, że cokolwiek by się nie działo ja to wytrzymam, bo jeśli będzie coś nie tak to na pewno to ze mną jest problem. Do tego czytałam całą masę artykułów, przeglądałam profile psychologów na social mediach i to wszystko sprawiło, że miałam całkowicie wyprany mózg. Uznałam, że to jest już ostatni dzwonek na realną zmianę, ale i czułam się w końcu gotowa na to, żeby się zmierzyć ze wszystkimi trudnymi doświadczeniami.
Po odejściu z korporacji 8 lat temu byłam w takiej kondycji psychicznej, że przez 10 miesiecy nie potrafiłąm szukać innej pracy i praktycznie nie wychodziłam z domu. Później postanowiłam wyjechać za granicę, ponieważ potrzebowałam pieniędzy, ubezpieczenia, a nie byłam ciągle gotowa na powrót do “normalnej pracy”, gdzie pracowałabym na cały etat. Za granicą uczyłam się rozmawiać z ludźmi, oswajać z nimi, przyzywyczajać do coraz dłuższych pobytów poza Polską, a tym samym dłuższej pracy. Początki były bardzo trudne, bo było mi ciężko pracować 8 godzin przez 5 dni w tygodniu. Przez pierwsze 3 lata miałam ogromny dylemat, bo z jednej strony tęskniłam za rodziną, Polską, a z drugiej strony ja cały czas odtwarzałam wszystko, co mnie spotkało w Polsce. Cieszyłam się na urlop, a jednocześnie im byłam bliżej przyjazdu do kraju to tym bardziej zaczynałam płakać i panikować. Nie chciałam być za granicą, a z drugiej strony to tam znajdowałam nieco ukojenia. Po trzech latach sytuacja się zmieniła i na myśl o przyjeździe do Polski cieszyłam się, a nie popadałam w rozpacz. Niemniej mój pobyt trwał dalej, bo ja ciągle nie czułam się gotowa na powrót. Poza tym, po takim czasie moje szanse na znalezienie fajnej pracy w Polsce raczej zaczęły spadać. Nie wiedziałam też, co chciałabym robić, czy dam radę pracować z ludźmi. Dzisiaj robię masę szkoleń w prestiżowym ośrodku, ale wtedy nie wiedziałam, czy chcę rozwijać się w kierunku księgowości. No ale przede wszystkim paraliżował mnie strach związany z rekrutacją, badaniami lekarskimi, których przechodzenie w Polsce było dla mnie problemem. Do tego doszły obawy przed tym, czy dam radę, co jeśli spotkam ludzi, którzy znowu będą robić takie rzeczy, jak w tamtej firmie.
Zdałam sobie sprawę, że czas tylko trochę zagoił rany, ale nie jestem od prawie 11 lat tą samą osobą. Mimo prób robienia rzeczy, które wcześniej sprawiały mi radość, ja dalej nie czuję nic. Kiedyś nie było mowy, żebym zostawiła niedokończone sprawy, a dziś łatwo się poddaję, kiedy coś idzie nie tak. Do tego frustracja i złość wyładowywana na Bogu ducha winnych ludziach. Chcę pracować w Polsce, ale boję się. Wszystko i wszyscy mnie drażnią. Stwierdziłam, że to nie jest życie, jakie chcę prowadzić. Poskładałam się po tamtych wydarzeniach najlepiej, jak umiałam, ale wciąż nie jestem tą samą osobą i potrzebuję kogoś, kto mi pomoże to poukładać i pokazać, co robię źle. Stąd pomysł, żeby pójść na terapię. Moja siostrzenica, która studiuje psychologię poinformowała mnie, jakie są nurty. Zaczęłam o tym czytać, a wcześniej oglądałam filmiki o terapii na social mediach. Postanowiłam, że teraz będzie inaczej. Teraz wybiorę świadomie i mądrze. Ponieważ ciągle pracowałam za granicą to potrzebowałam terapii on-line, więc to było jedno z kryteriów, które znacząco zawężało mi możliwości wyboru terapeuty. Drugim kryterium była oczywiście cena, które są na rynku bardzo zróżnicowane. Trzecim i w sumie najważniejszym było znalezienie kogoś o właściwych kompetencjach. Na stronie Centrum Psychoterapii znalazłam osbę, która pracuje w nurcie psychodynamicznym. Pani posiada bogate CV, stosowne wykształcenie (magisterskie i kilka podyplomówek), jest w trakcie 4–letniego kursu w nurcie psychodynamicznym, jest członkiem kilku towarzystw, jej praca podlega superwizji, a przy okazji jest psychotraumatologiem. Kiedy to wszystko przeczytałam to uznałam, że lepiej nie mogłam trafić. Pani specjalizuje się we wszystkich problemach, z którymi się mierzę.
Na social mediach usłyszałam, że warto pójść do kilku terapeutów, żeby sprawdzić kto nam pasuje, ale jeśli żaden nie będzie nam odpowiadał to znaczy, że trzeba poszukać problemu w sobie. Wzięłam to sobie do serca i stwierdziłam, że niemożliwym jest, żebym trzeci raz trafiła źle. Uznałam, że muszę zabić w sobie przeczucia, brak zaufania do ludzi, bo na pewno są błędne . Naczytałam się o zniekształceniu poznawczym, przeniesieniu, przeciwprzeniesieniu, kryzysie w terapii spowodowanym przybliżaniem się do kluczowego momentu w terapii i wielu innych pojeciach psychologicznych. Wydawało mi się, że jestem tak zmotywowana, posiadam taką wiedzę z social mediów i licznych wypowiedzi psychologów i terapeutów, że… no nie ma opcji, żeby to się nie udało!
A jednak podczas mojej terapii (nie lubię jej tak nazywać, bo nie uważam, żeby było tam coś leczącego) działy się rzeczy złe. Już podczas pierwszej wizyty, kiedy mówiłam o swoim wyglądzie i niezadowoleniu z wagi, terapeutka na mnie spojrzała z drwiną od stóp do głów. No ale, że się naczytałam o przeniesieniu, zniekształceniu poznawczym uznałam, że jest to mój zaburzony odbiór sytuacji. Brnęłam dalej. Po 5 miesiącach braku jakiejkolwiek poprawy i rosnących wątpliwościach, zachęcona wypowiedziami specjalistów, że należy się tym podzielić z terapeutą, bo może to być istotny wkład w proces terapeutyczny, postanowilam porozmawiać z terapeutką. Powiedzialam, że mam wątpliwości, bo wychodzę z sesji bez przemyśleń, mam poczucie, że nic się nie dzieje, zapytalam dlaczego nie mam ustalonych celów terapeutycznych, a wszędzie czytam, że to podstawa kontraktu. Pani milczała cały czas, a ja ze denerwowania powtórzyłam jeszcze raz wszystko, co powiedziałam wcześniej. Terapeutka dalej milczala, aż w ostatnich 2 minutach spotkania wypaliła:
– Dlaczego zapraszam mnie pani do konfliktu?
Ponieważ to był koniec sesji to nawet nie mogłam się do tego odnieść. Popłakałam się, ale na kolejnej sesji powiedziałam, że zrobiło mi się przykro, bo nie rozumiem, która część mojej wypowiedzi spowodowała taką reakcje. Pani milczala. I tak było przez cały rok. Na sesjach relacjonowałam, co wydarzyło się w moim życiu, a terapeutka milczała. Raz na 5 spotkań wypaliła coś przykrego na kilka minut przed końcem sesji. Albo też używała pojęć psychologicznych, których nie rozumialam. Wychodziłam z sesji i sprawdzałam w Google, co oznaczają pewne pojęcia, a tam wychodziły mi dziwne i przykre rzeczy. I tak było cały czas. Sesje mnie dołowały, bo tylko opowiadałam, a Pani milczała, a jak coś mówiła to wyłącznie złośliwości i to na sam koniec sesji. Zostawalam sama z emocjami w drodze do domu. Przez rok nie miałam ustalonych celów terapeutycznych, nie miałam diagnozy, a o tym ile maksymalnie będzie trwać terapia dowiedziałam się po 10 miesiącach i oczywiście dopiero po moim zapytaniu. Na pytanie o diagnozę nie dowiedziałam się niczego, a jedynie usłyszałam:
– No problem jest!
Postanowiłam odejść, ale znowu naczytałam się, że może to oznaczać, że zbliżam się do przełomu. Nawet poszłam na konsultację gdzie indziej, gdzie usłyszałam, że powinnam wrócić, bo pacjenci rezygnują w kluczowych momentach w terapii. Usłyszałam też, że osoby, które są perfekcjonistami i nie widzą szybkich efektów, zniechęcają się, a to jest ważny moment w procesie, którego nie należy przerywać. Niestety, wróciłam. Pani mi podziękowała, że wróciłam, ale już na kolejnych sesjach stwierdziła, że „zdewaluowałam jej osobę”. A na kolejnej poinformowała mnie, że idzie na zwolnienie lekarskie i usłyszałam:
– To, co robimy? Przenosimy sesje, czy skoro ma pani średnią motywację, rezygnuje pani z terapii?
Zamurowało mnie. Nie dość, że w terapii nic się nie działo, nie wolno mi było zapytać o cokolwiek, bo pani miała wiecznego focha to jeszcze słyszę coś takiego, że w sumie czuję się, jak niepotrzebna rzecz. Odebrałam to tak, jakbym usłyszała:
– Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!
Po powrocie z chorobowego usłyszałam narzekanie i wzdychanie, że moja mama też ma takie problemy, jak ja. To po co pani działa w nurcie psychodynamicznym, skoro wszystko ją męczy i nudzi? Moja mama nie chodziła nigdzie na terapię, ale w nurcie psychodynamicznym temat matki to jest często punkt odniesienia do wszystkich problemów. Przez cały rok na każdej sesji relacjonowałam, co wydarzyło się przez cały ubiegły tydzień. Ponieważ pomagam mojej schorowanej mamie to często u niej nocuję i jej pomagam w codziennych czynnościach. U mamy mam też swój ogród i grządki, którymi opiekuję się od lat, co daje mi wytchnienie. Podczas tych sesji temat mojej mamy był numerem jeden. Mimo że moja mama popełniła wiele błędów, jak każdy z nas i mam żal o różne rzeczy, które może mogła zrobić inaczej to uważam ją jednak za bardzo zaradną, troskliwą osobę, która musiała stawić sama czoła wielu wyzwaniom. Podczas terapii okazywało się, że moja mama to jest jednak jakiś potwór. Zaczęłam wierzyć, że ta moja mama to jest najgorsze, co mogło mi się przytrafić. Zaczęłam na nią patrzeć, jak na największe zło. Wszystko mnie w niej drażniło i czasem dawałam temu wyraz obwiniając ją za wszystko.
W końcu powiedziałam o tym terapeutce, że nie podoba mi się to, co się dzieje, ponieważ moja mama radziła sobie najlepiej, jak umiała, troszczyła o nas, o wszystko musiała zadbać sama, bo nikt jej nie wspierał poza mną i moimi siostrami, a po sesjach nie mogę patrzeć na mamę i nie czuję się z tym dobrze. Terapeutka stwierdziła:
– Przecież pani nie lubi jeździć do mamy!
No ciekawy wniosek, ale przecież terapeutka wie lepiej. Podczas tej ostatniej sesji nie mogłam już się skupić, blokowałam się opowiadając o różnych rzeczach. Czułam, że się wypaliłam i nie znajdę tutaj zrozumienia. Ostatecznie odeszłam. Wtedy wyświetlił mi się nieoficjalny profil tej pani na FB, a tam już nie było tak pięknie, jak na tym oficjalnym. Terapeutka wystawiła opinię pani astrolog, a pod jednym ze zdjęć wyszło, że była także na jej ślubie. Chyba trochę kłóci się to z kodeksem etycznym, któremu terapeutka podobno jest wierna? Poza tym, jak ja miałam problemy z mechanikami to znaczyło, że to ze mną jest coś nie tak. Ale, jak ona napisała na FB, że nie ma już siły i czasu chodzić po mechanikach to było już OK. Terapia trwała blisko rok, czyli jakieś 50-60 spotkań uwzględniająć 3 tygodniową przerwę z mojej strony i miesiąc zwolnienia lekarskiego ze strony terapeutki. Kosztowało mnie to około 10 000 zł.
Efekty? Ogólnie można powiedzieć, że żadne. Nie widzę ani jednej zmiany na plus w jakimkolwiek obszarze. Czasem wydaje mi się, że wręcz mój stan pogorszył się, bo czuję dużo więcej złości, frustracji, zaczęłam się bardziej izolować od ludzi, straciłam nadzieję, że kiedyś będzie dobrze.
Ciężko zresztą o efekty, jeśli klient relacjonuje na sesji cały ubiegł tydzień, a naprzeciwko siedzi posąg, który się nie odzywa, a jak już coś powie to 2 minuty przed końcem sesji używając przy tym skomplikowanych pojęć. Przykład:
– U osób o wysokiej perseweratywności, jak pani i pani mama nie da się tego zmienić, a jedynie zmniejszyć natężenie.
Poprosiłam terapeutkę o powtórzenie, bo nie rozumiałam, co do mnie powiedziała. Pani powtórzyła, ale nie wytłumaczyła, co miała na myśli. Poszukałam sobie w Google, co to jest perseweratywność. Ppodobnych sytuacji było sporo. Albo milczenie albo pojęcia, które musiałam sobie wygooglować po wyjściu z sesji. Stąd dochodziło do licznych sytuacji, kiedy terapeutkai miała co innego na myśli, a ja po wyjściu z gabinetu i sprawdzeniu w internecie dochodziłam do innych wniosków i często płakałam. Myślałam, że o takich rzeczach rozmawia się na sesji. Okazało się, że nie podczas mojej terapii.
Zgodnie z tym, co przeczytałam w dostępnej literaturze, podobno wszystkie uczucia są normalne, terapeuta nie ma prawa ich negować. Tymczasem ja na sesjach dowiadywałam się, że to co czuję jest dziwne, nieprawidłowe i tutaj cytat:
– Skoro pani już tyle razy usłyszała coś takiego to powinna się już chyba pani odczulić?
Terapeuta nie ma prawa negować innych nurtów, tymczasem u mnie po tamtym powrocie i konsultacji u terapeutki poznawczo-behawioralnej usłyszałam od mojej pani:
– Terapia CBT? No i co po tym?
Czyli wychodzi, że nurt psychodynamiczny jest jedynie słusznym wyborem. Kiedy mówiłam o tym, że wychodzę do domu bez żadnych przemyśleń, podsumowań to terapeutka stwierdziła, że bije się w pierś, bo faktycznie ich nie robi. Mimo to sytuacja nie zmieniła się na kolejnych sesjach.
Przez rok produkowałam się, a terapeutka wiecznie przekręcała moje wypowiedzi. Na początku myślałam, że to może prowokacja, sprawdzanie, czy trzymam się faktów, ale po wielu miesiącach miałam już tego naprawdę dość. Po roku opowiadania o różnych rzeczach, gdzie starałam się pokazać, co ja czuję, z czym się mierzę okazywało się, że terapeutka w ogóle co innego sobie wyobrażała i starała się wbić moją osobę w jakieś swoje ramki. Bo ja tak mam i koniec kropka. Po roku nagle okazywało się, że jednak źle myślała. Sczerze? To ja nie wiem, czy ona w ogóle miała pomysł na mnie, bo patrząc na to wszystko, co się działo to chyba nie. Powinna mnie pokierować do kogoś innego, ale po co? Czułam się wykorzystana, bo płaciłam niemałe pieniądze, poświęciłam swój czas, motywację, energię, a w zamian dostałam obojętność, lekceważenie, milczenie, nieuprzejme odpowiedzi, brak wniosków.
Dochodzi jeszcze ten ostracyzm ze strony psychoterapeutów ze względu na przerywanie terapii, bo jest to traktowane jako coś gorszego niż jej zakończenie. Tymczasem ja nie uważam, żebym przerwała terapię w klasycznym rozumieniu, ponieważ moje odejście było poprzedzone kilkoma rozmowami, które nic nie wniosły. Podsumowań nigdy nie miałam i nie widziałam powodu, żeby rezerwować ostatnią sesję, płacić kolejne pieniadze. Wyrzuciłam w błoto sporą sumę, a moje wątpliwości były notorycznie lekceważone, więc uznałam, że nie ma sensu żegnać się z kimś, kto ma mnie w głebokim poważaniu, a ja też szczerze powiedziawszy terapeutki nie lubiłam.
Nie wierzę już w terapię, ani empatię, etykę, chęć pomocy ze strony terapeutów, to znaczy myślę, że są gdzieś osoby z powołania, ale ja już nie mam siły ryzykować, zaufać, opowiadać o sobie wszystkiego od początku. W tym środowisku są różni ludzie i klienci powinni mieć tego świadomość. Tymczasem w Polsce gloryfikuje się terapię, a terapeutów uznaje za nieomylnych bogów. Oni sami tak o sobie piszą w social mediach. Nie wszyscy, ponieważ są też tacy, którzy potrafią głośno powiedzieć, że ciągłe opowiadanie o dzieciństwie nic nie wnosi. Człowiek cierpiący potrzebuje pomocy natychmiast, a nie ciągłego wałkowania tego, czego się zmienić nie da. Ta sama osoba mówi, że terapeuci nurtów długoterminowych traktują ludzi, jak bankomat. Inna znana terapeutka powiedziała kiedyś, że w tym środowisku ma mnóstwo znajomych, którzy kompletnie nie nadają się do tego zawodu. Kolejna osoba w social mediach napisała o pana książce, że może warto ją przeczytać i przyjrzeć samemu sobie, czy na pewno w danej terapii wszystko jest takie, jak być powinno. Czy rzeczywiście nie ma w terapii błędów i terapeuci zawsze są w punkt. Oczywiście nikt jej nie odpisał. Inny dość znany terapeuta otwarcie mówi, że trafiają do niego ludzie z traumatycznymi doświadczeniami po nieudanych terapiach. Trochę tych głosów jest, ale jednak większość środowiska uważa, że problem nie występuje albo jest marginalny.
“Ukończenie odpowiednich studiów, certyfikaty świadczą o tym, że dana osoba jest dobrym terapeutą. Relacja terapeutyczna i inne cechy nie mają tutaj znaczenia”. Czyli leczą mnie studia i certyfikaty. Do tej pory czytałam o tym, że to relacja leczy, ale okazuje sie, że nawet to nie jest ważne. Nie wspomnę o cechach, jakie powinni mieć terapeuci, bo gdziekolwiek bym nie czytała wypowiedzi tych ludzi to wychodzi, że oni wszyscy są znakomici, nieomylni, a certyfikat i studia są tego gwarantem. W innych zawodach trzeba jednak pokazać coś więcej niż dyplomy, w psychoterapii nie trzeba.
Na pytanie internautów, dlaczego terapia jest taka droga, odpowiedź terapeutki:” Bo zapłaciliśmy za studia, certyfikację, jesteśmy specjalistami, płacimy podatki, ZUS i musi się to zwrócić”.
Kiedy padło pytanie, ile godzin dziennie/tygodniowo powinien przyjmować terapeuta, a ja napisałam, że czytałam, że ok. 25, ponieważ to zapewnia jakość usług, jakaś osoba (nie wiem, czy to była terapeutka) napisała, że: “Nie chodzi tutaj o jakość, ponieważ jakość jest zapewniona przez superwizję. Tutaj chodzi o to, ile dany terapeuta jest w stanie przerobić”. Moja terapeutka pracowała na dwa etaty. Potrafiła przyjmować w sumie od godz. 10.00 do 21.00. Może dlatego była wiecznie nieobecna i niezorientowana w tym, co mówi klient. No ale skoro superwizja zapewnia tę jakość…
Jakieś 3 tygodnie temu wystawiłam Opinię Centrum Psychoterapii, gdzie ta pani działa, ponieważ przeczytałam opinię niedoszłej klientki, która miała bardzo podobne do mnie odczucia. Jeszcze 3 tygodnie temu to miejsce nie miało żadnej oceny. Po naszych 2 negatywnych ocenach, nagle w przeciągu 2 godzin pojawily 4 pozytywne opinie, a w kolejnych 3 dniach kolejne 3 oceny na 5. Napisałam edit do mojej opinii, że widzę co się dzieje i, że porobiłam print screeny. I zaczęło się… Zaczęła do mnie wydzwaniać właścicielka i inny numer, który jest na oficjalnej stronie tego centrum. Nie odebrałam telefonów, bo z doświadczenia wiem, że z osobami wątpliwymi etycznie nie rozmawia się w cztery oczy. Życie nauczyło mnie, że w takich sytuacjach trzeba nagrywać wypowiedzi, mieć świadków albo mieć wszystko na piśmie. Wystraszyłam się i usunęłam opinię, choć brutalnie obnażała prawdę o tym miejscu. Po kliknięciu w osoby, które rzekomo korzystały z usług Centrum okazało się, że te osoby wystawiały w tym samym czasie oceny dokładnie tym samym obiektom (m.in. biuro księgowe, psi fryzjer, usługi remontowe, naprawa ekspresow, bary, mechanicy samochodowi i wiele wiele innych) w całej Polsce. Centrum nawet nie postarało się o wystawienie sobie fałszywych opinii. Oni je kupili. Problem w tym, że po kliknięciu w profile wychodzi cała prawda.
Po kilku dniach postanowiłam ponownie dodać opinię na wizytówce Centrum i oczywiście za kilkanaście minut był telefon, którego znowu nie odebrałam. Godzinę później próbowałam dodać opinie pozytywne innym obiektom w Google i okazało się, że przychodzą mi zwrotki, że moje opinie naruszają zasady Google. Wszystkie były pozytywne, więc nie miały, jak naruszać regulaminu. Mało tego od tego momentu przychodzą mi wiadomości, że opinie, które dodałam wiele miesięcy temu są teraz usuwane. Ewiedentnie ma to związek z próbą zamieszczenia komentarza przeze mnie na stronie Centrum. Jest to próba uciszenia i ukarania mnie, ponieważ zgłaszałam wizytówki tego miejsca do Google. Wysyłałam print–screeny potwierdzające, że wszyscy rzekomi klienci wystawiają w tym samym czasie takie same oceny tym samym obiektom w całej Polsce. Po trzech dniach wizytówka była odblokowywana. Nie wiem, czy Centrum samo to robi, czy zlecili to tak, jak pisanie opinii. Znalazłam na pewnej stronie, że jakaś firma oferuje kompleksowe usługi pisania opinii oraz odblokowywania wizytówki na Google.
Najlepsze jest to, że na wizytówce jednej z firm, które kupiły sobie opinie ten sam użytkownik, który wystawił ocenę Centrum napisał, że: “nie otrzymał wynagrodzenia za opinie pozytywne na Google i jest to śmieszne”. Tak więc, tutaj nawet nie ma czego się domyślać. To jest zwykłe oszustwo potwierdzone przez piszące fałszywe opinie osoby, a ja zdążyłam zrobić print screen. Piszę “osoby”, ponieważ znalazłam już kilka rożnych wpisów o podobnej treści.
Kiedy myślałam, że Centrum zakończyło już proceder kupowania opinii, wczoraj okazało się, że pojawiła się kolejna ocena. Po kliknięciu w profil oczywiście widać opinie dotyczące tych samych obiektów, które były oceniane wcześniej przez innych klieentów Centrum.
Zadziwia mnie pycha, przekonanie o braku konsekwencji za oszukiwanie ludzi, mściwość przejawiająca się w usuwaniu moich opinii o innych obiektach. Na miejscu Centrum spaliłabym się ze wstydu, że ludzie widzą, że to są kupione opinie. Naprawdę nie trzeba być geniuszem. Na wielu stronach klienci zauważyli również to samo, co ja.
Kiedy wystawiłam opinię negatywną o terapii to Centrum nie zainteresowało się moją osobą, moimi odczuciami, ale kiedy napisałam, że wiem, co dzieje się z opiniami to nagle postanowili mnie uciszyć i to tylko potwierdza, że z tego miejsca należało uciec już dawno temu.
Wysłałam do UOKIK opis zdarzenia z print screenami, gdzie dokładnie widać, jak pięknie handluje się opiniami w internecie. I robią to psychoterapeuci, którzy powinni być empatyczni, kulturalni, etyczni, a reprezentują skrajne dzia…two. Efekt jest taki, że jestem w gorszej kondycji psychicznej niż przed terapią. Nie mam już nadziei na nic. Boję się zaryzykować, żeby iść gdzie indziej, tym bardziej, że moja mocna motywacja jest teraz równa bliska zeru. Nie wierzę już w te filmiki na social mediach, artykuły propagujące terapię i psychoterapeutów. Autentycznie jest mi niedobrze. To środowisko to jest klika, która za wszystko obwinia klientów, ma ich za nic. I do tego jeszcze kupują fałszywe opinie. Poczekam na UOKIK. Wysłałam do nich kolejne aktualizacje wraz z print screenami potwierdzającymi, że rzekomy klient Centrum nie otrzymał wynagrodzenia. Do tego doszła wczorajsza opinia.
Jest także opcja, żeby zapytać (na razie nieoficjalnie) kogoś z prokuratury, czy można jeszcze coś zrobić, ale na to musze poczekać kilka dni. Chciałabym, żeby coś się ruszyło, ale z drugiej strony nie wierzę za bardzo w sprawiedliwość. A nawet jeśli będzie jakaś kara, to wątpię, żeby PTP coś z tym zrobiło. A tacy psycholodzy powinni wylecieć z zawodu, bo krzywdzą ludzi i są perfidnymi, mściwymi oszustami.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadził ze mną Kuba Okrzesa. Zapraszam do wysłuchania.
Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadził ze mną redaktor Mirosław Konkel. Zapraszam do lektury.
Nie każda rada, nawet wielkich autorytetów, jest wartościowa w ciągle zmieniającym się środowisku biznesu i pracy – ostrzega Tomasz Witkowski, psycholog i autor książki „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć„.
Chciałbym, byśmy razem przyjrzeli się aktualnym trendom i zjawiskom, które wpływają na życie społeczne, ale też środowisko pracy i zarządzania. Może zacznijmy od słynnej kultury zapierdolu?
Ten termin budzi moją niechęć, bo niesie ze sobą pogardę dla pracy, traktując ją jak nieprzyjemny obowiązek, środek do zdobycia czasu wolnego. Tymczasem, jak pokazują badania, dla wielu osób praca i nauka są głównymi źródłami satysfakcji, jeśli nie szczęścia. Jest w tym również aspekt demotywacyjny: gdy ludzie postrzegają pracę jako integralną część swojej tożsamości i źródło dumy, degradowanie jej wartości może prowadzić do poszukiwania sensu w destrukcyjnych rozrywkach, używkach czy też w nadmiernym korzystaniu z terapii.
Mówi się nawet o kulturze terapeutycznej, która zyskuje coraz większą popularność. Czy to zjawisko jest negatywne?
Wprowadzenie psychologii do biznesu samo w sobie nie jest złe. Przeciwnie, może przynieść wiele korzyści. Kiedy jednak psychoterapia staje się ważną częścią życia korporacyjnego, może to wskazywać na problemy, czy to z selekcją personelu, czy też z metodami zarządzania, które wywołują potrzebę specjalistycznego wsparcia. Psychoterapia powinna być zarezerwowana dla tych, którzy nie tylko jej potrzebują, ale i dla których jest przeznaczona – w odpowiednich miejscach, takich jak kliniki czy gabinety specjalistów, nie zaś w przestrzeni biurowej.
Kolejna moda, którą współczesne korporacje przyjmują z entuzjazmem, dotyczy wellness. Czyżby to był symptom, że z firmami lub pracownikami dzieje się coś nie tak?
Widzę w tym tylko pozytywy. Absolutnie nie ma nic złego w tym, że firmy oferują takie udogodnienia w ramach swoich programów motywacyjnych. Pracownicy zyskują fantastyczną możliwość, by dbać o swoje zdrowie i dobre samopoczucie, co może tylko dodać im energii i błysku w życiu zawodowym i prywatnym.
Głośno jest ostatnio również o kulturze ofiary, zwłaszcza w kontekście mobbingu, molestowania seksualnego i dyskryminacji. Czy ta kultura ofiar nie jest przesadą?
Zwróćmy uwagę na istotną różnicę: obrona własnej godności i praw to jedno, natomiast identyfikowanie się z kulturą ofiary to zupełnie inna kwestia. Osoby, które postrzegają siebie jako ofiary, często domagają się specjalnego traktowania i wykazują postawę roszczeniową. Takie podejście może prowadzić do sceptycyzmu oraz zmniejszenia wsparcia firmy dla tych, którzy naprawdę go potrzebują. Niektórzy nadużywają społecznej empatii wobec różnych problemów. Przykładem jest wzrost liczby zwolnień lekarskich z powodu depresji.
To znaczy?
Coraz więcej osób korzysta ze zwolnień z powodu depresji, co rodzi wyzwania w ocenie, czy rzeczywiście cierpią, czy też może wykorzystują system. W przypadku innych schorzeń ludzie zazwyczaj muszą pozostawać w domu i łatwo to można sprawdzić. W terapii problemów psychicznych zaleca się jednak aktywność na zewnątrz, co utrudnia zweryfikowanie autentyczności zwolnienia. W konsekwencji pracownicy faktycznie potrzebujący pomocy mogą być niesłusznie uznani za symulantów.
Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
To tytuł rozmowy, którą na tematy zawarte w mojej najnowszej książce Przępędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje przeprowadzili ze mną prowadzący Radio Algorytmia. Zapraszam do wysłuchania.
Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Za zgodą autorki, udostępniam publicznie list, który dostałem kilka dni temu.
Piszę do Pana ponieważ powiedziano mi, że może mi Pan pomóc….
1,5 roku temu obiecałam swojej córce, że każdy winny jej krzywdy poniesie konsekwencje… Wtedy jeszcze żyła Od jej śmierci minął rok a nikt za to nie odpowiedział… Oprócz oczywistych sprawców jej krzywdy są też inni… w cieniu, którzy mogli pomóc ale zabrakło im chęci, kompetencji, wiedzy, wrażliwości? M. in. psychologowie, psychiatrzy i psychoterapeuci. W ich sprawie piszę do Pana.
W styczniu ubiegłego roku dowiedziałam się, że moja córka od 6 roku życia była molestowana przez własnego dziadka. Od 2014 roku… To był też rok kiedy ministerstwo zobligowało 6 latków do obowiązku szkolnego. Zmiany w jej zachowaniu zauważyłam szybko, były subtelne ale dla mnie widoczne bardzo. Otwarte, radosne, przebojowe i otoczone wianuszkiem przyjaciół dziecko nagle straciło całą pewność siebie, poczucie wartości, zamknęło się w sobie i nie mogło odnaleźć wśród rówieśników. Pracowałam wtedy w przedszkolu jako nauczyciel terapeuta i jako pierwszą o pomoc poprosiłam koleżankę na etacie psychologa. To jedyna osoba do której nie mam żalu. Wiedziałam, że jest świeżo po studiach, bez doświadczenia ale… byłam przekonana, że powodem zmiany zachowania jest szkoła. Wbrew zapewnieniom rządu Hania trafiła do klasy 7 latków jako jedna z dwóch sześciolatek. Wychowawczyni bez podejścia do dzieci.
Temat złego dotyku poruszałam z dziećmi i… po pierwsze byłam przekonana, że dobrze je przygotowałam, po drugie, byłam pewna, że mając z nimi super relacje powiedzą mi, po trzecie nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że coś takiego mógłby zrobić ktoś z rodziny… tej rodziny….
Koleżanka mimo braku współpracy szkoły starała się wzmocnić Hanię na zajęciach socjoterapeutycznych. Widziała, że ma problem ale nie potrafiła zdiagnozować. W 2016/2017 roku byłyśmy dwukrotnie u psycholog, która jest biegłą sądową. Pani psycholog nie chciała na pierwszej wizycie rozmawiać ze mną i od razu zaczęła od spotkania z Hanią. Wnioski po tym spotkaniu były identyczne z moimi – ogólne zauważenie problemu. W 2021 zabrałam Hanię do swojej byłej psychoterapeutki. Tuż przed pandemią byłam u niej na kilku wizytach i uważałam, że bardzo mi pomogła. Ufałam jej. Po roku chodzenia do pani pracującej w nurcie psychodynamicznym, która podczas sesji znudzona wpatrywała się w zegar nade mną i mówiła tylko „już koniec”, ta na kilku spotkaniach zrobiła na mnie wrażenie kogoś kto wie jak pomagać… Hania wtedy już zaczęła się głodzić, samookaleczać i praktycznie nie wychodzić z łóżka. Uczyła się w ramach edukacji domowej w przyjaznej szkole demokratycznej…
Dlatego zdecydowałam się poprosić o pomoc kogoś komu ufam. Na wizycie jednak usłyszałam, że jestem histeryczką, matką wariatką, mam się odczepić od dziecka i nie mam prawa ingerować w jej życie i namawiać jej na terapię. Hania cały czas mówiła, że pójdzie jak skończy 18 lat (dzisiaj już wiem dlaczego)… W rozmowie z Hanią, terapeutką powiedziała, że współczuje jej takiej matki a mężowi, że ma mnie pilnować i trzymać z dala od Hani. Wyszłam załamana, czułam jakby ktoś odebrał mi dziecko. Widząc jak Hania niknie w oczach nie rozumiałam dlaczego nie muszę dwunastolatki pytać czy chce iść do lekarza gdy kaszle ale nie mogę jej zabrać do lekarza kiedy widzę jak choruje jej psychika. Czułam, że to złe a z drugiej strony- to specjalistka a ja? Ja wiedziałam, że mam do przepracowania jeszcze wiele rzeczy w życiu. Straciłam zaufanie do siebie, do własnej intuicji.
Po jakimś czasie zdecydowałam wrócić do niej na terapię. Myśląc, że ze mną jest coś nie tak. Terapia trwała prawie rok, na spotkaniach zwracała uwagę, że za mało myślę o sobie i dbam o siebie i swoje potrzeby, że jestem zbyt surowa dla siebie i za wrażliwa. Długo namawiała mnie na pójście na L4, w końcu się na to zdobyłam….
W międzyczasie okazało się, że Hania ma myśli samobójcze i 1 probę samobójczą za sobą. Poprosiłam by poleciła mi kogoś dla Hani. Hania chodziła na terapię od listopada 2022. Ja do tej Pani do lutego 2023. W tym czasie będąc na zwolnieniu moje życie zaczęło się rozpadać, co tydzień zamiast o postępach mogłam mówić o kolejnych tragediach… w lutym poszłam na spotkanie z mężem. Chciałam by pomogła mi wytłumaczyć mu mój stan, i Hani- mąż kompletnie nie rozumiał i nie umiał wspierać- zwłaszcza Hani. Wycofał się.
Na tym spotkaniu poczułam się zaatakowana. Terapeutka, która na wielu spotkaniach słyszała o moich problemach z mężem – totalnie zamkniętym na komunikacje i lubiącym kłamstwa, która na tych spotkaniach”uczyła” mnie jak sobie radzić na tym lutowym spotkaniu nagle stanęła po drugiej stronie barykady i powiedziała, że jej nie słucham… była w tamtym czasie jedyną osobą której ufałam i której słuchałam nawet jeśli nie byłam pewna, nie czułam, że mi to pomoże. Poczułam się odrzucona, opuszczona, oszukana, zawiedziona, zdradzona. Zrezygnowałam z terapii.
Hania uczęszczała na terapię do osoby poleconej przez moją psychoterapeutkę. Każda wizyta odbywała się w innym miejscu i gabinecie, co chwilę zmiany. Hania mówiła, że ta Pani jest miła ale nie wie czy jej pomaga. W międzyczasie odbyła się pierwsza wizyta psychiatryczna Hani na zalecenie terapeutki. Dostała leki.
O przemocy seksualnej Hania powiedziała mi i jej terapeutka dowiedziała się ode mnie. Powiedziała wtedy, że teraz rozumie zachowanie Hani, która uciekała w dysocjację i unikała rozmów innych niż o niczym. Stwierdziła PTSD i powiedziała, że teraz już wie jak ma z Hanią pracować. Po informacji o molestowaniu byliśmy znów u psychiatry w ZIP w Szczecinie. Lekarz namawiał nas na oddział ale ostatecznie przepisał nowe leki i zalecił oddział gdyby się pogorszyło. Hania mówiła jej, że chce szukać sponsora. Nam też. Dzisiaj już wiem, że retraumatyzacja jest typowa u dzieci doświadczonych przemocą seksualną. Wtedy rozmawiałam z Hanią ale wiedząc, że terapeutka wie o tym i nie reaguje, byłam przekonana, że nie ma zagrożenia… Myliłam się.
Hania wykorzystała kilka dni ferii gdy wyjechałam z młodszym synem i spotkała się z mężczyzną. Zawiozłam ją na oddział Psychiatrii dzieci i młodzieży… sam moment przyjęcia był straszny. Pani doktor która wrzeszczała na mnie przy Hani, że wymuszam przyjęcie dziecka. Nie chciała słuchać mnie, zobaczyć wiadomości Hani która pisała, że teraz może i musi zakończyć swoje życie. Ta sama doktor która namawiała nas na oddział…
Jak wyglądał pobyt Hani… może Pan częściowo przesłuchać tutaj…. przemoc, stres, strach…
Zabrałam ją, pisałam skargi, nikt nie zareagował. Dopiero po tym, w marcu/kwietniu 2023 znalazłam psychiatrę i psychotraumatologa, którzy naprawdę zajęli się Hanią… Psychiatra na pierwszej wizycie po analizie wyników i stanu Hani wypisał skierowanie na cito do szpitala w Toruniu, gdzie ordynatorem jest psychiatra dziecięcy i seksuolog. Niestety odmówiono nam przyjęcia Hani. Została pod kontrolą psychiatry i miała wizyty 2 razy w tygodniu u psychotraumatolog, która oprócz pracy z Hanią, uczyła też nas jak ją wspierać, chronić i… ratować bo była na skraju samobojstwa.
Niestety za późno….Hania się nie zabiła, nawet chwilę przed śmiercią odzyskała chęć życia. Ale przez cały ten czas…. Przez te kilka miesięcy w jej organizmie rozwijał się zespół hemofagocytarny, którego nikt nie zauważył, nie zdiagnozował… nikt nie zareagował. Zmarła 10 maja 2023 roku…
Przez cały ten czas noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy tej „mojej” terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro bez wyrzutów sumienia i zastanawiam się ile jeszcze osób skrzywdziła… I boję się zaufać, skorzystać z pomocy terapeuty… bo nie wiem co jeszcze mogą mi odebrać skoro odebrali mi wszystko. Macierzyństwo było moją siłą, czułam się dobrą mamą i kochałam swoje dzieci nad życie. Dziś boję się samej siebie a lęk paralizuje całe moje życie…
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
To tytuł rozmowy, którą dla serwisu PAP przeprowadziła ze mną red. Beata Igielska. Pretekstem do rozmowy była moja najnowsza książka Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje. Zapraszam do lektury!
Źle dobrany terapeuta może solidnie zaszkodzić. Bywa, że pacjenci zwodzeni są „problemami psychosomatycznymi”, a tymczasem mają poważne schorzenia fizyczne skutkujące objawami ze strony psychiki. O pułapkach psychologicznych mitów i pop-psychologii opowiada dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor zbioru esejów o przewrotnym tytule „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje”.
Niezmiennie od lat punktujesz pseudonaukę w psychologii. Czym na poziomie indywidualnym grozi pseudopsychologia?
Najmniejsze konsekwencje to strata czasu i pieniędzy. Poważniejsze, o których pisałem w „Psychoterapii bez makijażu”, to rozwój nieleczonej choroby a nawet śmierć. Bo jeśli pójdziemy na psychoterapię, podczas której psychoterapeuta będzie przekonywał nas, że cierpimy na dolegliwości psychosomatyczne, a tymczasem w naszym mózgu będzie się rozwijał guz, który będzie dawał określone objawy interpretowane jako psychosomatyka, to w rezultacie może się to skończyć śmiercią. Znam co najmniej jeden taki przypadek. Inny to sytuacja człowieka, który był przekonywany, że cierpi na zaburzenia psychosomatyczne, podczas gdy przyczyną jego stanu była niedoczynność tarczycy, rozwinął się rak, musiano mu tarczycę usunąć. Nie wiem, jakie są jego dalsze losy.
Konsekwencje są więc od najprostszych, jak stracony czas i pieniądze, czego nikomu nie można zabronić, po te ostateczne, z całym spektrum po drodze.
I zamętem w głowie.
Oczywiście. Ale mogą też pojawić się uzależnienia. Znam pacjentów, którzy zaczęli pić w czasie psychoterapii albo uzależnili się od terapeuty. W wyniku terapii rozpadła się niejedna rodzina.
Spróbujmy w takim razie nakreślić portret dobrego psychologa lub psychoterapeuty. Od razu powiem, że większość ludzi nie rozróżnia tych profesji.
Idealny model pomocy w razie problemów psychicznych należałoby porównać do modelu obowiązującego w medycynie. Jeśli boli nas brzuch, nie idziemy do chirurga, nie prosimy o operację, tylko idziemy najpierw do internisty, on wysyła nas na badania, które umożliwiają postawienie diagnozy różnicowej. Może przypuszczać, że bóle są związane np. z woreczkiem żółciowym albo z wyrostkiem robaczkowym, wrzodami żołądka itd. Postawiwszy hipotezy, kieruje nas na badania, stawia wstępną diagnozę i dopiero kieruje nas do specjalisty: endokrynologa, chirurga, lub gastrologa.
W przypadku problemów psychicznych Polacy często od razu udają się do terapeuty, który specjalizuje się w określonych rodzajach terapii wykorzystujących określoną modalność. Nie ma więc tak szerokiej wiedzy jak dobry psycholog kliniczny, często pomija etap diagnozy albo stawia diagnozę bardzo uproszczoną i zabiera się do roboty. Tu jest błąd na wejściu. Problem jest też taki, że te usługi są płatne. Jeśli od razu idziemy do terapeuty, może się zdarzyć, że on będzie stawiał taką diagnozę, która może być dla niego korzystna finansowo.
Czyli podsumowując, lepiej zacząć od wizyty u dobrego psychologa klinicznego?
Tak. On ma dobrą orientację ogólną, dysponuje narzędziami diagnostycznymi, może nas odesłać do lekarza, jeśli podejrzewa np. niedoczynność tarczycy, dającej bardzo podobne objawy jak depresja. Psycholog kliniczny skieruje do specjalisty, który może nam najlepiej pomóc.
Dlatego powinniśmy przepędzać guru i np. się nie „samorealizować”?
Zwróć uwagę, że psychologia, psychoterapia zaczyna pełnić od dłuższego już czasu rolę religii, według której przychodzimy na świat w stanie grzechu pierworodnego i dążymy do świętości. Żeby zasłużyć sobie na życie wieczne, powinniśmy się modlić, umartwiać, doskonalić. Współczesny człowiek nie za bardzo akceptuje te wskazania. Jest zanurzony w życiu doczesnym i w teraźniejszości. Niemniej schemat jest ten sam: guru psychoterapeutyczni czy psychologiczni obiecują, że jeżeli odkryjesz w sobie potencjał i zrealizujesz go, wejdziesz na wyższy poziom życia – analogicznie, jak dążenie do świętości. Przy czym jest to założenie metafizyczne – samorealizacja zakłada, że w każdym z nas jest zdeponowany jakiś potencjał. Ktoś, coś, jakaś tajemnicza siła, być może to jest genetyka – zdeponowało w nas talenty – nie wyjaśniają owi guru, czym ta siła jest. Powinniśmy swój potencjał odkryć, pomnożyć, jak w przypowieści o dwóch sługach, z których jeden zakopał swój talent, a drugi go pomnażał. Jeśli tego nie zrobimy, będziemy żyli marnym, niespełnionym życiem. Współcześni guru powołują się na znanych artystów, ludzi o wielkich dokonaniach. Tymczasem większość z nas jest bardzo, bardzo przeciętna, co pokazuje nauka. Nie mamy jakiegoś nadzwyczajnego potencjału w sobie, więc nie ma co odkrywać ani co realizować. Jesteśmy jacy jesteśmy.
Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.f
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
Spotkanie autorskie poświęcone mojej nowej książce z przedmową Roya F. Baumeistera będzie okazją do zakupu książki niemal wprost z drukarni. Organizatorem spotkania jest Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów i Wydawnictwo „Bez Maski”. Rozmowę poprowadzi wiceprezes PSR, Kamil Gaweł. Zapraszam wszystkich zainteresowanych!
Przepędźcie guru… jest książką, która pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.
Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:
Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.
Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.
Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.
Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.f
Ludzie próbują zrozumieć siebie i cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu. Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.
Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science
Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.
Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory
W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.
Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill
Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.
Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja
W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.
Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul
Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.
Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology
Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.
Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression
Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.
Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly
Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.
Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)
Książka została także przetłumaczona na język koreański.
Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.