Algorytmy czy intuicja?

Zapraszam do lektury artykułu, w którym miałem swój spory udział. Autorką jest Ewa Biernacka, a publikacja ukazała się w lutowym wydaniu magazynu „Służba Zdrowia”. Aby przeczytać całość, proszę kliknąć tutaj: 00_Algorytmy.pdf.Artykuł przedrukował również:Image result for "medexpress.pl"
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Zapraszam do lektury wywiadu, który przeprowadziła ze mną redaktor Ewa Biernacka dla magazynu „Służba Zdrowia”. Aby przeczytać całość, proszę kliknąć tutaj: 61-63 Sztuczna inteligencja.
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzje „Psychology Gone Wrong” i „Psychology Led Astray” w „Skeptikerze”

Dla tych wszystkich, którzy znają język niemiecki, zamieszczam recenzje moich książek autorstwa Rouvena Schäfera opublikowane w periodyku SKEPTIKER. Aby je przeczytać wystarczy kliknąć na link zamieszczony pod okładką.

Czas na porządki

Psychology Gone Wrong Skeptiker Review

Hard, but factually, the authors go to court with some developments in psychology. Their concern is cleaning up the house of psychological science. Thus, this book also serves as a declaration of love to science. It enriches the assortment of the skeptical book market, and even though it doesn’t always present solutions, it helps raising the reader’s awareness of errors and undesirable developments.
Rouven Schäfer, Skeptiker 2/2016

Lądowanie w dżungli

Psychology Led Astray Skeptiker Review

The author is clearly interested in an evidence-based psychology as the next development step of this rather young science. Many people wouldn’t approve of his criticism, but Witkowski’s strength lies in questioning popular assumptions on top of a high level of reflectivity.
Well researched, skeptical and enjoyable to read.
Rouven Schäfer, Skeptiker 3/2017

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Komputer zrozumie samobójcę

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w najnowszej POLITYCE. Zapraszam serdecznie do lektury!

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w najnowszej POLITYCE.  Zapraszam serdecznie do lektury!
Pół wieku prowadzonych badań nie pozwalało nam przewidzieć zachowań samobójczych skuteczniej niż rzut monetą. Teraz może się to zmienić. Albert Camus stwierdził, że jest tylko jeden problem filozoficzny prawdziwie poważny: samobójstwo. Ale nie tylko filozofów on porusza. Psychologowie szukają sposobów zapobiegania tej strasznej śmierci, a organizacje zajmujące się ochroną zdrowia biją na alarm. Na całym świecie umiera z własnej ręki około miliona osób rocznie, co czyni samobójstwo dziesiątą najczęstszą przyczyną zgonów. Dodatkowo każdemu popełnianemu samobójstwu towarzyszy od 10 do 40 nieudanych prób, co powoduje, że w samych tylko Stanach Zjednoczonych rocznie 650 tys. osób trafia na pogotowie w wyniku nieudanego zamachu na swoje życie, a niektóre z nich zostają niepełnosprawne do końca życia. Według danych gromadzonych przez Komendę Główną Policji w ciągu ostatnich kilkunastu lat w Polsce popełniano średnio ponad 5 tys. samobójstw rocznie. W ubiegłym roku 5405 osób skutecznie odebrało sobie życie w naszym kraju. Najbardziej wstrząsające jest to, że wskaźnik samobójstw w skali globalnej stale rośnie: jak podaje WHO, od lat 60.
Czytaj dalej…

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

A Scientist Pushes Psychology Journals toward Open Data

W marcu tego roku ponownie rozgorzała dyskusja na temat udostępniania danych surowych recenzentom czasopism naukowych. Stało się to za sprawą Gerta Storma – psychologa, który odmówił zrecenzowania pracy nie zawierającej takich danych. W konsekwencji próbowano zmusić go do ustąpienia ze stanowiska recenzenta jednego ze sztandarowych czasopism American Psychological Association. Sprawę opisywały prestiżowe czasopisma takie jak Nature. Ponieważ wielokrotnie zajmowałem się tym problemem, redaktorzy Skeptical Inquirer poprosili mnie o zabranie głosu w tej sprawie. Oto mój komentarz, Który ukazał się w czwartym numerze (July/August) 2017 roku. Artykuł.pdf  
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzja mojej książki w „The Skeptical Intelligencer”

Prof. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – zrecenzował książkę w pierwszym tegorocznym numerze. Zapraszam do lektury!

Psychology Led Astray to dobrze i przystępnie napisana książka oparta na gruntownie przeprowadzonych badaniach. Trudno przecenić znaczenie tematu, który porusza.
Znalezione obrazy dla zapytania michael heapProf. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – Skeptical Intelligencer zrecenzował książkę w pierwszym tegorocznym numerze. Zapraszam do lektury!  

Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy by Tomasz Witkowski, Boca Raton, FL: BrownWalker Press, 2016, pp 276 + xiii. ISBN-10: 1-62734-609-0; ISBN-13: 978-1-62734-609-2.

What is going wrong with Psychology and why is it so vulnerable to so many unproven, unscientific and all-too-often weird ideas and practices? ______________________________________________________________________________________________________ Reviewed by Michael Heap Speaking as someone who has worked as a psychologist for the last 47 years it may come as no surprise for me to defend psychology as a worthy field of study. Like all disciplines it is vulnerable to quirky ideas, questionable practices, and pseudoscientific claims, but more so than the hard sciences because of the nature of the subject matter, about which everyone can have his or her opinions and theories, some of them strongly held. A Psychology degree, thousands of which are handed out annually by universities, in itself offers no guarantee that the holder is endowed with the discipline required to adhere to a rational understanding of the human mind, its capabilities and its afflictions. Psychological research is particularly vulnerable to a malaise that is now acknowledged to affect many fields of study involving human subjects, namely unreliability; experiments and other forms of investigation are often badly designed and conducted, and the results poorly analysed and improperly interpreted. One force responsible for this lamentable state of affairs is the requirement on most university staff to maintain a decent flow of research publications. Hence convenience will play an important role in choice of research topics and human volunteers to be studied (usually undergraduate students). The inevitable result is that thousands of research papers in hundreds of journals are published annually, most are hardly ever read, and what limited attempts are made to replicate the findings all too often end in failure. Applied psychology (clinical, educational, forensic, occupational, etc.) is no less a dodgy business, more revealingly so in the present climate of accountability to a strong and reliable evidence base. All of this does not discredit Psychology as an academic and applied discipline, vital in the prospectus offered by any university worth its salt, likewise in medical and educational services, civil and criminal justice systems, and many other important spheres of public life. But Psychology is something people do and when it goes seriously wrong it is largely because of the way people are doing it and the political, social and economic contexts in which they operate. The author of Psychology Led Astray would agree, I am sure, with the above sentiments. Tomasz Witkowski is himself a psychologist (and a founding member of the Polish Skeptics Club) who, with his colleague Maciej Zatonoski, has already published a highly critical account of the numerous failings and scandals that have plagued psychology over the years (note 1). In fairness, as is the case with the present book, some of the topics covered could equally well have been included in a book titled ‘Psychiatry Led Astray’. Also some of the dubious and even harmful therapeutic practices that are discussed would receive short shrift from most mainstream psychologists, psychiatrists and medical practitioners in general. But not all of them, it seems, and there are cultural and national variations in the extent to which this is so. The material covered in the book is divided into three parts. Part I asks the question ‘Is Psychology a Cargo Cult Science?’ and is a critique of important ways in which modern psychology has developed. The term ‘cargo cult’ was used in an address by physicist Richard Feynman in 1974 at the California Institute of Technology as a criticism of contemporary social sciences. He compared the ways in which social scientists emulate their colleagues in the physical sciences to the cargo cults that developed amongst people in the South Seas during and after World War II through their contact with the west. For example, having witnessed aeroplanes landing and bringing lots of desirable cargo to their islands, they made their own runways and lit fires along the sides, constructed airports made of wood, radios made of coconuts and straw, and so on. Of course any hoped-for material benefits of doing all this never appeared (note 2). The chapters in Part I largely concern the failings of modern psychological research as I have briefly outlined in the first paragraph of this review. There is also a chapter on research into stress and its supposedly deleterious effect on physical health. The gist is that the most well-constructed research suggests that claims for such a link (which seem to represent current orthodoxy) are at least overblown and may even have been discredited. Informed readers may be divided on this assertion. A particular point that the author makes made me sit up. It is that, at least from the standpoint of research, Psychology has all-but ceased to be the Science of Behaviour. The basis for this claim is the declining number of research papers that involve the direct observation of behaviour. The author quotes social psychologist Roy Baumeister lamenting the decline in research papers in which observable behaviour is the dependent variable in favour of those using introspective measures and scores on questionnaires. Several reasons are cited and Witowski includes convenience and the demands on researchers to be prolific in their publications (see my earlier comments. I was pleased (because I have often pondered on this paradox) to read the author’s remarks about how the growth in the number of professionals and the resources dedicated to the needs of people with mental health problems has been matched by an increase in the number of people diagnosed with these problems. Naively one would predict that the former would lead to a decline in the latter. A range of dubious, unsupported and discredited (though still thriving) treatments and therapeutic practices and diagnostic categories are covered in Parts II and III of the book (Part III being devoted to children’s problems and needs). Throughout these sections the author repeatedly returns to the analogy of cargo cults, which some readers may feel is somewhat overworked at times. The material covered in Part II comprises the following: the syndrome known as ‘adult children of alcoholics’; the Simonton visualisation method for cancer patients; and psychological debriefing following trauma (which research has revealed to be more harmful than beneficial). The section ends with a chapter titled ‘Experimental therapy patient’s handbook’; this provides guidelines for people who are considering undergoing some form of therapy. The chapters in Part III cover the Doman-Delacato for the treatment of neurodevelopmental disorders and other children’s disabilities; the pseudoscience of educational kinesiology (‘Brain Gym®’); certain ‘attachment therapies’, including holding therapy; and dolphin therapy. Psychology Led Astray is a well-written, readable and thoroughly researched book. Two criticisms are that, as with Psychology Gone Wrong, there is no index and the referencing system could be more reader-friendly. Nevertheless, the importance of its subject matter is difficult to overstate. Anyone who is concerned, however remotely, with the study of human psychology and the treatment of psychological difficulties and disorders (and this includes potential patients and their families – i.e. just about anyone) should familiarise themselves with the information in this book. Note
  1. Tomasz Witkowski and Maciej Zatonoski (2015) Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy, Boca Raton FL: BrownWalker Press. (Reviewed in the Skeptical Intelligencer, 19, 2018 (3), 1.
  2. I personally think that the metaphor is very apt when comparing the diagnostic classification systems of psychiatry with those of medicine generally, something covered by the author in his first chapter.

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Tylko maszyna zrozumie człowieka

Tak zatytułowany został artykuł, który napisałem dla najnowszego numeru magazynu FOCUS, a w którym staram się odpowiedzieć na intrygujące pytania o to, czy maszyna może zastąpić podczas psychoterapii człowieka? Na jakich obszarach samouczące się algorytmy i sieci neuronowe zdobyły nad nami przewagę? Czy przyszłość psychoterapii należy do sztucznej inteligencji? Aby przeczytać całość, kliknij TUTAJ. Zapraszam do lektury! 16143008_10154054647241640_3173327363926889116_n
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prof. Scott Lilienfeld o „Psychology Led Astray”

 Jeden z najbardziej znanych na świecie sceptycznych psychologów, prof. Scott Lilienfeld tak napisał o Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy:
An entertaining but extremely important romp through the often wild and wacky world of unsupported and dangerous psychotherapies.  This greatly needed book makes the point that although much of contemporary psychology is grounded in solid science, pseudoscientific elements lurking within this field remain alive and well.  In this respect, this book is a powerful wake-up call to mental health consumers, professionals, and researchers alike. Scott O. Lilienfeld,  Samuel Candler Dobbs Professor of Psychology, Emory University (Atlanta); Editor, Clinical Psychological Science
 3

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzja „Psychology Led Astray” w „Skeptical Inquirer”

images Mam zaszczyt poinformować, że recenzja mojej nowej książki Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy  ukazała się w bieżącym numerze (January/February 2017) Skeptical Inquirer – flagowym czasopiśmie The Commitee for Skeptical Inquiry. W kolumnie “New & Notable” przeczytamy:
PSYCHOLOGY LED ASTRAY: Cargo Cult in Science and Therapy.
Tomasz Witkowski with a foreword by James E. Alcock.
Psychologist Witkowski follows up his 2015 book Psychology Gone Wrong (with M. Zatonski) with this second part of what he says will be a trilogy devoted to the dark side of psychology. It examines the many problems that plague modern psychological research and psychotherapeutic practice. He critiques problems in statistical significance, over-generalization of findings from neuroscience, and uncontrolled experiments on humans, and he picks apart a number of questionable practices in the treatment of children, including the pseudoscience of educational kinesiology, attachment therapy, trauma debriefing, Facilitated Communication, Dolphin Therapy, and so on. In his Foreword Alcock calls this “a very important and valuable book” and praises the author for not just his critical examinations of shortcomings in psychology but for his support of the value of evidence-based psychology.
BrownWalker Press, 2016, 276 pp., $29.95.
KUP TERAZ! 3  
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Psychology Led Astray” już w sprzedaży!

Z radością informuję, że moja nowa książka trafiła niedawno do księgarń. Jest dostępna na stronach wydawcy: jako wersja paperback i pdf eBook oraz w Amazonie: Książka otrzymała już wiele pozytywnych opinii, m.in. od prof. Elisabeth Loftus, prof.

Z radością informuję, że moja nowa książka trafiła niedawno do księgarń. Jest dostępna na stronach wydawcy: http://www.brownwalker.com/book/1627346090 jako wersja paperback i pdf eBook oraz w Amazonie: https://www.amazon.com/Psychology-Led-Astray-Science-Therapy/dp/1627346090 Książka otrzymała już wiele pozytywnych opinii, m.in. od prof. Elisabeth Loftus, prof. Jamesa Alcocka a obszerna recenzja autorstwa dr Harriet Hall ukazała się na opiniotwórczym portalu Science Based Medicine. Dostrzegli ją również redaktorzy „Observera” i umieścili na październikowej liście Books to Check Out.  Będę niezmiernie wdzięczny, jeśli Wy Drodzy Czytelnicy tego bloga, wesprzecie moje działania kupując tę książkę. Prawdziwym zaszczytem będzie dla mnie, jeśli zechcecie napisać recenzję. Każda choćby jednozdaniowa recenzja czytelnicza umieszczona w Amazonie lub innej księgarni internetowej jest dla mnie bardzo cenna. Tym, którzy podejmą wysiłek przeczytania tej książki nie życzę przyjemnej lektury, bo pewnie nie jest przyjemnością zaglądanie do puszki pandory. Mam jednak nadzieję, że zasmakujecie w intelektualnej podróży, której celem było odkrycie tego, co przybiera formy kultu cargo w psychologii, a co przesłania prawdziwe jej oblicze. 3


Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Garść niewygodnych danych w ciepły sierpniowy wieczór

Jest ciepły sierpniowy wieczór. Przed oczami mam widok z rodzaju tych, na które polują fotoreporterzy obsługujący biura podróży oferujące wyprawy w nieznane. Nie, nie, nie powiem wam gdzie to jest, może jeszcze kilka lat będzie cieszył oczy tych, którzy zboczą nieco z utartego szlaku i niekoniecznie będą chcieli się tym chwalić na FB. W zasięgu ręki kubek z czerwonym winem. Co w takich, aspirujących do miana perfekcyjnego kiczu, okolicznościach robi u diabła laptop na moich kolanach? Ano, wdziera się w tę sielską atmosferę garść niewygodnych danych – liczb, które nie pasują do tej harmonii, a przeszkadzają, irytują domagają się wyjaśnienia, zanim błękit zamieni się w czerń. Kiedy ponad dekadę temu pozbyłem się ostatnich złudzeń i nadziei w stosunku do psychologii i zacząłem otwarcie mówić o jej niedoskonałościach, brakach i zaniedbaniach, zaczęli zgłaszać się do mnie ludzie, którzy sami siebie uważali za ofiary owych zaniedbań, niedoskonałości i braków. Ot, takie „odrzuty” z taśmy produkującej perfekcyjne, lśniące samozadowoleniem produkty współczesnego przemysłu psychologicznego. Zrazu takich osób było niewiele. Jedna na miesiąc, czasem dwie. Wedle nieodgadnionej reguły, ta liczba rosła, czasami przybierała postać wezbranej fali, aby potem znowu przycichnąć, wyhamować. Dzisiaj z dość dużą regularnością jest to kilka osób miesięcznie. Coś z tym nieporadnie próbuję robić. A to skieruję do kogoś, kto mam większe możliwości niż ja, a to rozpytam tu i tam o możliwość pomocy. Bywa, że sam zaingeruję albo napiszę jakąś opinię czy ekspertyzę. Często jestem zupełnie bezradny i tę bezradność potrzebującym muszę oznajmić. Wstyd przyznać, ale przytłoczonemu własnym życiem, niecierpiącymi zwłoki sprawami i obowiązkami, zdarza mi się też nie zareagować. Z tych interwencji zrobił się taki kawałek zupełnie niepotrzebnego, dodatkowego etatu, więc jeszcze odpowiedzi na maile przed snem, no bo przecież ktoś potrzebuje pomocy. Czasem ci potrzebujący potrafią i kopnąć, i opluć, ale to już zupełnie inna historia, choć i ona pewnie nabrzmieje kiedyś tak, aby wedrzeć się w równie sielski wieczór jak dzisiejszy. Dlaczego jednak właśnie dzisiaj, nie tyle postanowiłem, co zostałem zmuszony naturą rzeczy do rozprawienia się z tym problemem? Ano dlatego, że właśnie dziś, wraz z kolejnym mailem z prośbą o pomoc, dotarło do mnie z niezwykłą wyrazistością, że te wszystkie przypadki, choć to przede wszystkim ludzie z ich pogmatwanymi losami prawdziwego życia, to jednak nie tylko. To również dane. A dane mają to do siebie, że domagają się odpowiedzi na pytanie o to, co oznaczają, jaką wiedzę ze sobą niosą. Dzisiaj po prostu to pytanie nabrzmiało, jak owoc, który za chwilę spadnie z drzewa i rozpryskując się ukaże swoje wnętrze. Próbuję zatem uprzedzić wydarzenia i odkryć owo wnętrze, nim uczyni to siła grawitacji. – Przede wszystkim jednak cóż to za dane? Nierandomizowane, zbierane w sposób urągający jakiejkolwiek metodologii naukowej. Czy to w ogóle warto analizować? To przecież jakieś anegdotyczne liczby raczej niż dane. – Wiem, wiem, ale jest ich bardzo dużo, idą w setki i ciągle ich przybywa. – I co z tego? Czy ilość danych ma zastępować ich jakość? To kompletnie bez sensu! – To prawda. Może zatem te liczby w sposób zupełnie nieuprawniony wdarły się w ten perfekcyjnie zharmonizowany wieczór? Z pewnością, ale jakoś trudno je odrzucić… – Więc zastąp je rzetelnie zebranymi danymi. – Słusznie, to sensowne rozwiązanie, tyle że… nierealne. – Dlaczego? – Nikt nie zbiera takich danych. – Skąd to wiesz? – Poświęciłem lata na ich bezskuteczne poszukiwanie. – Nie ma danych dotyczących porażek psychologów i psychoterapeutów? – Nie ma. A jeśli jakiekolwiek są, to jeszcze bardziej anegdotyczne niż moje, bo pochodzą ze stowarzyszeń psychologów, do których zgłaszali się niezadowoleni klienci. Na palcach jednej ręki można policzyć badania, w których interesowano się negatywnymi skutkami np. psychoterapii. pobrane– A może brak danych jest najważniejszą informacją wśród tych danych? Można to przybliżyć posługując się spopularyzowaną przez Bertranda Russella historyjką o kurczaku. Ów słynny, za sprawą znanego filozofa, przedstawiciel drobiu był systematycznie i dobrze karmiony codziennie odkąd sięgała jego pamięć. Wiele miesięcy gromadzenia danych potwierdzało jego indukcyjną wiedzę, że ludzie, którzy o niego dbają, są istotami dobrze mu życzącymi i na podstawie tak sformułowanej wizji świata ufnie patrzył w przyszłość. Niestety, pewnego dnia zamiast spodziewanego posiłku, ukręcono mu jego mały, próbujący zrozumieć świat, łebek, a on sam skończył w garnku z rosołem. Aby sformułować sobie rzeczywisty obraz ludzi i ich motywów, wśród setek informacji składających się na jego system wiedzy, zabrakło tej jednej jedynej. – Ale jak ta pouczająca historyjka ma się do informacji o ludziach skrzywdzonych przez psychologów? – Rozbudujmy nieco historię o kurczaku, wszak większość z nich żyje w większych stadach, gdzie możliwy jest przepływ informacji, korzystanie z danych historycznych itd. Wyobraźmy sobie zatem stado ptactwa żyjące w ptaszarni. Niechże owa ptaszarnia, w przeciwieństwie do żądnego rosołu właściciela kurczaka, będzie zachcianką bogatego wegetarianina, upierzenie ptactwa radością dla jego oczu a jego śpiew rozkoszą uszu. Aby zapewnić skrzydlatym przyjaciołom godziwe warunki, zatrudnia w ptaszarni kilku ludzi, których jedynym zadaniem jest pielęgnować ptactwo. Mieszkańcy ptaszarni, podobnie jak ów nieszczęsny kurczak, zbudowali sobie pozytywny, tym razem dużo bardziej uzasadniony, obraz ludzi. A jednak życie w ptaszarni nie jest idyllą. Od czasu do czasu jakieś ptaki znikają. Nikt sobie specjalnie tym nie zaprząta głowy, bo przecież ptactwo ciągle się rozmnaża, przywożone są nowe okazy z zewnątrz, nawet nie wiadomo dokładnie ile ich jest. Życie toczy się dalej, ale w ogromnym niebezpieczeństwie. – Dlaczego? – Bo znikające pojedyncze ptaki, to dane, których zabrakło naszemu kurczakowi do sformułowania prawdziwego obrazu rzeczywistości! Wszyscy w ptaszarni przyjmują, że prawdopodobnie ogrodzenie nie jest wystarczająco szczelne i niektóre osobniki wybierają wolność nad suto wypełnione karmniki. Tymczasem przyczyny takiego stanu rzeczy mogą być różnorakie. Być może lis zakrada się do ptaszarni sobie tylko znanym sposobem i skraca dostatnie życie niektórych osobników? A może niektórzy pracownicy nie podzielają wegetariańskich gustów swojego mocodawcy i pomagają co dorodniejszym osobnikom trafić do garnka? Możliwe także, że pod osłoną nocy drapieżni mieszkańcy ptaszarni, mimo obfitego pożywienia pożerają swoich współbraci? Jedno jest wszakże pewne, bez względu na liczbę spędzonych w ptaszarni dni, bez względu na ilość i obfitość systematycznie otrzymywanego pożywienia, bez względu na przytłaczającą liczbę tak zgromadzonych danych, sformułowany obraz rzeczywistości jest nieprawdziwy, a każdy mieszkaniec idyllicznej ptaszarni może w każdej chwili skończyć swój żywot w czyimś żołądku. IMG_6597-848x400 – To bardzo pesymistyczny wariant. – To prawda, ale jeśli istnieje niewielkie nawet prawdopodobieństwo, że jest prawdziwy, głupotą byłoby go nie poznać, chyba że chcemy żyć ze świadomością miliardów kurczaków hodowanych na rzeź, choć wolność i możliwość ucieczki czasami są tuż, tuż. – A zatem moje chaotyczne dane nie dające mi spokoju mogą się okazać równie kluczowe dla psychologii jak dane, których zabrakło ugotowanemu kurczakowi, a których ciągle brakuje mieszkańcom ptaszarni. – Tak, a nagminnie przytaczane wyjaśnienie, mówiące o tym, że osoby doświadczające negatywnych skutków w wyniku kontaktu z psychologią lub psychoterapią są bez wyjątku przykładem działania ludzi o złej woli, może okazać się tak samo mylne, jak usypiające jest przekonanie, że niektórzy mieszkańcy ptaszarni wybierają wolność. – Dlaczego? – Bo może się okazać, że to nie zła wola pojedynczych psychologów lub terapeutów jest temu winna, lecz na przykład sytuacja w jakiej się znaleźli sprzyja pojawianiu się zachowań niegodziwych, np. nadużywaniu władzy nad pacjentem. A jeśli tak, to nie wystarczy odsunąć niegodziwych od pracy z ludźmi, tak jak nie wystarczy załatanie dziur w ptaszarni. – To by wymagało gruntownej przebudowy całego systemu pomocy psychologicznej. – Tak, ale to nigdy nie nastąpi, jeśli nie będziemy mieli tych brakujących danych. Nie szukając ich nie dajemy sobie najmniejszych szans na stworzenie rzeczywistego obrazu sytuacji. W tym sensie russellowski kurczak był bardziej usprawiedliwiony od nas. On po prostu nie miał szans na zdobycie tych danych inaczej jak poprzez własną śmierć. W tym ignorowaniu przypadków ludzi, którzy czują się głęboko skrzywdzeni i cierpią z tego powodu tkwi dodatkowo coś głęboko niehumanitarnego. I nie jest to obojętność wobec cierpienia. Ta nie jest niczym niezwykłym, jest równo rozsmarowana wokół nas. Rozwój nauki możliwy był zawsze wtedy, kiedy nie marnowano ludzkiego cierpienia, lecz przyglądano mu się z uwagą po to, aby od podobnych cierpień uchronić innych. Tak powstało wiele niezwykłych metod leczenia i wynalazków. Dlatego sądzę, że drugim w kolejności nieludzkim postępowaniem, poza bezmyślnym okrucieństwem, jest marnotrawstwo cierpienia. Brak zainteresowania dla „odrzutów” z taśm produkcyjnych przemysłu psychologicznego jest właśnie takim marnotrawstwem. Prometeusz wykradł bogom ogień i podarował go ludziom, za co został skazany na ogromne cierpienie. Podobne podarunki niosą nam ludzie cierpiący, a my nie mamy dość rozumu, aby się im choćby przyjrzeć tkwiąc w znanym nam wszystkim i jednocześnie notorycznie popełnianym błędzie potwierdzania własnej, w indukcyjny sposób zgromadzonej wiedzy. Prometheus_Bound_by_Thomas_Cole,_1847,_oil_on_canvas_-_De_Young_Museum_-_DSC01271
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Pecunia non olet

Było zimne kwietniowe popołudnie, kiedy otrzymałem wiadomość z Nowej Zelandii od pewnego naukowca zajmującego się oszustwami naukowymi. Prosił mnie o przesłanie oryginalnego artykułu z Charakterów z moją prowokacją sprzed niemal dziewięciu lat.

Było zimne kwietniowe popołudnie, kiedy otrzymałem wiadomość z Nowej Zelandii od pewnego naukowca zajmującego się oszustwami naukowymi. Prosił mnie o przesłanie oryginalnego artykułu z Charakterów z moją prowokacją sprzed niemal dziewięciu lat.[1] Już to powątpiewał w jego prawdziwość nie mogąc go nigdzie znaleźć, już to kierowała nim bezwzględna rzetelność kogoś, kto na co dzień ma do czynienia z jej brakiem – rozmyślnym lub niezamierzonym. Ponieważ artykuł mam tylko w wersji papierowej i w postaci maszynopisu, postanowiłem sprawdzić, czy nie znajdę go gdzieś opublikowanego w sieci. Po wpisaniu w wyszukiwarce tytułu artykułu: „Wiedza prosto z pola” pojawiły się moje strony internetowe z opisem prowokacji oraz, ku mojemu zdziwieniu, strona Charakterów, na której można było przeczytać krótkie fragmenty artykułów zamieszczonych w tym numerze oraz… link umożliwiający zakup tego archiwalnego numeru (http://sklep.charaktery.eu/charaktery-10-2007.html). Niezwłocznie złożyłem zamówienie, zapłaciłem 7 zł za egzemplarz z magazynu oraz 8 zł za przesyłkę i wkrótce otrzymałem informację o realizacji zamówienia. Po co kupiłem ponownie ten numer, choć mam go ciągle na półce? Po prostu nie wierzyłem, że redakcja Charakterów, która wówczas zarzuciła mi nieodwracalne i karygodne ich zdaniem wprowadzenie w błąd czytelników, może robić to samo przez kolejne dziewięć lat od czasu tamtej awantury. Byłem przekonany, że w przesyłce znajdę wydrukowaną informację o tym, że informacje zawarte w artykule „Wiedza prosto z pola” są niewiarygodne, że nie należy zjawisk tam opisanych traktować serio. O święta naiwności! Ani w kopercie, ani w samym czasopiśmie nie znalazłem kompletnie nic. Szafarze ocen moralnych zachłystujący się swoim oburzeniem nie mają najmniejszych skrupułów, aby przez dziewięć lat wprowadzać w błąd kolejnych czytelników skwapliwie przyjmując po 7 złotych za egzemplarz stęchłego numeru. Pecunia non olet – stwierdził Wespezjan, krytykowany za wprowadzenie w Cesarstwie Rzymskim podatku od toalet. Najwyraźniej redakcja Charakterów zgadza się dzisiaj w tej kwestii z cesarzem Wespezjanem choć jej przeprosiny i obietnice sprzed niemal dziewięciu lat zapowiadały nieco inne podejście:
Wszystkich Czytelników przepraszamy za zamieszczenie tego materiału. To nasza wina, popełniliśmy błędy. Błędy wynikające z nadmiernego zaufania do drugiego człowieka, także błędy wewnątrzredakcyjne, proceduralne. Za ich wykazanie Panu Tomaszowi Witkowskiemu dziękujemy. Ta sprawa pomoże nam wyeliminować słabości i poprawić jakość czasopisma. Kroki w tym kierunku już podjęliśmy[2]. „Prowokacja” spowodowała dyskusję o Charakterach, roli pisma oraz jego przesłaniu. Wzięli w niej udział nasi Czytelnicy, współpracujący z nami naukowcy, internauci. Za przekazane opinie, nawet te najbardziej krytyczne, dziękujemy. Zapewniamy, że wykorzystamy je opracowując strategię pisma na kolejne lata. Tak jak przez 11 lat istnienia Charakterów będziemy – we współpracy z najwybitniejszymi polskimi psychologami akademickimi i praktykami reprezentującymi różne orientacje i kierunki teoretyczne i praktyczne – popularyzować psychologię i jej dokonania[3].
Wówczas porównywany byłem do agentów ABW, CBA, CIA, a moją, wyciągniętą do współpracy, przy przygotowaniu sprostowań dla czytelników, dłoń, odtrącono w następujący sposób:
Pańskie deklaracje „pomocy redakcji” oraz odwoływanie się do „dobra czytelników” w świetle powyższego, oraz tego co Pan uczynił („prowokacja”) odbieram jako żart w bardzo złym guście. Następnych odpowiedzi na Pańską pocztę proszę nie oczekiwać[4].
Jakimż to gustem trzeba dysponować, aby przez blisko dziewięć lat kontynuować praktyki podobne do tych opisanych powyżej? A może to po prostu kolejna „pomyłka techniczna” lub „błąd proceduralny”? [1] Czytelnicy, którzy nigdy o mojej prowokacji nie słyszeli, mogą przeczytać więcej na jej temat tutaj: https://web.archive.org/web/2019/http://www.tomaszwitkowski.pl/page0.php [2] Pierwsza oficjalna wypowiedź redakcji, która pojawiła się na forum internetowym czasopisma po tym, jak został założony na nim wątek poświęcony Renacie Aulagnier. Wątek ten został przez redakcję usunięty, a tekst można dzisiaj przeczytać jedynie tutaj: http://web.archive.org/web/20071201041139/www.charaktery.com.pl/forum/816/Renata-Aulagnier-Wiedza-prosto-z-pola/wiadomosc/821/ Jest to tzw. maszyna czasu, czyli usługa oferowana przez Internet Archive – instytucję znajdującą się w San Francisco, która zajmuje się gromadzeniem i udostępnianiem archiwum rozmaitych zasobów multimedialnych. [3] B. Białek, Od Redaktora Naczelnego, „Charaktery”, Grudzień, 2007. [4] Korespondencja od redaktora naczelnego „Charakterów” – Bogdana Białka.
Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Jak (bardzo) nauka może być nienaukowa?

22 kwietnia 2016 roku w radiu TOK FM w audycji zatytułowanej OFF Czarek rozmawiałem z redaktorem Cezarym Łasiczką na temat wolności naukowców i naukowych oszustw, replikacji, ujawniania wyników badań, nauki gorącej i zimnej, mówiliśmy też o społecznym systemie kontroli nauki i ostatnich w nim zmianach.  A oto dokładny link do nagrania: http://audycje.tokfm.pl/gosc/Tomasz-Witkowski/622# Zapraszam do wysłuchania!
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzja „Psychology Led Astray” w Science-Based Medicine

15 Marca, 2016 roku recenzja mojej nowej, jeszcze nieopublikowanej książki „Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy” ukazała się w prestiżowym: Autorką recenzji jest dr Harriet Hall. Cargo Cult Psychology.

15 Marca, 2016 roku recenzja mojej nowej, jeszcze nieopublikowanej książki  „Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy” ukazała się w prestiżowym: Science-Based Medicine Autorką recenzji jest dr Harriet Hall.

Cargo Cult Psychology

Last year I reviewed Tomasz Witkowski and Maciej Zatonski’s book Psychology Gone Wrong where they pointed out that many of psychology’s accepted beliefs and therapies were not based on good evidence. Now Witkowski has written a new book, to be published later this year, Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy, that is certain to ruffle a lot of feathers. He compares psychology to cargo cults. He says, “the cargo cult phenomenon is virtually absent in physics, chemistry, and mathematics, yet it runs rampant in both psychology and sociology.” He uncovers cargo cult practices in psychology, unmasking therapies that are devoid of science, dangerous, and even cruel, especially those directed at children. Read more…    
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prof. James Alcock o „Psychology Led Astray”

Kolejna pozytywna recenzja mojej książki, tym razem pióra wybitnego kanadyjskiego psychologa i sceptyka – prof. Jamesa E. Alcocka, który jest znanym krytykiem parapsychologii i członkiem członkiem Rady Naukowej The Skeptical Inquirer.

James_AlcockKolejna pozytywna recenzja mojej książki, tym razem pióra wybitnego kanadyjskiego psychologa i sceptyka – prof. Jamesa E. Alcocka, który jest znanym krytykiem parapsychologii i członkiem członkiem Rady Naukowej The Skeptical Inquirer. W 1999, został zaliczony do grona najbardziej znaczących sceptyków XX wieku. W maju 2004 r. CSICOP uhonorował go najwyższym zaszczytem – In Praise of Reason Award. Więcej… O książce napisał m. in.
This is a well-written book, and the extensive documentation that is provided makes it an excellent source of reference material as well. Every psychologist, every psychology student, and every layperson with an interest in psychology or with need for its services will benefit immensely from reading it. And although it is largely devoted to decrying the egregious departures from scientific rigour that afflict much of our discipline and to skewering the many false and exploitative therapies and techniques that are huckstered to a hungry public, it is ultimately a book that honours and defends science-based psychology. I highly recommend it.

Dla zainteresowanych zamieszczam poniżej pełen tekst recenzji.

Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy

by Tomasz Witkowski

Reviewed by James Alcock

This is a very important and valuable book, both for the social scientist who values rigourous scientific inquiry and for the layperson interested in the state of modern psychology. Its value lies in part because Tomasz Witkowski has summarized so succinctly and so powerfully the many problems that plague modern psychological research and its application, and in part because he has done so in such an engaging manner. Although dealing with material that could by its nature constitute a dry and boring read, he has enlivened his critical commentary by weaving through it entertaining and informative strands of storytelling, both literary and historical. But this is also likely to be a disturbing book for that same social scientist who values rigourous scientific inquiry, as well as for the layperson who may at some point seek psychological assistance. It is disturbing because it holds a mirror up to psychological research and practice, and much of what is reflected is not very pretty. Witkowski begins with reference to physicist Richard Feynman’s characterization of social science as a cargo cult, and he makes a compelling case that is there is much about modern psychology that fits with that pejorative analogy: He points to the persistence of inappropriate and misleading statistical practices that underlie much of psychological research, practices that have endured despite decades of criticism and condemnation. He addresses the essentially parochial nature of much of psychological research that, for the most part, has been conducted with participants who are representative of only a small segment of the populations of a few nations that in turn represent only a small segment of the world at large. He skewers the many fads and crazes that seem to sweep regularly through applied psychology (and in some cases, that stop sweeping and become firmly entrenched). He targets the proliferation of untested varieties of psychotherapy; the overgeneralization and exaggeration of findings from neuroscience; the creation from whole cloth of “disorders” such as the Adult Children of Alcoholics syndrome in the absence of any appropriate evidence; the continuing use of discredited treatment approaches such as Trauma Debriefing, Attachment/holding therapy, Facilitated Communication, and Dolphin Therapy. And for the layperson, he augments his critical examination of psychological therapies with guidance for anyone seeking psychotherapy. However, Witkowski does not throw out the baby with the bathwater; he concludes his penetrating criticism by challenging Feynman’s “cargo cult” appraisal and pointing out that evidence-based psychology has made very  significant contributions to both understanding and improving the human condition. This is a well-written book, and the extensive documentation that is provided makes it an excellent source of reference material as well. Every psychologist, every psychology student, and every layperson with an interest in psychology or with need for its services will benefit immensely from reading it. And although it is largely devoted to decrying the egregious departures from scientific rigour that afflict much of our discipline and to skewering the many false and exploitative therapies and techniques that are huckstered to a hungry public, it is ultimately a book that honours and defends science-based psychology. I highly recommend it. Blind
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Psychology Led Astray” – pierwsza recenzja

Nieznany jest jeszcze termin wydania mojej nowej książki, ale już otrzymałem pierwszą pozytywną recenzję. Prof. Elisabeth F. Loftus, jedna z 30 najbardziej wpływowych psychologów na świecie, zasłużona w walce z pseudonauką tak o niej napisała: Sadly, too much popularizing about psychology is filled with misrepresentations and myths. Not willing to sit silently and allow this to happen, Tomasz Witkowski, in this fine book, „Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Practice” courageously confronts the problem head on. Scientists, mental health professionals, students, and laypeople who care about separating the pseudoscience from the science need to read this book.
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy

sponsor_brown_walker_pressTo tytuł mojej nowej książki, która właśnie została zaakceptowana do druku przez amerykańskiego wydawcę –  Brown Walker Press, który specjalizuje się w gatunku non fiction o zacięciu akademickim. Jak sam o sobie pisze: is a leading independent publisher of  nonfiction academic textbooks, monographs & trade publications. Nowa książka jest w znacznej mierze oparta na drugim tomie Zakazanej psychologii, chociaż nie wszystkie treści pozostały takie same. Przede wszystkim zostały one przystosowane do oczekiwań czytelnika, dla którego niektóre kwestie charakterystyczne dla naszego kraju, a omawiane w Zakazanej psychologii, mogłyby wydać się zupełnie nieinteresujące. Po drugie, w książce znalazły się treści nigdzie jeszcze (poza drobnymi wpisami na blogu) nie publikowane. Nowe rozdziały zostały poświęcone takim zjawiskom jak stres, problematyce zmiany jaka zaszła w psychologii, która przekształciła się z nauki o zachowaniu w naukę o samoopisach niereprezentatywnej części populacji – ludzi z Zachodu. Ponadto w osobnych rozdziałach przyglądam się krytycznie metodom badawczym w psychologii, a w szczególności testowaniu hipotez zerowych, wartości współczesnej neuronauki, problemom związanym z udzielaniem psychologicznej pomocy ofiarom katastrof. Uwagi dotyczące delfinoterapii rozszerzyłem do wielkości całego rozdziału. W przeciwieństwie do Zakazanej psychologii T. 2, w książce nie będzie rozdziału poświęconego psychologii sądowej – po prostu dysponuję zbyt małą wiedzą o specyfice funkcjonowania profesjonalistów z tego obszaru w innych krajach. Przede mną okres najbardziej żmudnej pracy związanej z procesem wydawniczym. Blind
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.