– A to dopiero początek! – pogroził terapeuta pacjentce w sądzie

Niedawno minęło 10 lat odkąd nawiązała ze mną kontakt pacjentka Sylwia L. Rozpoczynała terapię z diagnozą borderline. Zajmowali się nią dwaj psychologowie i psychoterapeuci warszawscy – Jacek O. i Paweł D. Przez lata terapii stan pacjentki nie uległ poprawie. Po rozprawie z terapeutą dodatkowo zdiagnozowano u niej F43.2 reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne oraz objawy z kręgu zaburzeń lękowo –  depresyjnych w reakcji na przewlekły konflikt osobisty (tj. z terapeutą).  Wygląda jednak na to, że jej stan ulegnie pogorszeniu, bowiem, jak zapowiedział pacjentce na korytarzu Sądu Okręgowego Warszawa-Praga, jej były terapeuta Paweł D.:

– A to dopiero początek!

Paweł D. i Jacek O. od lat twierdzą, że są ofiarami Sylwii L. oskarżając ją w sądach i zarzucając między innymi nękanie. Zanim do tego doszło, Jacek O. nie poradziwszy sobie z terapią pacjentki, wzywał na pomoc policję, pogotowie i straż pożarną aby usunąć ją z gabinetu. Drugi z terapeutów, Paweł D. ograniczył się „tylko” do policji i pogotowia. Straż pożarna nie przyszła mu do głowy.

W przypadku jednego i drugiego terapeuty wypowiedziały się komisje etyczne. Paweł D. został zawieszony na 2 lata w prawach członka Instytutu Analizy Grupowej Rasztów (w 2017 r. – decyzją Komisji Etyki IAGR Rasztów), błędy Jacka O. w prowadzeniu terapii pacjentki przyznała, również w 2017 r.  Komisja Etyczno – Mediacyjna Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich.

Aktualnie, pacjentka żąda od Jacka O. zapłaty kwoty 85 tys. zł odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym zwrotu ok. 30 tys. zł wydanych na nieskuteczną, a wręcz szkodzącą jej terapię. Od Pawła D. żąda zadośćuczynienia za negatywne skutki terapii w kwocie 140 tys. zł.

Obaj panowie połączywszy siły żądają dla Sylwii wyroku za niesłychane przestępstwa, o których nie dowiemy się więcej, bowiem skrupulatnie dbają o wyłączenie jawności założonych przez siebie spraw. Wycieńczające procesy toczą się już od kilku lat i nic nie zapowiada ich końca.

Oto krótki wywiad, którego Sylwia L. udzieliła mi po ostatniej rozprawie sądowej 31 października 2024 r. w Sądzie Okręgowym dla Warszawy  – Pragi w Warszawie.

T. W.: Niedawno zgłaszała się Pani do mnie z prośbą o publikację rozprawy mającej odbyć się dnia 31 października br., sygn. II C 1467/18 w Sądzie Okręgowym dla Warszawy – Pragi.  Czy ta rozprawa odbyła się?

S.L.: Tak.

Prosząc o ogłoszenie rozprawy i znalezienie publiczności skłonnej w niej uczestniczyć, twierdziła Pani, że terapeuta dręczy Panią w sądzie. Czy faktycznie tak było i tym razem?

Czułam się tam nie tylko dręczona, a rozszarpywana na kawałki. Paweł D. uważa siebie za gwiazdora, który pomylił sceny – bo dręczenie pacjenta to żaden powód do chluby. Jak już naprawdę nie dałam rady i usiadłam na podłodze korytarza pod ścianą, pod salą sądową, kuląc się i trzymając głowę w rękach, to on zbliżył się i stanął bardzo niedaleko mnie . Zaczął się odgrażać, takim triumfalnym tonem – prawie mi nad głową że: „A to dopiero początek!”. Wszyscy zebrani pod salą to widzieli i słyszeli. Mój mecenas kazał mi się położyć na ławce na tym korytarzu. Jednak jakoś mi nie wypadało, więc skuliłam się tylko i doczekałam końca przerwy aby znowu wejść na salę..

Brzmi dość przerażająco…

Bo takie jest. Jak siedzisz ledwo żyjąc, skulony, a ktoś ci tonem aroganckiej przechwałki podchodzi i zapowiada, że to dopiero początek, to co myślisz, czujesz? Chore to. To ja mam borderline, ale nigdy nie byłam tak okrutna dla ludzi. Ale sam fakt ścigania mnie po sądach tyle lat i próba ukarania za nie wiem co? Za to, że byłam trudna na terapii? Za to, że to terapeuta popełnił błędy, a ja mu to udowodniłam? Najwidoczniej robi ze mnie obiekt do bezpardonowego zniszczenia. Wczuł się tak bardzo w rolę rzekomej ofiary, że nie zauważa, że jest prowokatorem i sprawcą – to się nieraz zdarza. Ale ja jestem przerażona – i mam nadzieję, że całe środowisko psychoterapeutyczne i psychologiczne też, że coś takiego bez żadnej kontroli występuje u terapeuty.

Jak skończyła się ta sytuacja w sądzie?

Trafiłam na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego w stanie ostrym. Rozpoznanie: reakcja na ciężki stres. Do dzisiaj nie mogę dojść do siebie.

Z tego co wiem, Pani oczekuje jawności prowadzonych spraw?

Tak.

Dlaczego terapeuci nie chcą się na to zgodzić?

Bo mają więcej do ukrycia niż ja.

Widzi Pani jakieś wyjście z tej sytuacji?

Moim zdaniem środowisko terapeutów powinno interweniować w takich sytuacjach. Ich brak działania świadczyć może wyłącznie o tym, że są zainteresowani terapią tak długo, jak długo pacjent jest zadowolony i płaci. Jeśli terapia im nie wychodzi, zamykają drzwi gabinetu przed pacjentem wiedząc, że są bezkarni. Zdrowie i dobro pacjenta są tylko pustym sloganem.

Czy ci terapeuci korzystają z superwizji?

To znowu pytanie do nich. Być może tak. Może to właśnie podczas superwizji wymyślają metody pognębienia mnie? W końcu to oni są specjalistami w zakresie wpływu na innych.

Ponura konstatacja…

A do jakich innych wniosków mogę dojść? Oskarżający widzą, jak mój stan się pogarsza, wiedzą lepiej niż ktokolwiek, jak mnie pognębić i robią to, a ich otoczenie konsekwentnie milczy.

Czy ci terapeuci są aktywni zawodowo? Nadal prowadzą terapię?

Z tego co wiem, tak.

Co poradziłaby Pani ich pacjentom?

Tylko to, żeby przyszli choć raz na salę sądową, lub choćby tylko na korytarz sądu, aby zobaczyć, jak się to może skończyć…

***

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!

Przez tak wiele lat jazdy na terapię okrążyłam równik i wydałam 60 tysięcy złotych. Można powiedzieć… PODRÓŻ ŻYCIA!!!

Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro…

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym – wielki finał!

Psychoterapeuci z jarmarku

Mieli mi pomóc, a każą walczyć o życie…

Chciał się na mnie zemścić…

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!

Jeszcze niedawno wierzyłam w psychoterapię. To, że wcześniej trafilam na psychologa szkolnego, która wszystko zignorowała, a 10 lat później na terapeutkę, która podczas konsultacji wyśmiała mnie i udzielała porad, o które nie prosiłam, uznałam za pecha.

Moje pierwsze zetknięcie z psychologiem miało miejsce w klasie maturalnej, dzięki polonistce, która po rozmowie ze mną zobaczyła, że cierpię i zaprowadziła mnie do gabinetu. Bardzo się ucieszyłam, ponieważ od dłuższego czasu chciałam porozmawiać z kimś takim, ale wcześniej w szkole podstawowej nie było psychologa szkolnego. Myślę, że nie miałam też odwagi i wiedzy, jak szukać pomocy gdzie indziej. To były czasy, gdzie internet nie był tak dostępny, jak teraz, a co za tym idzie wiedza o różnych rzeczach nie była tak oczywista, jak dziś.

Kiedy weszłam do gabinetu, Pani psycholog zapytała, z czym przychodzę. Byłam wtedy bardzo nieśmiała, nie wiedziałam od czego zacząć, a tych tematów trochę było. Powiedziałam, że mam problem z ojcem. W tym momencie wydarzyło się coś, co totalnie mnie zszokowało, ponieważ Pani wypaliła:

– Aaa, byłaś molestowana?

Cały mój entuzjazm zgasł w jednej sekundzie. Odpowiedziałam:

– Nieee. Mój ojciec całe życie stosuje przemoc w rodzinie. Ma także stwierdzony problem psychiczny. Dostał wyrok w zawiasach za pobicie mojej mamy. W wyniku tego zdarzenia doznała uszkodzonia bębenka w uchu i stąd cierpi na niedosłuch.

Pani tego chyba nawet nie skomentowała (niestety nie pamiętam). Kiedy trochę ochłonęłam po tym pierwszym szoku, postanowiłam podzielić się moim największym problemem, a mianowicie tym, że w szkole podstawowej mój sąsiad, który był synem nauczycielki przez dwa i pół lat poniżał mnie ze względu na wygląd. Z czasem dołączyli się do niego jego koledzy. Efekt był taki, że po zakończeniu szkoły podstawowej odcięłam się całkowicie od ludzi, w tym od moich rówieśników, przestałam wychodzić z domu (pójście do szkoły, sklepu, czy na przystanek autobusowy to była dla mnie udręka), ponieważ uwierzyłam, że jestem tak skrajnie brzydka, odrażająca, że wszyscy o mnie tak na pewno myślą. Powiedziałam o tym pani psycholog, a ona po raz kolejny dobiła mnie mówiąc:

– Tak mówią? A może tobie się tylko wydaje, że tak mówią?

 Oczywiście, dwa i poł lat codziennych komentarzy, że jestem najbrzydsza na świecie, że jestem nikim, krową  i wiele innych to dla pani psycholog jest moim wymysłem. To, że odcięłam się od ludzi i panicznie się ich boję, to też nic. Mimo wszystko kontynuowałam dalej, że nie daję sobie rady z wagą. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że od lat mam niedoczynność tarczycy i książkowe objawy. To były czasy, gdzie ta wiedza była praktycznie żadna, a lekarze pierwszego kontaktu (a przynajmniej moja lekarka) nie wiedzieli nawet, że trzeba zrobić konkretne badania. W każdym razie w liceum jadłam jeden posiłek dziennie. Moja waga była jeszcze normalna, ale jak na jeden posiłek dziennie i stosowanie głodówek to jednak waga 57 kg  przy moim wzroście nie była adekwatna do tego, co jem. Pani psycholog, która na moje oko ważyła ze 130 kg lub więcej znowu mnie dobiła:”

– I Tobie się wydaje, że tyjesz?

Poinformowałam ją, że nie idę na studniówkę, bo tak postanowiłam cztery lata wcześniej. Na co pani stwierdziła, że pewnie nie idę, bo nie mam z kim. No i tutaj myliła się, bo jak najbardziej miałabym kandydata. Nie poszłam na studniówkę, bo izolowałam się od ludzi, czułam się brzydsza, gorsza, wstydziłam się siebie, ale pani tego nie zrozumiała.

Póżniej pani postanowiła zrobić ze mną jakiś test, kazałami narysować drzewo. Wszystko zrobiłam na zasadzie – mam dość, chcę stąd jak najszybciej wyjść i zapomnieć o tej żenadzie. Byłam wtedy bardzo nieśmiała. W sumie do dziś nie potrafię postawić nikomu granic i wtedy też nie potrafiłam powiedzieć “żegnam”. Po tej wizycie obraziłam się na psychologów i postanowiłam, że nigdy więcej nie będę się nikomu obcemu zwierzać po to, żeby zostać tak potraktowaną.

Niestety po wielu latach względnego spokoju doświadczyłam mobbingu w mojej wymarzonej pracy. Byłam w tak fatalnej kondycji psychicznej, że nie odróżniałam dnia od nocy, straciłam zainteresowanie wszystkim, co wcześniej dawało mi radość. Po raz kolejny przestałam wierzyć w człowieczeństwo i sprawiedliwość. Wszystko zaczęło mnie drażnić. Popadłam w bezsenność, na którą cierpię do dzisiaj. Myślałam obsesyjnie przez 24 godziny na dobę o tym, co się działo, co te osoby o mnie mówiły. Odtwarzałam te obrazy jeszcze przez wiele lat nawet po tym, jak odeszłam z pracy.

Bedąc jeszcze pracownikiem tamtej korporacji doszłam do ściany. Wiedziałam, że ja już tego nie udźwignę i czy chcę, czy nie muszę poprosić kogoś o pomoc. Poszłam do psychiatry po leki i do psychoterapeutki, żeby spróbować zmienić mój stan podczas terapii.

Moje wizyty u pani terapuetki zakończyły się na trzech konsultacjach. Przez całe wizyty płakałam, szlochając opowiadałam o wszystkim, co mnie spotkało, cały czas odtwarzając z zegarmistrzowską precyzją każde zdanie, zdarzenie. Pani notowała, zadawała mi różne pytania, aż doszliśmy do pytania o życie prywatne. No więc ja odpowiedziałam, że nie mam męża, a terapeutka wydarła się na cały gabinet:

  • Cooo?!!!

Nie chcę się tutaj zagłębiać w szczegóły, ponieważ było więcej rzeczy, które były tak żenujące, że nie chcę nikomu o tym mówić. Nawet dzisiaj mnie to zawstydza, kiedy sobie o tym przypomnę. Wracając do tematu, terapeutka kontynuuje:

– Skoro w całej pani rodzinie nie było udanych małżeństw, to może powinna pani popatrzeć na sąsiadów? Bo co innego nie chcieć, ale ja widzę, że pani chce!

Do dzisiaj nie potrafię zrozumieć, niby która moja wypowiedź świadczyła o tym, że ja chciałąbym to zmienić. Odkąd pamiętam, czyli jak miałam 4-5 lat mówiłam, że nigdy nie będę mieć dzieci i nigdy nie wezmę ślubu. Mówiłam to także jako nastolatka i jako dorosła kobieta. Dla mnie to było zawsze tak oczywiste. W całej mojej rodzinie takich przypadków, jak ja jest mnóstwo. Myślę, że wychowywanie się w takich rodzinach, jak nasze miało kolosalny wpływ na postrzeganie różnych spraw, no ale mimo wszystko, mamy XXI w. i chyba pewne rzeczy nie powinny już dziwić. Po tych trzech spotkaniach stwierdziłam, że mimo, że jestem w fatalnym stanie psychicznym to nie widzę siebie na terapii z tą panią, która wie lepiej niż ja, co myślę i co czuję.

Potem przychodziły mi myśli, że może to ze mną jest coś nie tak. W końcu, po wielu latach cierpienia, ale i ustabilizowania nieco emocji postanowiłam ponownie pójść do psychoterapeuty, niestety w nurcie psychodynamicznym. Byłam tak zdeterminowana, że uznałam, że cokolwiek by się nie działo ja to wytrzymam, bo jeśli będzie coś nie tak to na pewno to ze mną jest problem. Do tego czytałam całą masę artykułów, przeglądałam profile psychologów na social mediach i to wszystko sprawiło, że miałam całkowicie wyprany mózg. Uznałam, że to jest już ostatni dzwonek na realną zmianę, ale i czułam się w końcu gotowa na to, żeby się zmierzyć ze wszystkimi trudnymi doświadczeniami.

Po odejściu z korporacji 8 lat temu byłam w takiej kondycji psychicznej, że przez 10 miesiecy nie potrafiłąm szukać innej pracy i praktycznie nie wychodziłam z domu. Później postanowiłam wyjechać za granicę, ponieważ potrzebowałam pieniędzy, ubezpieczenia, a nie byłam ciągle gotowa na powrót do “normalnej pracy”, gdzie pracowałabym na cały etat. Za granicą uczyłam się rozmawiać z ludźmi, oswajać z nimi, przyzywyczajać do coraz dłuższych pobytów poza Polską, a tym samym dłuższej pracy. Początki były bardzo trudne, bo było mi ciężko pracować 8 godzin przez 5 dni w tygodniu. Przez pierwsze 3 lata miałam ogromny dylemat, bo z jednej strony tęskniłam za rodziną, Polską, a z drugiej strony ja cały czas odtwarzałam wszystko, co mnie spotkało w Polsce. Cieszyłam się na urlop, a jednocześnie im byłam bliżej przyjazdu do kraju to tym bardziej zaczynałam płakać i panikować. Nie chciałam być za granicą, a z drugiej strony to tam znajdowałam nieco ukojenia. Po trzech latach sytuacja się zmieniła i na myśl o przyjeździe do Polski cieszyłam się, a nie popadałam w rozpacz. Niemniej mój pobyt trwał dalej, bo ja ciągle nie czułam się gotowa na powrót. Poza tym, po takim czasie moje szanse na znalezienie fajnej pracy w Polsce raczej zaczęły spadać. Nie wiedziałam też, co chciałabym robić, czy dam radę pracować z ludźmi. Dzisiaj robię masę szkoleń w prestiżowym ośrodku, ale wtedy nie wiedziałam, czy chcę rozwijać się w kierunku księgowości. No ale przede wszystkim paraliżował mnie strach związany z rekrutacją, badaniami lekarskimi, których przechodzenie w Polsce było dla mnie problemem. Do tego doszły obawy przed tym, czy dam radę, co jeśli spotkam ludzi, którzy znowu będą robić takie rzeczy, jak w tamtej firmie.

Zdałam sobie sprawę, że czas tylko trochę zagoił rany, ale nie jestem od prawie 11 lat tą samą osobą. Mimo prób robienia rzeczy, które wcześniej sprawiały mi radość, ja dalej nie czuję nic. Kiedyś nie było mowy, żebym zostawiła niedokończone sprawy, a dziś łatwo się poddaję, kiedy coś idzie nie tak. Do tego frustracja i złość wyładowywana na Bogu ducha winnych ludziach. Chcę pracować w Polsce, ale boję się. Wszystko i wszyscy mnie drażnią. Stwierdziłam, że to nie jest życie, jakie chcę prowadzić. Poskładałam się po tamtych wydarzeniach najlepiej, jak umiałam, ale wciąż nie jestem tą samą osobą i potrzebuję kogoś, kto mi pomoże to poukładać i pokazać, co robię źle. Stąd pomysł, żeby pójść na terapię. Moja siostrzenica, która studiuje psychologię poinformowała mnie, jakie są nurty. Zaczęłam o tym czytać, a wcześniej oglądałam filmiki o terapii na social mediach. Postanowiłam, że teraz będzie inaczej. Teraz wybiorę świadomie i mądrze. Ponieważ ciągle pracowałam za granicą to potrzebowałam terapii on-line, więc to było jedno z kryteriów, które znacząco zawężało mi możliwości wyboru terapeuty. Drugim kryterium była oczywiście cena, które są na rynku bardzo zróżnicowane. Trzecim i w sumie najważniejszym było znalezienie kogoś o właściwych kompetencjach. Na stronie Centrum Psychoterapii znalazłam osbę, która pracuje w nurcie psychodynamicznym. Pani posiada bogate CV, stosowne wykształcenie (magisterskie i kilka podyplomówek), jest w trakcie 4–letniego kursu w nurcie psychodynamicznym, jest członkiem kilku towarzystw, jej praca podlega superwizji, a przy okazji jest psychotraumatologiem. Kiedy to wszystko przeczytałam to uznałam, że lepiej nie mogłam trafić. Pani specjalizuje się we wszystkich problemach, z którymi się mierzę.

Na social mediach usłyszałam, że warto pójść do kilku terapeutów, żeby sprawdzić kto nam pasuje, ale jeśli żaden nie będzie nam odpowiadał to znaczy, że trzeba poszukać problemu w sobie. Wzięłam to sobie do serca i stwierdziłam, że niemożliwym jest, żebym trzeci raz trafiła źle. Uznałam, że muszę zabić w sobie przeczucia, brak zaufania do ludzi, bo na pewno są błędne . Naczytałam się o zniekształceniu poznawczym, przeniesieniu, przeciwprzeniesieniu, kryzysie w terapii spowodowanym przybliżaniem się do kluczowego momentu w terapii i wielu innych pojeciach psychologicznych. Wydawało mi się, że jestem tak zmotywowana, posiadam taką wiedzę z social mediów i licznych wypowiedzi psychologów i terapeutów, że… no nie ma opcji, żeby to się nie udało!

               A jednak podczas mojej terapii (nie lubię jej tak nazywać, bo nie uważam, żeby było tam coś leczącego) działy się rzeczy złe. Już podczas pierwszej wizyty, kiedy mówiłam o swoim wyglądzie i niezadowoleniu z wagi, terapeutka na mnie spojrzała z drwiną od stóp do głów. No ale, że się naczytałam o przeniesieniu, zniekształceniu poznawczym uznałam, że jest to mój zaburzony odbiór sytuacji. Brnęłam dalej. Po 5 miesiącach braku jakiejkolwiek poprawy i rosnących wątpliwościach, zachęcona wypowiedziami specjalistów, że należy się tym podzielić z terapeutą, bo może to być istotny wkład w proces terapeutyczny, postanowilam porozmawiać z terapeutką. Powiedzialam, że mam wątpliwości, bo wychodzę z sesji bez przemyśleń, mam poczucie, że nic się nie dzieje, zapytalam dlaczego nie mam ustalonych celów terapeutycznych, a wszędzie czytam, że to podstawa kontraktu. Pani milczała cały czas, a ja ze denerwowania powtórzyłam jeszcze raz wszystko, co powiedziałam wcześniej. Terapeutka dalej milczala, aż w ostatnich 2 minutach spotkania wypaliła:

– Dlaczego zapraszam mnie pani do konfliktu?

Ponieważ to był koniec sesji to nawet nie mogłam się do tego odnieść. Popłakałam się, ale na kolejnej sesji powiedziałam, że zrobiło mi się przykro, bo nie rozumiem, która część mojej wypowiedzi spowodowała taką reakcje. Pani milczala. I tak było przez cały rok. Na sesjach relacjonowałam, co wydarzyło się w moim życiu, a terapeutka milczała. Raz na 5 spotkań wypaliła coś przykrego na kilka minut przed końcem sesji. Albo też używała pojęć psychologicznych, których nie rozumialam. Wychodziłam z sesji i sprawdzałam w Google, co oznaczają pewne pojęcia, a tam wychodziły mi dziwne i przykre rzeczy. I tak było cały czas. Sesje mnie dołowały, bo tylko opowiadałam, a Pani milczała, a jak coś mówiła to wyłącznie złośliwości i to na sam koniec sesji. Zostawalam sama z emocjami w drodze do domu. Przez rok nie miałam ustalonych celów terapeutycznych, nie miałam diagnozy, a o tym ile maksymalnie będzie trwać terapia dowiedziałam się po 10 miesiącach i oczywiście dopiero po moim zapytaniu. Na pytanie o diagnozę nie dowiedziałam się niczego, a jedynie usłyszałam:

– No problem jest!

Postanowiłam odejść, ale znowu naczytałam się, że może to oznaczać, że zbliżam się do przełomu. Nawet poszłam na konsultację gdzie indziej, gdzie usłyszałam, że powinnam wrócić, bo pacjenci rezygnują w kluczowych momentach w terapii. Usłyszałam też, że osoby, które są perfekcjonistami i nie widzą szybkich efektów, zniechęcają się, a to jest ważny moment w procesie, którego nie należy przerywać. Niestety, wróciłam. Pani mi podziękowała, że wróciłam, ale już na kolejnych sesjach stwierdziła, że „zdewaluowałam jej osobę”. A na kolejnej poinformowała mnie, że idzie na zwolnienie lekarskie i usłyszałam:

– To, co robimy? Przenosimy sesje, czy skoro ma pani średnią motywację, rezygnuje pani z terapii?

Zamurowało mnie. Nie dość, że w terapii nic się nie działo, nie wolno mi było zapytać o cokolwiek, bo pani miała wiecznego focha to jeszcze słyszę coś takiego, że w sumie czuję się, jak niepotrzebna rzecz. Odebrałam to tak, jakbym usłyszała:

– Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!

Po powrocie z chorobowego usłyszałam narzekanie i wzdychanie, że moja mama też ma takie problemy, jak ja. To po co pani działa w nurcie psychodynamicznym, skoro wszystko ją męczy i nudzi? Moja mama nie chodziła nigdzie na terapię, ale w nurcie psychodynamicznym temat matki to jest często punkt odniesienia do wszystkich problemów. Przez cały rok na każdej sesji relacjonowałam, co wydarzyło się przez cały ubiegły tydzień. Ponieważ pomagam mojej schorowanej mamie to często u niej nocuję i jej pomagam w codziennych czynnościach. U mamy mam też swój ogród i grządki, którymi opiekuję się od lat, co daje mi wytchnienie. Podczas tych sesji temat mojej mamy był numerem jeden. Mimo że moja mama popełniła wiele błędów, jak każdy z nas i mam żal o różne rzeczy, które może mogła zrobić inaczej to uważam ją jednak za bardzo zaradną, troskliwą osobę, która musiała stawić sama czoła wielu wyzwaniom. Podczas terapii okazywało się, że moja mama to jest jednak jakiś potwór. Zaczęłam wierzyć, że ta moja mama to jest najgorsze, co mogło mi się przytrafić. Zaczęłam na nią patrzeć, jak na największe zło. Wszystko mnie w niej drażniło i czasem dawałam temu wyraz obwiniając ją za wszystko.

W końcu powiedziałam o tym terapeutce, że nie podoba mi się to, co się dzieje, ponieważ moja mama radziła sobie najlepiej, jak umiała, troszczyła o nas, o wszystko musiała zadbać sama, bo nikt jej nie wspierał poza mną i moimi siostrami, a po sesjach nie mogę patrzeć na mamę i nie czuję się z tym dobrze. Terapeutka stwierdziła:

– Przecież pani nie lubi jeździć do mamy!

No ciekawy wniosek, ale przecież terapeutka wie lepiej. Podczas tej ostatniej sesji nie mogłam już się skupić, blokowałam się opowiadając o różnych rzeczach. Czułam, że się wypaliłam i nie znajdę tutaj zrozumienia. Ostatecznie odeszłam. Wtedy wyświetlił mi się nieoficjalny profil tej pani na FB, a tam już nie było tak pięknie, jak na tym oficjalnym. Terapeutka wystawiła opinię pani astrolog, a pod jednym ze zdjęć wyszło, że była także na jej ślubie. Chyba trochę kłóci się to z kodeksem etycznym, któremu terapeutka podobno jest wierna? Poza tym, jak ja miałam problemy z mechanikami to znaczyło, że to ze mną jest coś nie tak. Ale, jak ona napisała na FB, że nie ma już siły i czasu chodzić po mechanikach to było już OK. Terapia trwała blisko rok, czyli jakieś 50-60 spotkań uwzględniająć 3 tygodniową przerwę z mojej strony i miesiąc zwolnienia lekarskiego ze strony terapeutki. Kosztowało mnie to około 10 000 zł.

Efekty? Ogólnie można powiedzieć, że żadne. Nie widzę ani jednej zmiany na plus w jakimkolwiek obszarze. Czasem wydaje mi się, że wręcz mój stan pogorszył się, bo czuję dużo więcej złości, frustracji, zaczęłam się bardziej izolować od ludzi, straciłam nadzieję, że kiedyś będzie dobrze.

Ciężko zresztą o efekty, jeśli klient relacjonuje na sesji cały ubiegł tydzień, a naprzeciwko siedzi posąg, który się nie odzywa, a jak już coś powie to 2 minuty przed końcem sesji używając przy tym skomplikowanych pojęć. Przykład:

– U osób o wysokiej perseweratywności, jak pani i pani mama nie da się tego zmienić, a jedynie zmniejszyć natężenie.

Poprosiłam terapeutkę o powtórzenie, bo nie rozumiałam, co do mnie powiedziała. Pani powtórzyła, ale nie wytłumaczyła, co miała na myśli. Poszukałam sobie w Google, co to jest perseweratywność. Ppodobnych sytuacji było sporo. Albo milczenie albo pojęcia, które musiałam sobie wygooglować po wyjściu z sesji. Stąd dochodziło do licznych sytuacji, kiedy terapeutkai miała co innego na myśli, a ja po wyjściu z gabinetu i sprawdzeniu w internecie dochodziłam do innych wniosków i często płakałam. Myślałam, że o takich rzeczach rozmawia się na sesji. Okazało się, że nie podczas mojej terapii.

Zgodnie z tym, co przeczytałam w dostępnej literaturze, podobno wszystkie uczucia są normalne, terapeuta nie ma prawa ich negować. Tymczasem ja na sesjach dowiadywałam się, że to co czuję jest dziwne, nieprawidłowe i tutaj cytat:

– Skoro pani już tyle razy usłyszała coś takiego to powinna się już chyba pani odczulić?

Terapeuta nie ma prawa negować innych nurtów, tymczasem u mnie po tamtym powrocie i konsultacji u terapeutki poznawczo-behawioralnej usłyszałam od mojej pani:

– Terapia CBT? No i co po tym?

Czyli wychodzi, że nurt psychodynamiczny jest jedynie słusznym wyborem. Kiedy mówiłam o tym, że wychodzę do domu bez żadnych przemyśleń, podsumowań to terapeutka stwierdziła, że bije się w pierś, bo faktycznie ich nie robi. Mimo to sytuacja nie zmieniła się na kolejnych sesjach.

Przez rok produkowałam się, a terapeutka wiecznie przekręcała moje wypowiedzi. Na początku myślałam, że to może prowokacja, sprawdzanie, czy trzymam się faktów, ale po wielu miesiącach miałam już tego naprawdę dość. Po roku opowiadania o różnych rzeczach, gdzie starałam się pokazać, co ja czuję, z czym się mierzę okazywało się, że terapeutka w ogóle co innego sobie wyobrażała i starała się wbić moją osobę w jakieś swoje ramki. Bo ja tak mam i koniec kropka. Po roku nagle okazywało się, że jednak źle myślała. Sczerze? To ja nie wiem, czy ona w ogóle miała pomysł na mnie, bo patrząc na to wszystko, co się działo to chyba nie. Powinna mnie pokierować do kogoś innego, ale po co? Czułam się wykorzystana, bo płaciłam niemałe pieniądze, poświęciłam swój czas, motywację, energię, a w zamian dostałam obojętność, lekceważenie, milczenie, nieuprzejme odpowiedzi, brak wniosków.

Dochodzi jeszcze ten ostracyzm ze strony psychoterapeutów ze względu na przerywanie terapii, bo jest to traktowane jako coś gorszego niż jej zakończenie. Tymczasem ja nie uważam, żebym przerwała terapię w klasycznym rozumieniu, ponieważ moje odejście było poprzedzone kilkoma rozmowami, które nic nie wniosły. Podsumowań nigdy nie miałam i nie widziałam powodu, żeby rezerwować ostatnią sesję, płacić kolejne pieniadze. Wyrzuciłam w błoto sporą sumę, a moje wątpliwości były notorycznie lekceważone, więc uznałam, że nie ma sensu żegnać się z kimś, kto ma mnie w głebokim poważaniu, a ja też szczerze powiedziawszy terapeutki nie lubiłam.

Nie wierzę już w terapię, ani empatię, etykę, chęć pomocy ze strony terapeutów, to znaczy myślę, że są gdzieś osoby z powołania, ale ja już nie mam siły ryzykować, zaufać, opowiadać o sobie wszystkiego od początku. W tym środowisku są różni ludzie i klienci powinni mieć tego świadomość. Tymczasem w Polsce gloryfikuje się terapię, a terapeutów uznaje za nieomylnych bogów. Oni sami tak o sobie piszą w social mediach. Nie wszyscy, ponieważ są też tacy, którzy potrafią głośno powiedzieć, że ciągłe opowiadanie o dzieciństwie nic nie wnosi. Człowiek cierpiący potrzebuje pomocy natychmiast, a nie ciągłego wałkowania tego, czego się zmienić nie da. Ta sama osoba mówi, że terapeuci nurtów długoterminowych traktują ludzi, jak bankomat. Inna znana terapeutka powiedziała kiedyś, że w tym środowisku ma mnóstwo znajomych, którzy kompletnie nie nadają się do tego zawodu. Kolejna osoba w social mediach napisała o pana książce, że może warto ją przeczytać i przyjrzeć samemu sobie, czy na pewno w danej terapii wszystko jest takie, jak być powinno. Czy rzeczywiście nie ma w terapii błędów i terapeuci zawsze są w punkt. Oczywiście nikt jej nie odpisał. Inny dość znany terapeuta otwarcie mówi, że trafiają do niego ludzie z traumatycznymi doświadczeniami po nieudanych terapiach. Trochę tych głosów jest, ale jednak większość środowiska uważa, że problem nie występuje albo jest marginalny.

Ostatnio przeczytałam parę intrygujących wpisów, np:

  • “Ukończenie odpowiednich studiów, certyfikaty świadczą o tym, że dana osoba jest dobrym terapeutą. Relacja terapeutyczna i inne cechy nie mają tutaj znaczenia”. Czyli leczą mnie studia i certyfikaty. Do tej pory czytałam o tym, że to relacja leczy, ale okazuje sie, że nawet to nie jest ważne. Nie wspomnę o cechach, jakie powinni mieć terapeuci, bo gdziekolwiek bym nie czytała wypowiedzi tych ludzi to wychodzi, że oni wszyscy są znakomici, nieomylni, a certyfikat i studia są tego gwarantem. W innych zawodach trzeba jednak pokazać coś więcej niż dyplomy, w psychoterapii nie trzeba.
  • Na pytanie internautów, dlaczego terapia jest taka droga, odpowiedź terapeutki:” Bo zapłaciliśmy za studia, certyfikację, jesteśmy specjalistami, płacimy podatki, ZUS i musi się to zwrócić”.
  • Kiedy padło pytanie, ile godzin dziennie/tygodniowo powinien przyjmować terapeuta, a ja napisałam, że czytałam, że ok. 25, ponieważ to zapewnia jakość usług, jakaś osoba (nie wiem, czy to była terapeutka) napisała, że: “Nie chodzi tutaj o jakość, ponieważ jakość jest zapewniona przez superwizję. Tutaj chodzi o to, ile dany terapeuta jest w stanie przerobić”. Moja terapeutka pracowała na dwa etaty. Potrafiła przyjmować w sumie od godz. 10.00 do 21.00. Może dlatego była wiecznie nieobecna i niezorientowana w tym, co mówi klient. No ale skoro superwizja zapewnia tę jakość…

Jakieś 3 tygodnie temu wystawiłam Opinię Centrum Psychoterapii, gdzie ta pani działa, ponieważ przeczytałam opinię niedoszłej klientki, która miała bardzo podobne do mnie odczucia. Jeszcze 3 tygodnie temu to miejsce nie miało żadnej oceny. Po naszych 2 negatywnych ocenach, nagle w przeciągu 2 godzin pojawily 4 pozytywne opinie, a w kolejnych 3 dniach kolejne 3 oceny na 5. Napisałam edit do mojej opinii, że widzę co się dzieje i, że porobiłam print screeny. I zaczęło się… Zaczęła do mnie wydzwaniać właścicielka i inny numer, który jest na oficjalnej stronie tego centrum. Nie odebrałam telefonów, bo z doświadczenia wiem, że z osobami wątpliwymi etycznie nie rozmawia się w cztery oczy. Życie nauczyło mnie, że w takich sytuacjach trzeba nagrywać wypowiedzi, mieć świadków albo mieć wszystko na piśmie. Wystraszyłam się i usunęłam opinię, choć brutalnie obnażała prawdę o tym miejscu. Po kliknięciu w osoby, które rzekomo korzystały z usług Centrum okazało się, że te osoby wystawiały w tym samym czasie oceny dokładnie tym samym obiektom (m.in. biuro księgowe, psi fryzjer, usługi remontowe, naprawa ekspresow, bary, mechanicy samochodowi i wiele wiele innych) w całej Polsce. Centrum nawet nie postarało się o wystawienie sobie fałszywych opinii. Oni je kupili. Problem w tym, że po kliknięciu w profile wychodzi cała prawda.

Po kilku dniach postanowiłam ponownie dodać opinię na wizytówce Centrum i oczywiście za kilkanaście minut był telefon, którego znowu nie odebrałam. Godzinę później próbowałam dodać opinie pozytywne innym obiektom w Google i okazało się, że przychodzą mi zwrotki, że moje opinie naruszają zasady Google. Wszystkie były pozytywne, więc nie miały, jak naruszać regulaminu. Mało tego od tego momentu przychodzą mi wiadomości, że opinie, które dodałam wiele miesięcy temu są teraz usuwane. Ewiedentnie ma to związek z próbą zamieszczenia komentarza przeze mnie na stronie Centrum. Jest to próba uciszenia i ukarania mnie, ponieważ zgłaszałam wizytówki tego miejsca do Google. Wysyłałam print–screeny potwierdzające, że wszyscy rzekomi klienci wystawiają w tym samym czasie takie same oceny tym samym obiektom w całej Polsce. Po trzech dniach wizytówka była odblokowywana. Nie wiem, czy  Centrum samo to robi, czy zlecili to tak, jak pisanie opinii. Znalazłam na pewnej stronie, że jakaś firma oferuje kompleksowe usługi pisania opinii oraz odblokowywania wizytówki na Google.

Najlepsze jest to, że na wizytówce jednej z firm, które kupiły sobie opinie ten sam użytkownik, który wystawił ocenę Centrum napisał, że: “nie otrzymał wynagrodzenia za opinie pozytywne na Google i jest to śmieszne”. Tak więc, tutaj nawet nie ma czego się domyślać. To jest zwykłe oszustwo potwierdzone przez piszące fałszywe opinie osoby, a ja zdążyłam zrobić print screen. Piszę “osoby”, ponieważ znalazłam już kilka rożnych wpisów o podobnej treści.

Kiedy myślałam, że Centrum zakończyło już proceder kupowania opinii, wczoraj okazało się, że pojawiła się kolejna ocena. Po kliknięciu w profil oczywiście widać opinie dotyczące tych samych obiektów, które były oceniane wcześniej przez innych klieentów Centrum.

Zadziwia mnie pycha, przekonanie o braku konsekwencji za oszukiwanie ludzi, mściwość przejawiająca się w usuwaniu moich opinii o innych obiektach. Na miejscu Centrum spaliłabym się ze wstydu, że ludzie widzą, że to są kupione opinie. Naprawdę nie trzeba być geniuszem. Na wielu stronach klienci zauważyli również to samo, co ja.

Kiedy wystawiłam opinię negatywną o terapii to Centrum nie zainteresowało się moją osobą, moimi odczuciami, ale kiedy napisałam, że wiem, co dzieje się z opiniami to nagle postanowili mnie uciszyć i to tylko potwierdza, że z tego miejsca należało uciec już dawno temu.

Wysłałam do UOKIK opis zdarzenia z print screenami, gdzie dokładnie widać, jak pięknie handluje się opiniami w internecie. I robią to psychoterapeuci, którzy powinni być empatyczni, kulturalni, etyczni, a reprezentują skrajne dzia…two. Efekt jest taki, że jestem w gorszej kondycji psychicznej niż przed terapią. Nie mam już nadziei na nic. Boję się zaryzykować, żeby iść gdzie indziej, tym bardziej, że moja mocna motywacja jest teraz równa bliska zeru. Nie wierzę już w te filmiki na social mediach, artykuły propagujące terapię i psychoterapeutów. Autentycznie jest mi niedobrze. To środowisko to jest klika, która za wszystko obwinia klientów, ma ich za nic. I do tego jeszcze kupują fałszywe opinie. Poczekam na UOKIK. Wysłałam do nich kolejne aktualizacje wraz z print screenami potwierdzającymi, że rzekomy klient Centrum nie otrzymał wynagrodzenia. Do tego doszła wczorajsza opinia.

Jest także opcja, żeby zapytać (na razie nieoficjalnie) kogoś z prokuratury, czy można jeszcze coś zrobić, ale na to musze poczekać kilka dni. Chciałabym, żeby coś się ruszyło, ale z drugiej strony nie wierzę za bardzo w sprawiedliwość. A nawet jeśli będzie jakaś kara, to wątpię, żeby PTP coś z tym zrobiło. A tacy psycholodzy powinni wylecieć z zawodu, bo krzywdzą ludzi i są perfidnymi, mściwymi oszustami.


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Przez tak wiele lat jazdy na terapię okrążyłam równik i wydałam 60 tysięcy złotych. Można powiedzieć… PODRÓŻ ŻYCIA!!!

Choruję na raka, jestem po operacji i przed leczeniem systemowym. Po przeczytaniu historii opisanej w poście Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce… postanowiłam opowiedzieć moją drogę do „zdrowia” w gabinecie psychoterapeuty psychodynamicznego. Rozpoczęłam terapię prawie dziewięć lat temu, przerwałam w zeszłym roku z hukiem rozbijając bańkę iluzji relacji, która „leczy”. Trafiłam do gabinetu w momencie, kiedy moje życie było pasmem cierpienia, byłam samotna, nieufna wobec ludzi, wykończona trwającym 12 lat małżeństwem, w którym przemoc fizyczna i psychiczna była codziennością i całkowicie pozbawiona siły po rozwodzie i konsekwencjach związanych z toksyczną relacją. Pierwsze półtora roku terapeuta pracował nad moją depresją, przynajmniej z taką diagnozą się zgłosiłam i tak byłam prowadzona. Poza psychoterapeutą prowadziła mnie też lekarz psychiatra ( w tym samym miejscu), która przepisywała tony leków uspokajających i nasennych. Przyjmowałam leki i jeździłam dwa razy w tygodniu na 50 minut rozmowy terapeutycznej. Po półtora roku przerwałam terapię uznając, że do niczego ona nie prowadzi, samopoczucie bez zmian, tkwienie w przeszłości i brak kroku do przodu. Niecały rok później miałam wypadek samochodowy, jechałam po dawce codziennych leków przepisanych przez lekarza i straciłam panowanie nad kierownicą, uderzyłam w dwa drzewa…To był dzień, w którym ostatni raz wzięłam leki przepisane przez psychiatrę.

Po kilku miesiącach wróciłam na terapię i wtedy usłyszałam diagnozę, nie depresja, a zaburzenie borderline. I wtedy wszystko się zaczęło, postanowiłam w pełni zaufać w wiedzę terapeuty, który powtarzał jak mantrę, że jeżeli przerwę terapię, to nigdy moje życie się nie zmieni, że tylko bycie w relacji leczącej może pomóc zapanować nad chaosem emocji i wypracować we mnie zdrowe mechanizmy funkcjonowania. Trwałam w tej relacji wiele kolejnych lat, jeździłam dwa razy w tygodniu do odległej o 70 km. miejscowości na terapię, pracowałam bez urlopu, bez chwili odpoczynku, wszystko w imię bycia uleczoną. Z zawodu jestem chemikiem – fizykiem, potrafię bardzo logicznie łączyć punkty w całość układanki, jestem mocna w analizie i mam niesamowitą pamięć. Przeżywałam wciąż powrót do przeszłości, do dramatycznych zdarzeń z mojego życia i analizowałam to każdego dnia. Byłam zmęczona ciągłym tkwieniem w przeszłości, nie potrafiłam żyć w chwili obecnej. Kiedy pytałam, jak długo będzie trwała terapia, dlaczego trwa już tyle lat i nie ma końca, usłyszałam, że co by się złego stało, gdybym miała przyjeżdżać nawet całe życie. Miałam wpajane, że tylko w gabinecie terapeutycznym nauczę się bezpiecznej więzi i relacji, że jeżeli przerwę terapię to nigdy nie osiągnę spełnienia w życiu. Więc tkwiłam, jeździłam, rozkładałam przeszłość na małe kawałki i czekałam na UZDROWIENIE.

W tym czasie moje dzieci dorastały, całą rodziną rezygnowaliśmy z wielu przyjemności, bo muszę być w terapii, a to generuje olbrzymie koszty. Mijały lata, mijało moje życie i mijały możliwości zmiany tego życia, nie zmieniało się jedno – fotel w gabinecie i dwa dni w tygodniu na leczącą rozmowę. Byłam przemęczona, przepracowana i kiedy tylko podnosiłam temat mojego złego samopoczucia, osłabienia, otrzymywałam informację zwrotną, że to wydarzenia z przeszłości tak mnie osłabiają, że powinnam wreszcie odpuścić i ruszyć dalej. Prawda okazała się inna, to nie przeszłość mnie wykańczała, to rozwijający się na oczach terapeuty rak, maskowany rozmowami o przeszłości i zepchnięty przez łatę pacjentki boredrline.

Po prawie siedmiu latach terapii, kiedy otworzyłam oczy na tą całą psychodynamikę i rozbiłam bańkę „bezpiecznej relacji terapeutycznej”, stałam się naczelnym wrogiem i agresorem terapeuty. Kiedy próbowałam porozmawiać o tym, jak terapia i rozmowy o przeszłości maskowały rozwijającą się chorobę, że na oczach terapeuty chudłam i pracowałam ponad siły żeby opłacić terapię, że wciąż miałam powtarzane, że nie mogę rezygnować, bo moje życie będzie pasmem cierpienia, zostałam zablokowana. Zaczęły wtedy wychodzić dodatkowe zaniedbania, brak poufności terapii, tunelowe myślenie terapeuty. Kiedy pojechałam powiedzieć prosto w twarz o zaniedbaniach, usłyszałam, że go wku…m i wciąż jestem zmęczona. To było nasze ostatnie spotkanie.

Zostałam po terapii w gorszym stanie psychicznym i fizycznym niż kiedy się na nią zgłosiłam. Przeszłam załamanie nerwowe, sięgnęłam po pomoc specjalisty, leki na depresję i diagnoza ADHD. Próbowałam dotrzeć do Towarzystwa Psychodynamicznego, ich kodeks etyki zawodowej to farsa. Środowisko psychoterapeutów psychodynamicznych to hermetyczna sekta tunelowych mózgów o średnicy szpilki. Ale jedno jest pewne, terapia psychodynamiczna jest kosztowna i długoletnia, więc my pacjenci jesteśmy gwarantem stałej gotówki. To nurt, który nie wnosi nic! To jest po prostu dobrze zorganizowany biznes żerujący na ludziach, którzy po traumatycznych przeżyciach szukają dla siebie pomocy. Z tak dużym lekceważeniem praw pacjenta nie spotkałam się nigdy wcześniej. Dla nich jesteśmy tylko „zaburzeni”, których nie warto słuchać.

Terapeuta w czasie mojej terapii zdążył zrobić certyfikat psychoterapeuty, certyfikat TFP, a po dwóch miesiącach od mojej ostatniej wizyty, wskoczył na listę superwizorów aplikantów. Zdobywa szczyty hierarchii zawodowej, natomiast ja walczę z przerzutami i załamaniem nerwowym.

Policzyłam….przez tak wiele lat jazdy na terapię okrążyłam równik i wydałam 60 tysięcy złotych. Można powiedzieć… PODRÓŻ ŻYCIA!!! ( przepraszam za ewentualne literówki i składnię, ale piszę pod wpływem silnych emocji).

***

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro…

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro…

Za zgodą autorki, udostępniam publicznie list, który dostałem kilka dni temu.

Piszę do Pana ponieważ powiedziano mi, że może mi Pan pomóc…. 

1,5 roku temu obiecałam swojej córce, że każdy winny jej krzywdy poniesie konsekwencje… Wtedy jeszcze żyła 💔Od jej śmierci minął rok a nikt za to nie odpowiedział… Oprócz oczywistych sprawców jej krzywdy są też inni… w cieniu, którzy mogli pomóc ale zabrakło im chęci, kompetencji, wiedzy, wrażliwości? M. in. psychologowie, psychiatrzy i psychoterapeuci. W ich sprawie piszę do Pana.

W styczniu ubiegłego roku dowiedziałam się, że moja córka od 6 roku życia była molestowana przez własnego dziadka. Od 2014 roku… To był też rok kiedy ministerstwo zobligowało 6 latków do obowiązku szkolnego. Zmiany w jej zachowaniu zauważyłam szybko, były subtelne ale dla mnie widoczne bardzo. Otwarte, radosne, przebojowe i otoczone wianuszkiem przyjaciół dziecko nagle straciło całą pewność siebie, poczucie wartości, zamknęło się w sobie i nie mogło odnaleźć wśród rówieśników. Pracowałam wtedy w przedszkolu jako nauczyciel terapeuta i jako pierwszą o pomoc poprosiłam koleżankę na etacie psychologa. To jedyna osoba do której nie mam żalu. Wiedziałam, że jest świeżo po studiach, bez doświadczenia ale… byłam przekonana, że powodem zmiany zachowania jest szkoła. Wbrew zapewnieniom rządu Hania trafiła do klasy 7 latków jako jedna z dwóch sześciolatek. Wychowawczyni bez podejścia do dzieci.

Temat złego dotyku poruszałam z dziećmi i… po pierwsze byłam przekonana, że dobrze je przygotowałam, po drugie, byłam pewna, że mając z nimi super relacje powiedzą mi, po trzecie nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że coś takiego mógłby zrobić ktoś z rodziny… tej rodziny….

Koleżanka mimo braku współpracy szkoły starała się wzmocnić Hanię na zajęciach socjoterapeutycznych. Widziała, że ma problem ale nie potrafiła zdiagnozować. W 2016/2017 roku byłyśmy dwukrotnie u psycholog, która jest biegłą sądową. Pani psycholog nie chciała na pierwszej wizycie rozmawiać ze mną i od razu zaczęła od spotkania z Hanią. Wnioski po tym spotkaniu były identyczne z moimi – ogólne zauważenie problemu. W 2021  zabrałam Hanię do swojej byłej psychoterapeutki. Tuż przed pandemią byłam u niej na kilku wizytach i uważałam, że bardzo mi pomogła. Ufałam jej. Po roku chodzenia do pani pracującej w nurcie psychodynamicznym, która podczas sesji znudzona wpatrywała się w zegar nade mną i mówiła tylko „już koniec”, ta na kilku spotkaniach zrobiła na mnie wrażenie kogoś kto wie jak pomagać… Hania wtedy już zaczęła się głodzić, samookaleczać i praktycznie nie wychodzić z łóżka. Uczyła się w ramach edukacji domowej w przyjaznej szkole demokratycznej… 

Dlatego zdecydowałam się poprosić o pomoc kogoś komu ufam. Na wizycie jednak usłyszałam, że jestem histeryczką, matką wariatką, mam się odczepić od dziecka i nie mam prawa ingerować w jej życie i namawiać jej na terapię. Hania cały czas mówiła, że pójdzie jak skończy 18 lat (dzisiaj już wiem dlaczego)… W rozmowie z Hanią, terapeutką powiedziała, że współczuje jej takiej matki a mężowi, że ma mnie pilnować i trzymać z dala od Hani. Wyszłam załamana, czułam jakby ktoś odebrał mi dziecko. Widząc jak Hania niknie w oczach nie rozumiałam dlaczego nie muszę dwunastolatki pytać czy chce iść do lekarza gdy kaszle ale nie mogę jej zabrać do lekarza kiedy widzę jak choruje jej psychika. Czułam, że to złe a z drugiej strony- to specjalistka a ja? Ja wiedziałam, że mam do przepracowania jeszcze wiele rzeczy w życiu. Straciłam zaufanie do siebie, do własnej intuicji.

Po jakimś czasie zdecydowałam wrócić do niej na terapię. Myśląc, że ze mną jest coś nie tak. Terapia trwała prawie rok, na spotkaniach zwracała uwagę, że za mało myślę o sobie i dbam o siebie i swoje potrzeby, że jestem zbyt surowa dla siebie i za wrażliwa. Długo namawiała mnie na pójście na L4, w końcu się na to zdobyłam….

W międzyczasie okazało się, że Hania ma myśli samobójcze i 1 probę samobójczą za sobą. Poprosiłam by poleciła mi kogoś dla Hani. Hania chodziła na terapię od listopada 2022. Ja do tej Pani do lutego 2023. W tym czasie będąc na zwolnieniu moje życie zaczęło się rozpadać, co tydzień zamiast o postępach mogłam mówić o kolejnych tragediach… w lutym poszłam na spotkanie z mężem. Chciałam by pomogła mi wytłumaczyć mu mój stan, i Hani- mąż kompletnie nie rozumiał i nie umiał wspierać- zwłaszcza Hani. Wycofał się.

Na tym spotkaniu poczułam się zaatakowana. Terapeutka, która na wielu spotkaniach słyszała o moich problemach z mężem – totalnie zamkniętym na komunikacje i lubiącym kłamstwa, która na tych spotkaniach”uczyła” mnie jak sobie radzić na tym lutowym spotkaniu nagle stanęła po drugiej stronie barykady i powiedziała, że jej nie słucham… była w tamtym czasie jedyną osobą której ufałam i której słuchałam nawet jeśli nie byłam pewna, nie czułam, że mi to pomoże. Poczułam się odrzucona, opuszczona, oszukana, zawiedziona, zdradzona. Zrezygnowałam z terapii.

Hania uczęszczała na terapię do osoby poleconej przez moją psychoterapeutkę. Każda wizyta odbywała się w innym miejscu i gabinecie, co chwilę zmiany. Hania mówiła, że ta Pani jest miła ale nie wie czy jej pomaga. W międzyczasie odbyła się pierwsza wizyta psychiatryczna Hani na zalecenie terapeutki. Dostała leki. 

O przemocy seksualnej Hania powiedziała mi i jej terapeutka dowiedziała się ode mnie. Powiedziała wtedy, że teraz rozumie zachowanie Hani, która uciekała w dysocjację i unikała rozmów innych niż o niczym. Stwierdziła PTSD i powiedziała, że teraz już wie jak ma z Hanią pracować. Po informacji o molestowaniu byliśmy znów u psychiatry w ZIP w Szczecinie. Lekarz namawiał nas na oddział ale ostatecznie przepisał nowe leki i zalecił oddział gdyby się pogorszyło. Hania mówiła jej, że chce szukać sponsora. Nam też. Dzisiaj już wiem, że retraumatyzacja jest typowa u dzieci doświadczonych przemocą seksualną. Wtedy rozmawiałam z Hanią ale wiedząc, że terapeutka wie o tym i nie reaguje, byłam przekonana, że nie ma zagrożenia… Myliłam się. 

Hania wykorzystała kilka dni ferii gdy wyjechałam z młodszym synem i spotkała się z mężczyzną. Zawiozłam ją na oddział Psychiatrii dzieci i młodzieży… sam moment przyjęcia był straszny. Pani doktor która wrzeszczała na mnie przy Hani, że wymuszam przyjęcie dziecka. Nie chciała słuchać mnie, zobaczyć wiadomości Hani która pisała, że teraz może i musi zakończyć swoje życie. Ta sama doktor która namawiała nas na oddział… 

Jak wyglądał pobyt Hani… może Pan częściowo przesłuchać tutaj…. przemoc, stres, strach…

https://www.facebook.com/share/v/ffYx88ACmtZqDx1A/?mibextid=WC7FNe

Zabrałam ją, pisałam skargi, nikt nie zareagował. Dopiero po tym, w marcu/kwietniu 2023 znalazłam psychiatrę i psychotraumatologa, którzy naprawdę zajęli się Hanią… Psychiatra na pierwszej wizycie po analizie wyników i stanu Hani wypisał skierowanie na cito do szpitala w Toruniu, gdzie ordynatorem jest psychiatra dziecięcy i seksuolog. Niestety odmówiono nam przyjęcia Hani. Została pod kontrolą psychiatry i miała wizyty 2 razy w tygodniu u psychotraumatolog, która oprócz pracy z Hanią, uczyła też nas jak ją wspierać, chronić i… ratować bo była na skraju samobojstwa. 

Niestety za późno….Hania się nie zabiła, nawet chwilę przed śmiercią odzyskała chęć życia. Ale przez cały ten czas…. Przez te kilka miesięcy w jej organizmie rozwijał się zespół hemofagocytarny, którego nikt nie zauważył, nie zdiagnozował… nikt nie zareagował. Zmarła 10 maja 2023 roku…

Przez cały ten czas noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy tej „mojej” terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro bez wyrzutów sumienia i zastanawiam się ile jeszcze osób skrzywdziła… I boję się zaufać, skorzystać z pomocy terapeuty… bo nie wiem co jeszcze mogą mi odebrać skoro odebrali mi wszystko. Macierzyństwo było moją siłą, czułam się dobrą mamą i kochałam swoje dzieci nad życie. Dziś boję się samej siebie a lęk paralizuje całe moje życie…

***

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zawód psychoterapeuty nadal nie jest uregulowany ustawowo

To tytuł artykułu mojego autorstwa, który ukazał się niedawno w Dzienniku Gazeta Prawna, a który został poświęcony niektórym dylematom prawnym i etycznym związanym z wykonywaniem usług terapeutycznych. Zapraszam do lektury!

Tak jak na początku XX w. prawo zaczęło regulować ruch drogowy, tak teraz wkroczy do gabinetów terapeutycznych.

Aż do końca XIX w. prawo nie regulowało zasad poruszania się po drogach Europy i Ameryki, a jeśli już, to obowiązywały jedynie pojedyncze przepisy dla małych obszarów. Istniały co prawda zwyczaje – jak np. jeżdżenie prawą lub lewą stroną ulicy – ale nikt nie ścigał osób, które je lekceważyły. Polegano na zdrowym rozsądku użytkowników dróg. Rosnąca liczba pojazdów i ich szybkość stały się na początku XX w. takim problemem, że ruch drogowy zaczęto regulować prawnie. W 1915 r. w Detroit pojawił się pierwszy znak Stop, a rok później w Buffalo wprowadzono pierwszy zakaz zawracania na środku jezdni.

Podobnie jak na przełomie XIX i XX stulecia gwałtownie przybywało pojazdów na drogach, tak od końca ubiegłego wieku rośnie rzesza psychoterapeutów i osób korzystających z ich usług. O ile jeszcze 50 lat temu sięgali po nie w Polsce tylko nieliczni, o tyle dzisiaj chyba wszyscy znamy kogoś, kto chodzi na terapię (albo sami na nią chodzimy). To też oznacza coraz więcej przypadków, w których w gabinecie poszło coś nie tak. I tak jak prawo weszło w końcu na drogi, tak teraz wkroczy do relacji terapeutycznych.

W Polsce pierwsze pozwy formułowane przez pacjentów w stosunku do terapeutów budzą ogromne emocje, głównie dlatego, że zawód psychoterapeuty nie jest uregulowany prawnie. Rzecznik Praw Pacjenta nie obejmuje swoją ochroną pacjentów psychoterapeutów, z kolei Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie traktuje psychoterapii jako usługi rynkowej. Dzisiaj w Polsce pacjent, który czuje się skrzywdzony przez terapeutę ma tyleż możliwości dochodzenia swoich praw, co ofiara wypadku drogowego z czasów, kiedy nie istniały przepisy o pierwszeństwie przejazdu na skrzyżowaniach.

Jednak najbardziej chyba kontrowersyjne są te pozwy, które wytaczają terapeuci przeciwko swoim pacjentom twierdząc, że tak jak wszyscy obywatele powinni mieć prawo do obrony. Intuicja podpowiada nam, że ktoś, u kogo szukamy pomocy, przed kim odkrywamy nasze najgłębsze sekrety, największe słabości, nie powinien występować w przyszłości przeciwko nam. To przecież terapeuta wie, lepiej nawet niż ktokolwiek z naszych bliskich, jakie są nasze słabe punkty, jak można byłoby je wykorzystać przeciwko nam, a do tego przecież obowiązuje go tajemnica zawodowa. Czy może ją złamać broniąc swoich praw w sądzie? Czy może wykorzystać zdobytą w gabinecie wiedzę przeciwko nam? Czy może złamać zasady etyczne, wśród których dobro pacjenta jest najwyższym prawem?

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Posty o podobnej tematyce;

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym – wielki finał!

Mieli mi pomóc, a każą walczyć o życie…

Kto wyznaczy standardy w psychoterapii?

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

O nadstawianiu drugiego policzka


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Tam, gdzie nie ma psychiatry – zaproszenie do współpracy

Kiedy prof. Vikram Patel rozpoczynał swoją działalność w Afganistanie, Rwandzie, Czadzie, Erytrei i Liberii przypadał tam JEDEN psychiatra na cały kraj, a mimo to udało mu się znacząco poprawić stan zdrowia psychicznego w tych krajach. Wśród narzędzi, które dał zwykłym ludziom do ręki, była książka:

Tam, gdzie nie ma psychiatry –

– napisany przez specjalistów podręcznik pierwszej pomocy ludziom zaburzonym i chorym psychicznie. Do dzisiaj podręcznik został przetłumaczony na 15 języków i jest dostępny bezpłatnie online niemal na całym świecie, ale nie w Polsce.

W Polsce odpowiedzią na kryzys zdrowia psychicznego jest marketing usług terapeutycznych. Najlepiej płatnych i długotrwałych. Aby umożliwić wszystkim potrzebującym pomocy i ich bliskim zajęcie się własnym zdrowiem psychicznym, postanowiłem doprowadzić do przetłumaczenia tego podręcznika na język polski i bezpłatnego udostępnienia online dla wszystkich bez wyjątku. Zobowiązuję się do tego bez względu na koszty i trudności i zapraszam do współpracy każdego, komu moja inicjatywa jest bliska i kto dysponuje niezbędną wiedzą i umiejętnościami.

Dogońmy trzeci świat w trosce o zdrowie psychiczne!

Aby projekt zrealizować, potrzebuję:

  1. Tłumaczy z języka angielskiego (3 już zadeklarowało pomoc);
  2. Redaktorów naukowych (sam wykonam część pracy);
  3. Redaktorów językowych (1 już zadeklarował pomoc);
  4. Korektorów;
  5. Specjalistów od komputerowego składu książek;
  6. Ilustratorów;
  7. Wydawnictwa, które stanie się właścicielem praw autorskich i będzie dystrybuować książkę w systemie print on demand po kosztach;
  8. Dziennikarzy i popularyzatorów, którzy o inicjatywie napiszą i ułatwią dotarcie do książki:
  9. Last but not least, pieniędzy na zakup praw autorskich (dwa lata temu to było 750 GBP) oraz wykonanie prac, których nie wykonają wolontariusze.

Jeśli chciałbyś wykonać choćby niewielką część pracy, napisz do mnie. Każda pomoc na wagę złota.

Klikając na okładkę otworzysz stronę Cambridge University Press, które wydało książkę w j. angielskim. Znajdziesz tam bezpłatny dostęp do treści książki w formacie pdf.

Powstanie tej książki zainspirowane zostało powodzeniem podręcznika Where there is no doctor, który uratował życie i zdrowie wielu ludziom na całym świecie.

Jest to praktyczny podręcznik chorób psychicznych dla osób bez specjalistycznego przeszkolenia oraz pracowników służby zdrowia w placówkach o niskich zasobach. Zawiera wyłącznie wskazówki i sposoby postępowania oparte na dowodach.

Vikrama Patela poznałem podczas mojej pracy nad książką Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Poniżej znajdziesz obszerną notę biograficzną mojego autorstwa przybliżającą postać tego wybitnego psychiatry.


Giganci psychologii – okładka

Moją rozmowę z prof. Vikramem Patelem, autorem podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”, znajdziesz w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychologia i psychoterapia. Stawiając czoła niewygodnym faktom

Rozmowa z Arturem Mohrem (PST TV) o niewygodnych faktach: terapeuta jako płatny przyjaciel, psychosomatyka jako wygodna wymówka, opór wobec odkryć i znaczenie replikacji badań.

To tytuł rozmowy, którą dla podcastu Praktyczna strona treningu przeprowadził ze mną Artur Mohr. Zapraszam do wysłuchania odcinka z moim udziałem.

O czym rozmawialiśmy

Na początku opowiadam o mniej znanej części mojej pracy: przy wyprawie na Morze Rossa przygotowywałem kryteria doboru załogi i strategię zarządzania zespołem w sytuacjach kryzysowych. Latami szkoliłem też ludzi biznesu – ze sprzedaży, negocjacji, a przede wszystkim z motywowania i zarządzania zespołami. Jedno wiem na pewno: ludźmi nie da się zarządzać wyłącznie kijem. Motywacja oparta na strachu przed utratą pracy prędzej czy później kończy się strajkiem włoskim i wewnętrzną dywersją.

Jeśli to relacja z drugim człowiekiem jest tym, co leczy, to po co nam psychoterapeuta? Wtedy jest on po prostu zawodowym przyjacielem, któremu płacimy, bo przyjaciół nie mamy albo nie chcemy się przed nimi otwierać. Można tak robić, ale dlaczego nazywamy to psychoterapią?

Słowo „psychosomatyka” bywa jednym słowem na tysiące braków w naszej wiedzy – wygodnym, piłatowym umyciem rąk. Przez lata stres uważano za przyczynę choroby wrzodowej żołądka, a gdy okazało się, że odpowiada za nią bakteria Helicobacter pylori, środowisko medyczne stawiało taki opór, że jeden z odkrywców połknął ją, by udowodnić to na sobie. Opór wobec niewygodnych faktów jest w psychoterapii jeszcze silniejszy. Dlatego tak ważne są replikacje: pojedyncze badanie to dopiero pierwszy krok, a nie prawo obowiązujące zawsze i wszędzie.

Historie pacjentów, którym terapia zaszkodziła, zebrałem w „Psychoterapii bez makijażu”, a o tym, dlaczego wiele metod nie przechodzi naukowej weryfikacji, piszę w „Zakazanej psychologii”.

Inne rozmowy i wywiady poświęcone podobnej problematyce:

Kuszenie młodego Wertera

Nie każdy potrzebuje psychoterapii

Psychologia popularna jest pełna przekłamań. Które mity psychologiczne szkodzą najbardziej?

„Giganci psychologii” – relacja wideo ze spotkania autorskiego

Psychoterapeuci z jarmarku

Epidemia samotności – czy to fakt?


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nie każdy potrzebuje psychoterapii

Rozmowa w podcaście Wiedza w Głosie: dlaczego nie każdy potrzebuje terapii, co kryje się pod słowem psychoterapia, jak psychologia bywa nadużywana w sądach i dlaczego przestaliśmy filozofować.

To tytuł rozmowy, którą dla podcastu Wiedza w głosie przeprowadził ze mną Jakub Okrzesa. Zapraszam do wysłuchania odcinka z moim udziałem.

O czym rozmawialiśmy

Czy każdy powinien pójść na terapię? Odpowiem pytaniem: czy każdy powinien poddać się operacji chirurgicznej? Psychoterapia ma sens, gdy jest cel do osiągnięcia – na przykład pozbycie się lęku przed wystąpieniami, który blokuje karierę – i terapeuta potrafi powiedzieć, czy umie w tym pomóc. Nie jest jej rolą mówienie ludziom, jak mają żyć. Ktoś, kto samotnie żegluje albo wspina się w wysokich górach, nie jest „toksyczny” tylko dlatego, że inni wolą jogę i ziółka. Nauka nie dostarcza wzoru na właściwe życie.

Pod jednym słowem „psychoterapia” kryją się sposoby działania, które się wzajemnie wykluczają. Psychoanaliza szuka przyczyn w dzieciństwie, terapia poznawczo-behawioralna w tym, jak interpretujemy rzeczywistość – nie da się iść obiema drogami naraz. Modalności są setki i, jak w przypadku religii, każda uważa się za jedyną prawdziwą. Do tego terapeutą wciąż może zostać każdy, a terapią nazywa się zarówno metody oparte na badaniach, jak i przykładanie kryształów do czakr.

Psychologia bywa nadużywana także w sądach. Nie mamy narzędzi, które jednoznacznie rozstrzygałyby na przykład o skłonnościach pedofilnych, a sądy nie lubią opinii mówiących o prawdopodobieństwie, więc chętniej zatrudniają biegłych, którzy wypowiadają się zbyt pewnie. Zeznania naocznych świadków są bardzo zawodne, a fałszywe wspomnienia można wszczepić. Popularność psychologii biorę za objaw tego, że przestaliśmy filozofować. Pytań o sens życia i o to, jak żyć wśród innych, szukamy w gabinetach, a nie w samodzielnym myśleniu.

O tym, kiedy terapia pomaga, a kiedy szkodzi, piszę w „Psychoterapii bez makijażu” i w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”.


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Premiera eBooka „Psychoterapii bez makijażu”

Miło mi poinformować, że w styczniu 2024 r. długo wyczekiwany przez czytelników eBook trafił do sieci dystrybucyjnej.

Kup eBooka

Tomasz Witkowski udowadnia po raz kolejny, że zdrowy rozsądek jest największym skarbem człowieka, a wiedza wciąż stanowi pewną lokatę.

Bartosz Panek, Polskie Radio 2, Laureat Prix Italia w 2014 r. 

Psychoterapia jest działalnością wyjętą w Polsce spod prawnych regulacji i społecznej kontroli. Na szczęście jest Tomasz Witkowski. W tej książce znowu tropi terapeutyczne nadużycia. Oddaje głos zarówno ich ofiarom, jak i wybitnym psychoterapeutom, z którymi krytycznie omawia każdy przypadek. Ktokolwiek chce uczciwie uprawiać psychoterapię – albo się jej poddać – musi skonfrontować się z tym, co na kartach tej książki opisano. 

Tomasz Stawiszyński, filozof, eseista, autor książki

Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii

Czy psychoterapia rzeczywiście stanowi remedium na współczesne problemy człowieka? Czy może, jak podnosi w swojej książce Tomasz Witkowski, potrafi być pozbawionym logiki i odpowiedniej wiedzy narzędziem do krzywdzenia i tak już skrzywdzonych ludzi? Publikacja Witkowskiego w przejmujący sposób ukazuje rozdźwięk pomiędzy medialno-marketingowym optymistycznym wizerunkiem psychoterapii a rzeczywistością, w której ludzkie odpady są pozostawione samym sobie. To zapis bezsilnego krzyku ludzi słabych i poranionych za przyzwoleniem większości. Must read nie tylko dla tych, którzy mają cokolwiek wspólnego z psychoterapią.

Anna Szulc, dziennikarka społeczna „Newsweeka”,

laureatka Grand Press w kategorii reportażu

Witkowski otwiera przed czytelnikami mroczne tajemnice szczelnie zamkniętego środowiska psychoterapeutów.  Stawia tezy, dając jednocześnie szansę na własną interpretację ciemnej strony psychoterapii. To lektura nie tylko dla „wtajemniczonych“, ale też doskonały przewodnik  dla literatów i filmowców. Kontrowersyjne i mocne.

Robert Wichrowski, reżyser, wykładowca, dr sztuki filmowej

Przeczytaj fragmenty książki;

Rozmowa 1;     Rozmowa 2;     Rozmowa 3;     Rozmowa 4;     Rozmowa 5;     Rozmowa 6;    Rozmowa 7;     Rozmowa 8;     Rozmowa 9;

Przeczytaj rozmowę z autorem w:

Moje zdrowie | Moje Zdrowie - magazyn i wydawnictwo

Przeczytaj rozmowę z autorem w:

Przeczytaj recenzję w:

Image result for "nowe książki"

Przeczytaj recenzję w:

Posłuchaj rozmowy z autorem w radiu TOK FM:

Obejrzyj i posłuchaj rozmowy z autorem w TVP Kultura:

Posłuchaj wywiadu z autorem w radiu TOK FM:

Posłuchaj wywiadu z autorem w radiowej Czwórce:

Image result for polskie radio czwórka

Przeczytaj artykuł o książce w:

http://www.psychologia-spoleczna.pl/

Przeczytaj artykuł O słoniu, ślepcach i psychoterapii napisany na podstawie doświadczeń zebranych przez autora podczas pracy nad książką i opublikowany w:

Przeczytaj wywiad z autorem w:

Image result for tvp tygodnik kulturalny

Przeczytaj wywiad z autorem w:

Posłuchaj i obejrzyj rozmowy o książce przeprowadzone przez Racjonalista.tv:

Posłuchaj i obejrzyj recenzję książki:

Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterów i komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!

Kup eBooka



Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym – wielki finał!

Pewien mój znajomy zwykł był mawiać: „Jeśli ktoś twierdzi, że wyrósł ci ogon, puść tę uwagę mimo uszu. Jeśli jednak mówią ci to wszyscy wokół, przyjrzyj się sobie uważnie”. To dość cenna rada, lecz chyba nie wszyscy dojrzeli na tyle, aby z niej zastosować. Z pewnością zalicza się do nich pewien terapeuta – J.O. Mimo tego, że sędziowie z którymi miał dotychczas do czynienia, psychologowie, etycy i terapeuci, którzy zabierali głos w tej sprawie jednoznacznie stwierdzali, że nie ma racji, postanowił ścigać swoją pacjentkę przez wszystkie instancje wymiaru sprawiedliwości aż po Sąd Najwyższy. Kto wie zresztą, czy na tym zakończy?

W 2020 roku temu w artykule O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej szczegółowo pisałem o uniewinniającym wyroku w trwającej ponad trzy lata sprawie, w której terapeuta oskarżył swoją byłą pacjentkę o pomówienie z art. 212 § 1 i 2 k.k. Był to dopiero początek historii, która kolejną osłonę miała kilka miesięcy później, bo terapeuta odwołał się od wyroku do kolejnej instancji, o czym pisałem w poście zatytułowanym O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta. I tym razem sąd okazał się nieczuły na „krzywdę” terapeuty, który mimo to postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego o kasację wyroku.

Warto też przy okazji tej sprawy wspomnieć, że, na potrzeby Sądu Okręgowego w Warszawie, w którym ten sam terapeuta w procesie jawnym (jeszcze w pierwszej instancji – za to razem z wieloosobowym stowarzyszeniem, do którego należy i ośrodkiem psychoterapeutycznym) przekonuje za pomocą prawnika o tym, że kodeksy etyki nie mają wiążącej mocy prawnej, a psychoterapia była dobra (szczegóły tej sprawy opisywałem tutaj: Dziesięć przykazań i psychoterapia i Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach). Opinie do procesów jawnych sporządziło pięciu psychologów, trzech terapeutów(w tym współautor uznanego podręcznika psychoterapii), jedna komisja naukowo dydaktyczna, jedno towarzystwo terapeutyczne, a nawet profesor etyki. W odpowiedzi na te wszystkie głosy z drugiej strony pada jednak stanowcze stwierdzenie: „przedstawiane przez powódkę opinie są sporządzane na jej wniosek przez osoby nieznające całości sprawy, przyjmujące bezrefleksyjnie stanowisko powódki (na jej zlecenie).”

8 listopada 2022 r.

SĄD NAJWYŻSZY

na rozprawie jawnej postanowił:

  1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
  2. obciążyć kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne oskarżyciela prywatnego J.O.

Pełna treść orzeczenia

Zanim jednak SN ogłosił swoje postanowienie, oskarżający zdołali skompromitować zarówno siebie jak i psychoterapię. Ponieważ posiedzenie było jawne, warto ukazać w pełnym świetle przynajmniej niektóre jego fragmenty. I tak na przykład pełnomocnik terapeuty przed obliczem SN oskarżył mnie o działania przestępcze:

„(…) świadek Tomasz Witkowski, który jest też znanym psychologiem, publicystą, na swoim blogu pisze Psychoterapia w Sądzie Najwyższym – o dzisiejszej rozprawie – gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości, a zaczyna kompromitacja. I tak naprawdę ten tekst jest dalszą częścią tego co pani Sylwia robiła i robi, to znaczy buduje bardzo dobrze skonstruowane działania, moim zdaniem działania przestępcze (…) I nad tym faktem, Wysoki Sądzie też Sąd Rejonowy przeszedł całkowicie  do porządku dziennego, a Sąd Okręgowy to podtrzymał.”

Czy to przypadkiem nie jest publiczne pomówienie? A może mieści się w granicach etyki adwokackiej zalecającej umiar i nieprezentowanie osobistych opinii co do osób biorących udział w postępowaniu? Z pewnością mieści się w wyobrażeniu o etyce przemawiającego pełnomocnika, bo i pacjentkę oskarżył o przestępstwo a sądy o stronniczość:

„W tak sprytnie, Wysoki Sądzie, zaplanowanym przestępstwie jakie pani Sylwia… robiła w mojej ocenie sądy naprawdę (…) miały możliwość to wychwycić, nie zrobiły tego. (…)

„Uzasadnienie Sądu Rejonowego, wielostronicowe, jest tak naprawdę skopiowaniem tez, które pani Sylwia… stawia odnośnie, pod zarzutem psychoterapii. I to jest zadziwiające (…) To jest tak naprawdę w ogóle nierozpoznanie istoty tej sprawy.”

Wzruszająca była też mowa terapeuty J.O.:

„No, dowiaduję się, że kolejna osoba nie rozmawiając ze mną wydaje na mój temat opinie (…) w tej chwili dowiedziałem się, że Pan Starowicz. To wielkie nazwisko… Nikt ze mną nie rozmawia, oczywiście  (…)  ja bym nie mógł nawet się bronić bo to jest tajemnica terapii. I to jest właśnie to, co dzieje się w moim życiu. (…) Jakby to wszystko jest bez kontekstu podawane i ja ciągle  dowiaduję się, że coś złego zrobiłem (…). Idąc tutaj, wiem, że to zabrzmi może poetycko, ale tu jest taki napis, że „podstawą krzywdy nie może być czyjś podstęp „ (…) i to się mnie dotyczy, to się mnie dotyczy. Po prostu jest podstęp i  postępowanie które jest obliczone na moją krzywdę wieloletnią.”

Po tej przemowie ma się ochotę przytulić tego głęboko skrzywdzonego człowieka. Pozostawiony sam sobie, nikt z nim nie rozmawia, ofiara podstępów i działań przestępczych obliczonych na jego krzywdę! Pamiętajmy jednak, że to on jest oskarżycielem, a oskarżoną jego pacjentka, która szukała u niego pomocy. Miejmy na uwadze również i to, że w najbliższy dzień roboczy ten człowiek zasiądzie w swoim gabinecie i będzie zajmował się kolejnymi pacjentami szukającymi, podobnie, jak ongiś oskarżana pacjentka, jego pomocy w rozwiązaniu ich życiowych problemów i ulgi w cierpieniu.

W tym miejscu kłębią się pytania: Czy ten terapeuta przeszedł terapię własną? Z jakim skutkiem? Gdzie są superwizorzy tego terapeuty? Czy i oni nie dostrzegli, że „wyrósł mu ogon” w postaci fantazji o krzywdzie? A może ten, tak bardzo zachwalany, mechanizm kontroli psychoterapii po prostu nie działa?

SN nie wzruszył się jednak przemową J.O. tak jak ja i wydał oświadczenie, jak zacytowałem wyżej. W przypadku oddalenia kasacji SN nie sporządza pisemne go uzasadnienia. W ustnym natomiast stwierdził m.in.:

„Proszę stron, kasacja okazała się oczywiście bezzasadna (…) w części ta kasacja balansuje na granicy niedopuszczalności. (…) Sąd Najwyższy nie pochyla się nad rozstrzygnięciem sądu odwoławczego. Ma zupełnie inne zadanie i funkcje procesowe. Rolą Sadu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym jest skontrolowanie wyłącznie sądu odwoławczego. (…) Chodzi o zarzuty rażącego naruszenia prawa. Tych wymogów, w żadnym stopniu nie spełnia (kasacja – przyp. mój) Ta część kasacji jest niedopuszczalna (…) jest to powtórzenie apelacji. (…) Należy powiedzieć, że Sąd odwoławczy (…) nie tylko nie dopuścił się naruszenia prawa, a już nie mówiąc o tym, że miałby się dopuścić rażącego naruszenia prawa bo słusznie oddalił (…) wnioski dowodowe. (…) o przesłuchanie dziennikarki (…) jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Otóż Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, które zostało następnie zaaprobowane przez Sąd Okręgowy w Warszawie (…) to znaczy, że odpowiedzialność karna z art 212 jest odpowiedzialnością osobistą w tym sensie, że… (…) były cytowane pewne wypowiedzi zanonimizowane przez autorkę artykułu, no to stawianie zarzutu piętrowego czy szkatułkowego, że w tym artykule pojawiły się wypowiedzi oskarżonej, to wszystko było anonimowe…no to tym samym nie można mówić o odpowiedzialności za zniesławienie ze względu na anonimizację i niemożność rozpoznania tych osób (…)”

Mam stuprocentową pewność, że w komentarzach do tego wpisu przeczytam argument, który słyszałem już kilkaset razy i usłyszę co najmniej drugie tyle: „W każdym zawodzie zdarzają się czarne owce.” Każdorazowe jego wypowiedzenie jest usprawiedliwianiem praktyk podobnych, do opisanych wyżej i zgodą na nie, bo o ile w każdym zawodzie zdarzają się czarne owce, to tylko w niektórych zawodach jest tak daleko posunięta tolerancja dla nich i tak bezmierne poczucie bezkarności.

W czasie kiedy piszę te słowa toczy się publiczna debata nad próbą uregulowania zawodu terapeuty w naszym kraju. Większość głosów przedstawicieli tego środowiska jest jej przeciwna, a w sążnistych uzasadnieniach wychwalane są zalety obecnego stanu rzeczy. Ale obecny stan rzeczy to przyzwolenie na to, aby bohaterowie historii podobnych do opisanej przeze mnie, bez przeszkód krzywdzili swoich pacjentów, a jeśli ci odważą się o swojej krzywdzie mówić, ścigali ich aż za próg Sądu Najwyższego.

Posty o podobnej tematyce: 

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

O nadstawianiu drugiego policzka

Dziesięć przykazań i psychoterapia

Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach

Lekcja psychoterapii na sali sądowej

Więcej w mojej książce: 

Zamów książkę



Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapeuci z jarmarku

To tytuł rozmowy, którą dla Tygodnika Przegląd przeprowadziła ze mną red. Dominika Tworek.

Na co – w świetle pogłębiającej się potrzeby terapeutyzacji społeczeństwa – powinniśmy być teraz szczególnie wyczuleni?

Przede wszystkim powinniśmy pamiętać o bardzo ważnej zasadzie, która obowiązywała jeszcze w starożytności: caveat emptor – „kupujący niech się strzeże”. Obecnie potrzeba psychoterapii wzbudzana jest w nas głównie przez sprzedawców tych psychoterapii. Media pełne są różnych zachęt terapeutów. A gdy odniesiemy się do tego, jak wygląda proces leczenia chorób somatycznych, zobaczymy że jeśli boli nas brzuch, to nie idziemy od razu do chirurga, żeby go nam otworzył i zobaczył czy nie trzeba z niego czegoś usunąć. Najpierw udajemy się do internisty, który robi wstępną diagnozę, kieruje nas na badania. Dopiero jak określi dany problem, wysyła nas do lekarza o danej specjalizacji, gdzie znów poddajemy się badaniom, aż wreszcie zapada decyzja o sposobie i zakresie leczenia. Ten model powinniśmy stosować również do naszych problemów psychicznych. Czyli w pierwszej kolejności udać się do psychologa klinicznego, który zdiagnozuje nasz problem, wykluczając ewentualność chorób somatycznych, bo one bardzo często bywają przyczyną problemów psychicznych.

Całość rozmowy przeczytasz w wydaniu papierowym Tygodnika Przegląd nr 50/2022 lub w jego wersji elektronicznej klikając TUTAJ

POPRZEDNIE MOJE WYPOWIEDZI DLA TYGODNIKA PRZEGLĄD:

Paranormalne trele-morele

Okładkowy wywiad opublikowany w tygodniku „Przegląd”

Hochsztaplerka na kozetce


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Mieli mi pomóc, a każą walczyć o życie…

Mam to wszystko, czego pragnęłam rozpoczynając terapię, a czego nie udało mi się z pomocą terapeutów osiągnąć.

Tomasz Witkowski: Pani Sylwio, o Pani doświadczeniach terapeutycznych rozmawialiśmy ponad pięć lat temu.[1] Powiedziała Pani wtedy, że to definitywny koniec kontaktów z terapeutami. Czy udało się Pani ułożyć życie bez terapii?

Sylwia: Tak, rozstanie z terapią okazało się zbawienne. Od 2 lat jestem w udanym związku, mam dom, znajomych, którzy mnie lubią, podjęłam dość trudne studia i szykuję się do doktoratu. Potrafię utrzymać swoje relacje, nabyłam wiele umiejętności społecznych i samokontroli. Mam cele i plany oraz z powodzeniem je realizuję. Mam to wszystko, czego pragnęłam rozpoczynając terapię, a czego nie udało mi się z pomocą terapeutów osiągnąć. Mimo tego, że zapłaciłam im za to ok. 30 tys. zł.

T.W.: Terapia w niczym nie pomogła?

S.: Nie. Trafiłam do gabinetu terapeutycznego jako beznadziejny przypadek borderline, a mój stan podczas terapii jedynie pogorszył się. Z perspektywy czasu jednak ze zgrozą dostrzegam też inny aspekt mojej terapii. Przez lata terapeuci nie zwracali jakiejkolwiek uwagi na moje umiejętności. Jestem zszokowana tym, że dopiero po zaprzestaniu terapii świat otworzył się dla mnie, i że potrafię z niego korzystać. Choć nie przyszło to ani samo, ani łatwo, okazało się, że wystarczą przychylni ludzie aby to osiągnąć. Co więcej, wcale nie trzeba im płacić. Z terapią jednak nie przyszłoby to nigdy. Za te 30 tys. zł miałam jedynie możliwość ponad 4 lata wgapiania się w terapeutyczną gębę jak w obrazek, regularne odchodzenie od zmysłów bo podczas terapii coś się stało lub coś zostało powiedziane, o nieprzerywanych studiach, udanym życiu osobistym czy dłuższej, zorganizowanej aktywności nie byłam w stanie pomarzyć, bo po prostu nie wiedziałam jak to się robi, nie umiałam. Choć przed terapią umiałam więcej, np. potrafiłam utrzymać pracę, to w trakcie terapii traciłam ją, bo miałam jazdy po sesjach. Wyprzedawałam wówczas wszystko do lombardu by płacić terapeucie. Z perspektywy czasu przeraża mnie to, jak bardzo nieświadoma byłam tego, że można żyć inaczej.

T.W.: Przyszła Pani na psychoterapię z problemami funkcjonowania społecznego, a terapeuci nie zwracali uwagi na umiejętności, które to umożliwiają?

S.: Nie, nikt nie zwracał uwagi na to, czego nie umiem w zwykłych sprawach, jak mam to poprawić i że w ogóle można to robić. Z perspektywy czasu widzę, że pierwsze co powinni byli zrobić to nauczyć mnie kontroli impulsywności. Opanowałam tę umiejętność dopiero kilka lat po terapii i podkreślam, nie dzięki terapeutom. A to jest absolutnie pierwszy krok aby cokolwiek można było dalej zmieniać.

T.W.: Co było zatem tematem waszych spotkań?

S.: A był jakiś? Miało „płynąć samo”, tak mawiał terapeuta, albo: „a z czym pani dzisiaj przychodzi?”, „proszę mówić co pani chce”. Najczęściej walczył ze mną, kłócił się o każdą pierdołę, oceniał mnie i już w sumie był temat na tydzień wściekłej awantury. Ja się wściekałam, on nie wiedział, co robić, niekończąca się jazda. Drugi terapeuta opowiadał o Lacanie i Kierkegaardzie w kontekście podrywania kobiet, opisywał genitalia artystycznymi bądź wulgarnymi określeniami, robił mi kawę.

T.W.: Po przerwaniu terapii wytoczyła pani proces wobec ośrodka Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich (SPCh) oraz wobec terapeuty z Instytutu Analizy Grupowej (IAG) Rasztów o nienależyte wykonanie zobowiązania, czyli obiecaną psychoterapię?

S.:  To nie ja pierwsza udałam się z oskarżeniami do organów ścigania i sprawiedliwości oraz nie bezpośrednio po przerwaniu terapii, a dopiero po trzech latach. Jest to dość istotne, bo gdyby terapeuci okazali odrobinę dobrej woli aby mnie nie atakować i po prostu przeprosili, to już dawno zakończylibyśmy spór polubownie. Warto dodać, że przed pójściem do sądu złożyłam skargę do Komisji Etyczno – Mediacyjnej Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich, która w 2017 r. przyznała, że terapeuta popełnił 9 poważnych błędów w mojej terapii. Najpierw były jednak problemy by w ogóle tę skargę złożyć.

T.W.: Na czym polegały problemy ze złożeniem skargi do SPCh?

S.: Przychodziłam kilka razy złożyć reklamację w Ośrodku Pomocy Psychologicznej „ Bednarska”. Za każdym razem wzywano policję, pogotowie, straż miejską, a nawet straż pożarną, aby mnie stamtąd usunąć. Argumentowano, że to teren prywatny, terapeuta zakończył terapię i mam się nie pojawiać. Jak się potem dowiedziałam w toku procesu sądowego, terapeuta instruował innych terapeutów, pracowników tego ośrodka, że nie można ze mną rozmawiać oraz utwierdzał ich, że wzywanie służb, kiedy się pojawię jest prawidłowym rozwiązaniem. Gdy zwróciłam się o pomoc w mojej sprawie do Zarządu Głównego SPCh, który jak sądziłam, nadzoruje swoje ośrodki, dowiedziałam się, że interwencja nie leży w kompetencji Zarządu Głównego, bo to ośrodek” Bednarska” odpowiada za jakość pracy swoich pracowników. Gdy do sprawy włączyło się Stowarzyszenie Stopmanipulacji, moja skarga została wreszcie przez SPCh przyjęta. Potem były miesiące, wreszcie lata bez jakiejkolwiek decyzji. Było kilka pism, np. o tym, że terapeuci odmawiają mediacji, której ja chciałam. Komisja uznała swój udział w sprawie za zakończony. Dodam, że skarga dotyczyła konkretnych naruszeń prawidłowego prowadzenia terapii i ich oceny etycznej, a nie tylko mediacji.

Komisja Etyczno-Mediacyjna jest także od etyki, nie tylko od mediacji, jak wskazuje nazwa. Odbyło się w końcu moje spotkanie z Komisją z udziałem przedstawiciela Stowarzyszenia Stopmaniulacji Łukasza Mazura, podczas którego przewodnicząca Komisji przyznała, że ja słusznie czuję się pokrzywdzona, a ta terapia nie powinna się była odbyć. Nie wiem czy miała na myśli to, że nie powinna odbyć się w ogóle czy w takiej formie, w jakiej się odbyła, jednak przekaz był jasny – przyznano mi rację, a spotkanie było oficjalnie nagrywane przez każdą ze stron za obupólną zgodą. Jednak nie przełożyło się to na taką samą decyzję na piśmie. Dowiedziałam się o pisemnym stanowisku Komisji stwierdzającym popełnienie 9 poważnych błędów w prowadzeniu mojej psychoterapii dopiero wtedy, kiedy Sąd zażądał od nich dokumentów. Na etapie postępowania sądowego dowiedziałam się także, że terapeuta pisał do Komisji obszerne pisma, np. o tym, że etycznym jest nieprzyznawanie się do błędów w mojej terapii, porównując to do sytuacji „Kiedy Polacy pytani przez Niemców, gdzie ukrywają się Żydzi, milczeli”. Padały stwierdzenia, że wydanie decyzji etycznej da mi „broń do ręki”, że jestem psychopatką, że dr Witkowski mnie wykorzystuje i w ten sposób generuje się tylko zagrożenie medialne dla SPCh. Zarzucał też Komisji, m.in., że nie dba ona o jego dobro jako członka SPCh, wskazywał błędy Komisji i kwestionował sens zarzucania mu naruszeń w terapii w dosyć dziwny sposób, np. argumentując, że po co wyszczególniać błędy w terapii skoro przyznano, że ja do terapii się nie nadawałam – to tak jakby oceniać błędy fryzjera w strzyżeniu osoby łysej. Inny terapeuta oraz co najmniej jeden z pracowników ośrodka pisali do Komisji, informując o moim rzekomym stalkingu. To wyglądało jak atak na Komisję, mający zapobiec wydaniu opinii. Ostatecznie pozmieniał się skład Komisji i do tej drugiej, nowej Komisji po raz kolejny złożyłam skargę. Z niewielkim skutkiem. Komisja odpisała, że terapeuta był młody i niedoświadczony, jakiś tam punkt kodeksu etycznego przekroczył. Żadne z otrzymanych przeze pism nie było pismem o dziewięciu poważnych błędach popełnionych przez terapeutę, a przecież ten dokument także okazał się istnieć!

T.W.: Omawiając perypetie z Komisją Etyczno-Mediacyjną wybiegliśmy do przodu z wydarzeniami. Wróćmy do pozwów.

S.: W 2017 roku złożyłam pozew wobec SPCh, jej oddziału warszawskiego „Bednarska”, oraz terapeuty o nienależyte wykonywanie umowy psychoterapii i o naruszenie moich dóbr osobistych w postaci zdrowia, czci, godności, poczucia własnej wartości, z odpowiedzialności kontraktowo-deliktowej. Pozew dotyczył trzech podmiotów, ponieważ terapeuta nie działał na własną rękę, tylko jako pracownik w strukturze ośrodka i stowarzyszenia. Taką konstrukcję zaproponowali prawnicy Fundacji Lex Nostra, która objęła mnie programem pomocy dla osób pokrzywdzonych przestępstwem Ministerstwa Sprawiedliwości jako ofiarę oszustwa w psychoterapii i pomogli stworzyć pozew. Proces toczy się w pierwszej instancji od 2017 roku i wciąż nie zapadł wyrok. Drugi pozew dotyczy terapeuty z IAG Rasztów. Jest oddzielnie w sądzie właściwym i złożyłam go w 2018 r.

T.W.: Czy drugi pozew jest o to samo?

S.: Formalnie tak, bo to ma taką samą konstrukcję prawną.[2] Stan faktyczny różni się oczywiście w przypadku obu panów, ale błędy zasadniczo popełniali te same, a skutki zdrowotne spowodowane działaniami terapeuty z IAG Rasztów były jeszcze drastyczniejsze.

T.W.: Czy składała Pani wcześniej jakąś skargę do Komisji etycznej także wobec drugiego terapeuty?

S.: W 2015 albo w 2016 roku, nie pamiętam dokładnej daty, złożyłam skargę do Komisji Etyki IAG Rasztów i finalnie w 2017 r (jednak dopiero po interwencji dziennikarza i szeregu pism wymienianych między mną, a IAG Rasztów, gdzie także włączało się Stowarzyszenie Stopmanipulacji), IAG Rasztów wydał decyzję uznającą zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia zasad kodeksu etyki IAG Rasztów przez terapeutę i zawiesił go na 2 lata. Wcześniej Komisja odpisywała mi wymijająco, podobnie jak poprzednia o której opowiadałam wcześniej.

T.W.: Czego dotyczyło to zawieszenie? Nie mógł pracować?

To było zawieszenie w prawach członka – kandydata stowarzyszenia IAG Rasztów. Oczywiście, że terapeuta mógł w tym czasie pracować! To jest tylko taki papierek, który można spuścić z wodą w sedesie i nie przejmować się nim. Stan prawny psychoterapii w Polsce jest taki, że tego typu decyzja nie ma skutków w postaci zakazu wykonywania zawodu. Jest to notabene, jedna z najwyższych kar jaka może terapeutę spotkać w Polsce. Inne to nagana, upomnienie, oczywiście nadal w ramach stowarzyszenia do którego terapeuta należy. O ile należy, bo nie musi. Jednak w przypadku spraw sądowych, ten “papierek” już ma pewne znaczenie bo stanowi namacalny dowód, że terapia była nieprawidłowa.

T.W.: Uporządkujmy to i przyjrzyjmy się bliżej najpierw postępowaniu wobec Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich prowadzonemu od 2017 roku. Czy sąd zdołał dotychczas cokolwiek ustalić?

S.: Hmm, nie bardzo wiem co odpowiedzieć jako, że sąd dokonuje ustaleń  na podstawie całokształtu materiału dowodowego i daje temu wyraz w rozstrzygnięciu. Wcześniej zbiera materiał. Właśnie teraz cały czas go zbiera. Jest coś takiego po nowelizacji przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w 2019 roku, że w miarę potrzeby na posiedzeniu przewodniczący może pouczyć strony o prawdopodobnym wyniku sprawy w świetle zgłoszonych do tej chwili twierdzeń i dowodów, jednak nic nie wiem aby to funkcjonowało w praktyce. Mnie nikt o niczym takim nie informował.

T.W.: Przez pięć lat sąd nie ustalił nawet, kto formalnie odpowiada za efekty psychoterapii?

S.: Ja nie wiem czy sąd powinien wskazaną kwestię jakoś przed wyrokiem odrębnie rozstrzygać czy nie. Możliwe, że pozostawienie wszystkich w tym postępowaniu oznacza, że odpowiadają wszyscy. Sąd pytał do ilu z nich mam pretensje, a na to pytanie odpowiadał Sądowi już mój pełnomocnik.

T.W.: I co odpowiedział?

S.: Z tego, co pamiętam powiedział, że działania i zaniechania wszystkich tych podmiotów złożyły się na szkodę, której doznałam.

T.W.: Jakie dowody, poza zeznaniami stron, udało się dotychczas zebrać i co z nich wynika?

S.: To, co z dowodów wynika oraz które wnioski dowodowe sąd dopuszcza, ocenia sąd więc ja nie mogę wypowiadać się w jego imieniu. Strona czyli ja, składa dowody określając na jaką one są okoliczność. W tym wypadku dotyczą one okoliczności nieprawidłowo prowadzonej terapii, nieprzestrzegania zasad i standardów wykonywania zawodu psychologa i psychoterapeuty oraz spowodowania naruszeń w sferze mojego zdrowia i funkcjonowania, poniesienia straty majątkowej i krzywdy niemajątkowej. Złożyłam m.in. wydruki co najmniej kilkadziesiąt maili i smsów od terapeuty, które są w moim posiadaniu (przykładowe treści, takie jak zachęty terapeuty bym pisała o seksie, teksty pisane do mnie po nocach, z wyznaniami terapeuty, że źle postępuje w mojej terapii, że uzależniliśmy się od siebie, że mnie głaska po „łepetynie”, zdjęcia kebaba, treści indoktrynujące religijnie, linki piosenek). Tych maili było ok. 4,5 tys. podczas całej terapii, przy czym ponad 30% jego autorstwa. Próbowałam też wraz z Fundacją Lex Nostra wydobyć z ośrodka „Bednarska” dokumentację z leczenia aby dostarczyć ją sądowi.

T.W.: Udało się?

S.: Nie, nie chcieli mi tego udostępnić. W końcu sąd ich do tego zobowiązał ponieważ ja nie byłam zdolna wypełnić obowiązku dostarczenia jej nie z mojej winy, lecz dlatego, że nie chciano mi jej udostępnić. Sąd pomaga w takich sytuacjach. Do Lex Nostry działającej w moim imieniu terapeuta coś wysłał, ale kiedy prawnicy to zobaczyli, uznali, że wcale to nie wyglądało jak dokumentacja medyczna. Terapeuta zmuszony w końcu przez sąd dał coś innego, za to nieczytelnego więc trzeba było to znowu zakwestionować i przedstawiono kolejną wersję dokumentacji, którą trzeba było nadal kwestionować. Nie będę wnikać jakie są zastrzeżenia dalsze do tej dokumentacji, bo to nie miejsce do cytowania tysięcy stron akt, ja jedynie opowiadam historię tego procesu i niektóre zdarzenia. Generalnie chodziło mi o to, że to są takie ciągłe walki. Dlatego ja to nazywam „wyrywaniem z gardła” wszystkiego od drugiej strony.

T.W.: Pani jako pacjentka nie miała możliwości wglądu w swoją dokumentację medyczną? Czy to zgodne z prawem? Czym uzasadniali swoją odmowę?

S.: Nie, nie dano mi jej, a ja do dzisiaj muszę się tłumaczyć z tego, że jej żądałam, tak jakby to było coś złego. Mój były terapeuta poinformował dziennikarkę piszącą w 2016 r. reportaż[3] na ten temat: „ośrodek nie podlega NFZ i nie prowadzi jej (dokumentacji)‘w rozumieniu medycznym’. Zasadniczo powinnam mieć wgląd w swoje dane osobowe, abstrahując już od kwestii dokumentacji medycznej czy niemedycznej.

T.W.: Jestem głęboko przekonany, że kolejne wersje dokumentacji przedstawianych w sądzie nie były sporządzane już po terapii na potrzeby sądu.

S.: Dobrze, że nie ma Pan wątpliwości! Przecież terapeuci ZAWSZE wszystko robią jak należy. W szczególności ci moi. Brak przekonania w tej kwestii z pewnością byłby nie na miejscu!

T.W.: Jakie jeszcze dowody zostały przedstawione w sądzie?

S.: Ja widziałam 11 pracowników ośrodka „Bednarska” powołanych przeciwko mnie w charakterze świadków, wypowiadało się też kilka osób z Komisji Etyczno-Mediacyjnej Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich. Podczas przesłuchania przez sąd Przewodnicząca Komisji odwołała swoją opinię o popełnieniu przez terapeutę 9 poważnych błędów podczas mojej terapii.

T.W.: Czym to uzasadniła?

S.: Powiedziała, że była pod wpływem emocji w czasie, kiedy uznała, że je popełniono.

T.W.: Kto jeszcze zeznawał?

S.: Superwizorzy terapii. Też było ich kilku. Wypowiadały się również, lub mają się jeszcze wypowiedzieć osoby z mojego otoczenia i instytucji, które ratowały mnie po tej terapii m. in. Stopmanipulacji,  a także Lex Nostra i Niebieska Linia, która zakwalifikowała mnie jako kolejna instytucja do Programu Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem Ministerstwa Sprawiedliwości. Złożyłam m.in. zaświadczenia wyżej wymienionych organizacji, które objęły mnie opieką. Pozyskałam także opinie biegłych, w tym sławnych i uznanych psychoterapeutów polskich m.in dr hab. Agnieszki Popiel, psychiatry, psychoterapeuty, wykładowcy akademickiego i autorki wielu podręczników terapeutycznych, Tomasza Cyrkota – psychologa, terapeuty, wykładowcy akademickiego, Konrada Gorzelaka, psychologa i terapeuty, Sławomira Mniedło, psychologa Tomasza Garstki, psychologa, terapeuty, autora książek demaskujących psychopedagogiczne mity oraz Piotra Rosoła, etyka pracującego w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Wypowiedziało się również Polskie Towarzystwo Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej. Oczywiście mogę wymieniać jedynie te osoby lub stowarzyszenia, które wystąpiły w sprawach jawnych i przepraszam tych, których wymienić nie mogę z powodu niejawności postępowań. Nie chciałabym, aby pomyśleli, że ich pomijam. Pytałam tych specjalistów o standardy postępowania i oni je opisywali od strony naukowej, jak powinna psychoterapia wyglądać. W mojej ocenie, specjaliści są zgodni, że terapia ma zasady (a nie, że robimy w niej, co chcemy), że pacjent jest zdany na standardy etyczne terapeuty. Opisują także jak bardzo szkodliwe jest przekraczanie tych zasad. Strona przeciwna oczywiście to niewybrednie kwestionuje. Kwestionuje również te zasłużone osoby, autorytety, które pochyliły się nad tym by w trosce o dobro pacjenta i psychoterapii udzielić swojej opinii. Czy i co jednak z tego wynika oceni dopiero sąd.

T.W.: A jakie są efekty drugiej sprawy, wobec terapeuty z IAG Rasztów?

S.: W drugiej sprawie, od 2018 roku nie odbyła się nawet jeszcze pierwsza rozprawa, trwa wymienianie się pismami procesowymi, a kilkanaście, a prawdopodobnie nawet kilkadziesiąt rozpraw dopiero przede mną.

T.W.: Ile tych pism dotychczas wymieniliście?

S.: Kilkanaście z tego, co pamiętam.

T.W.: Czego żąda sąd? Dodatkowych dowodów? Opinii?

S.: Nie. To na powodzie leży skonstruowanie żądania prawnego, a następnie aktywne dowodzenie wszystkiego, co twierdzi. Oraz oczywiście musi się bronić przed stroną przeciwną, która nie siedzi bezczynnie. A strona przeciwna wykazuje bardzo wysoką aktywność i agresywność procesową więc co chwila przed czymś trzeba się bronić, a to trwa. W jawnych sprawach w każdym piśmie procesowym drugiej strony (każde ma średnio kilkanaście stron), czytam wciąż, że uniemożliwiałam prowadzenie mojej terapii problemami jakie sprawiałam. Trudno nawet sobie wyobrazić, jak to mogło być możliwe, bo przecież pacjent przychodzi na terapię z trudnościami aby je leczyć, a terapeuta jest profesjonalnie przygotowany do tego aby mierzyć się z nimi. Druga strona też uważa, że znęcałam się nad biednymi terapeutami, że mówiłam o seksie podczas terapii, co ich zdaniem jest przestępstwem oraz przytaczają wiele innych „uzasadnień”.

T.W.: Co zatem stało i nadal stoi na przeszkodzie, że przez 4 lata nie odbyła się jeszcze ani jedna rozprawa?

S.: Pojęcia nie mam, po prostu tak wolno to idzie. Nie próbowałam tego przyśpieszać jak dotąd.

T.W.: Podczas naszej rozmowy sprzed pięciu lat wspominała pani również, że jeden z terapeutów odgrażał się, że pozwie panią z co najmniej pięciu różnych paragrafów. Czy spełnił swoją groźbę?

S.: Tak, jeden z nich od 2015 roku składał na policji zawiadomienia o popełnieniu przeze mnie przestępstw. Nie mogę publicznie podawać szczegółów bo status niektórych elementów spraw karnych jest skomplikowany co do jawności lub jej braku, a mój prawnik odradza mi to z uwagi na moje bezpieczeństwo prawne. Mogę mówić tylko o rzeczach na pewno jawnych. Generalnie, mogę powiedzieć, że w 2017 roku terapeuta zatrudnił prawnika aby wreszcie skuteczniej mnie oskarżać i pozywać. Jego jawne pozwy zawierały zarzuty o stalking, zgwałcenie go, zmuszanie do prowadzenia terapii i mnóstwo innych absurdalnych kwestii. Z tym koszmarem zmagam się do dnia dzisiejszego. Nie mogę opisywać przebiegu rozpraw ani podawać detali w sprawie karnej bo kto to zrobi, może wylądować nawet za kratkami. Jest wyłączona jawność rozpraw, a ja prawa łamać nie zamierzam ujawnianiem tego, czego nie mogę. Zainteresowani mogą jednak na te rozprawy karne przyjść w roli osób zaufania (które przysługują oskarżonym przy wyłączonej jawności i które również będą musiały trzymać buzię na kłódkę), mogą sami zobaczyć co robią psychoterapeuci, a przy okazji dodać mi swoją obecnością sił. Ja bardzo chciałabym, aby wszystkie zarzuty terapeutów wobec mnie i wszystkie sprawy, które mi wytaczają, były jawne, aby móc o tym głośno mówić. Prawidłowość wykonywania zawodu psychologa i psychoterapeuty czy problematyka trudnych być może zachowań pacjenta borderline oraz dyskusja o tym w środowisku psychoterapeutów mogłaby wiele wnieść dla dobra innych pacjentów, dla poprawy standardów postępowania z pacjentami, etc.

T.W.: Czy po zakończeniu sprawy karnej będzie możliwe ujawnienie jej kulisów?

S.: Czy to aby nie jest pytanie do terapeutów czy przestaną się wstydzić ujawnić cokolwiek z tego, co robią w sądach? Jeśli nie przestaną, to nie będzie możliwe. Jedynie sam wyrok z mocy prawa będzie jawny. I nic więcej.

T.W.: Nawet uzasadnienie?

S.: Ono jako pierwsze będzie niejawne! Nic nie będzie mogło ujrzeć światła dziennego. Powiedziałam wcześniej, dlaczego uważam, że jawność mogłaby przysłużyć się dobru pacjentów i psychoterapeutów, ale widzę także zagrożenie niejawności. Jeżeli sąd skazałby mnie za najdrobniejszą rzecz (a skąd mam to wiedzieć co zrobi sąd? On może wszystko), to korzystając z braku jawności, strona przeciwna może to rozdmuchać i zrobić ze mnie publicznie jakiegoś potwora. Adwokat strony przeciwnej, w odpowiedzi na pytania dziennikarza już oświadczył, że ja jestem niezrównoważona. Terapeuta również publicznie zarzucał mi niepoczytalność. Z biegiem czasu zmienili jednak strategię i zaczęli zarzucać coś odwrotnego – pełną premedytację. Ich adwokat w sądzie cywilnym przekonuje jakim to ja jestem sprytnym i doskonałym przestępcą usiłującym zniszczyć jego biednych mocodawców. Proszę sobie wyobrazić, że to może być tylko preludium do dyskredytowania mnie.

T.W.: Czegoś tu nie rozumiem. Mówi pani, że wyłączenie jawności w sprawach karnych uniemożliwia relacjonowanie jakichkolwiek szczegółów, a tymczasem opowiada pani o tym, jak druga strona publicznie wypowiada się na ten temat. Czy te obostrzenia nie są symetryczne?

S.: Druga strona po prostu wymyślała mi publicznie i deprecjonowała wobec dziennikarzy, a nie relacjonowała szczegółów spraw karnych. Powyższe określenia wobec mnie sformułowali w rozmowie z dziennikarką Joanną Weyną – Szczepańską, a ona je zawarła w swoim artykule „Przytul mnie i zbaw czyli gorsza twarz psychoterapii”. Przecież wystarczy głosić, że toczą się sprawy przeciwko mnie, o których nie można nic powiedzieć, za to podkreślić, że „pani Sylwia” to przestępca albo wariat (można wstawić jakiekolwiek określenie deprecjonujące), bo toczą się postępowania przeciwko niej, bo ma borderline, albo „bo tak po prostu jest”, bo terapeuci tak mówią. Przecież podczas tworzenia artykułu „ Przytulam panią wirtualnie. Co wolno podczas psychoterapii?” terapeuci, wedle tego co mi przekazała dziennikarka tworząca wywiad, non-stop wydzwaniali do „Gazety Wyborczej” nawet o piątej nad ranem słali maile do redakcji. Nawet rodzina terapeuty dzwoniła do niej aby mnie oczerniać, m.in. opowiadając, że ja rzekomo trudnię się nierządem, że terapeuta dostanie zawału jak artykuł się ukaże, etc. O tym akurat wiem bo mam to nagrane, dziennikarka nagrywała takie dzikie akcje terapeutyczne i przekazała mi ten materiał. Jednak, gdy te sprawy karne się skończą i zostanę ukarana choćby za drobiazg to wszelkie „kulisy sprawy” objęte zarzutami pozostaną na zawsze niejawne przy pełnej jawności samego wyroku. Oznacza to, że terapeuci nadal będą mogli mnie publicznie obrażać.

T.W.: Czy tylko jeden terapeuta Panią ściga po sądach czy drugi też?

S.: Drugi też. Terapeuci nie ukrywają, że się porozumieli i obaj mnie ścigają. Najpierw mieli jednego pełnomocnika do wszystkich spraw, a teraz dodatkowo zatrudnili drugiego adwokata.

T.W.: Proszę powiedzieć, czy kiedy zmieniała pani terapeutów jeden drugiemu przekazywał dokumentację medyczną, informował go za pani zgodą o postępach w terapii, pani diagnozie, funkcjonowaniu itp.?

S.: Co? O niczym takim ani mi, ani sądom nic nie wiadomo. Za to porozumieli się później aby mnie pozywać do sądów.

T.W.: Czy to ich porozumienie nie dokonało się przypadkiem kosztem złamania tajemnicy terapii?

S.: Tajemnica terapii to fikcja w zawodzie psychoterapeuty. Który to zawód zasłania się nią jak jest wygodnie aby np. nie prowadzić dokumentacji pacjentów albo ukrywać swoje nadużycia, ale wyciera sobie nią gębę w innych sytuacjach. Wystarczy wspomnieć, że jeden z oskarżających mnie terapeutów w 2017 roku, gdy udzielał wywiadu o mojej terapii, przez 45 minut wywnętrzał się przez telefon dziennikarce ze szczegółów mojej terapii, podawał dane osobowe i jeszcze stwierdził, że ja na miano pacjentki nie zasługuję. Dziennikarka o tym wspomina w reportażu[4] a ja mam z tej rozmowy dokument. Dziennikarka przebieg tej rozmowy spisała, podpisała się i przekazała mi to w formie swojego oświadczenia, a ja je złożyłam w 2017 roku do Komisji Etycznej IAG Rasztów na okoliczność łamania tajemnicy zawodowej przez terapeutę. Dziennikarka to zrobiła bo uznała, że terapeuta przekroczył to, co mu wolno zachowując się w ten sposób.

T.W.: Co IAG Rasztów odpowiedział na to pismo?

S.: Na to konkretnie? Nie pamiętam już. Ale najpierw odpisywali na moją skargę chyba ponad rok twierdząc, że terapeuta nie zrobił nic złego. Dopiero w lipcu 2017 roku po pytaniach dziennikarki rozpatrzyli sprawę i wydali decyzję o której wcześniej wspomniałam. Dodatkowo zalecili mu wsteczną superwizję mojego przypadku. Mimo to on nadal prowadził praktykę.  Nic nie wiadomo na temat tego czy poddał się wstecznej superwizji w zakresie mojego konkretnego przypadku.. Przecież terapeuta w Polsce nic nie musi..

T.W.: Z tego co mi wiadomo, to jeszcze nie wszystkie sprawy, w których pani uczestniczy?

S.: No nie, bo była jeszcze jedna, w 2 instancjach już zakończona prawomocnym uniewinnieniem mnie. Zaczęła się tak, że terapeuta, ten z SPCh złożył w 2017 roku do Sadu Rejonowego dla m.st. Warszawy prywatny akt oskarżenia o zniesławianie go przeze mnie, bo mówiłam o swoich doświadczeniach z terapii publicznie, choć anonimowo.

T.W.: Chodziło o te wypowiedzi medialne?

S.: Tak.

T.W.: Czy ta sprawa o zniesławienie odbyła się?

S.: Tak, w 2019 roku sąd karny po 3 latach uniewinnił mnie z zarzutu zniesławienia. Terapeuta odwołał się jednak. W 2020 roku sąd drugiej instancji uznał, że jestem niewinna. Terapeuta udał się więc do Sądu Najwyższego, do którego złożył kasację od wyroku i gdzie będzie przekonywał, że sądy niższej instancji pomyliły się. Tak więc sprawa jest znowu w toku.

T.W.: Ile rozpraw dotychczas odbyło się w tych dwóch instancjach, jeśli to nie jest tajemnicą?

S.: Zasadniczo fakt istnienia rozpraw tajemnicą nie jest, ale wszystkie ich detale także są utajnione przez terapeutów. Z tego, co pamiętam, około 30 rozpraw.

T.W.: Patrząc z boku odnoszę wrażenie, że kierowanie dość błahej moim zdaniem sprawy do Sądu Najwyższego w sytuacji, kiedy dwie poprzednie instancje uniewinniły panią, jest zwykłą nagonką, próbą uwikłania w kolejne czasochłonne i wyczerpujące emocjonalnie procedury. Czy ktoś, kto jest w ten sposób intensywnie oskarżany, może w jakiś sposób zatrzymać taki proceder? Może złożyć pozew o jakieś nieuzasadnione nękanie sądowe, czy w jakikolwiek inny sposób bronić się?

S.: Nie, nie mogę tego zatrzymać, bo jak? Każdemu przysługuje prawo występowania do sądu i oskarżenia kogokolwiek o największe bzdury nawet i ciągnięcia tego w nieskończoność. Podobnie jak inne wolności i prawa, także prawo do sądu może zostać nadużyte. Takim osobnikom należy podziękować za to, że potem inni ludzie czekają latami na rozpatrzenie jakiejś poważnej życiowej sprawy bo sądy są zawalone pierdołami, których rozpatrzenia nie mogą odmówić. Należy zauważyć, że gdy zawiadomienia lub pozwy, nawet bezzasadne, napisze prawnik w imieniu jakiegokolwiek histerycznego mocodawcy, to zrobi to na tyle formalnie i wykorzysta wszelkie kruczki, aby nie dało się tego organom zbyt łatwo odrzucić. A potem znajdzie wiele urzędowych sposobów aby ciągnęło się to tak długo, jak się da. Gdy na to patrzę, tak sobie myślę, że może inni terapeuci powinni pomóc swoim kolegom po fachu? A może nie potrafią? Skoro moi byli terapeuci są po terapii własnej, mają możliwość poddania się superwizji, która powinna im pomóc radzić sobie ze swoimi przeżyciami i to nie wystarcza, bo dalej biegają po sądach, uważając się za skrzywdzonych przeze mnie, to tylko warto zadać sobie pytanie jak to świadczy o skuteczności psychoterapii? I o samych oferujących bo przypomnę, że terapeuci oskarżyciele wychodzą z sądu, gdzie oskarżają mnie, pacjentkę i oferują psychoterapię innym pacjentom.

T.W.: Z tego co wiem, ostatnio uczestniczyła Pani w jeszcze innej sprawie?

S: Tak, to nie koniec sądów. Gdy sąd cywilny doręczył drugiej stronie moje żądanie zwrotu pieniędzy i zadośćuczynienia za terapię, która była według mnie oraz komisji Etyczno-Mediacyjnej SPCh, źle prowadzona, zamiast słowa „przepraszam”, próby ugody czy czegokolwiek, otrzymałam kilkunastostronicowy pozew złożony przez terapeutę z SPCh wraz z Ośrodkiem Pomocy Psychologicznej „Bednarska” oraz Stowarzyszeniem Psychologów Chrześcijańskich. Wyszczególnili w nim sumę 29 945 zł, podnoszą w nim też zarzuty stalkingu. Sąd to połączył z moim powództwem o nieprawidłową terapię, więc to sobie trwa od 2017 roku. Wygląda to tak, że ja mam zarazem się bronić jak i przedstawiać własne zarzuty wobec terapii. Taka podwójna rola. Streszczając, oni chcą abym zapłaciła im pieniądze, mimo że nie jestem im nic winna. Argumentują, że skoro 2 lata po mojej terapii wynajęli profesjonalną firmę ochroniarską, założyli w budynku monitoring, to mam za to zapłacić. Zrobili to rzekomo z mojego powodu. Co ciekawe, ta ochrona nie zanotowała ani jednego mojego „najścia”. Nic takiego nie wynika z dokumentów.

T.W.: Ile rozpraw odbyło się w tym postępowaniu?

S.: Ja ich naliczyłam 16 jak dotąd.

T.W.: Czy jest pani w stanie oszacować liczbę procesów, w których pani uczestniczy lub uczestniczyła i chociaż w przybliżeniu liczbę rozpraw, które się dotychczas odbyły?

S.: Naliczyłam 10 postępowań. To się potrafi zmieniać dynamicznie bo wystarczy, że terapeuci złożą zażalenie na jakąkolwiek decyzję sądu (a składają na wszystko i o wszystko co tylko się da) albo coś im się „ przypomni” i próbują rozdmuchać istniejącą sprawę i już jest przynajmniej kolejna odnoga sprawy. Liczbę samych rozpraw we wszystkich sprawach? Może ok 100, może więcej. To nie tylko rozprawy, ale posiedzenia, przesłuchania na poszczególnych etapach spraw, badania, oględziny i inne czynności wymagające ode mnie obecności w instytucjach wymiaru sprawiedliwości i organach ścigania. A do tego należy dodać jeszcze to, że w sprawach składa się wnioski, pisma pisze, a żeby to zrobić to ogląda się tysiące stron akt w czytelniach sądu, robi fotokopie, pozyskuje i składa dowody, a wcześniej za nimi także gdzieś chodzi, myśli. Łącznie z tym wszystkim to lekko licząc kilkaset dłuższych, nieraz wielogodzinnych wizyt w sądach i innych instytucjach wymiaru sprawiedliwości.

T.W.: W jaki sposób ten kilkuletni sądowy maraton odbija się na pani funkcjonowaniu?

S.: Po rozprawach nieraz przez tydzień nie mogę wstać z łóżka, albo jestem niezdolna do zajmowania się szkołą czy domem, przeżywam dysocjacje, stany depresyjne lub inne drastyczne rzeczy, których już nie chcę wymieniać bo przecież takie objawy z pewnością moi byli terapeuci są w stanie wykorzystać w sądzie. O „zwykłym” stresie jaki mam codziennie, już nawet nie wspominam. Przed rozprawami próbuję już tydzień wcześniej przygotować się by stanąć tam z podniesioną głową. Bo jak ja to mówię, jestem takim żołnierzem, który będzie walczył bez względu z ilu ran krwawię. Jednak terapeuci niszczą mi tą nagonką zdrowie i możliwość prowadzenia normalnego życia. Ma to znaczenie teraz bo nie jestem już nisko funkcjonującym „zaburzeńcem”, który oprócz terapii nie ma niczego. Wywalczyłam sobie normalne życie, a ta obława na mnie powoduje konkretne szkody bo przecież szkoła, dom czy bliskie mi osoby cierpią na tym, jeśli nagle zawalam obowiązki albo coś się ze mną dzieje bo miałam rozprawę.

T.W.: Czy jest pani pod jakąś opieką lekarską? Co sądzi o tej sytuacji lekarz?

S.: Mam zdiagnozowany przez psychiatrę syndrom stresu postraumatycznego wywołany terapiami.

Dla osoby z PTSD to wtórna wiktymizacja, gdy za każdym razem oglądam ich twarze w sądach i jestem godzinami maglowana na temat traumatycznych wydarzeń, których doświadczyłam podczas terapii, bez żadnego znieczulenia, w obliczu przerażającego sądu, który ma mnie przecież ukarać; bóg wie za co. A te sądy, które nie mają mnie karać, także są przerażające bo to jednak wymiar sprawiedliwości. Adwokaci przeciwnika prezentują uśmieszki na salach sądowych i najchętniej by mnie tam zżarli agresywnymi pytaniami, terapeuci nie lepiej. Ale to także nie pozostawia czasu na życie. Proszę sobie wyobrazić, że siedzi pan co kilka dni po pół dnia jak nie w jednym to drugim sądzie. Zdarzało się, że miałam 2 rozprawy jednego dnia, w różnych częściach Warszawy, w dwóch sądach. Pomiędzy sprawami umawiam się na oglądanie grubych tomów akt. Samo obejrzenie i sfotografowanie np. 10 tomów w jednej sprawie to kilka dni roboty, pojechanie, składanie wniosków, pilnowanie tego. A jak jest okres, że nie trzeba do sądu jakoś dłużej iść, to pisma pisać trzeba. O tym myślę cały czas. A, jeszcze jedno. Jeśli terapeuci próbując tak zaciekle mnie ukarać, dopną swego, to pozbawią mnie możliwości pracy w zawodzie, w którym kończę studia, bo warunkiem podjęcia tej w nim pracy pracy jest bycie niekaranym. Podsumowując, nie dość, że mnie skrzywdzili podczas terapii, krzywdzą nadal w sądach, to mogą również przekreślić moją przyszłość.

T.W.: Czy jest coś, czego nie poruszyliśmy podczas tej rozmowy, a o czym chciałaby pani jeszcze wspomnieć?

S.: Tak, chciałabym zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, wielu pacjentom, a może nawet zindoktyrynowanym psychoterapeutycznie „specjalistom” nie mieści się w głowie jak można zacząć żyć normalnie bez psychoterapii? Szczególnie, jeśli jest się głęboko zaburzonym borderline’m, któremu „żadna ludzka siła nie pomoże”. Można rzec, że to przecież niemożliwe. To ja zapytam inaczej. Po co zaburzony border miałby zaczynać żyć normalnie skoro kilka razy w tygodniu ma wizyty w gabinecie, gdzie żyje w słodkiej iluzji, że terapeucie na nim zależy, że mu pomoże, że te niekończące się intelektualizacje, napuszone interpretacje i pseudotowarzyskie pogaduszki o niczym do czegoś prowadzą? Nie, nie prowadzą do niczego z wyjątkiem straty czasu. W najlepszym wypadku. W gorszym do rozstroju zdrowia. Jestem żywym dowodem na to. Ale terapeuci utrzymują go w przekonaniu, że to pomoże i że on się „leczy”. Z doświadczenia wiem jak ważna jest podstawa czyli nauka kontroli impulsów, o czym wspominałam na początku tej rozmowy, a także wykształcenie prawidłowych technik radzenia sobie w różnych sytuacjach społecznych, interpersonalnych, osobistych. Tak więc terapii nurtów CBT bym nie przekreślała, gdyż one uczą tych technik. Jednak w takiej terapii nie byłam. O tym chcę powiedzieć, że można spokojnie wytrenować to po prostu w życiu społecznym i bez terapii, jeśli pomoże ktoś, kto człowieka zdyscyplinuje, powie mu co ma robić i jak to robić. Zaczynając od najprostszych rzeczy, chociażby jak załatwić sprawę w urzędzie by się nie pokłócić. Po prostu idziemy razem i załatwiamy do skutku, aż nastąpi prawidłowe zachowanie w tej sytuacji i wtedy można już to robić samemu. Pokazuję tylko metodę, że to zwyczajny trening i nauka są skuteczne, a nie dorabianie ideologii o „leczącej relacji”. Jestem tego żywym dowodem.

Kwestia druga o której chcę powiedzieć to moja osobista konsternacja. Nie pojmę chyba nigdy jak przedstawiciele profesji pomocowej, obiecujący pacjentowi bezpieczeństwo i zaufanie mogą się posunąć się do prowadzenia tak okrutnej nagonki na pacjenta jakiej ja doświadczam. Abstrahuję w tym miejscu od tego, że terapeuci pobierają pieniądze za to aby umieć po ludzku się zachowywać, choćby to była empatia na pokaz, oraz, że uczą się latami radzenia sobie z konfliktami, trudnymi emocjami poprzez terapie własne, superwizje. Jakimi jednak ludźmi trzeba być aby skrzywdzić, nie potrafić przeprosić i z premedytacją prowadzić wieloletnią obławę obliczoną na starcie z powierzchni ziemi kogoś, komu i tak nie jest łatwo żyć?


[1]https://tomwitkow.wordpress.com/psychoterapia-bez-makijazu/

[2] Na podstawie art 415 kc, art 471 kc w związku z art 750 kc, art 23 i 24 par 1 kc, w zw. z art 448 kc oraz w zw. Z art 77 ust. 1 Konstytucji wobec bezprawnego naruszenia dób osobistych postaci zdrowia, czci, godności osobistej, poczucia własnej wartości jak również z tytułu nienależytego wykonywania zobowiązania tj. zawartej umowy psychoterapii, bowiem psychoterapia to zawsze umowa zlecenia, którą można wykonywać należycie lub nie i obejmuje to reżim odpowiedzialności kontraktowej. Delikt natomiast opiera się na dopuszczeniu się czynu niedozwolonego. Można wystąpić z jednego reżimu odpowiedzialności lub drugiego, można też z obu. Z praktyki jednak wynika, że wystąpienie z reżimu kontraktowego ma większe szanse w przypadku psychoterapii z uwagi na sam charakter tej odpowiedzialności.

[3] Gwałt na psyche: https://kobieta.wp.pl/gwalt-na-psyche-6039687973717121a

[4] https://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,21863420,przytulam-pania-wirtualnie-co-wolno-podczas-psychoterapii.html

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Naprawianie dziecka w terapeutycznym pit stopie

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze Plus Minus Rzeczpospolita (Publikacja: 10.06.2022). Poświęcony został problemom psychicznym, do których doprowadzamy nasze dzieci i absurdalnym sposobom ich rozwiązywania. Zapraszam do lektury!

.Podkręcanie wymagań dzieciom nie pozostaje bez wpływu na ich dobrostan psychiczny. Przeciążone, coraz częściej nie wytrzymują narzuconego im tempa życia.

Naprawianie dziecka w terapeutycznym pit stopie
Foto: TOMASZ P. TERLIKOWSKI

Jakiś czas przed pandemią pewna dziennikarka zapytała mnie: „Ile czasu dzieci powinny spędzać na zajęciach pozalekcyjnych?” Choć wiem, że odpowiadanie pytaniem na pytanie jest niegrzeczne, to jednak usiłując odkryć zawarte w tym zdaniu pokłady ukrytych znaczeń, zrobiłem wyjątek zasady. „A ile godzin na dobę, Pani zdaniem, powinni pracować niewolnicy?” – zripostowałem. W bezrefleksyjnej prośbie o radę dotyczącą wymiaru czasu spędzanego przez dzieci na zajęciach pozalekcyjnych kryje się założenie, że one w ogóle są potrzebne. Mało tego, że służą dzieciom i przyczyniają się do ich dobrostanu, że są lepsze od towarzystwa rodziców, dziadków i podwórka, że pomogą im zdobyć lepszą pozycję w przyszłości i tak dalej. Jednak zarówno ten dobrostan, jak i pozycję w przyszłości, mierzymy miarą akceptowanego przez nas zestawu wartości i nie da się przyłożyć do nich żadnej miary obiektywnej. Być może za kilkadziesiąt lat ktoś uzna to pytanie za podobnie absurdalne, jak absurdalna jest dyskusja o liczbie godzin pracy niewolnika w obliczu faktu niewolenia jednego człowieka przez drugiego. Ale przecież jeszcze kilkaset lat temu nikt nie dostrzegał tej niedorzeczności. Być może szukano racjonalnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, opartej na nauce i doświadczeniu, uzasadnionej ekonomicznie, podobnie jak dzisiaj szukamy odpowiedzi na pytanie o dopuszczalne obciążenie naszych dzieci.

Aby czytać dalej kliknij TUTAJ

Posty o podobnej tematyce:

O „naprawianiu dzieci” w radiowej dwójce

Krytycznie o kulturze i zdrowiu psychicznym

Uwaga na szkodliwą pomoc psychologiczną!

Rozmowa w Radiu LUZ

Pokolenie bez pamięci

Ciało – świętość czy moneta?

O pandemii, mądrości i ewolucji cz. II


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O „naprawianiu dzieci” w radiowej dwójce

– Okres pandemii u niektórych dzieci przyczynił się do poprawy stanu psychicznego, w ich rodzinach nastąpiło zacieśnienie wzajemnych relacji. Dla innych to szkoła była miejscem bezpieczniejszym niż dom, w którym niestety czuły się zagrożone. Musiały spędzać więcej czasu z osobami, które używają wobec nich przemocy. To są skrajności, a wszystkich dotknął brak kontaktu z rówieśnikami – mówił w Dwójce psycholog Tomasz Witkowski.

Tomasz Witkowski: Przebywanie wśród rówieśników jest dla młodych ludzi bardzo ważne
Tomasz Witkowski: Przebywanie wśród rówieśników jest dla młodych ludzi bardzo ważne
Foto: Pixabay

Gość Dwójki podkreślił, że środowisko rówieśnicze jest bardzo ważne. – To najsilniejszy czynnik kształtujący dzieci i młodzież, rodzina ma dużo mniejszy wpływ na rozwój ich osobowości. Przebywanie wśród rówieśników zapewnia podstawy samooceny, wiele informacji zwrotnych. Pandemia odcięła młodych ludzi od naturalnego źródła niezbędnych dla rozwoju bodźców – zaznaczył psycholog.

Podkręcanie wymagań dzieciom nie pozostaje bez wpływu na ich dobrostan psychiczny. Przeciążone, coraz częściej nie wytrzymują narzuconego im tempa życia. O „naprawianiu dziecka w terapeutycznym pit stopie” rozmawialiśmy z doktorem psychologii Tomaszem Witkowskim.

Aby posłuchać audycji przejdź na stronę z nagraniem audycji klikając na ikonę poniżej:

Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą

Prowadził: Michał Szułdrzyński

Gość: dr Tomasz Witkowski (psycholog i pisarz)

Data emisji: 9.06.2022

Godzina emisji: 17.30

Posty o podobnej tematyce:

Naprawianie dziecka w terapeutycznym pit stopie

Krytycznie o kulturze i zdrowiu psychicznym

Uwaga na szkodliwą pomoc psychologiczną!

Rozmowa w Radiu LUZ

Pokolenie bez pamięci

Ciało – świętość czy moneta?

O pandemii, mądrości i ewolucji cz. II


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia: Luki w naszej wiedzy

To tytuł mojego nowego artykułu, który właśnie ukazał się w Areo Magazine. Zapraszam do lektury!

Psychotherapy: Gaps in Our Knowledge

Our understanding of psychotherapy is as fragmented and distorted as the proverbial blind men’s understanding of the elephant. For one thing, we lack reliable data about how many people practise psychotherapy, let alone how they practise it. The World Health Organisation collects survey data on the numbers of mental health practitioners, but does not ask respondents to specify whether they practice psychotherapy. Some countries, including Germany, Sweden and Australia, collect data on the number of people who practise psychotherapy within their national health care programmes, but not on those with private psychotherapy practices. Some countries collect data only on psychotherapy services that are reimbursed by insurance—which are only a small fraction of the services provided. And many countries collect no data at all. For example, in Poland, a country of 38 million people, no one has even an approximate idea of how many people are currently practising psychotherapy.

Furthermore, there is an enormous variety of practices that people define as psychotherapy. In a 2018 paper, researchers identified at least 600 different modalities. New approaches are constantly emerging, and modalities that have been discredited often re-emerge under new names. Only about a dozen approaches have been systematically tested for their effectiveness, and most of those have been tested only with respect to a small subset of psychological problems.

In many parts of the world, although psychologists and psychiatrists must be licensed, the practice of psychotherapy is completely unregulated: anyone can call herself a psychotherapist. Some branches of psychotherapy do require credentials, but the amount of training they demand varies wildly depending on the modality—from a few dozen hours of online coursework to several years of intensive training. And, after being credentialed, some therapists are subjected to ongoing supervision and quality controls; some are not.

In addition, therapists’ and patients’ reports are influenced by a host of confounding variables, making them no more reliable than those of the blind men describing the elephant. Some patients are delighted with their therapy, and some are not, but there is no way to evaluate the extent to which this is affected by the type of modality used, the quality of the therapist herself or the patient’s specific circumstances.

Read more by clicking HERE.

Posty o podobnej tematyce:

Chciał się na mnie zemścić…

Kto wyznaczy standardy w psychoterapii?

Nigdy nie pójdę na terapię

Psychoterapia z M.

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Podróż w jedną stronę

A Rocking Chair with a Fan? Parallels with Psychotherapy

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Psychoterapia ma znikomy wpływ na biologię pacjentów – wyniki metaanalizy

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 3 Konflikt interesów

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 2 Przemilczenie

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 1 Złoty standard

Zasada primum non nocere w psychoterapii. Podejście oparte na nauce


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ile terapii, ile empatii

Autor: Abaca / PAP

Jak pomóc ludziom, którzy doświadczyli traumy? To pytanie nabiera teraz szczególnej wagi.

Badania zespołu naukowców kierowanego przez psychologa klinicznego Deana Kilpatricka z Medical University of South Carolina wykazały, że ok. 90 proc. mieszkańców USA przynajmniej raz w ciągu swojego życia doświadczy traumy. Niespodziewanie straci kogoś bliskiego, będzie świadkiem lub sprawcą tragicznego wypadku, pożaru lub innej katastrofy, stanie się ofiarą przemocy bądź gwałtu albo zostanie uwikłanych w działania wojenne. Pozostałe 10 proc. Amerykanów też trudno nazwać szczęśliwcami – większość z nich będzie żyła zbyt krótko, aby doświadczyć traumy.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Polityka 14.2022 (3357) z dnia 29.03.2022; Nauka i cywilizacja; s. 54 Oryginalny tytuł tekstu: „Ile terapii, ile empatii”

Posty o podobnej tematyce:

Uwaga na szkodliwą pomoc psychologiczną!

Psychobiznes na zgliszczach i traumatyczna turystyka

Kiedy pomoc psychologa może zaszkodzić?

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O pandemii, mądrości i przyszłości cz. I


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Uwaga na szkodliwą pomoc psychologiczną!

Od momentu inwazji wojsk rosyjskich na Ukrainę zintensyfikowano marketing usług psychologicznych i terapeutycznych. Zachęcam do ostrożnego sięgania po tzw. wsparcie psychologiczne. Kilkadziesiąt lat badań wykazało, że:

  • Większość ludzi jest wystarczająco odporna aby przeżyć traumę.
  • Jest niezwykle łatwo dodatkowo skrzywdzić osoby znajdujące się w traumie, dlatego najlepsze formy wsparcia takich osób powinny być proste i nie zawierać ustrukturyzowanych interwencji psychologicznych.
  • Najskuteczniejsza metoda polega na pozwoleniu ludziom przezwyciężenia traumy na ich własny sposób.
  • To, czy osoba, która przeżyła traumę wymaga dodatkowej pomocy psychologicznej nie może być rozstrzygane przed upływem jednego miesiąca od zdarzenia.
  • Powszechnie stosowaną metodą, która utrwala skutki traumatycznych wydarzeń jest tzw. debriefing psychologiczny.
  • Większość ludzi posiada odpowiednie kompetencje do tego aby udzielić wsparcia osobie, która doświadczyła traumy!

PAMIĘTAJ!

Najskuteczniejszym wsparciem psychologicznym w trudnej sytuacji jest zapewnienie bezpieczeństwa osobie, która przeżyła trudną sytuację.

Najbardziej szkodliwym sposobem pomocy jest analizowanie i koncentracja na przeżytych negatywnych emocjach.

Fakt, że oferowana pomoc jest bezpłatna nie przesądza o tym, że jest nieszkodliwa!

Poniżej zamieszczam pełen tekst rozdziału z 3 tomu Zakazanej psychologii, w którym szczegółowo przeanalizowałem wypunktowane wyżej zagadnienia. Przeczytaj zanim zarekomendujesz komuś pomoc psychologa!

UWAGA: Autor tego tekstu nigdy nie czerpał jakichkolwiek korzyści materialnych z udzielania pomocy w sytuacjach kryzysowych, nie pracuje dla żadnej instytucji świadczącej podobne usługi. Tekst jest wynikiem analizy dostępnych powszechnie badań na ten temat.

O psychologach na zgliszczach, czyli traumatyczna turystyka i katastroficzny biznes

Prędzej złodziej przyzna się, że ukradł, niż profesor, że głupstwo powiedział.

Aleksander Fredro

To był chłodny i pochmurny dzień. Mimo to wstaliśmy wcześnie, przygotowaliśmy termosy z gorącą herbatą, kanapki i spakowaliśmy plecaki. Po godzinie jazdy samochodem dotarliśmy do podnóża góry, na której szczyt zamierzaliśmy wejść. Wyciąg, za pomocą którego chcieliśmy skrócić drogę, okazał się nieczynny z powodu silnego wiatru, co dodatkowo wydłużyło dystans, który mieliśmy pokonać. Mimo to bez wahania ruszyliśmy w górę. Po czterech godzinach wspinaczki byliśmy na szczycie ciesząc się widokiem, który się stamtąd roztaczał. Mimo tego, że to dopiero był wrzesień, na górze panowały zimowe warunki. Schodziliśmy dłuższą, choć łatwiejszą drogą. Dotarliśmy do samochodu przemarznięci do szpiku kości i zmęczeni ale zadowoleni. Ciesząc się pięknem chwili i surowym urokiem otaczających nas gór wracaliśmy do hotelu nawet nie włączając radia w samochodzie. Marzyliśmy tylko o gorącym posiłku, kojącym prysznicu i odpoczynku.

            Chociaż od tego czasu minęło kilkanaście lat, pamiętam wydarzenia tego dnia tak, jakby miały miejsce zaledwie wczoraj. Wielu ludzi z naszej kultury, którzy byli wówczas wystarczająco dorośli, pamiętają ten dzień w najdrobniejszych szczegółach. To całkiem zrozumiałe, bowiem nasze umysły mają tendencję do tego aby spostrzegać zło jako silniejsze i ważniejsze niż dobro. A ten dzień był niewyobrażalnie zły. To był 11 września 2001 roku.

            Jeśli większość z nas, tych, którzy obserwowali to wszystko z daleka, tak dokładnie pamięta szczegóły tego dnia, jak mogły zostać zapamiętane przez tych, którzy byli naocznymi świadkami lub nawet ofiarami tych przerażających wydarzeń, które rozgrywały się na oczach całego świata? Czy są w stanie znieść ciężar wspomnień tego tragicznego dnia? Czy nawiedzają ich w snach? Jak często? W jaki sposób te wspomnienia wpływają na ich codzienne życie?

            Wydaje się, że większość z nas ma dość empatii, aby przynajmniej odgadnąć, jakie odpowiedzi zostaną udzielone na wszystkie te pytania. Z dużą dozą pewności możemy założyć, że osoby te borykają się z silnym lękiem, poczuciem bezradności, koszmarami sennym, retrospekcjami i innymi objawami zespołu stresu pourazowego (post traumatic stress disorder – PTSD).

            Dla wielu ten dramat wykracza poza możliwości zrozumienia. To, co widzieli lub doświadczyli ludzie dotknięci tragedią, nie może być w pełni zrozumiane ani opisane przeze mnie, osobę, która spędziła ten dzień niezakłócony, daleko w spokoju gór. Pozwólcie, że dla tych z was, którzy nie sięgają pamięcią tak daleko wstecz, przywołam odczucia tego dnia cytując fragmenty relacji naocznych świadków:

Wśród papierów i kawałków stopionej stali spadających na ziemię dostrzegam, że niektóre gruzy spadają znacząco odmiennie. To nie były spadające części budynku. To byli ludzie skaczący z okien, ich ciała koziołkowały w szybkim spadaniu z osiemdziesiątego piętra. Zauważyłem około dziesięciu takich upadków, chorobliwie nagrywając trzy z nich.[1]

Czy możesz sobie wyobrazić dym i żar? Ludzie nie chcą być żywcem spaleni. Widziałem około piętnastu spadających lub skaczących. Najpierw był jeden, jakieś dwie, trzy minuty później jeszcze jeden. Miałem łzy w oczach. Czułem emocje. Jestem zszokowany.

(…)

Było tak wielu zbiegających ze schodów; biegnacych przez siebie nawzajem, krzyczących i popychających innych i próbujących się wydostać. To było, zanim zawaliła się wieża. To było zanim dowiedziałem się, że moi pracownicy i przyjaciele wciąż tam są, na 92. piętrze i nie liczyłem na to, żebym kiedykolwiek znowu ich zobaczył.

(…)

Próbowałem uspokoić pewną kobietę i powiedzieć jej, że najgorsze minęło, kiedy ogromna bryła gruzu przebiła sufit. Nastąpiła gwałtowna erupcja, a budynek zadudnił. To był kolejny sprawdzian woli. Potem zgasły wszystkie światła i budynek pozostał zaciemniony. Po prostu nie mogliśmy nic zobaczyć i przez cały czas woda płynęła jak powódź za nami, i dym i ogień.

Zeszliśmy na dół, na zewnątrz i to była apokalipsa. Nie mogę sobie wyobrazić, jak może wyglądać wybuch bomby atomowej, ale może właśnie tak. Wtedy myśleliśmy, że wydostaliśmy się, ale musieliśmy jeszcze przeciskać się przez stosy gruzu, a wszystkie drzewa w promieniu czterech przecznic były ogołocone. Teraz muszę sprawdzić, czy mogę znaleźć niektórych moich ludzi. Do tej pory mam ich tylko czterech.[2]

Właśnie tego dnia i przez wiele następnych tysiące psychologów, psychoterapeutów i pracowników socjalnych zdawało sobie sprawę jakie wstrząsy emocjonalne staną się udziałem tych, którzy przeżyli. Kierowani godnym szacunku ludzkim odruchem, dobrowolnie zdecydowali się udać na miejsce katastrofy, aby udzielić psychicznego wsparcia ofiarom ataku na Word Trade Center. W obliczu zaistniałej tragedii ich cel był prosty – ochronić ludzi przed przyszłymi konsekwencjami traumy, zapobiec rozwinięciu się PTSD. W tym celu wykorzystali procedurę znaną jako debriefing psychologiczny (psychological debriefing – PD), znany również jako debriefing krytycznych wydarzeń stresowych (critical incident stress debriefing – CISD) lub zarządzanie krytycznymi wydarzeniami stresowymi (critical incident stress management – CISM). Metoda składa się z serii rozmów, których celem jest umożliwienie skonfrontowania się ofiary z tragicznym wydarzeniem i podzielenie swoimi emocjami z doradcą. Dzięki temu mają oni lepiej ustrukturyzować wspomnienia dotyczące tego wydarzenia. Sesje PD często umożliwiają rozmowy na temat swoich traumatycznych przeżyć z innymi ofiarami tego samego wydarzenia. PD przeprowadza się natychmiast po lub w trakcie pierwszych trzech dni po kryzysie. Metodę stosuje się po to, aby udzielić pierwszej psychologicznej pomocy ludziom poszkodowanym, tym, którzy widzieli rannych lub zabitych, lub udzielali im pierwszej pomocy.

            11 Września, 2001 roku większość psychologów pomagających tym, którzy przeżyli ataki terrorystyczne, wykorzystywała debriefing psychologiczny (PD) aby ochronić ich przed PTSD. Czy udało im sią osiągnąć ten chwalebny cel? Gorzka i trzeźwa odpowiedź brzmi NIE. Nie mogli go osiągnąć, ponieważ to co próbowali robić w następstwie katastrofy WTC było pozbawione wartości. Co gorsza, rytuały, którym poddawali ofiary i świadków tragedii, miały na nie szkodliwy wpływ. Czy jednak biorąc pod uwagę szlachetne pobudki, które kierowały wolontariuszami niosącymi pomoc psychologiczną, nie powinniśmy ich usprawiedliwić? Odpowiedź ponownie brzmi NIE. Podstawową powinnością każdego profesjonalisty jest odpowiedzialność za zdobycie wiedzy, która może być w praktyce wykorzystana do pomocy innym. W owym czasie, kiedy próbowali nieść pomoc ofiarom zamachów na WTC, powinni mieć świadomość co najmniej dwóch rzeczy: braku naukowych dowodów na skuteczność PD i uzdrawiającej siły ludzkiej odporności, która powoduje, że u większość z nas nie rozwija się PTSD.

            Początki metody PD sięgają wczesnych lat 80. XX wieku. Jej autorem jest, Jeffrey Mitchell, który był wówczas strażakiem i pracował w służbach paramedycznych. Oto, jak Richard Gist, psycholog konsultant w Missouri Fire Department i Joseph Woodall, dyrektor Public Safety Administration w Grand Canyon University opisali ówczesne podłoże społeczne i pojawiające się ważne potrzeby, które miały znaczący wpływ na powstanie metody:

Liderzy zespołów straży pożarnej i służb ratowniczych zaczęli w tamtych czasach zwracać uwagę na wpływ poważniejszych wypadków na dobrobyt ich personelu. Wydawało się, że niektóre wydarzenia przynosiły nawet doświadczonym pracownikomw obrazy i spostrzeżenia, z którymi niezwykle trudno było im się pogodzić. Prawie każdy mógł sobie przypomnieć takie doświadczenie w swojej karierze i prawie każdy mógł sobie przypomnieć kogoś, kogo kariera, po ekspozycji na szczególnie poruszające lub makabryczne doświadczenie, wydawała się załamywać. Rozumowaliśmy w ten sposób, że jeśli moglibyśmy pomóc w takich przypadkach, byłoby to z pewnością słuszne.

(…)

Rozmowy weteranów z początkującymi od dawna były częścią tradycji straży pożarnej, ale nigdy formalnie nie były zalecane i odbywały się bardzo spokojnie i bardzo prywatnie; wsparcie, które otrzymywaliśmy, zależało w dużym stopniu od „szczęścia w wylosowaniu” oficerów i towarzyszy. Przekonanie, że w takich sytuacjach jakiś krok powinien zostać wykonany, aby w razie potrzeby zapewnić wsparcie udzielane systematycznie i skutecznie, wydawało się rozsądne. Wydawało nam się wiarygodne i całkowicie sensowne, aby takie działania wynikały z protokołu organizacyjnego i były wykonane w zorganizowanej grupie. W ten sposób narodził się „debriefing krytycznych wydarzeń stresowych” (CISD).[3]

            Gdzieś po drodze rozpowszechniło się przekonanie, że zawsze lepiej jest wydobyć emocje niż je dusić w sobie, co pasowało doskonale do debriefingu. Wkrótce okazało się, że koncepcja ta powstała również w bardzo dogodnym momencie i stała się bardzo popularna wśród członków wielu centrów kryzysowych. Jego podstawowa i bardzo atrakcyjna idea udzielania pomocy psychologicznej ratownikom nie była jedyną przyczyną jego natychmiastowego sukcesu. Została również starannie opakowana i sprytnie wprowadzona na rynek przez jej pomysłodawcę i zwolenników. Główną cechą ruchu CISD jest jego stanowczo argumentowane i często powtarzane twierdzenie, że jest to „przetestowany i sprawdzony naukowo” system interwencji, stworzony dzięki systematycznym badaniom.[4]

            Przez pierwszą dekadę od jej powstania metoda została praktycznie niezauważona przez główny nurt literatury psychologicznej. Nabrała rozgłosu dzięki publikacjom i wystąpieniom w mniej krytycznych czasopismach branżowych, podczas targów i dzięki szeregowi treningów psychologicznych. Jednak wraz z upływem czasu przeprowadzono wiele badań, a przez lata zgromadzono ogromną bazę danych empirycznych.

            Pierwsze krytyczne badanie, które wyśledziłem, przeprowadził australijski psychiatra Alexander McFarlane, już w 1988 roku. W ciągu 25 miesięcy badał grupę 469 strażaków biorących udział w ogromnym pożarze buszu australijskiego. Zauważył, że po sześciu miesiącach od katastrofy jednym z najlepszych predyktorów ryzyka zwiększającego prawdopodobieństwo rozwinięcia się PTSD, był fakt uczestnictwa w debriefingu psychologicznym. Co więcej, w oparciu o te dane, doszedł do wniosku, że ekspozycja na ekstremalną traumę jest koniecznym, ale niewystarczającym czynnikiem dla wyjaśnienia powstania i rozwoju wzorca zachorowań pourazowych.[5]

            Rok później dwaj norwescy psychiatrzy, Karsten Hytten i Anders Hasle, zbadali 58 strażaków ochotników, którzy byli zaangażowani w akcję ratunkową podczas pożaru hotelu. Razem z 57 profesjonalnymi strażakami uczestniczyli w ratowaniu gości hotelowych zamkniętych nawet przez trzy godziny w 12-piętrowym budynku. W wyniku pożaru 14 osób zginęło. 114 osobom udało się uratować. Prawie połowa strażaków ochotników stwierdziła, że doświadczenie katastrofy było najgorsze ze wszystkich jakie kiedykolwiek przeżyli. Mimo to 80% uważało, że dobrze poradzili sobie z pracą, a aż dla 66% akcja ratunkowa z perspektywy czasu stanowiła pozytywny epizod. Badanie nie potwierdziło ochronnego wpływu PD na zwiększenie ryzyka rozwoju PTSD.[6]

            W 1991 roku opublikowano dwa kolejne badania przeprowadzone na grupach brytyjskich funkcjonariuszy policji. Żadne z nich nie potwierdziło twierdzenia o ochronnym działaniu PD, ponadto w obu nie wykazano wysokiego poziomu stresu pourazowego lub choroby psychicznej wśród funkcjonariuszy narażonych na wysoki poziom stresu.[7]

            Co więcej, dowody empiryczne braku ochronnego działania PD okazały się być tylko czubkiem góry lodowej. Kolejne badania wykazały dodatkowe szkodliwe działanie PD. Australijscy badacze, Jean Griffiths i Rodney Watts zbadali związki między PD a objawami stresu wśród 288 ratowników zaangażowanych w jedną z najgorszych katastrof drogowych w Australii. Personel, który uczestniczył w sesjach debrifingu, po 12 miesiącach wykazywał znacznie wyższe poziomy symptomów niż osoby, które nie zostały poddane interwencji. Ponadto nie znaleziono związku między postrzeganą przydatnością PD a pojawieniem się objawów.[8]

            Skuteczność PD nie została również potwierdzona wśród brytyjskich żołnierzy, których obowiązki obejmowały obsługę i identyfikację zwłok żołnierzy podczas wojny w Zatoce Perskiej. Żołnierze, którzy zostali poddani debriefingowi, nie mieli niższego poziomu zachorowalności niż ci, którzy w nim nie uczestniczyli.[9]

            Z roku na rok przybywało danych. W 1994 r. liczba danych była wystarczająca, aby badacze mogli opublikować pierwsze przeglądy badań. Jeden z nich został napisany przez brytyjskich naukowców, Jonathana Bissona i Martina Deahla. Doszli do wniosku, że hipoteza mówiąca o tym, że PD zmniejsza następstwa psychologiczne, nie została odpowiednio zbadana. Ich zdaniem, dane dostępne na tym etapie sugerowały, że w najlepszym przypadku PD zapewniało pewną ochronę przed późniejszymi następstwami, a w najgorszym razie, że nie czyniło żadnej różnicy.[10]

            W tym samym roku Donald Meichenbaum z University of Waterloo opublikował Clinical handbook/practical therapist manual for assessing and treating adults with posttraumatic stress disorder, w którym opisał i skrytykował PD wskazując na sytuacje, w których spowodował on więcej szkód niż korzyści.[11]

Rok później opublikowano dwa obszerne przeglądy literatury na temat traumy psychicznej. Pierwszy napisany przez amerykańskich specjalistów od nauk o pożarach, Richarda Gista i Josepha Woodalla, omawiał modele radzenia sobie ze stresem i argumentował za rozsądnym, etycznym i skutecznym podejściem do problemu. Autorzy nie znaleźli wiarygodnych dowodów empirycznych wskazujących na możliwe do udowodnienia działanie zapobiegawcze PD.[12] W drugim przeglądzie starali się również odpowiedzieć na pytanie, czy programy ochronne, takie jak PD, zapobiegają PTSD. I znowu ich odpowiedź była bardzo pesymistyczna.[13]

W 1996 roku Michael Hobbs, Richard Mayou, Beverly Harrison i Peter Worlock z Oxford Hospital opublikowali wyniki swoich badań dotyczących skuteczności PD u osób, które brały udział w wypadkach drogowych. Badanie nie wykazało różnic między grupą ofiar wypadków drogowych a grupą kontrolną.[14] Obie grupy zostały ponownie zbadane po trzech latach. Tym razem badanie dowiodło, że ci, którzy otrzymali interwencję PD, wykazali wyższy poziom objawów PTSD, zwiększony niepokój przed podróżowaniem i zgłaszali częstsze dolegliwości fizyczne niż grupa kontrolna. Pomimo zapewnienia im PD, po trzech latach pacjenci, którzy doświadczyli znacznego stresu pourazowego, nie wykazywali żadnej poprawy, a ich wyniki były znacznie gorsze w porównaniu z grupą kontrolną.[15]

W tym samym roku australijski kliniczny psycholog zdrowia z University of Queensland, Justin Kenardy wraz ze swoim zespołem, opublikował wyniki badań, w których analizował skuteczność PD zapewnionego ochotnikom, które same uczestniczyły w udzielaniu wsparcia psychologicznego ofiarom trzęsienia ziemi w Newcastle w 1989 roku. Dwa lata po interwencji, w porównaniu do 133 niepoddanych debriefingowi ochotników, 65 poddanych procedurze PD wykazało większe trudności adaptacyjne i zwiększone objawy ostrego zaburzenia stresowego.[16]

            Druga połowa dekady przynosi prawdziwą obfitość badań, artykułów i recenzji poświęconych PD, jej skuteczności i szkodliwym skutkom.[17] Ponieważ niemożliwe jest tutaj omówienie ich wszystkich, wspomnę tylko o kilku. Pierwsze z nich to badanie opublikowane przez Gista i jego współpracowników w 1998 roku. Zbadali oni strukturę i skuteczność PD po katastrofie samolotu pasażerskiego, w którym zginęło 112 z 296 pasażerów. Wyniki tego badania uwzględniające prawie kompletną próbę strażaków biorących udział w odnajdywaniu fragmentów ciała ofiar i podobnych operacjach, nie wykazały klinicznie znaczącego wpływu tych wydarzeń na personel po dwóch latach od zdarzenia. Nie odnaleziono również dowodów na lepsze funkcjonowanie osób poddanych PD w porównaniu do osób, które odmówiły uczestnictwa w nim. Dodatkowo widoczne były niewielkie, ale istotne statystycznie tendencje do pogorszenia wskaźników funkcjonowania osób poddanych PD oraz wyraźna preferencja dla nieformalnych źródeł wsparcia i pomocy, które silnie korelowały ze skuteczniejszym powrotem do równowagi.[18]

            Kolejnymi ważnymi artykułami opublikowanymi w drugiej połowie pierwszej dekady XXI wieku były systematyczne przeglądy badań dotyczące skuteczności pojedynczej sesji debriefingu. Ich autorami była Suzanna Rose i Jonathan Bisson, psychologowie z University of London. Udało im się znaleźć tylko sześć randomizowanych kontrolowanych badań. Dwa badania pokazały związek interwencji z wynikiem pozytywnym, dwa nie wykazały różnicy w wynikach między grupami eksperymantalną i kontrolną, a dwa wykazały pewne negatywne wyniki w grupie, która została poddana PD.[19] Rose przeprowadziła jeszcze jeden przegląd badań w 2000 roku. Jedynym wnioskiem z tej analizy było to, że zastosowanie PD było w najlepszym razie sporne.[20]

            Najbardziej niepokojące wątpliwości co do skuteczności PD pochodziły z Przeglądu Cochrane’a analizującego ostatnie piętnaście lat badań nad PD. Wyniki wykazały, że interwencje w postaci debriefingu okazały się być szkodliwe lub nieskuteczne. Pierwszy przegląd został wykonany w 1997 roku i ukazał się w 1998 roku. Od tego czasu jest regularnie aktualizowany.[21] Jego wersja z 2000 roku zawiera  następujący, jednoznaczny wniosek: „Nie ma obecnie dowodów na to, że debriefing psychologiczny jest użyteczną metodą leczenia pourazowych zaburzeń stresowych po traumatycznych zdarzeniach. Powinno się zaprzestać obowiązkowego debriefingu ofiar traumy.”[22]

            Oczywiście, PD nie była jedyną nieudowodnioną procedurą, która została zaprojektowana i opracowana z myślą o pomocy straumatyzowanym ludziom. Obecnie powstało kilka tak zwanych „terapii mocy”. Ich zbiorowa nazwa opiera się na twierdzeniu, że takie leczenie działa o wiele wydajniej niż inne interwencje stosowane w przypadkach zaburzeń lękowych, a ponadto oddziałuje poprzez procesy wyraźnie różniące się od wglądu psychologicznego lub uczenia się. Terapie mocy obejmują desensytyzację ruchów oczu i ponowne przetwarzanie, terapię w polu myślowym, terapię wolności emocjonalnej, redukcję incydentów traumatycznych i dysocjację wzrokową/kinestetyczną. Ograniczę się tylko do wskazania ich nazw, ponieważ te podejścia są znacznie mniej popularne wśród osób udzialejących pomocy po traumie, a do tego nawet znacznie gorzej udowodnione naukowo. Dociekliwy czytelnik znajdzie wiele źródeł, aby zgłębić ten temat.[23]

            Do tej pory przedstawiłem tylko niektóre wyniki badań dotyczące skuteczności PD dostępne przed atakiem na WTC. Wiele z nich było dostępnych na długo przed 11 września 2001 roku. Każdy profesjonalista, który praktykował w tym obszarze powinien je znać. Warto również wspomnieć, że do tego czasu badania naukowe ujawniły szereg skutecznych procedur leczenia i łagodzenia objawów PTSD. Większość opierała się na teorii poznawczo-behawioralnej i obejmowała strategie, które przetrwały rygorystyczne naukowe badania. Dlaczego więc większość psychologów i terapeutów zastosowała wątpliwe podejście PD w stosunku do osób, które przeżyły WTC na tak masową skalę, jaka nie miała precedensu w historii? Odpowiedź na to pytanie należy do ciebie, czytelniku.

            Po ataku na WTC, krytyczne dane pokazujące brak skuteczności PD lub nawet ujawniające jego jatrogenną rolę, były stale gromadzone, jednak problem został nagłośniony dopiero w dziesiątą rocznicę katastrofy WTC. Stało się to w 2011 roku za sprawą specjalnego wydania flagowego czasopisma American Psychological Association (APA) –  American Psychologist. Wydanie to zawierało kilkanaście recenzowanych artykułów. Nazywane również raportem, przedstawiało liczne przykłady tego, jak psychologia pomagała ludziom zrozumieć i radzić sobie z trwałymi skutkami 9/11. Zbadano również, w jaki sposób psychologia pomogła nam uświadomić sobie korzenie terroryzmu i jak można zapobiegać przyszłym atakom. Jeszcze przed ukazaniem się tego numeru American Psychologist w druku, media zareagowały na jego treść. Jednym z pierwszych prominentnych czasopism, które opublikowało swój komentarz, był The New York Time. To, co napisali, wydawało się szokujące dla wszystkich:

Eksperci znacznie przeszacowali liczbę osób w Nowym Jorku, które mogły cierpieć z powodu długotrwałego stresu emocjonalnego. Terapeuci ruszyli, by ukoić ofiary za pomocą metod, które później okazały się szkodliwe dla niektórych z nich. (…)

Ale później badacze odkrylo, że standardowe w tamtym czasie podejście, w którym terapeuta nalega, aby zestresowana osoba mówiła o swoim doświadczeniu i emocjach przynosi wielu ludziom odwrotny skutek. Pogrążają się jeszcze głębiej w lęku i depresji, kiedy zmusza się je do łagodzenia okaleczeń.[24]

Później? Naprawdę? A co z tymi wszystkimi badaniami opublikowanymi przed 2001 rokiem, które cytowałem w tym rozdziale?

Roxane Cohen Silver, psychology z University of California, Irvine, autor “An Introduction to ‘9/11: Ten Years Later’” wypowiadając się dla The New York Time, wydawała się być szczerze zaskoczoną: „Powinniście zrozumieć, że przed 9/11 nie dysponowaliśmy jakimkolwiek sposobem oceny reakcji na coś takiego, mieliśmy jedynie oceny oparte na trzęsieniach ziemi i innych traumach.”[25]

            W badaniach przedstawionych wcześniej w tym rozdziale, przeprowadzonych przed 2001 rokiem, zbadano kilka tysięcy osób, które ucierpiały w wielu różnych katastrofach. Czy naprawdę nie było żadnej możliwości oceny reakcji ludzi na traumę i sposobów udzielania pomocy w radzeniu sobie z objawami po wystąpieniu traumatycznych incydentów?

            Trzy dni później, 31 lipca, znany tabloid – Daily Mail opublikował artykuł o uderzająco dramatycznym tytule: „Terapia może doprowadzić cię do szaleństwa, odkrywają badania na temat poradnictwa udzielonego osobom, które przeżyły 9/11”. John Stevens, autor tego artykułu, przekonywał, że:

Terapia może zaostrzyć traumę i pogorszyć sytuację, jak pokazują badania, które dotyczą pomocy udzielonej Nowojorczykom w następstwie wydarzeń z 11 września.

Raport, który zostanie opublikowany w czasopiśmie American Psychologist w przyszłym miesiącu, w 10. rocznicę ataków z 11 września pokazuje, że ponowne przeżywanie wydarzeń przyniosło szkodę wielu tym, którzy ocaleli.

Jak donosi raport, specjaliści od zdrowia psychicznego zalali miasto falą „traumatycznej turystyki” po tym, jak dwa samoloty uderzyły w World Trade Center w 2001 roku.

Badanie pokazuje jednak, że główne korzyści psychologiczne odczuli raczej psychologowie, a nie ich pacjenci, których liczbę potrzebujących pomocy, jak twierdzą eksperci, znacznie przeszacowano.

„Przeprowadziliśmy studium przypadku w Nowym Jorku i nie byliśmy w stanie powiedzieć, czy ludzie rzeczywiście otrzymali pomoc od tych, którzy ją oferowali – ale pomagający czuli się z tego powodu świetnie” powiedziała w rozmowie z The New Yourk Times Patricia Watson, współautorka raportu, która pracuje w National Center for Child Traumatic Stress.

”To ma sens; wiemy, że altruizm sprawia, że ludzie czują się lepiej.”

Zgodnie z raportem, centra terapeutyczne zostały utworzone po 11 września w biurach dużych pracodawców oraz w remizach.

Ale dla wielu osób, które przeżyły, standardowa procedura wówczas stosowana, polegająca na tym, aby opowiadali o tym co przeżyli, nie była pomocna.

Naukowcy są przekonani, że proces ten może czasami popychać ludzi głębiej w depresję i pogarszać lęk.[26]

Artykuł napisany ze sporą dozą przesady, jednak dobrze odzwierciedlał poczucie nagłego zaskoczenia i zdziwienia wśród naukowców i terapeutów.

            Kolejny, który ukazał się w Psychology Today był utrzymany w podobnym tonie. Jego autorka, Susan Krauss, opisała 9/11 jako bezcenną lekcję odebraną przez psychologów.

Pierwszą lekcją z 11 września jest to, że nie wszyscy reagują w ten sam sposób w obliczu katastrofy. Z jakichś powodów ci, którzy kwalifikują się jako „odporni”, wyzdrowieją sami. To ci, którzy są zagrożeni PTSD, mogą skorzystać z interwencji psychologicznej.[27]

            Rzeczywiście była to uderzająca lekcja, w szczególności dla tych, którzy wcześniej nie odrobili swoich zadań domowych. Ci, którzy robią odrobinę więcej niż to co muszą, mogli odebrać tę samą lekcję dzięki lekturze wyników badań Alexandra McFarlane’a opublikowanych już w 1988 roku i wielu innych prac publikowanych później. Oświadczenie Patricii Watson, współautorki raportu, wyraża podobne zmieszanie, gdy zastanawia się nad skutkami PD.

Watson zauważyła, że nie mogła stwierdzić, czy ochotnicy pomogli ludziom, czy nie. Pomocnicy czuli się lepiej, ale czy również ci, którym próbowali pomóc? Zastosowali standard pomocy znany wówczas jako „debriefing psychologiczny: zachęcanie poddanej stresowi osoby do rozmowy o przeżytych właśnie doświadczeniach i emocjach. Niestety, podejście to u wielu osób przynosi przeciwny skutek, stają się bardziej przygnębione i niespokojne, gdy opowiadają o traumie.”[28]

            Pozwolę sobie raz jeszcze przypomnieć, że tak jak Patricia Watson, wszyscy mieliśmy dość okazji, aby nauczyć się tych lekcji już na długo przed 2001 rokiem.

Bez wątpienia komentarze w mediach dotyczące raportu zawierały sporo przesady. Jednak kiedy patrzę na zamieszczone w nim teksty, niektóre zdania i sformułowania bardziej przykuwają moją uwagę niż inne. Pierwsze zdanie artykułu zatytułowanego Postdisaster Psychological Intervention Since 9/11 brzmi:

 Obfitość badań i doświadczeń po 11 września doprowadziły do opracowania opartych na dowodach wytycznych i strategii wspierających projektowanie i implementację publicznych programów zdrowia psychicznego po aktach terroryzmu i katastrofach.

            Jakkolwiek trudno zaprzeczyć temu twierdzeniu, to jednak ciśnie się na usta pytanie: na czym opierały się strategie sprzed 11 września? Na wierze? Na objawieniu? Jak pokazałem wcześniej, było wystarczająco dużo dowodów, aby budować te strategie bez konieczności uciekania się do tradycyjnych metod przypominających odprawiane bezmyślnie rytuały. Katastrofa WTC była wydarzeniem bezprecedensowym w historii całej zachodniej cywilizacji. Ale powinna być również uznana za bezprecedensową porażkę psychologów i psychoterapeutów, którzy zamiast nieść pomoc i ulgę osobom straumatyzowanym, angażowali się w szkodliwe dla wielu rytuały, które nie miały żadnej wartości praktycznej. Specjalny numer American Psychologist wywołał atmosferę kompletnego zaskoczenia i niepewności, którą natychmiast podchwyciły media. Nie potrafię zinterpretować tego inaczej, niż jako stworzenie zasłony dymnej, aby ukryć jeden z najbardziej ponurych upadków w krótkiej historii psychologii jako nauki.

            Dzisiaj bezużyteczność PD i wczesnych interwencji po traumie jest szeroko i otwarcie komentowana nie tylko w literaturze specjalistycznej, ale nawet w gazetach i czasopismach.[29] Wydaje się, że jest to już powszechna wiedza i każdy, kto wykazuje nawet nikłe zainteresowanie psychologią, powinien być jej świadomy. Nowoczesne, oparte na dowodach podejście jest zrozumiałe do wszystkich, ale nie dla kapłanów kultu cargo. Prawdziwi wyznawcy kurczowo trzymają się swoich rytuałów, czy to pod obstrzałem badań empirycznych, czy w przytłaczającej powodzi zdrowego rozsądku.

            W tym samym czasie, kiedy został opublikowany raport, terapeuta i autor podręcznika debriefingu, Debbie Hawker wraz z Johnem Durkinem, szkoleniowcem i konsultantem pożarnictwa, ratownikiem i pracownikiem służb paramedycznych napisali artykuł To Debrief or not to Debrief our Heroes: that is the Question, w którym stwierdzili:

W kilku randomizowanych kontrolowanych eksperymentach testowano okrojone formy debrifingu w odmiennej populacji: głównie wśród ofiar niespodziewanej traumy. Te badania, a w szczególności dwa, w których debriefing okazał się szkodliwy, doprowadziły do powstania dwóch przeglądów badań, aby ostrzec praktyków przed debriefingiem. W konsekwencji wiele organizacji zaprzestało debriefingu swoich pracowników, którzy doświadczają traumy podczas rutynowej pracy.[30]

            Ich zdaniem te dwa badania zawierały poważne wady. Prawdopodobnie umknęło ich uwadze, że wykonano wiele więcej podobnych badań a ich rezultaty opublikowano niemal dwie dekady wcześniej, ponieważ podsumowują swój artykuł w następujący sposób:

Powiedziano nam, że sprawa przeciwko debriefingowi jest udowodniona, a debata zamknięta. Nie zgadzamy się. (…) Przewidujemy, że odpowiedni debriefing psychologiczny okaże się korzystny dla drugoplanowych ofiar traumatycznych wydarzeń zaangażowanych wspólnie w pracę podczas ich trwania. Należy wspierać badania dotyczące tych zastosowań i zachęcać do nich.[31]

            W odpowiedzi na te tezy, psycholog i dziennikarz Christian Jarrett sformułował następujące pytanie: „Czy nadszedł czas, aby wskrzesić posttraumatyczny debriefing psychologiczny dla osób udzielających pomocy w nagłych wypadkach i ratowników?” Doszedł również do wniosku, że: „Być może nie ma w tym nic dziwnego, że posttraumatyczny debriefing pojawia się pod nowymi nazwami, takimi jak >>silne wsparcie grup zdarzeń<< czy >>zarządzanie ryzykiem urazów<<”.[32] Podążając ścieżką wskazaną przez Jarreta z łatwością odnajdziemy bogactwo propozycji wsparcia kierowanych do ofiar traumatycznych wydarzeń. Stare wino w nowych beczkach…

            W 2013 roku, prawie dwa lata po dziesiątej rocznicy 11 września, Karen Paul z University of Calgary i Mark van Ommeren ze Światowej Organizacji Zdrowia w Genewie opublikowali artykuł zatytułowany A primer on single session therapy and its potential application in humanitarian situations. Czy znali wyniki badań przedstawione w specjalnym wydaniu American Psychologist? Stawiam na to, że nie. W ich pracy nie znajdziemy żadnego odniesienia do tych artykułów, nie ma ich też w bibliografii. Gdyby je przeczytali, wiedzieliby, że:

Badania generalnie potwierdzają tezę, że większość osób, które przeżyły katastrofę, zazwyczaj nie wymaga interwencji specjalistów od zdrowia psychicznego. Dodatkowo, ponieważ osoby odporne wydają się skutecznie radzić sobie same, możliwe jest, że interwencje zewnętrzne nie mają żadnej przewagi, a nawet mogą osłabić naturalne zdolności radzenia sobie ze stresem.[33]

Powinni być również świadomi, że:

Wiele systematycznych przeglądów badań poświęconych wczesnej interwencji u osób po urazie wykazało, że istnieją bardzo ograniczone dowody potwierdzające potrzebę jakiejkolwiek interwencji psychologicznej w ciągu pierwszego miesiąca po jakimkolwiek rodzaju traumatycznego zdarzenia.[34]

            W przeciwieństwie do tych zaleceń nalegali, aby zwrócić uwagę na następujące kwestie:

Ponieważ w krajach o wysokim dochodzie jedna sesja jest najczęściej rozszerzana o dodatkowe, należy zwrócić szczególną uwagę na jej potencjał adaptacyjny, tak, aby zaspokoić potrzeby pracowników służb w warunkach nagłych wypadków w krajach o niskich i średnich dochodach. Jest to szczególnie ważne, kiedy tylko jedna sesja jest możliwa. Ponieważ badacze wciąż sprawdzają potencjał pojedynczej sesji aby wykorzystać to dla poprawienia jakości usług w zakresie zdrowia psychicznego w krajach o wysokim dochodzie, należy również zbadać możliwość świadczenia takich usług w ramach jednej sesji w sposób, który poprawi ich jakość w sytuacjach kryzysowych.[35]

            Czy autorzy tych słów będą również zaskoczeni, jeśli za dziesięć lat nastąpi katastrofa podobna do WTC a niosący pomoc zastosują swoje nieskuteczne i szkodliwe procedury? To bardzo prawdopodobne, podobnie jak fakt, że nie będą sami. Dołączy do nich Jeff McGill, adiunkt w dziedzinie prawa karnego i autor artykułów napisanych dla PoliceOne.Com. W jednym ze swoich artykułów, napisanym w maju 2015 roku beztrosko stwierdził: „Obecnie debriefing w sytuacjach krytycznych przeprowadzony przez kolegów jest najlepszą praktyką, jaka może być zastosowana na miejscu zdarzenia ponieważ dotyczy natychmiastowych reakcji na traumatyczne sytuacje stresowe w jakich mogą znaleźć się funkcjonariusze organów ścigania.”[36]

            Czy nie wie, że The National Fallen Firefighters Foundation – organizacja odpowiedzialna za tworzenie standardów i wymagań w zakresie zapobiegania i zwalczania pożarów, szkoleń, sprzętu, kodów i norm – usunęła wszelkie zalecenia dotyczące używania CISM ze standardów z 2009 roku? [37] Czy nie zna aktualnych zaleceń WHO dotyczących debriefingu psychologicznego?

W celu zmniejszenia ryzyka stresu pourazowego, niepokoju lub objawów depresji u osób, które niedawno uczestniczyły w traumatycznym zdarzeniu, nie należy stosować debriefingu psychologicznego.

Siła rekomendacji: SILNA.[38]

            W tym miejscu warto również dodać, że debriefing psychologiczny nie jest wyłączną domeną psychologów i terapeutów zza oceanu, co mogłoby wynikać z dotychczasowej lektury tego rozdziału. Wprost przeciwnie, usługi w tym obszarze kwitną również i u nas, przynajmniej w chwili, kiedy piszę te słowa, czyli na przełomie lat 2017/2018 i wygląda na to, że nie są nienarażone na jakąkolwiek krytykę.

            Uniwersytet SWPS organizuje szkolenia pod nazwą „Pierwsza pomoc psychologiczna”, w ramach których uczestnicy mogą przejść:” Trening krótkich form pracy psychologicznej z osobami po doznanym urazie (rozmowa odreagowująca i debriefing)”.[39] W 2017 roku ten sam uniwersytet prowadził nabór na studia podyplomowe nazwane „Psychotraumatologia”, w programie których znajdowały się między innymi: „Analiza specyficznych typów interwencji, w tym: debriefing dotyczący stresu wywołanego krytycznym zdarzeniem, debriefing psychologiczny.”[40] W 2016 roku Polskie Linie Lotnicze zorganizowały szkolenie „Pierwsza pomoc dla uczestników zdarzeń traumatycznych – debriefing”, które prowadziła Małgorzata Chmielewska, również pracownik Uniwersytetu SWPS. Mało tego, ta wiodąca w nauczaniu psychologii polska uczelnia w swojej „Procedurze zapewnienia bezpieczeństwa” uwzględnia „debriefing dla osób zaangażowanych w sytuację kryzysową”.[41]

Inne uniwersytety również nie stronią od tej tematyki. W 2013 roku Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego zorganizował spotkanie z cyklu „Psycholog w mundurze” z Dorotą Kokoszką, psychologiem i oficerem Państwowej Straży Pożarnej. Tematem przewodnim spotkania był: „Stres wśród strażaków, metody prewencyjne – debriefing psychologiczny”.[42]

Temat debriefingu jest bliski również Inspektoratowi BHP Uniwersytetu Jagiellońskiego. Omawiając kwestię przemocy w pracy zwracaja uwagę na to, że: „Ważne jest, zapewnić poszkodowanemu wsparcie psychologiczne natychmiast po zdarzeniu, a także później w przypadku wystąpienia stresu pourazowego (np. debriefing psychologiczny, poradnictwo, itp.)”[43]

Wydział Nauk o Bezpieczeństwie Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu zorganizował w 2015 roku konferencję, podczas której uczestnicy mogli wysłuchać referatu Heleny Liśniewskiej z Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni pt.: „Debriefing psychologiczny po zdarzeniu traumatycznym z perspektywy funkcjonariuszy straży pożarnej.”[44]

Debriefing psychologiczny jest powszechnie oferowany nauczycielom, którzy chcą przygotować się do sytuacji kryzysowych.[45] Podległy Ministrowi Edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji również bezkrytycznie go popularyzuje.[46] Nie zabraknie debriefingu także podczas konferencji dla nauczycieli organizowanych między innymi przez Ministerstwo Sprawiedliwości.[47] Polskie dzieci mają przynajmniej tak samo duże szanse aby zostać skrzywdzonymi przez nauczycieli interweniujących w sytuacjach kryzysowych, jak miały ofiary WTC.

Polskie Towarzystwo Interwencji Kryzysowej prowadzi portal DebriefingPsychologiczny.pl, w którym podaje informacje na temat aktualnych szkoleń, podczas których można się nauczyć debriefingu. Jednym z rekomendowanych szkoleń jest Studium Interwencji Kryzysowej prowadzone przez Dolnośląskie Centrum Psychoterapii. W programie znajdziemy między innymi taki moduł: „Zasady prowadzenia debriefingu. Zastosowanie, cele, procedury.”[48]

            W 2011 roku (10 lat po WTC i w roku opublikowania raportu przez American Psychologist) z inicjatywy głównego Zarządu Falck na świecie, został powołany Program Debriefing, który:

Jest wielowymiarową, systematyczną i obejmującą wiele działań pośrednich formą zarządzania stresem. Stosuje się ją do uporania się ze stresem po traumatycznym wydarzeniu, ma ona pozytywny wpływ na zdrowie, jakość pracy i zaangażowanie pracowników. Obowiązkiem każdego kraju Grupy Falck i osób kierujących procesem wdrażania polityki i procedur Debriefingu jest ścisłe przestrzeganie norm międzynarodowych Falck w tym zakresie.[49]

            Najwyraźniej jeszcze w 2017 roku instytucja ta rozwijała się bujnie, bowiem, jak czytamy:

Podczas IV-go Letniego Ogólnopolskiego Sympozjum Ratownictwa Medycznego które odbyło się w dniach 17-18.05.2017 w Grudziądzu nawiązano współpracę z Narodowym Uniwersytetem Medycznym we Lwowie im. Danila Halickiego.

Pracownicy Uniwersytetu na Sympozjum przedstawiali bliskie naszemu programowi wsparcia psychologicznego treści. Opowiadali o skutkach wojny oraz opisywali jak wygląda u nich przeprowadzanie debriefingu psychologicznego pracownikom pogotowia ratunkowego na Ukrainie. Bliski kontakt z linią frontu powoduje, że tamtejsza służba zdrowia ma kontakt z bardzo dużą ilością obrażeń wojennych jednocześnie zapewniając opiekę nad terenem nie objętym wojną.[50]

Szkolenia z zastosowania debriefingu proponują w Polsce ośrodki pomocy społecznej[51] i instytucje prywatne, takie jak Instytut Ratownictwa Psychologicznego.[52] Prywatne ośrodki umieszczają usługi debriefingu w swojej ofercie.[53] Stosuje się go w sporcie.[54] Trudno byłoby raczej znaleźć obszary, w których istnieje szansa pojawienia się sytuacji kryzysowej, a gdzie nie stosuje się tej metody. Kiedy w grudniu 2018 roku zginęło 11 polskich górników w kopalni Stonava w Czechach, niemal wszystkie media podające informację o tragedii informowały jednocześnie, że „rodziny już znajdują się pod opieką psychologów”. Podobnie było niecały miesiąc później, kiedy w pożarze escape roomu w Koszalinie zginęło pięć 15-letnich dziewczyn. Już w drugim zdaniu dowiadywaliśmy się, że: „Rodziny ofiar dostały pomoc psychologiczną. Są psychologowie Państwowej Straży Pożarnej, wojewoda też zaoferował swoją pomoc[55].” O tym, z jakich metod korzystali nie dowiemy się z prasy. Możemy się tego tylko domyślać studiując programy szkoleń, takich jak te, prowadzone przez Grupę Interwencji Psychologicznej i Szkoleń ARCAN, a przygotowujące do uzyskania Certyfikatu Interwenta Kryzysowego Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Zaplanowana na 2019 rok Druga edycja Studium Interwencji Kryzysowej uwzględnia oczywiście „warunki efektywnego wykorzystania techniki grupowego odreagowania, proces debriefingu[56].”

Ponad 30 lat badań i specjalne wydanie American Psychologist w szczególności wyraźnie udowodniły poniższe twierdzenia:

  • Większość ludzi jest wystarczająco odporna aby przeżyć traumę.
  • Jest niezwykle łatwo dodatkowo skrzywdzić osoby znajdujące się w traumie, dlatego najlepsze formy wsparcia takich osób powinny być proste i nie zawierać ustrukturyzowanych interwencji psychologicznych.
  • Najskuteczniejsza metoda polega na pozwoleniu ludziom przezwyciężenia traumy na ich własny sposób.
  • To, czy osoba, któa przeżyła traumę wymaga dodatkowej pomocy psychologicznej nie może być rozstrzygane przed upływem jednego miesiąca od zdarzenia.

Ale nie ma na tej ziemii władzy, która zakończyłaby raz zakorzenione szkodliwe rytuały. Ich wyznawcy są wystarczająco elastyczni, aby wykorzystać te proste prawdy na swoją korzyść:

„Większość ludzi jest odporna” – mówi Charlton, który od 1988 roku zajmuje się pomaganiem podczas katastrof, wspierał ludzi po masakrze w Columbine, a także ewakuowanych podczas huraganu Katrina. „Naszą misją w reagowaniu na katastrofy jest pomoc w odnalezieniu ich odporności.”[57]

Czy to nie przypomina strategii interpretatorów Biblii I innych “świętych książek”? Jeśli fakty przeczą twierdzeniom zawartym w takiej książce wówczas wyjaśniają oni innym wyznawcom, że to właśnie stwierdzenie jest tylko metaforą i nie należy traktować go dosłownie. Kolejne fakty zmieniają kolejne twierdzenia w metafory, ale cała reszta zawiera „prawdę”. Niekończąca się historia. I tylko interpretatorzy wiedzą jak odróżnić matafory od faktów.

Złe rzeczy przytrafiają się ludziom. Niektórzy z nich nie są w stanie poradzić sobie w niektórych sytuacjach, więc, co zrozumiałe, potrzebują pomocy. Uświadomienie milionom ludzi, że kryzysy życiowe prowadzą do PTSD, a zatem powinni w takiej sytuacji szukać pomocy psychologicznej jest kompromitacją psychologii i okrutnym triumfem cynicznego biznesu, który nie zaprzestaje swojej działalności. W obliczu ludzkich nieszczęść przedstawiciele tego biznesu nie mają żadnych skrupułów w promowaniu następującej perspektywy: „Dla osób, które przeżyły, problemy psychiczne są bardziej niszczące niż trzęsienie ziemi.” [58] I nie przestają ranić ludzi. Wyniki takiego śledztwa jak to, które przeprowadziłem na potrzeby tego rozdziału, rzucają mnie nieodwracalnie w otchłań rozpaczy. Czy naprawdę mam rację? Czy przeczytałem odpowiednią literaturę? Czy zrobiłem wszystko, co mogłem? Czy byłem stronniczy przy opracowywaniu argumentów? Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, to znaczy: nie mam racji, przeczytałem nieistotny materiał, nie zrobiłem wszystkiego, co mogłem, byłem w istocie stronniczy budując swoją argumentację, to znaczy, że… To znaczy, że coś strasznie złego dzieje się w dziedzinie, która się zajmuję. Znalazłem dwie sprzeczne wizje tej samej koncepcji, obie utworzone przez przedstawicieli mojego zawodu i w żaden sposób nie da się ich ze sobą pogodzić. Bez względu więc na to, czy moja argumentacja jest prawdziwa, czy nie, obecny stan rzeczy wskazuje, że tym pilniej powinniśmy podążyć za następującymi radami: „naprawdę powinniśmy przyjrzeć się teoriom, które nie działają, i nauce, która nie jest nauką.”[59]


[1] N. deGrasse Tyson, An Eye-Witness Account of the World Trade Center Attacks. “Prison Planet”,September, 2001.

[2] M. Ellison, E.Vulliamy, J. Martinson, We Got Down to the Outside and it was Like an Apocalypse. ”The Guardian”,September 2001.

[3] R. Gist, S.J. Woodall, Social science versus social movements: The Origins and Natural History of Debriefing.  “The Australasian Journal of Disaster and Trauma Studies” 1, 1998.

[4] J.T. Mitchell, Protecting your People from Critical Incident Stress. “Fire Chief” 36, 1992, s. 61-67.

[5] A.C. McFarlane, The Longitudinal Course of Posttraumatic Morbidity: The Range of Outcomes and Their Predictors. “Journal of Nervous and Mental Disease”, 176, 1988, s. 30-39.

[6] K. Hytten, A. Hasle, Firefighters: A Study of Stress and Coping. “Acta Psychiatrica Scandinavia”, 355, 1989, s. 50-55.

[7] D.A. Alexander, A. Wells, Reactions of Police Officers to Body Handling After a Major Disaster: A Before and After Comparison, ”British Journal of Psychiatry”, 159, 1991, s. 547-555; J. Thompson, M. Solomon, Body Recovery Teams at Disasters: Trauma or Challenge. ”Anxiety Research”, 4, 1991, s. 235-244.

[8] J. Griffiths, R. Watts, The Kempsey and Grafton bus crashes: The aftermath. Instructional Design Solutions, East Linsmore, Australia 1992.

[9] M.P. Deahl, A.B. Gillham, J. Thomas, M.M. Dearle, M. Strinivasan, Psychological Sequelae Following the Gulf War: Factors Associated with Subsequent Morbidity and the Effectiveness of Psychological Debriefing. “British Journal of Psychiatry”, 165, 1994, s. 60-65.

[10] J.I. Bisson, M.P. Deahl, Psychological Debriefing and Prevention of Post Traumatic Stress: More Research is Needed. ”British Journal of Psychiatry 165, 1994, s. 717-720.

[11] D. Meichenbaum, A Clinical Handbook/Practical Therapist Manual for Assessing and Treating Adults with Posttraumatic Stress Disorder. Institute Press, Waterloo, Ontario, Canada 1994.

[12] R. Gist, S.J. Woodall, Occupational Stress in Contemporary Fire Service. “Occupational Medicine: State of the Art Reviews”, 10, 1995, s. 763-787.

[13] B. Raphael, L. Meldrum, A.C. McFarlane, Does Debriefing After Psychological Trauma Work? Time for Randomised Controlled Trials. “British Journal of Psychiatry”, 310, 1995, s. 479-1480.

[14] M. Hobbs, R. Mayou, B. Harrison, P. Worlock, A Randomised Controlled Trial of Psychological Debriefing for Victims of Road Traffic Accidents. ”British Medical Journal”, 313, 1996, s. 1438-1439.

[15] R.A. Mayou, A. Ehlers, M. Hobbs, A Three-Year Follow-up of a Randomised Controlled Trial of Psychological Debriefing for Road Traffic Accident Victims. ”British Journal of Psychiatry”, 176, 2000, s. 589-593.

[16] J.A. Kenardy, R.A. Webster, T.J. Lewin, V.J. Carr, P.L. Hazell, G.L. Carter, Stress Debriefing and Patterns of Recovery Following a Natural Disaster. ”Journal of Traumatic Stress”, 9, 1996, 37-49.

[17] I.J. Bisson, P.L. Jenkins, J. Alexander, C. Bannister, A Randomised Controlled Trial of Psychological Debriefing for Victims of Acute Harm. ”British Journal of Psychiatry”, 171, 1997, s. 78-81; R. Gist, Is CISD Built on a Foundation of Sand? “Fire Chief”, 40, 1996, s. 38-42; R. Gist, Dr. Gist Responds (Letter to the Editor). ”Fire Chief”, 40, 1996, s. 19-24; R. Gist, J.M. Lohr, J.A. Kenardy, L. Bergmann, L. Meldrum, B.G, Redburn, D. Paton, J. I. Bisson, S.J. Woodall, G.M. Rosen, Researchers Speak on CISM. ”Journal of Emergency Medical Services”, 22, 1997, s. 27-28; R. Gist, B. Lubin, B.G. Redburn, Psychosocial, Ecological, and Community Perspectives on Disaster Response. “Journal of Personal and Interpersonal Loss”, 3, 1998, s. 25-51; J.A. Kenardy, V. Carr, Imbalance in the Debriefing Debate: What we Don’t Know far Outweighs what we do. “Bulletin of the Australian Psychological Society”, 18, 1996, s. 4-6; C. Lee, P. Slade, V. Lygo, The Influence of Psychological Debriefing on Emotional Adaptation in Women Following Early Miscarriage: A Preliminary Study. “British Journal of Medical Psychology”, 69, 1996, s. 47-58; S. Rose, C. Brewin, B. Andrews, M. Kirk, A Randomised Controlled Trial of Individual Psychological Debriefing for Victims of Violent Crime. “Psychological Medicine”, 29, 1999, s. 793-799; C. Stephens, Debriefing, Social Ssupport, and PTSD in the New Zealand Police: Testing a Multidimensional Model of Organizational Traumatic Stress. “Australasian Journal of Disaster and Trauma Studies”, 1, 1997; J. Kenardy, Current State of Psychological Debriefing. “British Medical Journal”, 321, 2000, s. 1032-1033.

[18] R. Gist, B. Lubin, B.G. Redburn, Psychosocial, Ecological, and Community Perspectivesr Response. “Journal of Personal and Interpersonal Loss”, 2, 1998, s. 25-51.

[19] S. Rose, J. Bisson, Brief Psychological Interventions Following Trauma: A Systematic Review of the Literature. “Journal of Traumatic Stress”, 11, 1998, s. 697-710.

[20] S. Rose, Evidence-Based Practice will Affect the Way we Work. “Counselling”, 3, 2000, s. 105-107.

[21] S. Wesley, S. Rose, J. Bisson, A Systematic Review of Brief Psychological Intervention (Debriefing) for the Treatment of Immediate Trauma Related Symptoms and the Presentation of Post-Traumatic Stress Disorder. Cochran Review), “Cochrane Library”, 3, Oxford, UK 1998.

[22] S. Wesley, S. Rose, J. Bisson, Brief Psychological Interventions (“Debriefing”) for Trauma-Related Symptoms and the Prevention of Posttraumatic Stress Disorder. (Cochrane review). “Cochrane Library”, 4, 2000.

[23] Zobacz np.: J.M. Lohr, W. Hooke, R. Gist, D.F. Tolin, Novel and Controversial Treatments for Trauma-Related Stress Disorders. W: Lilienfeld i in., Science and Pseudoscience, Wyd. cyt., s 243–272.

[24] B. Carey, Sept. 11 Revealed Psychology’s Limits, Review Finds. “The New York Times”,July 28, 2011.

[25] Tamże.

[26] J. Stevenson, Therapy can Drive you Mad, Finds Study on Counselling Given to 9/11 Survivors. “Mail Online”,July 31, 2011.

[27] S.K. Whitbourne, How to Manage Traumatic Reactions to Disasters. “Psychology Today”, August 30, 2011.

[28] Tamże.

[29] V. Bell, Minds Traumatised by Disaster Heal Themselves Without Therapy. “The Guardian”, May 12, 2013.

[30] D. Hawker, J. Durkin, D. Hawker, To Debrief or not to Debrief our Heroes: That is the Question. “Clinical Psychology and Psychotherapy”, 18, 2011, s. 453-463.

[31] Tamże.

[32] C. Jarret, Is it Time to Resurrect Post-Ttrauma Psychological Debriefing for Emergency Responders and Aid Workers? “Research Digest”,January 16, 2012.

[33] P.J. Watson, M.J. Brymer, G.A. Bonanno, Postdisaster Psychological Intervention Since 9/11. “American Psychologist”, 66, 2011, s. 482–494.

[34] Tamże., s. 485.

[35] K.E. Paul, M. van Ommeren, A Primer on Ssingle Session Therapy and its Potential Aapplication in Humanitarian Situations.”Intervention”, 11, 2013, s. 8-23.

[36] J. McGill, How Critical Incident Stress Debriefing Teams Help Cops in Crisis,” “PoliceOne.Com”, May 22, 2015:http://www.policeone.com/health-fitness/articles/8554063-How-critical-incident-stress-debriefing-teams-help-cops-in-crisis/

[37] Critical Incident Stress Debriefing and Mythology, “Rouge Medic”, November 10, 2010: http://roguemedic.com/2009/11/critical-incident-stress-debriefing-and-mythology/

[38] World Health Organization, Psychological Debriefing in People Exposed to a Recent Traumatic Event. “Mental Health”, 2012, http://www.who.int/mental_health/mhgap/evidence/other_disorders/q5/en/

[39] http://www.swpstraining.pl/swps-warszawa/szkolenia-w-warszawie/pierwsza-pomoc-psychologiczna

[40] https://uslugirozwojowe.parp.gov.pl/uslugi/view?id=86526

[41] https://portal.swps.edu.pl/documents/1428763/0/PROCEDURA+BEZPIECZE%C5%83STWA+1.pdf/a5eacc7f-596e-4dea-9dc6-9c5e4660cf7d

[42] https://www.facebook.com/events/493550594019322/

[43] http://www.ibhp.uj.edu.pl/przemoc

[44] http://apeiron.edu.pl/wp-content/uploads/2015/07/11.-Bezpiecze%C5%84stwo-personalne-a-bezpiecze%C5%84stwo-strukturalne.pdf

[45] https://trezoro.pl/kurs/-warsztat-debriefing-w-szkole–dorazna-pomoc-dzieciom-po-wydarzeniach-traumatycznych-JoRx

http://www.spojrzinaczej.pl/index.php/oferta-szkoleniowa/7-orodek/oferta-szkoleniowa/120-debriefing-w-szkole

[46] https://www.ore.edu.pl/materialy-do-pobrania/category/123-procedury-interwencyjne-w-szkole?download=1163:szkoa-w-obliczu-incydentw-krytycznych-oraz-sytuacji-kryzysowych-przygotowanie-i-reagowanie

[47] http://konferencja.pomocdzieciom.fdds.pl/

[48] http://www.dcp.wroclaw.pl/studium-interwencji-kryzysowej?action=program&id=

[49] https://www.falck.pl/ratownictwo/debriefing/

[50] https://www.falck.pl/o-firmie/aktualnosci/program-debriefing-nawiazuje-wspolprace-narodowym-uniwersytetem-medycznym-we-lwowie/

[51] Np. http://www.ops.edu.pl/informatory/dps.pdf

[52] http://www.ratownictwopsychologiczne.pl/aktualnosci.html

[53] Np. https://panoramafirm.pl/kujawsko_pomorskie,inowroc%C5%82awski,inowroc%C5%82aw,dubienka,2/centrum_pomocy_psychologicznej_malgorzata_kamelska-znrgjg_gm.html

[54] http://zeglarski.info/artykuly/psycholog-sportu-zawodnik-ma-jak-najmniej-myslec/

[55] R. Badowski, Brudziński ujawnił kulisy tragedii w Koszalinie. Dziewczyny bawiły się na urodzinach. „naTemat.pl”, 4 stycznia 2019, https://natemat.pl/259677,brudzinski-o-kulisach-tragedii-w-escape-room-w-koszalinie

[56] http://www.interwencjakryzysowa.pl/druga-edycja-studium-interwencji-kryzysowej-poczatek-25-kwietnia-2019-roku

[57] J. Levs, Grief Counselors Offer Solace Amid Tragedy. “CNN”, July 24, 2012: http://edition.cnn.com/2012/07/23/us/colorado-grief-counselors

[58] C. Sharma, For Survivors, Psychological Problems More Damaging than the Earthquake. “AsiaNews.It”,May 20, 2015, http://www.asianews.it/news-en/For-survivors,-psychological-problems-more-damaging-than-the-earthquake-34295.html

[59] R.P. Feynman, Przyjemność poznawania. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999.

Posty o podobnej tematyce:

O pandemii, mądrości i ewolucji cz. II

Psychobiznes na zgliszczach i traumatyczna turystyka

Kiedy pomoc psychologa może zaszkodzić?

Stres nie ma znaczenia. Jesteśmy ofiarami klątwy rzuconej przez psychologów

Czy stres istnieje?

Gdy łzy zmieniają się w perły. Potraumatyczny wzrost u dzieci i młodzieży z diagnozą raka


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.