Strzeżcie się fałszywych humanistów – mój nowy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

Nie spotkałem jeszcze nigdy człowieka, który miałby trzy stopy. Nie udało mi się również natrafić na kogoś, kto miałby więcej niż pięć palców u dłoni. Zauważyłem też, że wszyscy ludzie, jakich dane było mi widzieć podczas posiłku, wkładają jedzenie do ust i nie próbują się odżywiać, wciągając je nosem. Z nudną regularnością większość ma dwoje oczu i uszu. Podobnie wydalają i podobnie posługują się mową. Nawet jeśli mówią kompletnie odmiennymi językami, to wykorzystują czasowniki i rzeczowniki i podobnie konstruują zdania. Kiedy są głodni – myślą i mówią o pożywieniu i szukają go, dopóki nie zaspokoją głodu. Nigdy też nie spotkałem człowieka, co do którego miałbym wątpliwości, czy jest człowiekiem, czy też przedstawicielem jakiegoś innego gatunku, nawet jeśli był to człowiek cokolwiek zaniedbany. A jednak niemal codziennie spotykam ludzi, którzy z całą mocą podkreślają: „Każdy człowiek jest inny!”. Czy mają na myśli takie szczegóły, jak długość owych dwóch stóp lub kolor owej pary oczu niezmiennie osadzonych po obu stronach zawsze jednego, choć czasami większego lub mniejszego, spłaszczonego lub kościstego nosa? Nie sądzę. Myślę, że takie stwierdzenia są formułowane z kilku różnych powodów. Jednym z nich jest bezmyślność. Nim nie warto się zajmować. Innym może być obrona indywidualności człowieka. Kiepska to jednak indywidualność… A dalej o tym, dlaczego szewcy, dentyści i chirurdzy nie wykorzystali szansy jaką daje fałszywy humanizm i jak skorzystali z niego klinicyści i terapeuci. Jak wykorzystując fałszywy humanizm zdeprecjonować naszego rozmówcę i zanegować jakiekolwiek konstruktywne rozwiązania, a także o bezradności, która musi stać się udziałem fałszywych humanistów.  Czytaj dalej klikając TUTAJ

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”

Zapraszam do lektury rozmowy przeprowadzonej ze mną przez red. Kamilę Śnieżek i opublikowanej w najnowszym numerze Mojego zdrowia. Aby przeczytać cały artykuł, kliknij na link:

W pułapce psychoterapii

______________________________________________________________

Więcej na tematy poruszane w wywiadzie, w mojej książce TUTAJ. Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów i komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!

Książka w sprzedaży TUTAJ!

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Psychologowie i szarlatani – audycja w radiowej Dwójce

Podobny obraz Z pewnym opóźnieniem, dla tych, którzy nie mieli okazji posłuchać, zamieszczam link do audycji sprzed kilku tygodni, która miała miejsce w radiowej dwójce, a która miała toczyć się wokół zagadnień związanych z moją ostatnią książką Zakazana psychologia. Audycji dość osobliwej moim zdaniem, ale oceńcie to sami słuchając jej.

***

Tytuł audycji: Rachunek myśli Prowadzi: Michał Nowak Gość: Ewa Głód, dr Tomasz Witkowski Data emisji: 16.11.2019 Godzina emisji: 23:00 Żeby posłuchać audycji kliknij ikonę poniżej: Więcej o mojej książce:

ZAKAZANA PSYCHOLOGIA 

O CNOTACH, PRZYWARACH I UCZYNKACH MAŁYCH WIELKICH UCZONYCH – TOM III

Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny. dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”
Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć! Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM
Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
Przeczytaj recenzję na blogu:
Obejrzyj poprzednie rozmowy w Racjonalista.tv:
Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Schizofrenicy. Ludzie bezdusznie naznaczeni

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się niedawno w: Zapraszam do lektury! Według szacunków w Polsce może być ich nawet milion, z czego 60 proc. cierpi na schizofrenię paranoidalną. Usiłują żyć jak inni, ale po diagnozach dokonywanych w studiach telewizyjnych może byc to o wiele trudniejsze. Schizofrenia

Skrupulatnie obserwują i imitują zachowanie ludzi zdrowych. Starają się za wszelką cenę nie wyróżniać. Wiedzą doskonale, że ujawnienie swojej inności spowoduje, że ludzka sfora rozpocznie szykany i prześladowania. Nie chcą tej dodatkowej części cierpienia dokładanej tak często do bólu i udręki, z którymi przyszło im się zmagać. W każdej przypadkowej zbiorowości stu osób jest ich co najmniej kilkoro.

Chyba nie będzie zbytniej przesady w stwierdzeniu, że rozwój cywilizacyjny danego społeczeństwa możemy zmierzyć jego stosunkiem do ludzi starszych, kobiet, dzieci, ludzi chorych psychicznie i wszelkiej odmienności z jaką przychodzi nam się w życiu spotykać. I chyba żaden współcześnie żyjący człowiek uważający się za tolerancyjnego nie przyzna się otwarcie do udziału w stygmatyzacji chorych psychicznie. Podobnie, jak nie odważy się publicznie pobić swojego dziecka. A jednak od kilkunastu dni, które upłynęły od tragicznej śmierci prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, jesteśmy świadkami naznaczania tych cierpiących ludzi przy milczącej zgodzie mas.

Czytaj dalej…


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Choroby psychiczne a przestępczość. Jak to wygląda w rzeczywistości?

26 stycznia o godzinie 12:00 w audycji Sobotni Magazyn Radia TOK FM, red. Karolina Głowacka rozmawiała z prof. Katarzyną Prot-Klinger i ze mną na temat stygmatyzacji osób psychicznie chorych. Impulsem do rozmowy był mój komentarz Bezdusznie naznaczeni, który opublikowałem kilka dni temu w związdku z morderstwem prezydenta Adamowicza.
By posłuchać podcastu audycji wystarczy kliknąć ikonę PLAY poniżej. Więcej na temat stawiania przez psychologów i psychiatrów diagnoz na odległość tutaj:
Festiwal psychologii na odległość

O czym rozmawialiśmy

Po zabójstwie prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza rozmawialiśmy z Karoliną Głowacką i prof. Katarzyną Prot-Klinger o łączeniu choroby psychicznej z przestępczością. Impulsem był mój komentarz „Bezdusznie naznaczeni”.

Zwracałem uwagę, że choć staliśmy się wyczuleni na wiele rodzajów odmienności, polityk czy dziennikarz bez oporów tłumaczy zbrodnię chorobą psychiczną sprawcy – jakby to wszystko wyjaśniało. Chorych psychicznie zawsze traktowano inaczej; przypomniałem figurę statku głupców. Rozmawialiśmy o tym, jak takie uproszczenia odbijają się na codzienności osób chorujących.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Bezdusznie naznaczeni

W Polsce na schizofrenię choruje wyjątkowo dużo, bo aż około 1 mln ludzi. Najczęściej diagnozowany rodzaj tej choroby, to schizofrenia paranoidalna.

W Polsce na schizofrenię choruje wyjątkowo dużo, bo aż około 1 mln ludzi.[1] Najczęściej diagnozowany rodzaj tej choroby, to schizofrenia paranoidalna. Diagnozuje się ją u 65% ogółu chorych na schizofrenię[2] co w naszym kraju może dawać nawet liczbę 650 tys. osób. Różne źródła podają różne wskaźniki przestępczości wśród osób chorych na schizofrenię. Jedne utrzymują, że jest ona wielokrotnie mniejsza niż w pozostałej części populacji,[3] inne mówią o nieco wyższej częstotliwości, ale nieporównywalnej z obiegowymi opiniami na ten temat.[4] Większość przeciętnych ludzi obawia się osób chorych na tę chorobę i mylnie uważa, że są stanowczo częściej sprawcami przestępstw. Osoby ze schizofrenią są jednak przynajmniej 14 razy częściej ofiarami przestępstw z użyciem przemocy niż ich sprawcami.[5] Od kilku dni w Polsce przeciętny obywatel spotyka się z wszechobecną informacją: „Stefan W., zabójca prezydenta Adamowicza cierpiał na schizofrenię paranoidalną”.[6] W przekazywaniu i omawianiu tej informacji uczestniczą psychologowie i psychiatrzy – autorytety w zakresie zdrowia psychicznego. Na niespotykaną dotąd skalę media z udziałem specjalistów prowadzą kampanię na rzecz utrwalenia stereotypu: „osoba cierpiąca na schizofrenię jest potencjalnym niebezpiecznym przestępcą”. Kampanię, której nikt nie planował, nad którą nikt nie panuje, której efektów i skutków nikt nawet nie zamierza badać. Kampanię, która w bezprecedensowy sposób rujnuje to, co ogromnym nakładem energii, dobrej woli i z trudem zdobywanych środków próbują osiągnąć wszyscy ci ludzie, którzy pracują nad zmniejszeniem stopnia stygmatyzacji osób chorych psychicznie w naszym kraju.[7] Kampania ta, choć prowadzona pod sztandarem walki z mową nienawiści i wrogością, skrzywdzi wielu, już i tak głęboko cierpiących, ludzi i ich bliskich. Odbywa się wbrew nielicznym rozważnym głosom nawołującym do opamiętania:
Występujemy przeciwko próbom utożsamiania przemocy i zbrodni z zaburzeniami psychicznymi. (…) Tego rodzaju utożsamienia są krzywdzące dla osób z problemami dotyczącymi zdrowia psychicznego. Mogą się przyczyniać do stygmatyzacji naszych pacjentów i utrwalać w świadomości społecznej krzywdzący i nieprawdziwy obraz zaburzeń psychicznych.[8]
Ta dzika akcja informacyjna stygmatyzująca ludzi chorych nie miałaby miejsca, gdyby nie niosła ze sobą żadnych korzyści. Jak często w tego typu sytuacjach – korzyści wyłącznie politycznych. Wykreowanie wizerunku „niepoczytalnego wariata”, który odstawił leki bardzo pomaga w rozmydleniu oskarżeń o polityczny charakter zabójstwa. Orzekanie poczytalności bez jakiegokolwiek kontaktu z osobą , diagnozowaną ma te oskarżenia uwydatnić. Oskarżony człowiek jest tylko zabawką w rękach zwolenników obu „prawd”, zabawką, którą wyrywają sobie obie strony niepomne na konsekwencje jakie to ze sobą niesie. Podobnie jak eksperci, którzy pozbawieni bezstronności politycznej i niepamiętający wartości etycznych swojego zawodu zaprzedali się za swoje kolejne „pięć minut” w mediach.[9] Wypowiadane z ogromną pewnością siebie komentarze na temat motywów zachowań ludzi, których się nie widziało na oczy, omawianie cech ich osobowości i dyskutowanie o przypisywanych im zaburzeniach psychicznych niosą ze sobą pozorną korzyść samym ekspertom. Oto opinia publiczna uzyskuje potwierdzenie naiwnego przekonania, że psychologowie i psychiatrzy dysponują narzędziami pozwalającymi przeniknąć duszę ludzką, zajrzeć do niej, zrozumieć jej mechanizmy i objaśnić je zwykłym śmiertelnikom, a wszystko to wyłącznie na podstawie urywków wypowiedzi i skrawków informacji. Jakżeż ponętne złudzenie! Niestety, tylko złudzenie, dlatego korzyść jest pozorna. Jak pisałem gdzie indziej, my psychologowie słabo prognozujemy. Pięćdziesiąt lat badań nad możliwością prognozowania samobójstwa pokazało, że nie dysponujemy narzędziami lepszymi niż rzut monetą.[1] Nie lepsi jesteśmy w profilowaniu przestępców. Wyniki niedawnej metaanalizy pokazały, że w obszarze, w którym prognozy stawiane przez profilerów mogą decydować o bezpieczeństwie i życiu ludzi, jesteśmy równie bezradni.[2] Podobnie przygnębiające fakty pokazuje książka brytyjskiego specjalisty w zakresie psychologii sądowej. Nie jesteśmy w stanie prognozować ani szans na resocjalizację, ani tego, jak zachowa się zwolniony warunkowo więzień.[3] Tym bardziej nie jesteśmy w stanie robić tego mając do dyspozycji okruchy informacji. Złudzenie stwarzane przez super ekspertów, to nie tylko wprowadzanie w błąd opinii publicznej. Wśród odbiorców przekazywanych informacji znajdują się sędziowie, nauczyciele, policjanci, lekarze, którzy w swojej pracy nierzadko podejmują decyzje oparte na opiniach psychologów lub psychiatrów. Znajdą się wśród nich również i ci, którzy wkrótce będą badać, przesłuchiwać i sądzić Stefana W. Czy będą w stanie myśleć niezależnie od tych wszystkich opinii, jakie przeczytali i usłyszeli z ust ekspertów? Czy może podejmą decyzje oparte na niepewnych opiniach wypowiadanych z ogromną pewnością siebie? Zabieram głos w tych smutnych dla wielu Polaków okolicznościach nie po to, aby zamknąć usta psychologom i psychiatrom. Przeciwnie, uważam, że są zbyt mało aktywni w życiu społecznym, w ważnych społecznie sprawach. Jestem także głęboko przekonany, że mają bardzo wiele do powiedzenia tam, gdzie psychologia naprawdę coś potrafi. Znamy prawidłowości zmiany postaw ludzi, potrafimy usprawnić komunikację między ludźmi, wiemy, jak ludzie się uczą, rozumiemy mechanizmy pamięci i zapamiętywania, mamy ogromne osiągnięcia w poprawianiu bezpieczeństwa drogowego i powietrznego, zbadaliśmy prawidłowości rozwoju człowieka i podejmowania przez niego decyzji. Czy jednak nadużywanie zaufania do ekspertów polegające na publicznym głoszeniu z dużą pewnością siebie wątpliwych twierdzeń w ostateczności nie spowoduje podważenia tego zaufania? Czy ten festiwal psychologii na odległość, którego jesteśmy świadkami nie podważa zaufania do całej dziedziny? Czy nie deprecjonuje w szczególności tych ekspertów i specjalistów, których wiedza jest pewna i bezpieczna, a oni sami naprawdę zasługują na zaufanie? Chciałbym wierzyć, że publiczne głosy psychologów i psychiatrów, o których piszę, wynikają z troski o złowrogą sytuację, w jakiej znalazło się nasze społeczeństwo. Jeśli jednak w imię walki z mową nienawiści i w trosce o tolerancję odmienności naznaczamy tak ogromnym piętnem tak wielu ludzi, to ani ta walka ani ta troska nie są godne, aby się do nich przyłączyć. Ofiary, jakie po nich pozostaną nie są ofiarami koniecznymi, lecz niepotrzebnym skutkiem bezmyślności i braku dalekowzroczności. Na takim fundamencie nie zbudujemy ani tolerancji ani wrażliwości na innych. [1] Wg danych Fundacji Pro Domo: https://web.archive.org/web/20191209231250/http://fundacjaprodomo.org.pl/schizofrenia-w-liczbach/ [2] https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/psychiatria/schizofrenia-paranoidalna-przyczyny-objawy-i-leczenie-aa-bwFx-WDWM-6qA4.html [3] http://medicus.lublin.pl/2011/11/post-762/ [4] http://www.psychiatria.pl/artykul/agresja-w-schizofrenii/8247 [5] Brekke JS., Prindle C., Bae SW., Long JD. Risks for individuals with schizophrenia who are living in the community. „Psychiatric Services”. 52 (10), s. 1358–66, październik 2001; Fitzgerald PB., de Castella AR., Filia KM., Filia SL., Benitez J., Kulkarni J. Victimization of patients with schizophrenia and related disorders. „The Australian and New Zealand Journal of Psychiatry”. 39 (3), s. 169–74, marzec 2005. DOI: 10.1111/j.1440-1614.2005.01539.x [6] W chwili, kiedy pisze te słowa, wyszukiwarka Google dla wyrażeń „schizofrenia paranoidalna” i „Stefan W” daje ponad 1600 rezultatów, w większości odsyłających do stron liczących się polskich mediów. [7] http://www.jestemsoba.org.pl/p/o-kampanii_7.html; http://konkurs.kampaniespoleczne.pl/kk_kampanie.php?edycja=2016&kk_id=889&action=szczegoly i wiele innych. [8] http://psychiatria.org.pl/news,tekst,357,oswiadczenie_zarzadu_glownego_polskiego_towarzystwa_psychiatrycznego [9] O niektórych z nich pisałem tutaj: https://tomwitkow.wordpress.com/2019/01/16/festiwal-psychologii-na-odleglosc/, wypowiedzi innych można znaleźć jeszcze tutaj: https://www.fakt.pl/wydarzenia/polityka/ewa-woydyllo-osiatynska-wsrod-politykow-nie-ma-dazenia-do-przebaczenia/mvg56hw, lub tutaj: https://natemat.pl/260695,na-co-choruje-stefan-w-psychiatra-o-zabojcy-adamowicza.
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Zapraszam do lektury wywiadu, który przeprowadziła ze mną redaktor Ewa Biernacka dla magazynu „Służba Zdrowia”. Aby przeczytać całość, proszę kliknąć tutaj: 61-63 Sztuczna inteligencja.
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy komputery zastąpią psychologów i psychoterapeutów?

W cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu FOCUS – Jana Stradowskiego.

Tylko maszyna zrozumie człowieka. Naszą przyszłością są sztuczni psycholodzy W cyklu Człowiek 2.0 emitowanym przez radio TOK FM audycja prowadzona przez redaktora naukowego magazynu  FOCUS – Jana Stradowskiego. Oto jak pisze o audycji na swoim blogu:
Przez wiele lat wydawało się, że dziedziny takie jak psychologia czy psychoterapia są tak bardzo „ludzkie”, że trudno sobie wyobrazić, by klinicystę lub terapeutę mogła zastąpić jakaś maszyna. Tymczasem pierwsze dowody na to zaczęły się pojawiać już w połowie XX wieku. Dziś natomiast, jak można było niedawno przeczytać na łamach „Focusa” w artykule „Tylko maszyna zrozumie człowieka„, komputerowe algorytmy potrafią już stawiać trafniejsze diagnozy niż psycholodzy. I nie poprzestają na tym – z powodzeniem zajmują się także terapią. Czy nowe technologie zmienią oblicze psychologii i dlaczego aplikacja mobilna może być dla pacjenta lepsza niż kontakt z człowiekiem? O tym opowie mój gość w studiu TOK FM – dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor książek z serii „Zakazana psychologia” („Psychology Led Astray”), przedstawiciel Klubu Sceptyków Polskich.
Nagrywając tę audycję, a szczególnie część pierwszą, nie myślałem w ogóle o zdyskredytowanych metodach diagnozy, takich jak testy projekcyjne, przeciwko stosowaniu których Klub Sceptyków Polskich protestuje od lat. Porównania diagnoz „maszynowych” z dokonywanymi przez klinicystów dotyczyły tych opartych na najlepszych stosowanych praktykach. Szkoda, że nie wspomniałem o przepaści jaka dzieli je od wyników badania plamami Rorschacha i rysunkiem drzewa i innymi dziwolągami, które wciąż nie zniknęły z gabinetów psychologicznych. Mimo wszystko, myślę, że audycja wpisuje się w protest „Psychologia to nauka, nie czary”, który przypomniałem w poprzednim poście. Audycji w dwóch częściach można posłuchać klikając na ikony „play poniżej. Część I Dlaczego aplikacja mobilna może być lepsza niż kontakt z psychologiem? Dr Tomasz Witkowski był gościem Jana Stradowskiego
Image result for "play"
Część II 
Czy technologia może zastąpić psychoterapeutę? Odpowiada dr Tomasz Witkowski
Image result for "play"
Audycje dostępne również jako podcasty na stronie archiwum audycji oraz w aplikacji mobilnej TOK FM.
Zapraszam do wysłuchania!
 
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychologia to nauka, nie czary

Dokładnie pięć lat temu, 27 lutego 2012 r. z inicjatywy Klubu Sceptyków Polskich ponad 140 naukowców, psychologów i studentów założyło rano koszulki z zamieszczoną powyżej grafiką. Przez cztery kolejne dni przychodzili na uczelnie, do pracy z tym właśnie hasłem protestując przeciwko stosowaniu pseudonaukowych metod w diagnozie psychologicznej, a w szczególności tej wykonywanej na potrzeby sądownictwa. Inicjatywę wspierało kilkanaście organizacji pozarządowych. Na kilku uczelniach w całej Polsce odbyły się wykłady poświęcone tej problematyce i towarzyszące im debaty. O kampanii szeroko informowało radio, telewizja i prasa. Uczestnicy kampanii wystosowali list otwarty do Polskiego Towarzystwa Psychologicznego z prośbą o wycofanie ze sprzedaży bezwartościowych metod diagnostycznych. List podpisało 457 osób, w przeważającej większości psychologów. Został on złożony na ręce ówczesnej (i nadal pełniącej tę funkcję) Prezes PTP dr Małgorzaty Toeplitz-Winiewskiej. Do dzisiaj list ten pozostał bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Do dzisiaj również wiele z poruszonych wówczas problemów i postawionych pytań pozostało bez odpowiedzi, natomiast odbyło się wiele warsztatów i szkoleń promujących zdewaluowane techniki projekcyjne. Dzisiaj z przykrością trzeba stwierdzić, że pomimo kampanii przeprowadzono wiele warsztatów i szkoleń promujących zdewaluowane techniki projekcyjne, a biegli sądowi nadal krzywdzą swoimi opiniami kolejne osoby. W piątą rocznicę tej kampanii Klub Sceptyków Polskich stanowczo protestuje przeciwko bierności i cichemu przyzwoleniu na stosowanie i sprzedawanie nierzetelnych psychologicznych metod diagnozy. Zmiana szyldu z Rodzinnych Ośrodków Diagnostyczno Konsultacyjnych (RODK) na Opiniodawcze Zespoły Sądowych Specjalistów (OZSS) nie zmieniła dosłownie nic w nierzetelnych i nietrafnych sposobach przeprowadzania diagnozy. W prawym bocznym Menu na stronach KSP pod tytułem PSYCHOLOGIA TO NAUKA znajdziecie tam Państwo opis kampanii, wypowiedzi autorytetów na temat stosowania testów projekcyjnych, odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, grafiki do pobrania, literaturę i wiele innych materiałów. W sklepie „Małej Psychologii” współpracującej ściśle z KSP, zmożecie Państwo kupić koszulkę z logiem kampanii i założyć ją idąc do pracy lub na uczelnię, aby przypomnieć naszą kampanię. Zapraszamy do ponownego udostępniania, nagłaśniania, edukowania i protestowania! Nie bądźmy bierni i obojętni na krzywdę jaką wyrządzają psycholodzy stosujący techniki projekcyjne  w diagnozie!
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Strzeż się psychologów!” – rozmowa w Polskim Radiu 24

Rozmowa w Polskim Radiu 24: dlaczego przestrzegam przed psychologią, czemu profilaktyka przegrywa z naprawianiem, jak bzdury trafiają do pism popularnonaukowych i gdzie psychologia naprawdę ratuje życie.

15 marca 2015 roku na antenie PR 24 została wyemitowana rozmowa przeprowadzona ze mną przez red. Paulinę Kozion. Tematem rozmowy były nadużycia psychologii. Zapraszam do wysłuchania audycji. Część I

O czym rozmawialiśmy

Przestrzegam przed współczesną psychologią, bo zdobyła o człowieku wiedzę wciąż niepewną i wątpliwą, a pochopne przenoszenie jej do życia społecznego często kończy się katastrofą. Historycznym przykładem jest eugenika: zaczęła się od twierdzeń naukowych, a skończyła na setkach tysięcy niepotrzebnych sterylizacji. Dziś psychologowie wytworzyli w nas poczucie braku sprawczości i odpowiedzialności za własne życie. Skutkiem niepotrzebnych wizyt w gabinetach bywa zależność od terapeuty i nieumiejętność podejmowania decyzji.

Psychologia mogłaby robić więcej w profilaktyce: budować odporność psychiczną, zamiast naprawiać szkody. Współpracowałem z Uniwersytetem Maltańskim, który wdrożył w szkołach program budowania odporności oparty na wynikach badań. U nas ciężar wciąż spoczywa na naprawianiu, a nie na zapobieganiu. Uważam też, że absolwent psychologii powinien przez kilka lat praktykować pod okiem doświadczonego psychologa, podobnie jak lekarz na specjalizacji. Opowiadam także o mojej prowokacji z 2007 roku, gdy pod pseudonimem opublikowałem w „Charakterach” pseudonaukowy tekst, by pokazać, jak łatwo bzdury trafiają do obiegu popularnonaukowego.

Pacjent wybiera dziś spośród kilkuset podejść terapeutycznych, których nie jest w stanie ocenić nawet psycholog z trzydziestoletnim stażem. Ale psychologia to nie tylko psychoterapia. Gdy zajmuje się zmianą zachowania, osiąga ogromne efekty, bo prawie połowa przyczyn śmierci zależy od naszego postępowania. Najlepszym przykładem jest lotnictwo: metoda Crew Resource Management, opracowana przez psychologów na podstawie analizy błędów załóg, sprawiła, że samolot stał się najbezpieczniejszym środkiem transportu.

O tym, czego strzec się w psychologii, piszę w „Zakazanej psychologii”; historię prowokacji znajdziesz w zakładce „Historia pewnej prowokacji”.

  Część II
 
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy psychologia to jeszcze nauka? O naukowej wartości ekspertyz psychologicznych

Moje spotkanie w Krakowie o naukowej wartości ekspertyz psychologicznych: eksperyment Rosenhana, historia DSM, pamięć świadków, profilowanie i kryterium Dauberta.

To tytuł wykładu, jaki nieco ponad rok temu na zaproszenie Copernicus Center wygłosiłem w De Revolutionibus. Books & Cafe w Krakowie. Niedawno organizatorzy wykładu udostępnili go wraz z towarzyszącą mu dyskusją w serwisie YouTube. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

O czym było spotkanie

Spotkanie w Krakowie, po ukazaniu się drugiego tomu „Zakazanej psychologii”, poświęciłem pytaniu, ile nauki jest w ekspertyzach psychologicznych. Zaczynam od eksperymentu Davida Rosenhana z 1972 roku: zdrowi ochotnicy zgłosili się do szpitali psychiatrycznych, wszyscy zostali przyjęci, a personel nie zorientował się, że ma do czynienia ze zdrowymi ludźmi. Pokazuję też, jak rozrastał się podręcznik DSM – od niespełna setki jednostek do kilkuset – i że o tym, co jest zaburzeniem, rozstrzygano w głosowaniu, przy licznych powiązaniach autorów z przemysłem farmaceutycznym.

Druga część dotyczy sądów. Pamięć ma charakter rekonstrukcyjny, a fałszywe wspomnienia da się łatwo wywołać – tymczasem biegli odpowiadają na pytania o wiarygodność świadków, także dzieci, tak jakby tej wiedzy nie było. Profilowanie psychologiczne sprawdza się lepiej w filmach niż w rzeczywistości. Opowiadam też o przedsiębiorcy, który chciał ode mnie narzędzia przewidującego, kto z sezonowych pracowników nie zrezygnuje z pracy – i dlaczego uczciwie trzeba było przyznać, że testy tego nie potrafią. Najlepszą prognozą przyszłych zachowań wciąż pozostaje znajomość dotychczasowych.

W dyskusji mówimy o tym, co mogłoby to zmienić: o amerykańskim kryterium Dauberta, które każe pytać, czy metoda jest opisana w literaturze, falsyfikowalna i ma znany poziom błędu, oraz o tym, że biegły powinien umieć powiedzieć sędziemu „nie wiem”. Mówię też o medykalizacji codziennego życia i o tym, że dobrze zbadane podejścia budujące odporność i twardość psychiczną pozostają mało popularne, bo prewencja nie jest tak atrakcyjna jak terapia.

Więcej o tym piszę w obu tomach „Zakazanej psychologii” – wszystkie moje książki znajdziesz na stronie Moje książki.


Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.