Pokolenie bez pamięci

Pokolenie bez pamięci. Czy my jesteśmy takim pokoleniem, a może będą nim nasze dzieci? I nie chodzi o pamięć historyczną narodu, ale o zwykłe, codzienne funkcjonowanie, w którym zalewani jesteśmy falą różnych informacji, co powoduje, że coraz mniej musimy korzystać z własnych, zachowanych informacji, a nie korzystać z tego co można wyciągnąć z przestrzeni publicznej.

Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania programu wyemitowanego przez TVP Kultura 23 września 2021 roku w cyklu „Co dalej?”, w którym wraz z Agatonem Kozińskim i red. Piotrem Goćkiem próbowaliśmy odpowiedzieć na powyższe pytania. Aby obejrzeć kliknij na obrazek poniżej.

Posty o podobnej tematyce:

Ocalić od zapomnienia

Pamięć – Higiena Umysłu

Łatwo wszczepić fałszywe wspomnienia – rozmowa w trójce


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Jednak trudno oszukać w nauce

Zarzuty fałszowania danych pod adresem wielkiej gwiazdy psychologii prof. Dana Ariely’ego, wywołały wstrząs. Powraca pytanie, czy mechanizm wykrywania oszustw działa w nauce prawidłowo.

W połowie sierpnia Uri Simonsohn, Leif Nelson i Joe Simmons opublikowali na swoim blogu Data Colada krytyczną analizę danych pochodzących z badań na temat uczciwości, opublikowanych w 2012 r. przez zespół pięciu uczonych, wśród których znajduje się prof. Dan Ariely. To bardzo znany profesor psychologii i ekonomii behawioralnej w Duke University, gwiazda TED, autor bestsellerów (m.in. przetłumaczonej na polski książki „Potęga irracjonalności”), uznany za jednego z 50 najbardziej wpływowych psychologów świata.

Czytaj dalej klikając TUTAJ.

Polityka 39.2021 (3331) z dnia 21.09.2021; Nauka i cywilizacja; s. 66Oryginalny tytuł tekstu: „Pożytki z węszenia”

Posty o podobnej tematyce:

Cudowny sposób na zapobieganie i leczenie raka? – artykuł w Science-Based Medicine

O nadużyciach w badaniach Hansa Eysencka w radiu TOK FM

Początek upadku legendy?

Hans Eysenck. Jak oszukano chorych na raka. Tomasz Witkowski i Jacek Tabisz

Nadpalony autorytet

Czy doświadczenia pseudopacjentów ze słynnego eksperymentu Rosenhana zostały zmyślone?

Philip Zimbardo, Hans Eysenck, Cyril Burt. Jak bardzo sławnym musi stać się psycholog, aby jego oszustwa uznano za prawdę?


Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ciało – świętość czy moneta?

Ciało we współczesnym świecie. Jak zmienia się jego postrzeganie, wykorzystywania jego roli? Dlaczego ciało nie należy już do strefy sacrum? Co o dzisiejszym społeczeństwie mówi nam podejście do ciała? Co może powiedzieć o przyszłości rozwoju społecznego?

Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania programu wyemitowanego przez TVP Kultura 7 września 2021 roku w cyklu „Co dalej?”, w którym wraz z dr. Kazimierzem Szałatą i red. Piotrem Goćkiem próbowaliśmy odpowiedzieć na powyższe pytania. Aby obejrzeć kliknij na obrazek poniżej.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

The Victims’ Race

Magazyn, który jest nieoficjalnym forum the intellectual dark web opublikował właśnie mój najnowszy artykuł poświęcony kulturze ofiar, jej ewolucyjnym korzeniom i konsekwencjom społecznym. Zapraszam do lektury! The Victims’ Race

Jean-Auguste-Dominique Ingres, Roger Freeing Angelica, 1819, Wikimedia Commons

On August 2nd, 2013, 14-year-old Hannah Smith of Leicestershire, England, took her own life. She had been receiving cruel messages on the social networking site Ask.fm for months, and her parents concluded that cyberbullying was the main cause of her suicide. But then evidence emerged that the hatred Hannah had been receiving came from … herself—98 percent of the messages were posted from the IP address of the computer she was using. This tragic event inspired a research project by Sameer Hinduja and colleagues at the Cyberbullying Research Center in Florida. Their analysis of around 5,500 teenagers produced some surprising results: “We knew we had to study this empirically,” Hinduja remarked, “and I was stunned to discover that about 1-in-20 middle- and high-school-age students have bullied themselves online. This finding was totally unexpected, even though I’ve been studying cyberbullying for almost 15 years.” Boys reported digital self-harm more often (7.1 percent) than girls (5.3 percent). Asked why they participated in such behaviour, their replies included: “I already felt so bad with myself that I wanted to make myself feel even worse” and “I wanted to see if someone really was my friend.” However, there were also those who claimed that they did it to justify their aggressive behaviour towards others, or just for fun, to see how others would react. If teenagers are prepared to harm themselves in cyberspace to attain the status of victim, it should not be especially surprising that some adults do so in the real world. In the most notorious example of this behaviour, actor Jussie Smollett told police he had been the victim of a racist and homophobic attack on January 20th, 2019. He immediately found himself at the centre of media attention and public opinion. But the subsequent investigation revealed that Smollett had paid two men to assault him and that he had sent himself the threatening letters he had received the week before. This was not an isolated incident. In his book Hate Crime Hoax, political scientist Wilfred Reilly analysed 346 alleged hate crimes and found that fewer than a third were genuine. He provides detailed descriptions of almost a hundred high-profile cases that never actually happened, most of which were supposed to have taken place on university campuses. Reilly concludes that, contrary to popular belief, we are not experiencing an epidemic of hate crimes, but an epidemic of hate crime hoaxes perpetrated by people searching for public attention and sympathy. Nor is it only hate crimes that are the subject of hoaxes and false accusations. A meta-analysis conducted by Australian scholars Claire E. Ferguson and John M. Malouff in 2015 revealed that as many as 5.2 percent of all reported rape cases are false. The authors note, however, that their analysis only accounts for accusations that were disproven in the course of investigations—many others were never confirmed or were withdrawn for reasons unknown. The evolution and development of victimhood The advantages of victimhood are by no means unique to 21st-century millennials and Generation Z-ers, bored with life and addicted to social media. Indeed, they are not unique to humans. The Austrian zoologist Irenäus Eibl-Eibesfeldt has written about the discovery of an adult frigate bird with only one wing in a breeding colony, and a blind adult pelican at another breeding site. Both were mutilated long before they were found by researchers, which indicated that they’d survived by depending upon the help of other birds. Weaker, disabled animals are also sometimes used by others in a manipulative manner. Eibl-Eibesfeldt observed that male maggots would use borrowed offspring to mitigate the aggression of others. Most mammals also make effective use of the innate behavioural patterns of expressing humility and submission. Victimhood is of evolutionary importance, because it improves the chances of survival in difficult circumstances. In many different cultures, people cry and submit themselves in a similar way, not only in their movements and gestures but also in the use of similar wailing sounds. Even children born deaf and blind cry, and the body language of submission is remarkably similar across cultures—an individual signifies submission by becoming smaller, kneeling, and bowing. These gestures are sometimes accompanied by helplessness, weakness, and childlike behaviour, the aim of which is to release the protective instinct that inhibits aggression. Czytaj dalej klikając TUTAJ. Posty o podobnej tematyce:

Kultura ofiar. Kto na niej zarabia?

Wyścig ofiar


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Kto wyznaczy standardy w psychoterapii?

W XII wieku wytwórcy piw zaczęli organizować się w gildie – organizacje cechowe mające na celu strzeżenie ich interesów. Dlaczego? Dlatego, że na rynku zaczęło się pojawiać bardzo dużo produktów złej jakości. Gildie określały zasady otrzymania tytułu mistrza-piwowara, nauki sztuki piwowarskiej i przede wszystkim dbały o wysoką jakość piwa, a co za tym idzie, także o swoje własne interesy. Podobnych przykładów dbania o wysoki poziom produktów i usług poprzez tworzenie cechów czy izb można przytoczyć kilkadziesiąt. Z drugiej strony można również podać wiele przykładów, dotyczących takich obszarów gdzie ludziom uprawiającym jakiś zawód nie zależy na regulacjach prawnych, bo to spowodowałoby konieczność zastosowania się do standardów jakości i przede wszystkim wiązałoby się z ponoszeniem odpowiedzialności za swoje działania. Wróżbiarstwo, jasnowidzenie, prostytucja, astrologia, tzw. medycyna alternatywna, chiromancja to przykłady takich usług, gdzie brak regulacji i dbałości o jakość sprzyja ludziom czerpiącym korzyści ze świadczenia tych usług.

Psychoterapia jest również zawodem, którego przedstawiciele nie zdołali dokonać tego, co zrobili w XII wieku piwowarzy, choć liczba ludzi parających się psychoterapią cały czas rośnie. Jednak sytuacja, w której jakości wykonywanych usług nie strzegą solidarnie przedstawiciele tego zawodu, a ustawodawca również nie jest zainteresowany wprowadzeniem własnych regulacji, musi prowadzić do wielu sytuacji spornych pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą. Rozstrzygnięcia tych sporów będą w przyszłości wyznaczały standardy prowadzenia psychoterapii. Dzisiaj jesteśmy świadkami ciekawej sytuacji, w której terapeuci mogą włączyć się w proces rozstrzygania, a co za tym idzie mieć wpływ na owe standardy. Czy wykorzystają tę szansę?

Mam powody zarówno do optymizmu, jak i pesymizmu. Kiedy na początku lutego opublikowałem apel Pacjenci czekają na pomoc i rozpowszechniłem go w mediach społecznościowych, nie zgłosił się do mnie ŻADEN terapeuta. Jedynie jeden prawnik i jeden etyk zadeklarowali swoją pomoc, za co serdecznie im w tym miejscu dziękuję. To fakt, który nie napawa optymizmem, podobnie jak to, że jakiekolwiek opinie przedstawiane sądowi przez psychoterapeutów i psychologów są przez zaangażowanych w spór terapeutów i ich przedstawicieli prawnych deprecjonowane, a argumentacja rozmywana w kierunku przekonania sądów, że kodeksy etyczne do niczego nie zobowiązują, a standardy są płynne i zależne wyłącznie od prowadzącego terapię i jego osądu sytuacji.

Optymizmem napawa fakt, że mimo wszystko znajdują się psychologowie i psychoterapeuci, którym zależy na zachowaniu szacunku do ich zawodu i aktywnie uczestniczą w procesach, które kształtują standardy uprawiania tego zawodu. W jawnych procesach, które śledzę, i o których piszę od dawna na blogu, swoje opinie sformułowali dotychczas:

Dr hab. Agnieszka Popiel,psychiatra, psychoterapeuta, wykładowca akademicki, autorka wielu podręczników terapeutycznych,

Tomasz Cyrkot, psycholog, terapeuta, wykładowca akademicki,

Konrad Gorzelak, psycholog, terapeuta,

Sławomir Mniedło, psycholog,

Tomasz Garstka, psycholog, terapeuta, autor książek demaskujących psychopedagogiczne mity.

Dr Piotr Rosół – etyk pracujący w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie

Bardzo serdecznie im wszystkim dziękuję!

Warto zwrócić uwagę, że każdy taki głos staje się przyczynkiem do stanowienia standardów w pracy psychoterapeutów. Agnieszka Popiel po skonfrontowaniu się z przypadkiem, z którym miała do czynienia i przestudiowaniu literatury poszła o krok dalej publikując recenzowany artykuł w „Psychiatrii i Psychologii Klinicznej” zatytułowany Zaburzenie osobowości z pogranicza – współczesne standardy psychoterapii, który mam nadzieję będzie w przyszłości stanowił podstawę, do której będzie można odwoływać się w podobnych przypadkach. To ważny krok w kierunku wyznaczania standardów, choć fakt, że jej opinia poza sądem została oceniona przez dwóch anonimowych recenzentów i redakcję czasopisma naukowego nie przeszkodził stronie sporu zdeprecjonować jej pracę stwierdzając „przedstawiane przez powódkę opinie są sporządzane na jej wniosek przez osoby nieznające całości sprawy, przyjmujące bezrefleksyjnie stanowisko powódki (na jej zlecenie).”

Wygląda na to, że psychoterapia powoli wyczerpała kredyt zaufania pacjentów, jaki zdobyła sobie przez lata jednostronnie formułowanego marketingu. Spory sądowe są coraz częstsze, a sądy wymagają jednoznaczności, której wielu przedstawicieli tego zawodu unika. Mam nadzieję, że mimo wszystko znajdą się wśród nich ludzie tak odważni, jak ci wymienieni powyżej, dla których budowanie szacunku do ich zawodu nie jest równoznaczne z zamykaniem ust pacjentom.


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Wyścig ofiar

Poza zawodowymi żebrakami ludzie raczej unikali trwałej identyfikacji z byciem ofiarą. Tymczasem wygląda na to, że dziś staje się to atrakcyjnym wyborem.
Autor: Patryk Sroczyński

Gdyby zsumować wszystkie zbiorowości z USA, które uważają się za dyskryminowane lub za ofiary, liczba ta wyniosłaby prawie 400 proc. populacji kraju.

Po wielomiesięcznym nękaniu w internecie 14-letnia Hannah Smith z Leicestershire w Anglii odebrała sobie życie. Okrutne wiadomości docierały do niej przede wszystkim na portalu społecznościowym Ask.fm. Zdaniem rodziców dziewczynki to cyberprzemoc była główną przyczyną jej samobójczej śmierci 2 sierpnia 2013 r. Tę hipotezę zdawał się początkowo potwierdzać fakt utrudniania śledztwa przez zarządzających portalem. Z czasem jednak pojawiły się dowody na to, że hejt, który docierał do Hannah, pochodził… od niej samej.

O cyfrowych samookaleczeniach, o ewolucyjnych korzyściach bycia ofiarą i wszystkim tym, co składa się na współczesną kulturę ofiar czytaj dalej klikając TUTAJ.

Polityka 34.2021 (3326) z dnia 17.08.2021; Nauka i cywilizacja; s. 58 Oryginalny tytuł tekstu: „Wyścig ofiar”


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Nigdy nie pójdę na terapię

Cóż, nigdy nie pójdę na terapię. Mam depresję, to trwa już całymi latami, miewałam myśli samobójcze, generalnie czuję się do dupy. Mimo to nigdy nie będę się leczyć.

Pierwszy powód jest prosty – nikt nie przeżyje za nas życia. Nie powinniśmy oczekiwać, że ktokolwiek nam pomoże. Oczekiwania nasze jako pacjentów są nierealne, a możliwości pomocy terapeutów – niewielkie.

Drugi powód jest bardziej skomplikowany – psychologiem jest moja siostra. Była też w wielu różnych terapiach w ciągu ostatnich 10 lat. Ponadto, studiowała na znanej krakowskiej szkole psychoterapii. Opowiadała mi co nieco zarówno o wykładowcach, uczestnikach kursu, innych psychologach, a w szczególności warsztatach letnich. Wreszcie, za jej sprawą, dane mi było poznać środowisko psychologów i psychiatrów w naszym mieście (w szczególności biegłych sądowych, ale i innych, terapeutów i specjalistów). Powiem tak: wolę już żyć beznadziejnie niż dać choćby złotówkę tym ludziom.

Gabinet psychologiczny, w którym pracowała moja siostra przez kilka lat, jest najbardziej toksycznym środowiskiem pracy, jakie dane było mi poznać (a to wiele powiedziane – mieszkamy w tzw. Mieście Archipelagu czyli prowincjonalnym byłym mieście wojewódzkim). Jej szefowa odniosła olbrzymi sukces. Jest najbardziej znaną psycholożką i biegłą w mieście. Pomaga ludziom od dziesięcioleci. Jednocześnie mogłaby posłużyć za żeńską wersję słynnego Janusza Alfa z memów. Moja siostra była gnojona, zastraszana i mobbowana np. poprzez okresowe zmniejszanie pensji (w istocie, jej pensja zależna była od widzimisię szefowej), zmuszanie do nadgodzin, opieki nad wnukami szefowej etc. Szykany wcale się nie skończyły z chwilą, gdy wreszcie odeszła z pracy – była szefowa wciąż jej szkodzi, i grozi. Być może siostra będzie musiała zrezygnować z pracy w zawodzie lub/i po prostu wyjechać z miasta (nie, nie ma możliwości zgłoszenia tego gdziekolwiek, elita miasta jest zbyt zblatowana, w szczególności jeśli chodzi o wymiar sprawiedliwości).

Znam rozliczne anegdoty z terapii różnych ludzi (w tym mojej siostry), obejmujące: terapię grupową polegającą na rozmowie z pacjentkami o butach i kosmetykach, terapeutę rozmawiających z pacjentami o awarii turbosprężarki (to nie żart, pan terapeuta ma dobrą intuicję odnośnie naprawy samochodów, btw: pacjent w terapii: 12 lat, leczył się z nerwicy, rozwinął sobie alkoholizm, pacjent jest uzależniony od terapeuty), specjalistów wydających żółte papiery dla lokalnych bandytów, przepraszam, biznesmenów, psychiatrów organizujących konsultacje z lokalnym egzorcystą (liczba mnoga to nie żart). Wspomniana już szkoła psychoterapii też była „specyficzna”: przyjęli na kurs schizofrenika, pozwolili mu studiować przez rok, po czym wyrzucili go za niedostateczny wgląd.

Znam też oddanych psychologów i psychiatrów – w szczególności zajmujących się osobami starszymi i z demencją. Oddział psychiatryczny pomaga nie tylko im, ale też schizofrenikom, CHAD-owcom, ludziom w ciężkiej depresji.

Ligeja

Powyższy tekst jest komentarzem, który umieściła jedna z czytelniczego mojego bloga pod postem Psychoterapia z M. Uznałem, ze warto, aby podobne wypowiedzi dotarły do szerszej publiczności, dlatego umieszczam go w postaci osobnego postu. Niestety, nie udało mi się skontaktować z jego autorką i przeprowadzić dłuższej rozmowy.

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”

WIĘCEJ TAKŻE W KSIĄŻCE:


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia z M.

Terapia trwała prawie 4 lata, w tym czasie odeszłam z toksycznej pracy, skończyłam chujowe studia oraz próbowałam bezskutecznie nawiązywać relacje z ludźmi. Obecnie nie pracuję i nie uczę się, nie utrzymuję z nikim kontaktów, wróciłam do leków, nie wiem kim jestem. Potrzebuję pomocy, ale nie zaufam już nikomu.

T.W.: Co spowodowało, że rozpoczęła pani psychoterapię?

S.R.: Na terapię zgłosiłam się w fatalnym momencie życia, pozbawiona jakichkolwiek nadziei – zawaliłam maturę, nie wyjechałam na studia, zmarnowałam jedyną szansę na inne, lepsze życie. Przeleżałam rok w domu z silnymi objawami lękowymi i poczuciem przegranego życia, a potem pracowałam przez 1,5 roku na produkcji będąc na lekach psychotropowych, codziennie myśląc o samobójstwie. Za namową psychiatry rozpoczęłam jedyną wtedy dostępną, półdarmową psychoterapię w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych działających w MOPS.

T.W.: Czy rozpoczynając terapię miała pani postawioną diagnozę?

S.R.: Tak. Terapię rozpoczęłam z rozpoznaniem zaburzeń lękowo-depresyjnych i adaptacyjnych, skończyłam z rozpoznaniem zaburzeń osobowości mieszanych – niesprecyzowanych.

T.W.: Czy te diagnozy sformułował terapeuta?

S.R.: Nie, to były diagnozy postawione przez psychiatrę.

T.W.: Czy terapeuta, który rozpoczynał terapię był świadomy tych diagnoz?

S.R.: By móc skorzystać z terapii trzeba było przedłożyć skierowanie od lekarza specjalisty – więc tak, terapeutka wiedziała jakie mam rozpoznanie, miała także wgląd do innych informacji które w skierowaniu zawarł lekarz tj. brak hospitalizacji, przyjmowane leki, rokowanie (wtedy pozytywne) etc.

T.W.: W jakiej modalności była prowadzona psychoterapia?

S.R.: W podejściu psychodynamicznym z elementami systemowymi. Spotkania miały odbywać się raz w tygodniu.

T.W.: W jaki sposób rozpoczęła się terapia?

S.R.: Pierwsza sesja dodała mi nadziei, ustaliliśmy cel terapii – poznanie siebie, poprawa funkcjonowania (niesprecyzowana) co w konsekwencji miało prowadzić do zmiany, odstawienia leków. Dziś już wiem że cel był zupełnie niemierzalny i niedookreślony.

T.W.: A jest pani w stanie dzisiaj powiedzieć jak ten cel powinien zostać sprecyzowany?

S.R.: Nie mam pojęcia jak formułuje się cele, wiem jedynie że musi być mierzalny, dobrze byłoby określić go w czasie oraz ustalić co w sytuacji, gdy do realizacji tego celu nie dojdzie? Jeśli idę do fryzjera czy mechanika i nie wykona on usługi lub zrobi ją nienależycie to po prostu mu nie zapłacę lub zapłacę mniej lub złożę reklamację. Dlaczego usługa psychoterapii ma być traktowana inaczej? Celem i ideą psychoterapii jest zmiana, tyle tylko że jest to dość subiektywne. Moja terapeutka wmawiała mi, że widzi w moim zachowaniu duże zmiany i postępy, a ja oraz psychiatra ich nie widzieliśmy, obiektywnie jestem w tym samym lub gorszym momencie życia, więc o jakiej my mierzalności mówimy? Czy ktoś bada losy osób po przejściu procesu psychoterapeutycznego? Po czym możemy stwierdzić, że psychoterapia się udała? Poprawa funkcjonowania to bardzo subiektywne poczucie, najpierw trzeba byłoby się dowiedzieć co to znaczy – dla mnie wtedy byłoby to nawiązanie satysfakcjonującej relacji damsko-męskiej, określenie swojej drogi zawodowej. Generalnie realne działania które wpłynęłyby realnie na moje życie. Wtedy można byłoby łatwo to zweryfikować. Psychoterapeuci zaraz zaczną się bronić, że głównym celem jest zmiana myślenia, a ją już nie tak łatwo zweryfikować. Poza tym nawet jak nie czujemy zmiany to coś tam się zmienia (zasada ciasta drożdżowego – słyszałam to wiele razy, bzdura!). Myślę, że klient sam powinien czuć czy psychoterapia mu pomogła, a należałoby zweryfikować to w określonych odstępach czasowych (np. tuż po zakończeniu, rok po zakończeniu, kilka lat po zakończeniu terapii). Z tego co wiem wiele osób wraca na terapię, czy w takim razie oznacza to, że poprzednie procesy nie zrealizowały swoich celów ? Psychoterapia jest tak niesprecyzowana, że żeby bardziej się nie kompromitowała musi mieć mierzalne efekty, potwierdzone niezależnymi badaniami których aktualnie brak. Uważam ze każdy proces terapeutyczny powinien być badany pod takim właśnie kątem.

T.W.: Wróćmy do początków psychoterapii. Jak wyglądała pani relacja z terapeutką?

S.R.: Psychoterapeutka zainteresowała mnie już od samego początku – była ciepła, spokojna, przyciągała mnie swoją „energią”, charyzmą, ciekawymi uwagami. Tak jak wspomniałam byłam w kiepskiej sytuacji, nie miałam wokół siebie nikogo, a tutaj pojawiła się „taka” osoba – idealna pomyślałam. Była namiastką kontaktów z ludźmi o których zawsze marzyłam – ludzi ambitnych, którzy gdzieś w życiu idą, tak jak ja jeszcze niedawno chciałam iść. Dziś wiem, że od początku zagrało bardzo silne przeniesienie, wiem, że Iluzja jakiej doświadcza się w kontakcie z terapeutą jest zaplanowana.

T.W.: Może pani powiedzieć coś więcej na temat tej zaplanowanej iluzji? Jak pani to rozumie?

S.R.: Trzeba wziąć pod uwagę fakt, że na terapię zazwyczaj zgłaszają się ludzie w kiepskiej sytuacji życiowej – jeśli wasze życie niekoniecznie wygląda tak jakbyście chcieli to prawdopodobnie usiądzie przed wami osoba, która ma te wszystkie rzeczy. Będzie to magnetyczne i może być uzależniające. To trochę jak patrzenie na czyjeś fajne życie w nadziei, że od obcowania z tą osobą i moje życie się polepszy. Psychoterapeuci na tej podstawie budują autorytet – są na swoich zasadach, uchodzą za omnipotentnych, zazwyczaj są dobrze sytuowani (wykształcenie psychoterapeutyczne jest kosztowne). Autorytet jest wpisany w zawód psychoterapeuty. Oprócz wykreowania na wszechwiedzącego guru, w większości nurtów terapeuta wychodzi z pozycji „czystej karty” – nie wiemy z jakiej rodziny pochodzi, z iloma osobami sypia, czy jest zdrowy psychicznie, ani nawet czy jest miły. Przez 50 minut widzimy wyidealizowany obraz, który odpowiada na nasze potrzeby – jest empatyczny i słucha jak nikt inny. Wydaje mi się, że każdy nawet najbardziej autentyczny terapeuta tworzy obraz, taka jest jego rola. To co przyciąga w terapii to poczucie wyjątkowości, jakie kreuje terapeuta, a którego nie mają zwykli ludzie. Obraz jest wspaniały, interesujący, wyjątkowy. Ta wyjątkowość jest potrzebna w terapii, zwykłym ludziom nie płaci się 100zł za godzinę rozmowy. Poczucie to minie dopiero po zakończeniu terapii (albo i nigdy). Dzisiaj wiem że to ta iluzja mnie przyciągnęła, a potem na wiele lat zatrzymała. Dzisiaj wiem że nie potrzebowałam terapii – potrzebowałam wsparcia, ludzi, wysłuchania, życzliwości, nie terapii.

T.W.: Czym zajmowałyście się panie podczas psychoterapii?

S.R.: Rozmawialiśmy o rodzinie, rozkładaliśmy na czynniki pierwsze sytuację, która doprowadziła mnie do kryzysu. Dowiedziałam się, że moje myślenie jest czarno-białe, a świat zazwyczaj jest szary. Wierzyłam w te słowa, miałam przed sobą zadowoloną, tryskającą energią kobietę i wychodziłam z podziwu pytając w myślach –  jak można być zadowolonym pracując w mopsie ? Psychoterapeuci kojarzyli mi się górnolotnie, a Pani M. robiła na mnie wrażenie skromnej, autentycznej, to było bardzo magnetyczne. Coraz bardziej wierzyłam, ze można zacząć od nowa, że skoro ona jest zadowolona z pracy w miejscu, które zawsze uważałam za okropne to może faktycznie wszystko zależy od mojego przeżywania ? To był bardzo dobry czas. Chodziłam na spotkania i obserwowałam to miejsce – czułam tam zupełny spokój, byłam zdziwiona, że ludzie w pracy zwracają się do siebie życzliwie, że nikt nie wydaje poleceń, nie krzyczy.

T.W.: I mimo to coś zazgrzytało?

S.R.: Wtedy nie, to pojawiło się dopiero potem, a wiąże się z tym, że podczas terapii podjęłam kilka decyzji, których byłam zupełnie nieświadoma i choć teraz jestem w stanie to jakoś wytłumaczyć to wtedy zupełnie nie zdawałam sobie z tego sprawy. Jedną z tych decyzji było podjęcie studiów na kierunku praca socjalna, co zbiegło się z miejscem moich terapeutycznych sesji. Ważny jest kontekst tej sytuacji – miałam wtedy problemy z pracą, stresowała mnie niemiłosiernie. Ciągłe pretensje, niepewność zatrudnienia, kamery, odbijanie dyskietki przy wejściu –  niewolniczy rynek pracy. Wiedziałam, że nie zniosę takiej kontroli, że chce mieć więcej swobody, chce mieć taką pracę jak terapeutka! To co wtedy mnie w tym pociągało to fakt dużej dowolności którą miała – sama ustalała datę i czas spotkań, nikt jej nie kontrolował, piła w czasie sesji i bez żadnych konsekwencji notorycznie odwoływała sesje z powodu nieobecności w pracy.

T.W.: Mówiąc „piła w czasie sesji” ma pani na myśli alkohol?

S.R.: Nie, mam na myśli napój – piła wodę herbatę, kawę, sok pomarańczowy, sok marchwiowy, sok pomidorowy, czy co tam akurat miała, trochę jak w kawiarni. Kiedyś zwróciłam jej na to uwagę – oczywiście rozpoczęła się analiza moich nieświadomych motywów, koniec końców okazało się, że po prostu boję się gdy tracę kontrolę, a że na pewne rzeczy nie mam wpływu to mnie to złości. Koniec końców dalej w trakcie sesji obecny był jej kubek. Ciekawa jestem czy teraz, pracując na rynku prywatnym również zachowuje się w ten sposób, ciekawa jestem również jaki jest poziom aktualnej absencji w pracy – jak się domyślam zgoła inny, rynek prywatny szybko by ją zweryfikował.

Odnosząc się do notorycznych zwolnień lekarskich to byłam tym zdziwiona i wkurzona jednocześnie – w mojej poprzedniej korporacyjnej pracy nie było l4, nawet chora musiałam przychodzić na zmianę, a Pani M. ustawiała sobie pracę pod siebie. W myśl za tym poszła decyzja o studiach. Wiedziałam, że satysfakcjonował by mnie zawód  gdzie mogłabym mieć swoją działalność i być na swoich zasadach, ale o tym mogłam tylko pomarzyć – nie dostanę się na żadne dobre studia, zawaliłam maturę. Szybko pokojarzyłam miejsce pracy terapeutki i zapadła decyzja – studia na kierunku pracy socjalnej by potem móc pracować w mopsie na takich samych warunkach jak M. Dzisiaj wiem, ze było to przeniesienie, którego terapeutka nie rozpoznała. Studia zupełnie mnie nie interesowały, unikałam praktyk, i tak naprawdę nie chciałam być pracownikiem socjalnym. Patrzałam na wygodną prace psychoterapeuty, a pracownik socjalny zajmuje się zupełnie czymś innym – stosy dokumentów, brak możliwości rozwoju, kiepskie zarobki i bycie od wszystkiego, i nie jest – tak jak psychoterapeuta na swoich warunkach, nie ma rynku prywatnego. Nie tego chciałam, fascynowała mnie swoboda i omnipotencja psychoterapeuty, a wybrałam zupełnie inny zawód i to kierując się wyłącznie miejscem pracy. Wielokrotnie siedząc naprzeciw terapeutki złościłam się wewnętrznie: Dlaczego ta kobieta może się spóźniać?! Dlaczego ta kobieta może pić herbatę w trakcie sesji?! Dlaczego ta kobieta może chodzić na niekończący się ciąg zwolnień lekarskich?! Dlaczego ta kobieta może milczeć przez godzinę?! Dlaczego tej kobiety nikt nie kontroluje?! Dlaczego ta kobieta nie bierze odpowiedzialności za swoją pracę?! Czy zawód psychoterapeuty jest półboski?! Z tego co wiem terapeuta ma obowiązek nadzorować przebieg procesu. Uczciwym byłoby gdyby interweniował w momentach, kiedy terapia zaczyna przeradzać się w pogawędki dnia codziennego.

T.W.: Czy kiedykolwiek mówiła pani terapeutce otwarcie o swoich zastrzeżeniach?

S.R.: Tak. Pamiętam, że kiedyś oburzyłam się że w terapii nic się nie dzieje, że to takie „pogawędki przy kawie”. Usłyszałam wtedy od terapeutki, że to że nic się nie dzieje leży w mojej gestii, że to ja nadaję tempo terapii. Szybko to podłapałam i zaczęłam przygotowywać się do tych sesji już kilka dni wcześniej, wiedziałam co chce omówić i gdzie jest jeszcze problem. I wtedy dla odmiany słyszałam że w terapii nie wszystko może iść tak jakbym tego chciała, jak sobie zaplanuje, że ona nie będzie spełniać moich warunków, że nie mogę tak kontrolować … I wtedy miałam jeden wielki pierdolnik w głowie. Powoli nie wiedziałam na czym stoję i kim jestem, miałam wrażenie ze zupełnie się rozpadam, że cokolwiek zrobię będzie źle. Czasami miałam wrażenie ze jeśli spełniam oczekiwania terapeuty to jestem dobrym pacjentem. Jeśli miałam jakiekolwiek zastrzeżenia (np. co do tego że terapeutka bierze notoryczne zwolnienia albo spóźnia się na sesje) to słyszałam że ona pracuje w taki a nie inny sposób i jeśli mi to nie odpowiada to mogę zmienić terapeutę.

T.W.: Myślała pani o tym?

Nie chciałam, bo zainwestowałam mnóstwo czasu, zaufałam, nie chciałam odrzucenia od tak ważnej dla mnie wtedy osoby. Trzymałam się tego, chociaż wiedziałam że to nie jest takie jak powinno być. Wtedy znowu słyszałam że to przez moje zaburzenie” Pani X, Pani sobie życie wyobrażała inaczej to nic dziwnego, ze terapia nie jest taka jak ja sobie Pani w myślach stworzyła” I myślałam że to normalne i szłam w to dalej i dalej. Będąc w potrzasku (ciężko o terapię) godziłam się także na liczne nieobecności psychoterapeutki. L4 co drugi miesiąc plus urlopy wakacyjne i bezpłatne na potrzeby szkoleń i wyjazdów. Dzieląc to na dni w roku wychodzi niezła szachownica. Tak wyglądała moja terapia – wieczne odwoływanie sesji, ciągłe przerwy i zastępstwa z innymi terapeutami. Musiałam się na to godzić. Gdy miałam jakiekolwiek zastrzeżenia nie było dyskusji –wprost słyszałam że jak coś mi nie pasuje to mogę zmienić terapeutę.

T.W.: Jak się pani wtedy czuła?

S.R.: Strasznie mnie to wtedy dotykało, czułam się jak szmata, która musi się dostosować by brać ochłapy czyli terminy, które mi wygospodarowała pomiędzy tymi licznymi przerwami. Nienawidzę nie mieć wyjścia. Zawsze (czy to w życiu czy w pracy) z racji swojej niskiej pozycji musiałam godzić się na rzeczy które mi nie pasują i tutaj na terapii ta sytuacja się powtórzyła. Byłam wkurwiona, że nie mam tyle hajsu by zostać terapeutką i wieść tak wygodne życie na swoich zasadach!

T.W.: Czy kiedykolwiek rozmawiała pani o swojej terapii z kimś trzecim?

S.R.: Nie, ale kilka razy słyszałam od psychiatry, żebym zmieniła terapeutę, bo nie widać w ogóle efektów.

T.W.: Jak pani na to reagowała?

S.R.: Odbierałam takie uwagi agresywnie. Tłumaczyłam sobie, że przecież ona się nie zna, przepisuje tylko leki – musze o tym rozmawiać z terapeutką z która jestem w „procesie”. W takich momentach i momentach jakiejś stagnacji, braku sensu reflektowałam się, że to co się dzieje w terapii nie do końca jest takie jak powinno, ale zaraz znajdowałam wiele powodów by w niej pozostać – bo ciągle „dostaje się” – bezpieczną, wyjątkową, jednostronną relacje bez żadnego wysiłku. Poza tym wtedy działał pewien rodzaj haju, to chyba odpowiednik zakochania. Widziałam terapeutę idealnego pod każdym względem. Nieomylny, wspaniały, wyrocznia – uwierzę w wszystko co powie, wybaczę wszystko co złe. To jest z mojego punktu widzenia najgorszy moment. Moment w którym może dość do największych nadużyć. Osoby które udają się na terapię często są samotne i nie są w stanie zreflektować czy to co się dzieje jest w porządku czy już powinno niepokoić. Zawsze myślałam „ to ja jestem zaburzona, więc zdaję się na terapeutkę, ona jest zdrowa, ma fajne życie, chce być taka jak ona”.

T.W.: Co stanowiło treść poszczególnych sesji terapeutycznych?

SR.: Sesje, po przeanalizowania po stokroć losów mojej rodziny ograniczały się do rozmów na tematy dnia codziennego. Żyłam od sesji do sesji, dużo analizowałam, w przypadku dylematów często pytałam się w myślach – Co by na to wszystko powiedziała M.? Jak by zareagowała? Często też miałam potrzebę by ją zainteresować celowo wnosząc na sesję tematy inne niż zwykle. Teraz widzę jak bardzo tamta sytuacja mnie zatrzymała, ile czasu straciłam. Wtedy paradoksalnie miałam poczucie postępu, rozwoju, tego że to wszystko gdzieś zmierza, nawet jeśli sesja ogranicza się do obgadywania jakiś błahych, nic nieznaczących sytuacji.

T.W.: Czy rzeczywiście coś się zmieniało, rozwijało?

S.R.: Realnie nie zmieniało się nic. Podczas terapii często dostawałam informacje, że przyczyną problemów jest mój brak kontaktu z ludźmi. Próbowałam nawiązywać jakieś kontakty (również z mężczyznami), ale po pierwsze miałam w sobie bardzo dużo wstydu, po drugie to nie było „to” – ludzie którzy mnie otaczali byli nudni i toksyczni. Terapeutka była pierwszym człowiekiem, (w całym moim życiu!) który wydał mi się interesujący. Można by powiedzieć, że po raz pierwszy się zakochałam (w kobiecie!) Mówię tutaj oczywiście o osobie, osobowości, sposobie radzenia sobie w życiu, sposobie patrzenia na świat. Terapeutka pokazywała mi zupełnie inny obraz świata, a ja próbowałam spijać tą perspektywę. Krótko mówiąc, żyłam trochę jej życiem, a nic nie robiłam ze swoim. W procesie wszystko jest inaczej, nadszarpuje się schematy, walczy z myślami, próbuje zmieniać podejście a potem idzie się w świat i nic się nie sprawdza. Nie wiem czy takie okłamywanie pomaga – mi nie pomogło. Funkcjonuję w normalnym życiu i tu nie ma nic co mnie tak w tych opowieściach terapeutki porywało. Co ciekawe, wielokrotnie będąc w terapii szukałam ludzi podobnych do mojej terapeutki, chciałam mieć taką koleżankę. Szukałam jakiejkolwiek osoby do niej podobnej i jak się można domyśleć nie znalazłam. Ludzie na co dzień nie odpowiadają na nasze potrzeby, na tym polega „magia” psychoterapii. To właśnie dlatego po przerwaniu terapii zastanawiałam się wielokrotnie dlaczego pomimo tego, że obiektywnie nic nie zmieniło się w moim życiu, uczęszczając na terapię czułam się lepiej niż bez niej.

T.W.: Ale mimo całego zafascynowania osobą terapeutki przerwała pani terapię. Co było tego powodem?

S.R.: Przełomowym momentem był dzień w którym przez przypadek dowiedziałam się o kilku faktach z życia M. Stało się to w trakcie praktyk które miałam w tej samej instytucji, choć w innej jednostce, Wtedy czar prysł. M. zawsze jawiła mi się jako osoba silna psychicznie, taka co sobie w życiu radzi, potrafi zadbać o swój interes i dostaje od życia to co chce. Bezczelna w pozytywnym tego słowa znaczeniu, silna i delikatna zarazem. Była taka jak ja zawsze chciałam być i jak się później okazało, miała takie życie o którym i ja zawsze marzyłam. Podczas tamtej sytuacji dowiedziałam się, że ma wysoko postawionego męża, bardzo wygodne życie. Wszystko zaczęło mi się układać. Obraz jaki widziałam nie wynikał z odpowiedniego przeżywania życia ale realnie dobrej sytuacji. Wiele razy twierdziłam że życie jest kurewsko niesprawiedliwe, ale ona zapewniała ze ludzie osiągają wszystko ciężka pracą, latami dochodząc do pewnych rzeczy, że wszystko zależy od naszego przeżywania. W wierzyłam jej. Wtedy też karmiona tymi frazesami o wiele lepiej postrzegałam obecna sytuację –  „mam beznadziejne studia, ale to początek, potem zrobię kolejne, otworzę swoja działalność, poznam kogoś, wyprowadzę z tego beznadziejnego domu i wszystko się ułoży”. Żyłam tym. Tamten czas był momentem zmiany moich przekonań. W życiu wiele razy czułam się zagubiona, jednak w temacie związków z mężczyznami zawsze dokładnie wiedziałam czego chcę. Pociągali mnie zaradni i inteligentni mężczyźni, w liceum miałam spore powodzenie. Potem gdy nie poszłam w życiu tam gdzie chciałam nie było też i takich ludzi, wielokrotnie narzekałam, że zwracają na mnie uwagę jedynie faceci, którzy absolutnie mnie nie interesują, faceci z jakimi nigdy w życiu nie chciałabym być.

T.W.: Rozmawiała pani o tym ze swoją terapeutką?

S.R.: Tak. W ramach zmiany moich przekonań terapeutka sugerowała, że może powinnam obniżyć wymagania, że kategoryzuję ludzi, że „facet z produkcji nie jest wcale zły i mogę mieć fajne życie i być z nim szczęśliwa”. Ruszałam sztywne mury moich wymagań, bo jeśli terapeutka tak twierdziła, to wtedy było to dla mnie święte. Robiłam to pomimo, że gdzieś wewnętrznie czułam że to nie jest to, że spotykanie się z takimi ludźmi nie ma sensu, że nie wmówię sobie tego, że ktoś mnie pociąga. Co ciekawe próbowała mi to wmówić osoba, która z jakiegoś powodu związała się z dość konkretnym mężczyzną o wyraźnie wyższej od siebie pozycji społecznej – hipokrytka! – myślałam. Informacje o prywatnym życiu terapeutki obnażyły wszystko i sprawiły, że mój zachwyt jej osobą diametralnie się zmniejszył, choć nie minął. Te wydarzenia potwierdziły moje przypuszczenia dotyczące ciekawej pracy, ludzi, pracy mającej sens i tego że nie wszystko zależy od naszego przeżywania. M. podczas terapii powtarzała mi że pieniądze to nie wszystko, a ja się zastanawiam czy myślała tak samo spędzając wakacje w USA, czy wybierając się na kolejne szkolenie. Najbardziej wkurwiało mnie jak próbowała mi wmówić, że wszystko zależy od mojego przeżywania, że mogę być szczęśliwa w takim życiu jakie wybiorę. Kiedyś narzekając na kapitalistyczny świat, prace w korpo i mój brak perspektyw powiedziała mi że zawsze mogę zostać bezdomną… Tak, to był taki poziom dyskusji , pomocy. Mówiła mi to osoba która, żyła na zupełnie innym poziomie, na poziomie który był dla mnie tak upragniony, a tak nieosiągalny. Wiedziałam, że nie potrzeba mi zmiany przeżywania siebie a realnej zmiany życia, która wtedy była już bardzo trudna, w moim odbiorze nieosiągalna bez pomocy z zewnątrz. Wiedziałam, że dobre życie M. nie jest kompilacją ciężkiej pracy, chęci i rozwoju jak zawsze mi sugerowała, a rodzajem mezaliansu który ją spotkał. Potem do mnie dotarło, że to co mnie w niej zafascynowało to nie ona sama ale postawa wynikająca z życia na własnych zasadach, które może wieść dzięki dobrej sytuacji finansowej. Wiedziałam też że to ustawiony mąż przydaje jej wartości, że pewnie bez niego byłaby taką samą zwykła i nudną osoba jakie spotykam przez całe życie. Terapia była zderzeniem z tym światem.

T.W.: O tym wszystkim dowiedziała się pani przypadkiem?

S.R.: Tak. Terapeutka nigdy nie mówiła mi nic o sobie, to taki rodzaj terapii gdzie terapeuta ma być „czystą kartą”, więc kiedy dowiedziałam się o jej prywatnym życiu, a rodzaj zachwytu jej osobą się zmniejszył upłynęło trochę czasu zanim się do tego przyznałam. Bałam się stracić jedyną relację jaką miałam. Tak jak mówiłam, moje życie realnie się nie zmieniało, te spotkania to była jedyna pozytywna rzecz, jedyny element w tygodniu który nadawał namiastkę sensu. W terapię zaabsorbowałam się tak mocno, że zaczęłam po kryjomu nagrywać sesje na dyktafon. Chciałam jeszcze bardziej analizować, odczytywać ton wypowiedzi, niuanse na które normalna osoba nie zwraca żadnej uwagi. Poza tym chciałam „ją” mieć przy sobie, by w chwilach samotności odtworzyć ten ciepły głos dodający nadziei. Wspominam to teraz jako obłęd. Od sesji do sesji, nic innego się nie liczyło. Nic dziwnego, że wizja zakończenia terapii przerażała mnie wtedy tak bardzo. Znowu spotkałabym się z tą beznadzieją i pustką która w sobie miałam, a którą spotkania z terapeutką skutecznie zagłuszały. Okłamywanie terapeutki i „podwójne” życie jakie wtedy prowadziłam wiele mnie kosztowało. Myślałam, że wariuję – ciągła obawa, że wszystko wyjdzie na jaw, że zostanę usunięta z terapii, że mnie wywalą . Z drugiej strony gdzieś tam z tyłu głowy dochodziło do mnie ”co Ty do cholery wyprawiasz ?!”, ciągły stres, lęk przed odrzuceniem, nie rozumiałam siebie i tego co się ze mną działo.

T.W.: I nigdy pani nie przyznała się terapeutce, że dowiedziała się pani pewnych szczegółów dotyczących jej życia?

S.R.: Po około pół roku nie wytrzymałam i płacząc przyznałam się M. do tego co wiem o jej prywatnym życiu. Sytuacja podobno została poddana superwizji po czym dostałam informację , że nie przeszkadza to w procesie. Ucieszyłam się, czułam że ktoś dał mi szansę, ale z drugiej strony nie wiem czy nie przeszkadzało, bo ja czułam się jak gówno. Przede mną siedziały wszystkie niespełnione aspiracje. W tamtym czasie również, ze względu na zwielokrotnienie się nieobecności terapeutki (myślę, że już wtedy szykowała się do przejścia na grunt prywatny) złożyłam skargę do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, którą umotywowałam brakiem realizacji decyzji (na te usługi psychoterapii wydawana była decyzja, która zawierała wymiar – cotygodniowe, godzinne spotkania ), a która w efekcie nigdy nie była realizowana. Otrzymałam odpowiedź, że terapeuta ma prawo chodzić na zwolnienia, a ja zawsze mam możliwość zastępstwa z innym terapeutą. W tej sprawie rozmawiałam również z kierownikiem placówki, zgłaszałam jak wyglądają te spotkania i jaka jest ich jakość – bezskutecznie, choć kierowniczka zdawała się mieć świadomość, że moje pretensje są słuszne. Nawet sekretarce która notorycznie odwoływała te spotkania było po prostu głupio do mnie dzwonić, próbowała się tłumaczyć, ale czułam, że niezręcznie jej znowu powiadamiać mnie o kolejnej odwołanej wizycie. Dowiedziałam się wtedy również, że nie jest prowadzona żadna dokumentacja. Tak wyglądało leczenie mnie i innych osób. Dodam, że ludzie którzy uczęszczali do tego Ośrodka mieli krótko mówiąc przejebane życie. Tam nie chodziło o żadną zmianę, bo nie była w ich przypadku możliwa, chodziło o to żeby ci ludzie przychodzili, gadali i tak bez końca. Nikt nie mierzył efektów, nie było celu albo był on zupełnie niemierzalny. Ja chciałam zmiany, konkretu, wyjścia z toksycznej rodziny, podniesienia się a nie przegadywania spotkań. Byłam niewygodna, zadawałam niezręczne pytania, a przy tym nie byłam zaburzona tak mocno jak pozostali i nie było mnie tak łatwo zbyć.

T.W.: Jak wyglądało zakończenie terapii?

S.R.: Na ostatniej sesji wygarnęłam terapeutce wszystko, nie odzywała się. Opowiedziałam co czułam będąc w terapii i dlaczego ją przerywam. Opowiedziałam czego żałuję, co było nie tak, co trzymało mnie w tej relacji oraz wszystko to co przyszło mi w tamtej chwili do głowy. Było dziwnie, nieswojo, nie tak jak zawsze. Wydaje mi się, że terapeutkę, pomimo, że nie dała po sobie tego poznać ucieszył fakt, że kończę spotkania. Usłyszałam ze potrzebuję stabilniejszej konstrukcji (?) poczucia własnej wartości, że to nie jest tak że marnowałyśmy czas. Próbowała mi to wmówić [!] a ja myślałam Boże! Jak można wychodzić z 4 letniej terapii czując się jak gówno?! Trzeźwiałam; jak mogło się nic nie zmienić? Jak ktoś po tak długiej terapii może dalej źle się czuć ? Przecież się starałam, zmieniłam kilka rzeczy, próbowałam. Nigdy nie rozmawialiśmy o moim poczuciu własnej wartości, o kompleksach itp. Nie kontrolowała tego że zawiesiłam się w terapii, że to poszło za daleko, że nic się w moim życiu nie zmienia, że uzależniłam się od terapii. Na koniec usłyszałam że nie rozwinęłam się jako dorosła osoba, że do tego potrzeba czasu i że zawsze mogę wrócić. Pomyślałam kurwa, to jakieś nieporozumienie! Ale wewnętrznie czułam radość, że zawsze w razie czego mogę wrócić – tak właśnie działa psychoterapia.

T.W.: Jak nałóg, który się odrzuciło, ale o którym wiadomo, ze można w każdej chwili do niego wrócić?

S.R.: Tak. Mam jednak żal do terapeutki za tyle zmarnowanych lat, o to że nie zauważyła przeniesienia i że tak to wszystko wyglądało – i do siebie, że dałam się na to wszystko nabrać. Po przerwaniu przez dwa dni odchorowywałam tą sytuację, następne dwa tygodnie przepłakałam. Mimo upływu czasu czuje pustkę, nie wiem kim jestem i co robić dalej. Byłam tylko jednym z wielu nic nie znaczącym pacjentem, królikiem na którym zdobywała doświadczenie przygotowujące się do dalszej pracy na prywatnym gruncie. Chciałabym żeby chociaż w pewnych kwestiach przyznała że zawaliła, że wykorzystywała mnie do swoich celów, że mi nie pomogła, że zrobiła wodę z mózgu. Nawet teraz mówiąc to, czuję dziwną powinność, że to niewłaściwe, że mówię źle o terapii…

T.W.: Skąd to poczucie winy?

S.R.: Chyba dlatego, że gdzieś w głowie dalej kołaczą mi słowa, że to pacjent bierze całą odpowiedzialność za przebieg terapii i to, że terapia się nie udała świadczy o tym że pacjent ciężki/beznadziejny/oporny, nie wiem sama.

T.W.: Jak pani podsumowałaby swoją terapię?

S.R.: Terapia trwała prawie 4 lata, w tym czasie odeszłam z toksycznej pracy, skończyłam chujowe studia oraz próbowałam bezskutecznie nawiązywać relacje z ludźmi. Obecnie nie pracuję i nie uczę się, nie utrzymuję z nikim kontaktów, wróciłam do leków, nie wiem kim jestem. Potrzebuję pomocy, ale nie zaufam już nikomu. Wszystko co teraz czuję przytłacza mnie tak bardzo, że jedynym ukojeniem jest szukanie informacji na temat osób, które tak jak ja zostały pokrzywdzone przez psychoterapię. Uspokaja mnie jedynie fakt, że nie jestem sama, że to nie zdarzyło się tylko mi, ale nikt o tym nie mówi. Chciałabym, żeby powstała jakaś organizacja, wsparcie lub coś na ten wzór, ponieważ terapia obecnie nie jest uregulowana prawnie ani kontrolowana w żaden sposób, występuje w niej wiele nadużyć. Dziękuję, że są ludzie, którzy stoją w opozycji do silnego lobby psychoterapeutycznego, które promuje tego typu usługi podszywając się pod przykrywką leczenia. Wierzę, choć pewnie naiwnie, że jako pacjent będę traktowana poważnie, będę mogła dochodzić swoich praw, żądać jawności procesu psychoterapeutycznego, mieć wgląd w dokumentację, złożyć skargę która faktycznie coś zmieni, a terapeuci zaczną ponosić konsekwencje swojej pracy. Dla uściślenia – nie jestem przeciwko terapii, prostu nie godzę się na to by nazywać ją leczeniem.

T.W.: Niektórzy czytelnicy tej rozmowy być może rozważają uczestnictwo w psychoterapii. Co by pani im poradziła z perspektywy swoich doświadczeń?

S.R.: Poradziłabym im przemyślenie kilku kwestii wynikających z moich doświadczeń, a mianowicie: 

  1. Terapia nie leczy, nie powoduje trwałych zmian w funkcjonowaniu, nie poprawi jakości Twojego życia, ani niczego co dobry PR próbuje Ci wcisnąć. Często złudne poczucie zmian wynika z upływu czasu po prostu. Komuś bardzo zależy by psychoterapia stała tuż obok medycyny, obok leczenia, ale jest wsparciem tylko i wyłącznie i trzeba to powiedzieć uczciwie. Szczególnie wspierająca rozmowa – i być może wtedy ludzie świadomie zadecydują czy chcą płacić tak wysokie stawki jakich życzą sobie psychoterapeuci. Trzeba mieć świadomość, że psychoterapia nie zmieni naszego życia, nie sprawi ,że przepracujemy traumy i nagle przyciągniemy faceta marzeń, znajdziemy sens życia czy coś innego, NIE! To co działa w terapii i przynosi chwilową ulgę i „poprawę” to zainteresowanie, uwaga i poczucie bycia zrozumianym w tym poplątanym świecie.
  2. Psychoterapii nikt nie kontroluje, nie ma ustawy a wszystko dzieje się za zamkniętymi drzwiami. Jedno jest pewne – jeśli coś pójdzie nie tak to nikt Ci nie pomoże, nie zwróci pieniędzy, ani nawet nie wysłucha. Psychoterapeuta w Polsce jest bezkarny. Te wszystkie certyfikaty i superwizje to fikcja. Za te szkoły płaci się grube pieniądze. Osobiście nie znam nikogo kto podjąłby się studiowania psychoterapii i jej nie skończył. Superwizja służy psychoterapeucie nie wam – nie jest to spotkanie w którym do głosu dochodzą dwie strony, a sprawa jest badana przez obiektywnego i niezależnego superwizora. Za superwizję płaci terapeuta i jestem przekonana, że nawet gdyby coś było bardzo nie tak, to wszystko dzieje się za zamkniętymi drzwiami. To samo teoretyczne sądy towarzystw psychoterapeutycznych – w tych komisjach zasiadają często koledzy lub nauczyciele, którym chwilę wcześniej płaciliśmy za ukończenie szkoły. Wszystko jest skrajnie szemrane.
  3. Psychoterapia jest pewnym rodzajem rozwoju – przyglądasz się sobie, możesz zobaczyć się w innej perspektywie, dowiedzieć czegoś na swój temat. Niekoniecznie te informacje przydadzą Ci się w życiu i musisz mieć tego świadomość, bo jeśli przychodzisz do terapeuty z konkretnym problemem to niekoniecznie jakieś niuansowe kwestie przydadzą Ci się w realnym życiu.
  4. Nie masz żadnej gwarancji – za psychoterapię odpowiada pacjent. Jeśli nie będziesz zadowolony z efektów to szybko usłyszysz ze to tylko i wyłącznie twoja wina, bo nie wykorzystałeś informacji zwrotnych dostarczanych przez psychoterapię albo nie współpracowałeś tak jak należało. Chciałbyś iść do dentysty i usłyszeć ze może wyleczy Ci zęba, a może nie i jedyne co pewne to że poszerzysz swoje doświadczenia życiowe i to że skasuje za to odpowiednią sumkę?
  5. Terapia trwa długo. Szykuj się na to, że na pierwszej konsultacji usłyszysz „Panie X, tyle pracy przed nami, czeka nas długa droga” lub coś w stylu , że czasu nie da się dookreślić i terapeuta nic nie obiecuje. Uprzedzam, że jeśli przyjdziesz np. z problemami z partnerką to zaraz wyjdzie, że problemem tak naprawdę jest relacja twojej matki z prawnukiem stryja, a w ogóle to masz trochę rysu narcystycznego, który tłumaczy destrukcyjne zachowania z przeszłości i tak w kółko.
  6. W wielu nurtach psychoterapii elementem leczącym jest tzw. relacja terapeutyczna (tak przynajmniej to uzasadniają). Czy myślisz ze warto jest płacić za uzdrawiającą relację, która nic nie gwarantuje za tak wysoką stawkę? Nie, po prostu nie masz wyjścia. Jeśli to relacja byłaby elementem leczącym to mogłaby to być jakakolwiek relacja, a jej nie masz. A więc tak naprawdę twoim problemem jest samotność… psychoterapia zarabia na ludziach samotnych. Powszechnie używa się w kontekście psychoterapii pojęcia „przyjaźni za pieniądze” – nie lubię tego określenia, ale brzmi ono o wiele bardziej uczciwie niż porównywanie psychoterapii do leczenia. Dla mnie psychoterapia to dobrze wypromowana usługa pod przykrywką leczenia, a w mojej opinii bliżej jej do prostytucji niż medycyny, choć przyznam, że i prostytucja wydaje się bardziej uczciwa niż psychoterapia. W kontakcie z prostytutką od razu wiemy, za co płacimy, ile to będzie trwało i kosztowało i to jest okej. Jeśli natomiast prostytutka zapewniałaby nas, że życie seksualne po kontakcie z nią się polepszy to wtedy bym już bardzo się niepokoiła. Mogłaby np. twierdzić ze wyuzdane pozycje seksualne spowodują chęć dalszych doznań co spowoduje ich poszukiwanie w życiu, a poza tym pozwoli nakierować na to co jest dla nas dobre. Psychoterapeuci w tym tonie często mówią o relacji terapeutycznej– o tym, że jest to wzór zdrowej, bezpiecznej relacji w której możemy się przyglądać sobie. Dobry PR zadbał o wszystko.
  7. Jesteś tylko klientem i choć wydaje się inaczej to tak nie jest. Psychoterapia to rodzaj pracy, zarobku. Trzeba mieć świadomość, że jeśli terapia się skończy to skończą się też i korzyści z niej płynące, to nie jest nic trwałego. Poza tym należy zdawać sobie sprawę z niebezpieczeństw jakie niesie za sobą bycie w terapii – możliwość uzależnienia, rozchwianie emocjonalne, pogorszenie stanu zdrowia czy nieświadome decyzje, które i mnie zdarzyło się podjąć w czasie terapii. Pod koniec terapii miałam beznadziejne uczucie bycia nic niewartym. W terapii było fajnie, bo ktoś poświęcał mi czas ( a mówiąc bardziej dosadnie po prostu go sobie wykupiłam), w realnym życiu tego dalej nie ma.

Powtórzę raz jeszcze – psychoterapia jest odpowiedzią na potrzeby rynku i przeżywa właśnie swój rozkwit w myśl zasady „spełnij oczekiwania rynku a staniesz się bogaty”. To dobrze wypromowane wsparcie, rozmowa okraszona kilkoma psychotechnikami, przyprawiona nutą tajemnicy, unikatowości oraz ogromnej ilości uwagi, której wielu ludzi jest dziś tak bardzo spragnionych. Co ciekawe na studiach, gdy narzekaliśmy na przyszłe zarobki często alternatywnie powtarzano nam, że zawsze możemy zrobić studium psychoterapii i leczyć korpoludzi, że będzie to bardzo dochodowy sektor -ludzie są dziś tak samotni, że zapłacą każdą cenę, nawet ze złudne poczucie ze komuś na nas zależy (słowa dr pedagogiki na jednym w Uniwersytetów w Polsce), myślę ze dają dużo do myślenia.

T.W.: Czy podczas terapii wydarzyło się jeszcze coś, czego moje pytania nie ujawniły, a o czym chciałaby pani jeszcze opowiedzieć?

S.R.: Chyba tylko tyle, że psychoterapeutka która przyczyniła się do powstania tej historii dalej prowadzi terapię (teraz już na rynku prywatnym) – jest certyfikowanym psychologiem i psychoterapeutą stale pracującym pod superwizją, z dobrymi opiniami na portalach typu znanylekarz. Nikt nie domyśliłby się, jak wyglądały wcześniejsze procesy które prowadziła. Nikomu nie przyszłoby do głowy, że za takimi kwalifikacjami i doświadczeniem stoi tyle błędów, które popełniła na pacjentach (jestem przekonana, że nie jestem jednym takim przypadkiem na którym zdobywała doświadczenie pracując w Ośrodku Pomocy).

T.W.: Jeśli czytała pani „Psychoterapię bez makijażu”, to zna pani moją metaforę beczki pełnej jabłek. Gdzie, pani zdaniem, tkwi źródło problemów – w nadpsutym jabłku, do którego można porównać opisany przez panią przypadek terapii, czy też w samej beczce, jaką jest psychoterapia?

Przede wszystkim w założeniu samej psychoterapii i porównywaniu jej do leczenia. Osobiście uważam, że zawiera zbyt dużo dowolności, sprzeczności, tajemniczości i jak już wspomniałam braku namacalnych, potwierdzonych naukowo dowodów. Moglibyśmy przyjąć, że w każdym zawodzie znajdą się „zgniłe jabłka”, tyle tylko, że w każdym innym zawodzie możemy dokładnie zweryfikować co poszło nie tak, gdzie dana osoba popełniła błąd i te błędy wyeliminować z pewnością, że osoba która się tego dopuściła poniesie tego konsekwencje – krótko mówiąc weźmie odpowiedzialność, której z jakiegoś powodu psychoterapia unieść nie potrafi. W terapii nic nie jest jasne, nie ma konkretnych wskazań, a właściwie na miejscu możemy zbudować sobie hipotezę wszystkiego, to jest ta omnipotencja terapeuty o której także już wspominałam. Biorąc pod uwagę ilość wzajemnie wykluczających się nurtów zdecydowanie przychylam się do stwierdzenia, że psychoterapia wraz z wszystkimi jej założeniami (którymi możemy żonglować dowolnie w zależności od potrzeb) sama w sobie jest beczką problemów.

T.W.: Dziękuję pani za rozmowę.

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”

WIĘCEJ TAKŻE W KSIĄŻCE:


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Jest taki stary wyświechtany dowcip, w którym stawia się pytanie: „Ilu terapeutów potrzeba aby wkręcić żarówkę?”. Odpowiedź brzmi: „Jeden, tylko żarówka musi chcieć”. Śledząc opisywaną tutaj historię narzucało mi się pytanie „Ilu potrzeba sędziów, psychologów i terapeutów aby przekonać innego terapeutę, że nie ma racji?” Cóż, wygląda na to, że w tym przypadku, podobnie, jak w przypadku żarówki, siła oddziaływania zewnętrznego nie ma specjalnego znaczenia jeśli terapeuta nie zamierza zmienić zdania.

W demokratycznym praworządnym państwie każdemu przysługuje niezbywalne prawo do szukania sprawiedliwości jeśli czuje się pokrzywdzony a instytucje zajmujące się wymierzaniem sprawiedliwości powinny z uwagą przyglądać się sytuacjom, w których łamanie prawa szkodzi komuś. Kiedy jednak ktoś, kogo poczucia krzywdy nie uznano, nadal szuka sprawiedliwości wytrwale odwołując się do kolejnych instancji nasuwają się dwa podejrzenia – albo prawo jest tak niedoskonałe, że nie chroni przed ewidentną krzywdą, albo mamy do czynienia z, kimś, kto nie jest zdolny przyjąć innych racji niż swoje własne.

Kiedy niecały rok temu w artykule O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej szczegółowo pisałem o uniewinniającym wyroku w trwającej ponad trzy lata sprawie, w której terapeuta oskarżył swoją byłą pacjentkę o pomówienie z art. 212 § 1 i 2 k.k., do głowy mi nie przyszło, że to dopiero początek historii, która będzie miała tak wiele odsłon. Kolejna nastąpiła zaledwie kilka miesięcy później, bo terapeuta odwołał się od wyroku do kolejnej instancji, o czym pisałem w poście zatytułowanym O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta. I tym razem sąd okazał się nieczuły na krzywdę terapeuty, który postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o kasację wyroku.

Z kolei, na potrzeby Sądu Okręgowego w Warszawie, w którym ten sam terapeuta w procesie jawnym (jeszcze w pierwszej instancji – za to razem z wieloosobowym stowarzyszeniem, do którego należy i ośrodkiem psychoterapeutycznym) przekonuje za pomocą prawnika o tym, że kodeksy etyki nie mają wiążącej mocy prawnej, a psychoterapia była dobra (szczegóły tej sprawy opisywałem tutaj: Dziesięć przykazań i psychoterapia i Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach). Opinie do procesów jawnych sporządziło pięciu psychologów, trzech terapeutów(w tym współautor uznanego podręcznika psychoterapii), jedna komisja naukowo dydaktyczna, jedno towarzystwo terapeutyczne, a nawet profesor etyki. W odpowiedzi na te wszystkie głosy z drugiej strony pada jednak stanowcze stwierdzenie: „przedstawiane przez powódkę opinie są sporządzane na jej wniosek przez osoby nieznające całości sprawy, przyjmujące bezrefleksyjnie stanowisko powódki (na jej zlecenie).”

Tak jest kwitowany trud i nieodpłatne poświęcenie osób, m.in. uznanych autorytetów polskiej psychoterapii, które w trosce o jej dobro postanowiły podzielić się swoją wiedzą. Czy nie należą im się raczej podziękowanie za to, że wyjaśniają co w psychoterapii jest dobrą praktyką, a co nie? W sytuacji, w której zawód psychologa i psychoterapeuty nie opiera się na normach prawnych, ale wyłącznie na dobrych praktykach, zasadach etycznych i przede wszystkim na dążeniu do posługiwania się rzetelną wiedzą naukową, ich zaangażowanie wydaje się bezcenne.

Wygląda na to, że wśród terapeutów można spotkać osoby,którym głęboko leży na sercu szacunek i prestiż uprawianego przez nich zawodu. Piszą rzetelne książki popularyzujące podejścia oparte na dowodach, przestrzegają przed niebezpieczeństwami psychoterapii i zwracają uwagę na kwestie etyczne związane z praktyką terapeutyczną. Inni egzekwują swój autorytet pozwami sądowymi, nie wahając się nawet przed publicznymi zapowiedziami odwetu na pacjentach oraz wyrażając się publicznie o autorytetach innych niż oni sami w sposób skrajnie lekceważący. Czytelnikom pozostawiam ocenę, która droga będzie bardziej efektywna i pożyteczna dla psychoterapii, a także to, czy w opisywanej sytuacji mamy do czynienia z jawną niesprawiedliwością, której ofiarą padł terapeuta, czy też z kompromitującym ten zawód pieniactwem?

Psychoterapia jest zawodem szczególnym, bo jej marketing opiera się na zapewnieniach o poufności i wyjątkowości relacji terapeutycznej. W przekazach mających zachęcić do udziału w niej podkreśla się dobro pacjenta i wyjątkową empatię terapeutów. Ich przygotowanie do zawodu zakłada najczęściej terapię własną i długotrwały trening w rozumieniu zachowań innych ludzi. Zachęcony tymi obietnicami pacjent najpewniej czuje się bezpiecznie w takiej relacji. Tylko czy ma świadomość tego, że żadna z tych obietnic nie daje mu jakiejkolwiek gwarancji? Wszak kodeksy etyki nie są wiążące, opinie autorytetów bezrefleksyjne, a decyzje kolejnych instancji sądowych bezwartościowe. Czy zawód zaufania społecznego, a przecież do takiego miana pretenduje psychoterapia, może pozwolić sobie na to, aby jej przedstawiciele walczyli o prestiż dla zawodu w sposób, jaki tutaj opisałem?

Czytając tę historię warto jeszcze przez moment przyjąć perspektywę pacjenta, który najczęściej trafia do gabinetu terapeutycznego w nienajlepszym stanie. Jeśli coś idzie w terapii nie tak i przerywa ją, często bywa w gorszym stanie, niż wówczas kiedy na nią trafił. Czy terapeuta pozywający swojego pacjenta nie ma takiej świadomości? Czy traktuje go jak przeciętny usługodawca swojego klienta, którego zachowanie mu się nie spodobało? A może wprost przeciwnie, może doskonale sobie zdaje sprawę z tego, jak łatwo zniszczyć człowieka kruchego i nie waha się tego zrobić przygotowując obławę i kontynuując ją przez wiele lat? Czy pozywając pacjenta uznaje, że został zwolniony z tych wszystkich postulatów psychoterapii, które na plan pierwszy wysuwają dobro pacjenta i głoszą to na swoich sztandarach?

Kiedy pisałem o pierwszym wyroku w tej sprawie, nie spodziewałem się wieloodcinkowego serialu. Dzisiaj stawiam dolary przeciwko orzechom, że Sąd Najwyższy odrzuci kasację, a terapeuta będzie kompromitował swój zawód przed organami międzynarodowymi, bo odpowiedź na pytanie „Ilu potrzeba sędziów, psychologów i terapeutów aby przekonać innego terapeutę, że nie ma racji?” prawdopodobnie brzmi: „Nie ma ich tylu, żeby tego dokonać, jeśli terapeuta uważa, że ma rację”.

Ciekaw jestem, czy kiedy terapeuta zakończy już pisanie scenariuszy kolejnych odcinków, następny sezon otworzy odcinek napisany przez pacjentkę? Czyż bowiem człowiek skrzywdzony w wyniku wieloletnich bezpodstawnych oskarżeń nie zasługuje na takie samo prawo do szukania sprawiedliwości z jakiego korzysta obecnie terapeuta?

Posty o podobnej tematyce: 

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

O nadstawianiu drugiego policzka

Dziesięć przykazań i psychoterapia

Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach

Lekcja psychoterapii na sali sądowej

Więcej w mojej książce: 

Zamów książkę



Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

The Praise of Unambiguity

To tytuł mojego nowego artykułu, który ukazał się niedawno w portalu:

Zapraszam do lektury!

One of the principles of critical thinking is to avoid excessive generalizations. The uncritical application of this principle in many cases leads to the formulation of ambiguous judgments about reality, which obscure what we can know and sometimes even falsifies it. This applies in particular to scientific assertions. The tendency to avoid unambiguous judgments is due to several reasons: fear of making mistakes, fear of responsibility, fear of confrontation, and confusion between tolerance and indifference. Forming unambiguous judgments in situations that require it supports the standards of scientific integrity and affords the epistemological agency we need to grow, change, create, and proceed.
 
We are all going to die, and in the meantime we have to pay taxes. Apart from this hackneyed assertion, it is difficult to formulate any other universal declarations containing such general quantifiers as “everybody,” “always,” “every,” or “nobody.” Despite popular opinion, absolute exceptions do not prove the rules, but rather categorically compromise them; thus, it is better to avoid unambiguous and categorical declarations, especially when formed with reference to our complex social reality. This approach is an element of critical thinking which most educated people follow, such that surely intelligent people see the formulation of unambiguous “universal truths” as something of a social faux pas.

However, when we begin to unthinkingly employ any kind of principle, albeit one based on critical thinking, we are prone to fall into a trap from which it is difficult to extract ourselves. In this case, what about the roles that unambiguity and rigidity play in science? In considering the science around cold fusion and neutrinos’ speed-of-light travel, only a brutal approach to evidence – not a cautious or ambiguous one – makes it possible to forgo equivocating and actually formulate theorems which allow us to put a space shuttle in orbit, reach our destination with the help of GPS data, or make calculations for the construction of an imposing suspension bridge across the bay. But unfortunately, many academics prefer to remain mired in the murky waters of ambiguity, professing an almost religious belief in its superiority and reacting anxiously in situations, which in the meantime, demand categorical unambiguity to progress the science forward and to make it useful.

Most of the social sciences also find themselves in this trap. We always hear of the need for “measured judgment,” “more discussion,” “refraining from unambiguous assessment,” and other similar demands whenever some scandal in the social sciences surfaces. Such was the case in 2018, when French documentarian Thibault Le Texier published his book Histoire d’un Mensonge [A History of Lie] (1), in which he showed that the famous Stanford prison experiment conducted by Philip Zimbardo had been faked. I have yet to discover even one unambiguous assessment by a scientist of this fact. Most of them consider that during his experiment Zimbardo “very often” was faithful to the principles of honesty, and that statements about the unacceptable manipulation of subsidiary factors invalidating any of the research results are considered to be “too radical,” and that the problem is “more complex.” However I have read two declarations by renowned academics stating unambiguously that “they believe Zimbardo to be an honest scientist”.

The main reasons for falling into the trap that ambiguity is superior to unambiguity are our fears, of which we are barely aware and which are fuelled by social pressure. One of them is the fairly rational fear of making mistakes. This is particularly justified when we use the principles of probability in formulating certain properties, and this situation most often appears in the social sciences. However, this sometimes leads us to somewhat absurd conclusions, as shown by renowned statistician Jacob Cohen when he entitled his article “The Earth is Round (p < .05)” (2). However, despite the fact that a quarter of a century has passed since the publication of this renowned work, the majority of academics paying homage to ambiguity fail to perceive its ridiculousness.

Click HERE to read more.


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Podróż w jedną stronę

List pożegnalny zaczynał się słowami: „Wróciłam z terapii i jestem szczęśliwa bo dziś postawiłam odebrać sobie życie”. Wzięła leki nasenne i założyła torebkę foliową na głowę.

Tomasz Witkowski: Była pani świadkiem podróży swojej siostry od pierwszej wizyty u terapeuty, aż po samobójczą śmierć. Dlaczego siostra rozpoczęła psychoterapię?

Magda A.: Cierpiała na zaburzenia odżywiania z którymi żyła wiele lat. Być może była to nawet anoreksja. Jednak z tą anoreksja skończyła studia, pracowała na uczelni, osiągała sukcesy, pisała doktorat. Od kiedy skończyła 13 rok życia bardzo pilnowała diety.

T.W.: Co ją zatem skłoniło do udziału w psychoterapii, jeśli radziła sobie z anoreksją?

M.A.: Poszła tam pod wpływem partnera, który kazał jej się z niej leczyć i postawił taki warunek. Bała się, że on odejdzie i chciała zwalczyć w sobie tę chęć pilnowania wagi. Wtedy pozytywnie się na to zaopatrywałam, myślałam że może zacznie jeść normalnie, a anoreksję trzeba w końcu leczyć.

T.W.: Jakie były pierwsze efekty psychoterapii?

M.A.: Od razu gdy zaczęła psychoterapię pojawiły się stany depresyjne. W okresie gdy zaczęła uczęszczać na terapię jej nastrój był gorszy niż wtedy gdy żyła sobie z tą swoją anoreksją. W końcu terapię przerwała.

T.W.: Ale na tym nie skończyła się przecież jej przygoda z psychoterapią?

M.A.: Nie, Parę miesięcy temu znów zaczęła szukać pomocy psychologów z powodu depresji. Koleżance jednak mówiła, że jej problemem była toksyczna miłość z której nie mogła wyjść, że była w związku z kimś dla kogo jest to związek bez zobowiązań i bardzo chciała się odkochać. Z jej pamiętników i zapisków wynika, że głównymi problem jakie trapiły ją od paru lat to ta miłość. Zazdrość, strach, że skoro to związek niezobowiązujący, to w każdej chwili może się skończyć. Przeżywała każdą kłótnię, każdą wymianę zdań. W jej mieszkaniu na kartkach porozrzucane były różne dziwne zaklęcia odczarowujące to uczucie, rozpaczliwie chciała przestać kochać. Mocno przeżywała każdą najmniejszą krytykę jaka padła z ust tego mężczyzny.

T.W.: Czy udało jej się osiągnąć ten cel?

M.A.: Nie. Natomiast po wizytach u psychologów zaczęło się jej bardzo pogarszać. Siostra poszła na terapię z jednym problemem a wyszła z tysiącami. Mieliśmy wrażenie że po każdej wizycie bardziej się nakręca. Małe jak dotąd problemy z dzieciństwa zaczęły urastać do ogromnych rozmiarów. Każdemu możemy przypiąć jakieś mniejsze czy większe traumy z dzieciństwa. W konsekwencji nie dość ze musiała mierzyć się z problemami w teraźniejszości to zaczęła analizować jeszcze te z przeszłości.

T.W.: Jakiego rodzaju to były problemy?

M.A.: Po każdej wizycie u psychologa dzwoniła do mamy i doszukiwała się źródeł wszystkich swoich obecnych problemów w dzieciństwie. Właściwie zaczęła przeżywać je wszystkie od nowa. Mam wrażenie, że rzeczy jakie były odkopywane podczas tej terapii zostały przerysowane. Na przykład zaczęła wypominać, że spędziła dwa lata u babci, że to odbiło się na jej psychice, że mama ją „porzuciła” zostawiając płaczącą pod drzwiami z babcią choleryczką. Tylko, że to były bardzo przeinaczone fakty. Mama nigdy jej nie porzuciła, tylko Karolina bardzo źle znosiła przedszkole i nie chciała do niego chodzić. Przedszkolanki rozkładały ręce. Rodzice pracowali, wiec trzy lata była faktycznie u babci. Do nas wracała w piątek na weekendy. Pamiętam jak dziś, że Karolina chciała być u babci, a nie w przedszkolu i to mama jej uległa, a nigdy nie porzuciła. Liczne próby posłania jej do przedszkola zakończyły się niepowodzeniem, bo to było dosłownie wyrywanie dziecka na siłę z rąk matki przez przedszkolanki i mama nie mogła na to patrzeć. Babcia faktycznie miała choleryczne usposobienie ale nie było tam przemocy. Opiekowała się również kuzynką, która żyje i nie ma traum. Ja również tam przebywałam, dość często i nie mam takich wspomnień. Może Karolina była bardziej wrażliwa? Dziadkowie bardzo ją kochali. Kiedyś po przyjściu z terapii zadzwoniła do mamy i powiedziała jej też o innej traumie z dzieciństwa. Jako dziecko była w sanatorium i miała być tam molestowana. Miała wtedy 6 lat. Dowiedzieliśmy się o tym pierwszy raz. Po każdej wizycie u terapeuty dzwoniła do mamy i wspominała. Po każdej wizycie były nowe traumy i nowe wspomnienia. Oczywiście same złe wspomnienia, utwierdzające w przekonaniu, że całe jej życie było cierpieniem. Według mnie, bo w końcu ja też byłam w tej rodzinie, te wspomnienia były mocno przerysowane. Z Karoliną zawsze cała rodzina obchodziła się bardzo delikatnie, nawet delikatniej niż ze mną czy kuzynami, bo każdy wiedział że jest wrażliwsza i silniej wszystko odczuwa.

T.W.: Czy pani siostra nie dostrzegała destrukcyjnego wpływu terapii na jej życie i relacje z bliskimi?

M.A.: Nie, Karolina sama chyba nie widziała destrukcyjności tych wizyt. To my, członkowie rodziny zaobserwowaliśmy, że od kiedy uczęszcza na terapię jej stan się pogarsza i dzwoni w coraz gorszej kondycji psychicznej, ciągle opowiadając o nowych traumach z dzieciństwa. Ten temat molestowania gdy miała 6 lat wszystkich nas dotknął. Przez tyle lat, dopóki nie poszła na terapię nigdy o tym nie mówiła. Nie jestem ekspertem, ale zastanawiam się jak takie terapie powinny wyglądać żeby pomóc się uporać z taką traumą? Bo w jej przypadku efekt był taki, że ona zaczęła to przeżywać od nowa wiec coś na pewno poszło tam nie tak.

T.W.: Czy wie pani w jakiej modalności była prowadzona terapia, na którą siostra uczęszczała?

M.A.: Niestety nie wiem.

T.W.: Jak zakończyła się ta psychoterapia?

M.A.: Karolina mówiła koleżance z pracy, że po terapii czuła się źle i w końcu zmieniła terapeutę. Z jej telefonu widzę, że tych terapeutów było kilku. W Google wpisywała frazy i zapytania „kiedy zacznie działać terapia, jak długo się czeka”. A terapia nie dość, że nie działała to jeszcze pogarszała jej stan.

T.W.: Jest pani przekonana, że jej samobójcza śmierć była bezpośrednim wynikiem psychoterapii?

M.A.: Tak, bo list pożegnalny zaczynał się słowami: „wróciłam z terapii i jestem szczęśliwa bo dziś postawiłam odebrać sobie życie”. Wzięła leki nasenne i założyła torebkę foliowa na głowę. Nie wiem który z tych psychologów zawinił, bo na temat tego ostatniego w liście pożegnalnym Karolina wypowiadała się pozytywnie. Podobno terapeuta powiedział, że ją rozumie i pierwszy raz usłyszała te słowa od kogoś. Może ostatniej terapeutce nie udało się naprawić błędów poprzedników? Ale fakty są takie, że próbowało paru specjalistów, a jej już nie ma. Wiec utwierdziłam się tylko w przekonaniu, że w przypadku ciężkich depresji powinno się skupić na leczeniu psychiatrycznym i farmakologii, a nie dokładać rozgrzebywaniem ran z dzieciństwa. Myślę, że zabiła ja wiara w te terapie. Nie brała regularnie antydepresantów, bo obawiała się przytycia i mity na temat skuteczności terapii były jej bardzo na rękę. Uważam ze mając pacjentkę w tak silnej depresji (bo siostra miesiąc wcześniej miała już próbę samobójczą, do tego skłonności samobójcze widoczne gołym okiem) psycholog powinien przyznać się że nie da rady, zalecić szpital i leki. Według mnie tu chodzi o zarobek 180 zł za wizytę, a to nie jest mała kwota. A im więcej problemów do przepracowania tym większa wartość biznesowa takiego klienta.

T.W.: Czy pani siostra nigdy nie była u psychiatry?

M.A.: Była chyba dwa razy, ale całą swoją energię poświęciła na szukanie idealnego psychoterapeuty. To mnie najbardziej przeraża, bo świadczy o tym, że ona chciała żyć!

T.W.: Myśli pani, że decyzję o śmierci pomógł jej podjąć terapeuta?

M.A.: Nie wiem, ale to, co się stało na pewno świadczy o braku skuteczności terapii i ryzyku, gdy pacjent w ciężkiej depresji zamiast iść do szpitala próbuje leczyć się w ten sposób. To była walka o życie. Pacjentkę powinno się przekazać pod opiekę psychiatrów, a nawet do leczenia szpitalnego. Karolina miała też bardzo monotematyczną dietę, pewnie również zaburzenia hormonalne i niedobry witamin z uwagi na niedowagę, które też mogły przyczynić się do depresji. Nie mówiła nigdy żeby któryś z terapeutów zwrócił na to uwagę. Wtedy też nie wiedziałam, że to wszystko jest takie powiązane ze sobą. Dopiero po jej śmieci zaczęłam czytać i łączyć te fakty. Pewnie znajdą się tacy którzy za jej śmierć będą winić partnera albo rodzinę ale w mojej ocenie psychoterapia odegrała tu duża rolę. A już na pewno, nie mam wątpliwości, że powyższa historia pokazuje brak skuteczności psychoterapii dlatego, że śledząc telefon mojej siostry widzę, że w ostatnich tygodniach psychoterapeuci otaczali ją z każdej strony. Jeżeli po wizycie u psychoterapeuty pisze list pożegnalny ”wróciłam z terapii i jestem szczęśliwa, bo dziś odbiorę sobie życie” i ostatecznie bierze leki nasenne, zakłada torebkę foliowa ma głowę przelogowując do innej rzeczywistości, to chyba jednak coś poszło tam nie tak. Nawet jeśli w liście pożegnalnym pisze, że psychoterapeutka to jedyna osoba która ja rozumiała, to znaczy, że oceniła ją pozytywnie. Właśnie dlatego jest to tak niebezpieczne, bo czasem sam pacjent nie ma świadomości braku skuteczności czy błędów w terapii. Chociaż ciężko mi dojść kto tu popełnił błąd. Może ta ostatnia psycholog dostała pacjentkę poharataną przez wcześniejszych terapeutów i miała najtrudniejsze zadanie i po prostu nie starczyło jej czasu? Tego już nigdy się nie dowiemy. Jeśli chirurg wytnie zdrową nerkę zamiast chorej, bo się pomyli, to łatwo ustalić i udowodnić błąd. W przypadku terapii nie jest to tak namacalne. Ale jestem pewna, że ktoś zawinił. Grzebanie w człowieku w depresji, rozkładanie jego psychiki i wspomnień na czynniki pierwsze… Przecież cała idea tego jest przerażająca!

T.W.: Czy po tych wydarzeniach miała pani jeszcze jakikolwiek kontakt z psychoterapią lub psychoterapeutami?

M.A.: Po tych wszystkich wydarzeniach poszłam do kardiologa, bo miałam problemy z szybko bijącym sercem. Podczas badania stwierdzono tachykardię i badająca mnie lekarka słusznie zwróciła uwagę, że to może być nerwica. Całą wizytę zachęcała i usilnie namawiała na psychoterapię. W końcu nie wytrzymałam i powiedziałam, że moja siostra była otoczona psychoterapeutami i nie żyje. Zachęcając do psychoterapii nie mówi się pacjentowi jaka to ma być psychoterapia, jaki terapeuta jest dobry, tylko zachęca do szukania na własna rękę a samą psychoterapię zaczyna się traktować jako receptę dosłownie na wszystko. Psychiatra to ten zły, bo wpędza w nałóg, traktuje się go jak dilera. Psychoterapeuta to ten dobry, bo on wyleczy bez prochów. Ja poszłam do psychiatry dostałam leki wyciszające, mam świadomość ze nie mogę brać ich długo ale moje serce się uspokoiło. Zastanawiam się co miałabym analizować podczas takiej terapii? I jak długo musiałabym na nią chodzić żeby wyleczyć ten silny rzut nerwicy której pojawił się na skutek tego co się stało?

T.W.: Prawdopodobnie wielu ludzi jest w podobnej sytuacji, w której była pani jeszcze niedawno – obserwują swoich bliskich uczestniczących w terapii, którym niekoniecznie ona służy, a którzy sami tego nie dostrzegają. Co by im pani poradziła, aby nie doszło do tak tragicznego zakończenia, jakie miało miejsce w przypadku pani siostry?

M.A.: Poradziłabym żeby w przypadku silnej depresji, czy głębokiej nerwicy szukać przede wszystkim pomocy u psychiatry. Nie wstydzić się i nie demonizować tych wizyt. Moda na psychoterapię przyszła do nas ze stanów. Większość Amerykanów ma swojego psychoterapeutę, to nawet się zrobiło się takie „trendy”, nie to co wizyty u psychiatry, bo to cały czas jest temat tabu i wstyd… Jeśli u kogoś pojawią się myśli, czy próby samobójcze, szkoda każdej minuty życia na „zabawy” w psychoterapię. W takich przypadkach potrzebne jest pilne wdrożenie leczenie farmakologicznego, a nie grzebanie w przeszłości i doszukiwanie się problemów dzieciństwie. Sytuacje w której pacjent w silnej depresji, mający silne, trudne do opanowania myśli samobójcze, udaje się na terapie, zamiast do psychiatry, można porównać do sytuacji w której pacjent onkologiczny leczy się stosując zdrową dietę. Wierzę, że są terapeuci z prawdziwego zdarzenia i być może krzywdząco uogólniam. Jednak biorąc pod uwagę, że moja siostra zaliczyła ich na prawdę wielu, to według mnie ci naprawdę dobrzy należą niestety do mniejszości. Jest ich wiec niebezpiecznie mało dlatego ryzyko trafienia na kogoś, kto zamiast nam pomoc zaszkodzi jest tu ogromne.

T.W.: Czy jest jeszcze coś, na co nie zwróciliśmy uwagi podczas naszej rozmowy, a co chciałaby pani przekazać innym?

M.A.: Uważam, że za mało się mówi o ryzyku związanym z terapią. Jest pan chyba jedyną osobą która poruszyła ten temat w swoich publikacjach. Ludzie ciągle są za mało świadomi. Mówi się dużo o ryzyku uzależnienia od leków psychotropowych, tu ludzie są z każdej strony uświadomieni, dlatego boją się psychiatrów, a o ryzyku źle przeprowadzonej terapii ciężko usłyszeć. Zaryzykuję stwierdzenie, że możliwa jest sytuacja w której zdrowa osoba przychodzi na wizytę do psychologa i na skutek źle przeprowadzonej terapii i analizowania każdej mniejszej traumy z dzieciństwa, po paru tygodniach wychodzi z ciężką depresją. Najbardziej martwi fakt, że są to historie praktycznie niemożliwe do udowodnienia, dlatego terapeuta za popełnione błędy nie odpowiada.

T.W.: Dziękuję pani za rozmowę.

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”

WIĘCEJ TAKŻE W KSIĄŻCE:

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Kultura ofiar. Kto na niej zarabia?

Wszechobecność pokrzywdzonych i coraz większa ich natarczywość prowadzi do zmęczenia współczuciem. Już dzisiaj ci, którzy dostrzegli korzyści z bycia ofiarą, wykorzystują to bez skrupułów.
W filmie „Brzdąc” z 1921 roku szklarz, w którego rolę wcielił się Charlie Chaplin, zapewnia sobie popyt na swoje usługi dzięki temu, że chłopak, którym się opiekuje, wybija wcześniej szyby, rzucając w nie kamieniami. Prosty schemat polegający na stworzeniu problemu po to, aby później zaoferować jego rozwiązanie, nie jest oryginalnym pomysłem Chaplina. Niejeden biznes działający na długo przed emisją tego filmu, jak i dzisiaj, działał w ten sposób. Schemat ten kształtuje również kulturę naszej cywilizacji z rozmachem, o jakim mogą tylko pomarzyć bezrobotni szklarze, strażacy podpalacze czy inni im podobni. Wynikiem tego jest tzw. kultura ofiar (z ang. victimhood culture), o której zaczęto głośno i dużo mówić po ukazaniu się w 2018 r. książki „The Rise of Victimhood Culture” („Początki kultury ofiar”) autorstwa amerykańskich socjologów Bradleya Campbella i Jasona Manninga, choć samo zjawisko na długo przed nimi, bo już w 1992 r., opisał Charles Sykes w ksią…

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

In Reply to Tomasz Witkowski: To Foster a Culture of Common Sense

Ciekawe rozwinięcie moich refleksji zawartych w artykule, który niedawno ukazał się w Merion West. Zapraszam do lektury i do dzielenia się opiniami na jego temat.

Paul Sturdee

“What is needed is a return to a culture of common sense and personal well-being, in which one is judged according to what kind of person one is and how one conducts one’s life.”

A recent Merion West article by psychologist Tomasz Witkowski serves as a useful segue for entering into wider discussions about personal well-being, particularly when it comes to down-to-earth, common-sense notions of what it means to be a well-adapted, fully-functioning person. Additionally, Witkowski’s piece sheds light on what might be the best approach for addressing the psychological problems experienced by certain individuals. Witkowski recounts how psychotherapy has mushroomed into over 600 different therapeutic approaches, and yet the results achieved are not significantly better than everyday, common-sense methods to restoring psychological well-being. However, as with almost all attempts to characterize and address human problems, context is important.

Witkowski cites the work of Vikram Patel, who has written a book on how to deliver psychotherapy. Where There Is No Psychiatrist is aimed at lay-persons who can offer support to others. The premise is that poor, under-supported people may suffer from psychological problems as much as those with the time and money to dwell constantly on their mental health. The nature and distribution of the psychological problems might be somewhat different between the two groups; people without leisure or money tend to think and act very differently from those who have either or both. Still, there can be no doubt that poor mental health is not confined to those who have access to mental health services (i.e. wealthier people). 

The barefoot doctor schemes introduced in the developing world more than half a century ago were very successful at delivering basic healthcare to those previously without any, and Patel’s (very successful) initiative looks very much like a kind of barefoot psychotherapy. It does not need any attendant infrastructure or organization. With none of the complications inherent in an expert/client relationship, the barefoot psychotherapist is delving into a kit-bag of possible solutions, while accepting that the recipient is ultimately the authority on which approach is acceptable and which works best. 

This might seem a world away from the kind of therapeutic relationship we are accustomed to in the West, where theoretical orientation and technical skill are considered as important as the therapist’s personal qualities. This is why context is so important when assessing the cultural significance of psychotherapy and its allied pursuits of counseling and life-style coaching.

Having spent many years working in mental health settings before becoming an academic philosopher, and then many years studying the literature on theories of mental health and mental health treatments, I eventually came to the tentative conclusion that psychotherapy, in many cases, is an exercise in wishful thinking on the part of all concerned.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Posty o podobnej tematyce:

Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa?

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O obrazie uczuć terapeutycznych

O słoniu, ślepcach i psychoterapii

Zasada primum non nocere w psychoterapii. Podejście oparte na nauce

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 1 Złoty standard

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 2 Przemilczenie

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 3 Konflikt interesów

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 4 Wizerunek bez cieni

Zapobieganie samobójstwom a nauka kultu cargo


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Entuzjastyczna recenzja „Shaping psychology” w SKEPTIKER

Wywiady są naprawdę udane. Świadczą o bardzo dobrym przygotowaniu Witkowskiego i jego dogłębnej znajomości tematu. Oświecająca podróż przez współczesny świat psychologii. Książka niesie ze sobą orzeźwiające perspektywy, a także optymizm, gdyż jak kilkakrotnie w niej stwierdzono, zwłaszcza wśród młodych naukowców, którzy dopiero rozpoczynają swoją karierę, świadomość koniecznej zmiany jest już bardzo wyraźna. Zobaczymy, czy psychologia spłonie w płomieniach ogromnej krytyki, której jest poddawana, czy też podniesie się jak feniks z popiołów uzbrojona w lepsze metody badawcze. Niezwykle imponująca lektura, która momentami przyprawia o gęsią skórkę i dostarcza ważnych impulsów do przemyśleń.

Rouven Schaefer, Skeptiker

Inne recenzje tej książki:

Recenzja „Shaping Psychology” w Science-Based Medicine

Recenzja „Shaping Psychology” w „The Skeptical Intelligencer”

If we don’t solve the incentives problem, we will become a very narrow discipline

Zajrzyj do książki:

A Rocking Chair with a Fan? Parallels with Psychotherapy

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w Merion West. Ciekaw jestem, czy spotka się z podobnie emocjonalną reakcją terapeutów jak moje polskojęzyczne publikacje na ten temat? Stawiam 10 do 1, że nie. Niewielka jest szansa, że pacjenci lub kandydaci na pacjentów to przeczytają, a przecież we wszystkich tych zadymach nie chodzi o prawdę o psychoterapii, tylko o to, żeby przypadkiem pacjenci nie zwątpili w moc terapeutów. Zapraszam do lektury!

“This modest and inconspicuous doctor published a 2018 guide for lay people, describing simple methods for helping people with mental health problems, entitled Where There Is No Psychiatrist.”

In 1847, the United States Patent Office registered patent No. 5231: the invention of a rocking chair with a fan. The inventor, Charles Horst, placed a traditional rocking chair on a solid base, equipped it with a massive arm and, using a complicated mechanism of levers and gears, transferred the energy of the chair to a fan placed above the head of the person using it. People, however, did not regard this impressive invention as particularly useful. Perhaps it did not seem that the work of fanning oneself was excessively burdensome; maybe would-be customers concluded that the level of complexity of the invention in relation to its benefits was absurd. As such, rocking chairs with fans never became a fixture in our homes. Common sense protects us quite effectively from being surrounded by similar gadgets. However, this does not always extend to other realms of life.

Common Sense and a Healthy Psyche? 

An area where common sense is particularly difficult to harness is when it comes to our mental well-being. The emotions that seem to dominate our reason (the incomprehensible impulses to which we succumb) and the amazing qualities of the mind still make our own psyche seem mysterious and impenetrable. In trying to understand ourselves, we fall prey particularly easily to suggestive narratives, and we are often persuaded to perform actions that differ little from rocking in an armchair in order to cool our faces with a fan. Today, there are well over 600 different psychotherapeutic modalities available on the market, often offering completely different ways of understanding the psyche and treating mental illnesses and disorders. Many are extremely complex and are akin to washing one’s hair with a 24-finger robot controlled by a microprocessor.

The absurdities which have become established in the sphere of mental health and traditional psychotherapy can be seen through the prism of simple but unconventional actions which are taken and the effects that they have. An interesting example of this is the work of Vikram Patel, an Indian psychiatrist who is revolutionizing the treatment of mental illness. Patel spent two years in Zimbabwe, a country where only ten psychiatrists at the time were working to treat a handful of wealthy patients. During this same period, only one or two psychiatrists were working in Afghanistan, Rwanda, Chad, Eritrea, and Liberia. It is estimated that even in Western European countries, only half of the population has access to professional mental health services. Meanwhile, the number of patients with mental health problems in the poorest areas of the globe was (and still is) overwhelming, even though some once mistakenly believed that depression and some other mental illnesses only existed in wealthy communities.

Patel, like a veritable David bravely facing the power of Goliath, decided to change this state of affairs. His logic was totally different from the reasoning of the inventor of the rocking chair with a fan; Patel recognized that if there were uncomplicated, effective, and inexpensive methods of psychiatric help which could be provided by less highly-trained people, then they should be identified and taught to primary healthcare and social workers. This modest and inconspicuous doctor published a 2018 guide for lay people, describing simple methods for helping people with mental health problems, entitled Where There Is No Psychiatrist. Initially used in the poorest regions of the world and then translated into several languages, it is now available free of charge in over 70 countries.

Patel did not stop at the textbook. He created a system and methods of training ordinary people to help the mentally ill, and, crucial for our consideration, he conducted systematic research on the effectiveness of such assistance. His work, published in the most renowned medical journals such as The Lancet, has led to several unambiguous findings. First, less-specialized professionals, such as social workers and counsellors, can be equipped with the essential skills to help people with mental health problems. Second, the content of such interventions should be relatively simple, short, and manageable in a routine healthcare setting. And, finally, these methods of assistance are universally applicable and are not culturally-specific.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Posty o podobnej tematyce:

Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa?

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O obrazie uczuć terapeutycznych

O słoniu, ślepcach i psychoterapii

Zasada primum non nocere w psychoterapii. Podejście oparte na nauce

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 1 Złoty standard

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 2 Przemilczenie

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 3 Konflikt interesów

Psychoterapia imitująca podejście oparte na dowodach. Cz. 4 Wizerunek bez cieni

Zapobieganie samobójstwom a nauka kultu cargo


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Efekt nocebo – czyli ciemna strona autosugestii

Termin placebo oznacza „spodobam się”. W medycynie po raz pierwszy użyto go w 1785 r. na określenie banalnej terapii lub medykamentu.

O pozytywnych efektach autosugestii w medycynie słychać bardzo często. Znacznie rzadziej mówi się o negatywnych, które mogą być groźne.

Kiedy pan A. dotarł do oddziału ratunkowego miejscowego szpitala, zdołał tylko powiedzieć do przyjmującego go pracownika: „Pomóż mi, połknąłem wszystkie swoje tabletki”, po czym upadł na podłogę, upuszczając puste opakowanie po lekarstwie. Natychmiast podjęto akcję ratunkową. 26-letni bardzo blady mężczyzna ciągle jeszcze kontaktował, ale był w głębokim letargu. Powiedział ratownikom, że jako uczestnik badania klinicznego zażył 29 tabletek eksperymentalnego leku na depresję. Zrobił to pod wpływem impulsu, próbując popełnić samobójstwo, ale kiedy przestraszył się, że tabletki rzeczywiście spowodują jego śmierć, poprosił sąsiada, aby zawiózł go do szpitala.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Polityka 22.2021 (3314) z dnia 25.05.2021; Nauka i cywilizacja; s. 61


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Beware of False Humanists

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w Merion West. Zapraszam do lektury!

(Getty Images)

“At the same time, I cannot find a single discovery in the history of science that has been made by following the conviction that everybody is different.”

I have yet to meet anybody with three feet. Nor have I been successful in meeting someone with more than five fingers on each hand. I have also noticed that all the people I have observed during meal time take the food into their mouth and do not attempt to suck it up through their nose. With boring regularity, most people—apart from those who are injured—have two eyes and two ears. They excrete in the same way and speak in the same manner. Even if they speak in a completely different language, they use verbs and nouns and similar sentence constructions. Nor have I ever met a person whom I might suspect of not being a human being but, rather, a representative of some other species, no matter how far neglected that person is. And yet almost daily I come across people who with complete confidence emphasize that “Everybody is different!” Those claiming this, I call the “false humanists.” 

Are they perhaps thinking about such details as the length of both feet, or the color of a pair of eyes always fixed immutably on each side of one (and only one) nose, albeit sometimes bigger or smaller, flatter or bonier? I do not think so. I believe that such statements are formulated for a variety of reasons. One of them is thoughtlessness, which is not worth bothering with. Another might be the defense of a person’s individuality. However, it is a poor individuality that can only be expressed through otherness. Another reason for expressing this “insightful” truth may possibly lie in a need to negate the precepts that allow us to understand the functioning of the human being.

Czytaj dalej klikając TUTAJ


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.