Pacjenci czekają na pomoc

Szanowni Państwo, mój artykuł Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa? opublikowany w Krytyce Politycznej i dyskusja z tym związana (O obrazie uczuć terapeutycznych) pokazały, że jest bardzo wiele osób niezwykle mocno zaangażowanych w obronę wizerunku psychoterapii. Jednocześnie spowodowała, że kolejni pacjenci próbujący poszukiwać zadośćuczynienia, straszeni przez terapeutów pozwami skontaktowali się ze mną z prośbą o pomoc. Myślę, że to stwarza niepowtarzalne możliwości realnych działań dla poprawienia wizerunku psychoterapii w Polsce. Proszę zatem wszystkich psychoterapeutów o pomoc. To, co najczęściej jest do zrobienia, to analiza dostępnej dokumentacji, napisanie opinii na temat poprawności prowadzonej psychoterapii, obecność w sądzie w charakterze świadka. Oczywiście to są działania pro-publico bono. Myślę, że mogą one zjednać ze sobą ludzi skrzywdzonych przez psychoterapię, jej krytyków i obrońców. Wszystkich chętnych zapraszam do kontaktu poprzez deklarację w komentarzu. Adresy mailowe komentujących pozostaną wyłącznie do mojego wglądu.


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O obrazie uczuć terapeutycznych

30 stycznia 2021 r. na łamach Krytyki Politycznej ukazał się mój artykuł napisany na zamówienie redakcji:

Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa?

Zaledwie 3 dni później ukazała się polemika nazwana sprostowaniem:

Niekompetentni krytycy-harcownicy korzystają z zainteresowania psychoterapią. I szkodzą pacjentom

4 lutego ukazała się następna polemika:

Psychoterapia pomaga, Witkowski się myli i szkodzi. Terapeuci odpowiadają na kontrowersyjny tekst

Poprosiłem redakcję o możliwość napisania odpowiedzi na nie. Redakcja zgodziła się. Odpowiedź wysłałem do redakcji 5 lutego. 10 lutego redakcja zgodziła się opublikować ją pod warunkiem, że dokonam skreśleń (proponowane skreślenia wyróżniłem szarym tłem) i zmian pod jej dyktando (zmian było zbyt wiele, aby je tutaj umieścić bez szkody dla przejrzystości tekstu). Nie zgodziłem się, dlatego publikuję jej tekst na swoim blogu i proszę o jej udostępnienie wszystkich, którzy uważają, że cenzurowanie odpowiedzi krytykowanym publicznie i ad personam autorom jest niezgodne z zasadami etyki dziennikarskiej.

Jednocześnie informuję, że do redakcji Krytyki Politycznej wystąpiłem za pośrednictwem kancelarii prawnej żądając publikacji odpowiedzi lub usunięcia obraźliwych i nieprawdziwych treści. 

O obrazie uczuć terapeutycznych

Kiedy gdzieś toczy się publiczna dyskusja, a szczególnie tak, podczas której formułowane są zarzuty ad personam i powoływanie się na troskę o dobro innych, czytelnicy powinni mieć prawo poznać tło i kontekst tej dyskusji. Odpowiadając zatem na teksty polemiczne opublikowane w odpowiedzi na mój artykuł chciałbym poinformować czytelników, że nigdy nie czerpałem korzyści materialnych z uprawiania psychoterapii. Honorarium za artykuł, jakie mi zaproponowano to 250 zł brutto i równa się wynagrodzeniu za godzinę pracy wysoko ceniącego się certyfikowanego psychoterapeuty lub dwie godziny terapeuty pobierającego niskie na rynku stawki. Dla większości autorów opublikowanych tekstów polemicznych psychoterapia od lat jest źródłem dochodu. W dziennikarstwie i publicystyce prowadzonych na najwyższym poziomie fakty takie ujawnia się jako potencjalne konflikty interesów, a czytelnikowi pozostawia ich ocenę. W omawianych publikacjach tego zabrakło.

Dla oceny argumentów nie mniej istotne może okazać się również tło historyczne i relacje pomiędzy autorami wypowiedzi polemicznych. Część z nich znam osobiście. W latach 2014-2018 pracowałem nad książką Psychoterapia bez makijażu. Trudne rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniachpoświęconą przypadkom terapii zakończonych niepowodzeniem. W pracy nad tym projektem udział wzięli pacjenci, którzy zgłosili się do mnie znacznie wcześniej, a którzy uznali się za ofiary psychoterapii i którzy opowiadali o swoich doświadczeniach terapeutycznych a także znani polscy psychoterapeuci, których prosiłem o analizę tych przypadków i wyjaśnienie czytelnikom przyczyn niepowodzeń i ogólnych prawidłowości prowadzenia terapii. Zaproszenie wystosowałem do 48 polskich terapeutów, w tej liczbie znalazły się również niektóre osoby polemizujące obecnie ze mną. Większość nie odpowiedziała lub odmówiła. Część przerwała współpracę, wśród nich są moi adwersarze. Współpraca, zakończona efektem w postaci osobnego rozdziału, który można znaleźć w książce, udała się z sześcioma. To jednak nie wszystko. Od lat zgłaszali i zgłaszają się do mnie po radę pacjenci, którzy uważają, że zostali skrzywdzeni przez psychoterapię. Ich liczba sięga obecnie blisko 120 osób. Wśród nich są również pacjenci moich adwersarzy lub pacjenci prowadzonych przez nich ośrodków. Sądzę, że te doświadczenia mogą mieć wpływ na obiektywizm zarówno moich wypowiedzi, jak i wypowiedzi polemizujących ze mną terapeutów, o czym czytelnik ma prawo wiedzieć.

Dodatkowo należy również ujawnić konflikty, jakie powstały pomiędzy mną a Polskim Towarzystwem Psychologicznym (PTP) w czasach, kiedy pełniłem funkcję przedstawiciela Klubu Sceptyków Polskich. Występowałem wówczas wielokrotnie przeciwko nieetycznym i niezgodnym z prawem praktykom PTP, w tym jako współorganizator ogólnopolskiej kampanii Psychologia to nauka, nie czary. Ponieważ autorzy pierwszej polemiki występują w imieniu tej organizacji, myślę, że również i te doświadczenia mogą wpływać na obiektywizm dyskusji, a czytelnik ma prawo o nich wiedzieć.

Wszystkich czytelników tej dyskusji proszę o uwzględnienie i poddanie refleksji faktu, że moi adwersarze stanowią elitę terapeutyczną tego kraju. Posiadają najwyższe możliwe kwalifikacje w zakresie komunikacji, kontroli emocjonalnej, precyzyjnego wyrażania własnych opinii z uwzględnieniem uczuć odbiorcy, analizy subtelnych oddziaływań interpersonalnych. Większość z nich nie tylko posiada certyfikaty potwierdzające te kompetencje, ale również pełni funkcję superwizorów, prowadzą terapię innych psychoterapeutów i uczą ich tego zawodu. Ponadto, mieli ten komfort, aby przygotować swoje polemiki w wieloosobowych zespołach podobnych ekspertów, co z pewnością wyeliminowało z ich wypowiedzi jakiekolwiek elementy przypadkowe czy emocjonalne. Wszystko to skłania do tego, aby traktować ich teksty jako w pełni przemyślane, a zastosowane w nich argumenty i strategie perswazyjne za zamierzone. W przeciwieństwie do nich, autor tych słów jest, jak zauważyli, zaledwie niekompetentnym krytykiem-harcownikiem.

Dostrzeżenia wymaga również fakt, że mój artykuł, który stał się zarzewiem tej dyskusji, nie odnosił się krytycznie do jakiejkolwiek konkretnej osoby. Opublikowane w ślad za nim polemiki skierowały dyskusję na poziom ocen personalnych.

Ponieważ moim celem nie jest przekonanie moich adwersarzy do swoich poglądów – już dawno straciłem nadzieję na jakąkolwiek możliwość porozumienia  – lecz troska o czytelnika, który ani nie jest terapeutą, ani nie posiada wykształcenia terapeutycznego sprecyzuję raz jeszcze swoje stanowisko w stosunku do psychoterapii. Wbrew temu, co sugerują moi oponenci, zostało ono sformułowane na podstawie kilkudziesięciu lat studiowania prac badawczych i teoretycznych, setek godzin rozmów z pacjentami, ich rodzinami i terapeutami różnych modalności.

  1. Psychoterapia może przynosić zarówno pozytywne, jak i negatywne rezultaty. W myśl zasady primum non nocere wszyscy świadczący usługi terapeutyczne powinni przede wszystkim unikać wyrządzania szkody pacjentom, a jeśli mają jakiekolwiek wątpliwości, czy ich działania nie przyniosą szkody, powinni zrezygnować z prowadzenia terapii.
  2. Wśród ponad 600 modalności terapeutycznych są takie, które: ewidentnie szkodzą pacjentom lub są tylko nieefektywne, lub w umiarkowanym stopniu efektywne, lub wysoce efektywne. Doskonalenie psychoterapii powinno polegać na eliminowaniu tych pierwszych i doskonaleniu tych ostatnich.
  3. Psychoterapie efektywne lecz trudno dostępne, drogie i czasochłonne powinny być zastępowane równie efektywnymi interwencjami tańszymi i szybszymi, jeśli badania pokazują, że takie istnieją.
  4. Terapie oparte na dowodach powinny zastępować terapie, których efektywność jest wątpliwa.
  5. Troska o pacjenta najpełniej ujawnia się w eliminowaniu interwencji przynoszących negatywne rezultaty, badaniu źródeł niepowodzeń terapeutycznych i doskonaleniu istniejących metod.
  6. Każda interwencja zarówno terapeutyczna, jak medyczna niesie ze sobą zagrożenia dla pacjenta. Stosowanie ich bez wyraźnego uzasadnienia i konieczności jest narażaniem pacjenta na szkodę w zakresie zdrowia, zasobów życiowych i materialnych.

Odpowiedź na polemikę PTP

W 2007 roku do PTP wpłynęła skarga na terapeutę certyfikowanego i rekomendowanego przez Towarzystwo. Składający skargę otrzymali odpowiedź po blisko pięciu latach. Dużo więcej szczęścia miała pacjentka, która czekała na rozstrzygnięcie swojej skargi tylko kilkanaście miesięcy. Piętnaście miesięcy czekali także przedstawiciele Klubu Sceptyków na odpowiedź na skargę, którą złożyli w PTP na nieetyczne i niezgodne z prawem działania ówczesnej prezes Towarzystwa i przewodniczącej Sądu Koleżeńskiego. W odpowiedzi przeczytali, że skarga nie zostanie rozpatrzona. Jednak zaledwie trzy dni wystarczyły, aby od momentu publikacji mojego krytycznego artykułu na temat psychoterapii Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa?siedem osób z Zarządu Sekcji Psychoterapii PTP, bez jakiejkolwiek prośby kogokolwiek zaangażowało się w napisanie polemiki i doprowadzenie do jej publikacji.

Czytelników tej dyskusji proszę o udzielenie sobie odpowiedzi na pytanie o to, co szkodzi bardziej wizerunkowi psychoterapii w Polsce: krytyczny, powołujący się na naukowe źródła artykuł, który de facto potwierdza skuteczność niektórych form oddziaływania terapeutycznego, czy rozżaleni pacjenci czekający latami na rozpatrzenie ich skarg przez jedyną instytucję, która może im pomóc? W czym wyraża się większa troska o pacjenta: w sprawnym rozpatrzeniu jego skargi, czy w zamknięciu ust krytykowi psychoterapii?

W lutym 2013 roku psychologowie polscy publicznie potępili wypowiedzi dwóch psychologów komentujących głośne wówczas sprawy kryminalne – Zbigniewa Nęckiego i Teresy Gens, publikując w mediach Apel psychologówprzeciw psychologii na odległość. Wśród autorów były również współautorki omawianej polemiki – Zofia Milska-Wrzesińska i Maria Marquardt. Autorzy protestu dowodzili, że psychologowie po pierwsze, nie mają podstaw do diagnozowania na odległość, a po drugie, praktyka publikowania takich diagnoz jest skrajnie nieetyczna. Od tego czasu musiały jednak nastąpić przełomowe zmiany zarówno w zakresie samej diagnozy, jak i etyki, oto bowiem piszą: „Ta wizja Witkowskiego oczywiście jest dla nas, psychoterapeutów, pokusą do interpretacji stojącej za nią dynamiki osobowościowej autora, ale nie miejsce tu na ugłaśnianie tego”. A zatem współautorki tamtego protestu w tym przypadku uznały, że już potrafią i mogą diagnozować na odległość. Powstrzymują się jedynie ze względu na miejsce publikacji. Rzeczywiście musi mi brakować kompetencji, co autorzy polemiki nie omieszkali wytknąć mi już w tytule swojego artykułu, skoro nie dostrzegłem przełomowych odkryć w zakresie interpretacji dynamiki osobowości na odległość i w zasadach etycznych obowiązujących diagnostów. Osobiście nie mam nic przeciwko temu, aby autorzy polemiki opublikowali interpretację dynamiki mojej osobowości, jeśli redakcja KP uzna to za stosowne. Nie ma nic bardziej ponętnego niż przysłużyć się postępowi nauki.

Przy okazji tej wypowiedzi warto jednak zwrócić uwagę na pewien ogólny schemat w niej zawarty, który powtarza się w wypowiedziach wielu terapeutów. Kiedy niezadowolony lub wręcz skrzywdzony pacjent trafia do sądu koleżeńskiego lub powszechnego i próbuje szukać zadośćuczynienia niezwykle często podobna groźba jest w stosunku do niego realizowana. Jego zeznania stają się niewiarygodne, bo jest przecież osobą zaburzoną, a o tym, że jest zaburzony zaświadcza jego terapeuta, do którego ten zwrócił się po pomoc. Witamy w świecie bez klamek. Myślę, że warto, aby czytelnicy tej dyskusji mieli to na uwadze przekraczając próg gabinetu terapeutycznego. Podczas kilku spraw sądowych dotyczących psychoterapii, w których zeznawałem właśnie w ten sposób zostały zdeprecjonowane wypowiedzi pacjentów. Na ile jest to zgodne z zasadami etycznymi psychoterapii pozostawiam ocenie czytelników.

Z niezrozumiałych dla mnie względów polemikę z moim tekstem redakcja nazwała sprostowaniem[1] i opublikowała w ekspresowym tempie nie informując mnie o tym. Zgodnie z prawem prasowym sprostowanie odnosi się do faktów, nie do ocen. Wypowiedź, którą komentuję jest zbiorem ocen, w szczególności ocen ad personam.

Kilka szczególnie jaskrawych stwierdzeń wymaga komentarza. Jej autorzy odnosząc się do działalności Vikrama Patela piszą: „Twierdzi jedynie, że tam, gdzie taka pomoc nie jest możliwa, trzeba przygotowywać nieprofesjonalistów do niesienia ulgi w cierpieniu psychicznym. Nie zamiast psychoterapii, ale jako jej jedyny dostępny w tym momencie zamiennik”. W żadnej ze swoich publikacji ani wypowiedzi medialnych Vikram Patel nie stwierdził, że proponowane przez niego metody są „jedynym dostępnym w danym momencie zamiennikiem”. Wprost przeciwnie, stosowane przez siebie metody uważa za pełnowartościowe, a ich efektywność jest potwierdzona badaniami. Określenie „zamiennik psychoterapii” w odniesieniu do jego metod jest deprecjonujące, szczególnie, że owe „zamienniki” działają często lepiej, od tego co miałby rzekomo zamieniać.

Ponadto autorzy polemiki piszą: „Teza Witkowskiego o zbędności psychoterapii…”. W żadnym miejscu artykułu nie postawiłem takiej tezy. Autorzy polemiki dyskutują w tym miejscu z własnymi daleko posuniętymi interpretacjami moich wypowiedzi, choć trudno nawet wywnioskować z jakimi, bo nie odnoszą się do bezpośrednich wypowiedzi. Chciałbym wierzyć, że nie jest to tylko i wyłącznie metoda dyskusji polegająca na wyolbrzymieniu, zniekształceniu wypowiedzi adwersarza, aby tak zniekształconą ośmieszyć.

Moi adwersarze ubolewając nad losem pacjentów stwierdzają: „Tekst jest szkodliwy, ponieważ może odwieść osobę cierpiącą, z dolegliwymi objawami, od decyzji o leczeniu”. Nie ma żadnych dowodów na to, że moje teksty stwarzają takie zagrożenie. To wyłącznie domniemanie, które ma stworzyć iluzję zagrożenia. Podkreślając szkodliwość moich działań zapominają przy tym dodać, że krytyczny tekst na temat psychoterapii może również osobę cierpiącą uratować przed dodatkowymi cierpieniami, stratami w zakresie dobrostanu i materialnymi. Psychoterapia nie jest zawsze bezpieczna. Niestety psychoterapeuci w Polsce niezwykle rzadko edukują swoich pacjentów pokazując im potencjalne zagrożenia i sposoby ich uniknięcia. Rozpowszechniana wiedza o psychoterapii koncentruje się wyłącznie na korzyściach, jakie może z niej odnieść pacjent. W polskiej literaturze nie ma publikacji o terapeutycznych zagrożeniach, których autorami byliby terapeuci. Na nieliczne głosy krytyczne spoza swojego grona terapeuci reagują, podobnie jak w przypadku mojego tekstu – obrazą uczuć terapeutycznych.

Odpowiedź na polemikę NTPP

Wielu czytelników KP nie zna mojej działalności, czego nie można powiedzieć o moich adwersarzach. Mimo to, we wstępie stwierdzają: „Tomasz Witkowski, od wielu lat działający na obrzeżach nauki i poza psychoterapią.”

W 2020 roku nakładem jednego z pięciu najbardziej prestiżowych wydawnictw akademickich świata – Palgrave Macmillan ukazała się moja książka Shaping Psychology. Perspectives on legacy, Controversy and the Future of the Field. Do współpracy przy niej przyjęli zaproszenie Daniel Kahneman – laureat Nagrody Nobla, Noam Chomsky – lingwista i filozof, którego wpływ na naukę niektórzy porównują do tego jaki miał Arystoteles i Kartezjusz, Jerome Kagan – drugi wśród żyjących psychologów na liście 100 najwybitniejszych psychologów XX wieku, Michael Posner – powszechnie uznawany za twórcę neuronauki, również zajmujący poczesne miejsce we wspomnianym rankingu naukowym, Robert Plomin – najwybitniejszy żyjący genetyk zachowania, Robert Sternberg, twórca m.in. triarchicznej teorii inteligencji, Joeseph LeDoux – prawdopodobnie najbardziej wśród psychologów wpływowy neuronaukowiec, Roy Baumeister, Elisabeth Loftus, powoływany w tej polemice Vikram Patel, Scott Liienfeld, Susan Blackmore, Erica Burman, Brian Nosek i Carol Tavris – wszyscy zajmujący czołowe miejsca w naukowych rankingach. Oceniane obiektywnymi miarami zasługi każdego z wymienionych naukowców przewyższają sumaryczny wkład w naukę całego NTPP. Entuzjastyczne recenzje tej książki napisali tacy wybitni naukowcy, jak Michael Gazzaniga, Daniel Schacter, Trevor Robbins, „Roddy” Roediger, James Alcock, Lisa Osbeck. Ich również można z łatwością znaleźć w naukowych rankingach. Książka już znalazła swoje miejsce na liście lektur studentów psychologii najlepszych uniwersytetów świata. Ponadto, opublikowałem dwie inne książki w amerykańskim wydawnictwie naukowym otrzymując równie pozytywne recenzje od równie zasłużonych naukowców, jestem autorem, współautorem i redaktorem trzynastu książek w języku polskim. Opublikowałem kilkadziesiąt artykułów naukowych w takich czasopismach jak The Scientific Review of Mental Health Practices, British Journal of Psychology, Journal od Social Psychology, Skeptical Inquirer i innych. Kilkaset artykułów popularnonaukowych w prasie polskiej i zagranicznej, współpracuję na stałe z British Psychological Society publikując w BPS Research Digest i w The Psychologist. Większość tych informacji można znaleźć w Wikipedii, zarówno w angielsko- jak i polskojęzycznej oraz na moim publicznie dostępnym blogu.

               Umiejscowienie mnie na „obrzeżach nauki” ma zdecydowanie zniesławiający charakter. Jeśli dla moich adwersarzy to, co tylko pobieżnie wymieniłem stanowi „obrzeża nauki”, to winni są czytelnikom wyjaśnienie gdzie jest jej centrum. Być może ustalili je nadając swojemu towarzystwu przydomek „naukowe”? Pojawia się jednak pytanie, dlaczego podejścia psychodynamicznego nie uczy się na żadnym z najlepszych uniwersytetów świata inaczej niż tylko na kursach historii psychologii? Dlaczego w liczących się rankingach akademickich nie znajdziemy naukowców zajmujących się tym podejściem? Jak czytelnicy mogą zlokalizować to centrum?

Usuwając mnie na obrzeża nauki moi oponenci przesunęli mnie również poza psychoterapię. Zastanawiam się jednak, czym zajmowałem się w swoich książkach wraz z profesorem Jerzym Aleksandrowiczem, dr Ewą Pragłowską – współautorką podręcznika dla terapeutów, profesorem Jackiem Bombą, Mają Filipiak, dr. Andrzejem Śliwerskim? Być może, podobnie, jak w przypadku nauki to moi adwersarze decydują o tym co powinienem nazywać psychoterapią? Moi adwersarze zarzucając mi, że nie prowadzę psychoterapii sugerują czytelnikowi, że nie mam prawa wypowiadać się o niej. W podobnie absurdalny sposób można by twierdzić, że religioznawca nie ma podstaw do wypowiadania się o religii, bo sam nie wyznaje żadnej z nich, a osoby nie będący naukowcami (jak ma to miejsce w odniesieniu do części moich oponentów), nie powinni wypowiadać się na temat wyników badań naukowych.

               Przed lekturą dalszej części tej dyskusji czytelnik powinien odpowiedzieć sobie na co najmniej kilka pytań. Czy przesuwając mnie na obrzeża nauki i poza psychoterapię moi adwersarze nie mieli świadomości czym się zajmuję? A jeśli tak, czy mieli do tego prawo? Jeśli nie, po co to zrobili na samym wstępie swojej polemiki? Czy jako przedstawiciele psychoterapeutycznej elity dokonując tego zabiegu zdawali sobie sprawę, jak oceny formułowane z pozycji autorytetu wpływają na spostrzeganie ocenianego?

               Prawdopodobnie fakt, że niektórzy współautorzy komentowanej przez mnie polemiki są tymi samymi, którzy sformułowali poprzednią opinie, spowodował, że zostały one sporządzone według podobnego schematu opisanego przez Artura Schopenhauera w jego Erystyce jako sposób pierwszy, który polega na rozszerzeniu wypowiedzi przeciwnika poza jej naturalną granicę, a następnie obaleniu tak wyolbrzymionej wypowiedzi. Już w pierwszym zdaniu stwierdzają: „Nie jest prawdą, że nie ma dowodów na skuteczność psychoterapii psychodynamicznej.” Nie pozostaje mi nic innego jak zgodzić się w pełni z tym stwierdzeniem. Nie wiem tylko dlaczego znalazło się w dyskusji, której zarzewiem był mój artykuł? Nigdzie w swoim tekście nie twierdziłem, że jest inaczej.

               Zgadzam się również ze stwierdzeniem autorów, że „psychoterapia psychodynamiczna działa”, tyle, że w żadnym miejscu mojego tekstu nie twierdziłem, że jest inaczej. Obiema rękoma podpisuję się pod stwierdzeniem moich adwersarzy, że „Patel nie jest przeciwnikiem psychoterapii”, tyle, że przypisywane mi posługiwania się nim jako przykładem antypsychoterapii mija się z prawdą. Zarzucając mi przekłamywanie wniosków z badań autorzy stwierdzają: „Autorki dalekie są od stwierdzenia, że psychoterapia nie działa, przeciwnie, podkreślają konieczność udoskonalania i większej efektywności metod pracy psychoterapeutycznej z osobami zagrożonymi samobójstwem i samouszkadzającymi się.” Ponownie – nigdzie nie twierdziłem, że autorki stwierdziły brak działania psychoterapii. Wszystkie te zabiegi, które zresztą systematycznie pojawiają się w wielu miejscach polemiki, wyolbrzymiają lub zniekształcają moje stwierdzenia po to, aby następnie je obalić.

               Ograniczony miejscem, jakie redakcja przeznaczyła mi na odpowiedź przeanalizuję kilka tylko z nich. „Psychoterapia psychodynamiczna działa”. Bujany fotel z wachlarzem, elektroniczny głaskacz kota i peryskopowe okulary również działają. Wybierając te przykłady dbałem o to, żeby nie porównywać psychoterapii do perpetuum mobile. Jeśli w mieście A mechanicy wykonują regulację zaworów silnika poprzez rurę wydechową, zajmuje im to dwa tygodnie i dość dużo kosztuje, to wcale nie znaczy, że nie potrafią tego robić. Kontrola jakości pokaże, że ich usługa jest wykonana poprawnie, podobnie jak wiele badań pokaże, że psychoterapia psychodynamiczna działa. Tyle że jeśli w sąsiednim mieście B mechanicy odkręcają pokrywę głowicy, regulują zawory w ciągu pół godziny za 1/10 tej sumy, którą żądają mechanicy z A, to dyskusja o tym, którzy potrafią to robić jest kompletnie bezzasadna, a jeśli ktoś sprowadza ją na takie tory, to robi to w określonym celu. Autorzy cytowanej przeze mnie metaanalizy (ani tym bardziej ja), nie stwierdzili, że psychoterapia nie działa. Stwierdzili, że wszystkie badane metody działają słabo (optymistycznie w ok. 9% przypadków). Stwierdzili ponadto, że ich skuteczność nie wzrosła przez ostatnie 50 lat. Jeśli zatem w tej grupie znalazły się metody drogie, czasochłonne i trudno dostępne (do takich należy psychoterapia psychodynamiczna) to sensowniej jest rozwijać i popularyzować metody proste, tanie i dostępne, podobnie, jak lepiej jest wyregulować zawory w mieście B niż w mieście A. Pacjenci mają prawo o tym wiedzieć.

W swoim artykule napisałem „Absurdy, które zadomowiły się w obszarze zdrowia psychicznego, brutalnie odkrywa przed nami działalność Vikrama Patela”. Czy to jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że Patel jest przeciwnikiem psychoterapii?

Jeśli tak, to proszę zastanowić się nad takim stwierdzeniem: „Zbrodnie reżimu, ukryte pod ziemią, brutalnie odkryła przed nami praca operatora koparki wykonującej wykop pod fundament”. Czy to jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że operator koparki jest przeciwnikiem wspomnianego reżimu i tropicielem ich zbrodni? A może sama koparka? Wydaje mi się, że taki wniosek można wysnuć wyłącznie wtedy, kiedy przetwarzamy informacje w sposób niezwykle powierzchowny, a nie do takich czytelników adresowałem swój artykuł.

Wyolbrzymiając lub wręcz przypisując mi przesadne twierdzenia moi adwersarze zupełnie pominęli najpoważniejszy z postawionych przeze mnie pod adresem psychoterapii psychodynamicznej zarzutów: „Leżące u źródeł większości nurtów psychodynamicznych przekonanie, że najwcześniejsze doświadczenia z dzieciństwa determinują liczne problemy czy wybory życiowe, jakich dokonujemy jako ludzie dorośli, może brzmieć przekonująco, ale w świetle dostępnych danych i wyników badań nie jest to mniej absurdalne niż peryskopowe okulary do czytania na leżąco”. To podstawowe dla podejścia psychodynamicznego założenie nie znajduje potwierdzenia w badaniach empirycznych, a co za tym idzie, powoduje, że terapia prowadzona w oparciu o nie ma charakter eksperymentalny. Fakt, że psychoterapia psychodynamiczna wykazuje czasami w badaniach efektywność nie potwierdza prawdziwości tego założenia, podobnie jak fakt, że systematyczna modlitwa wiąże się z zachowaniem lepszego zdrowia i kondycji psychicznej, nie jest dowodem na istnienie boga. Zarówno w psychoterapii, jak i w praktykach religijnych występuje szereg tzw. czynników niespecyficznych (upływ czasu, relacja, poczucie więzi itp.), które mogą wywoływać pewne pozytywne efekty. Próba stworzenia wrażenia, że świadczą one o poprawności założeń czy to psychodynamicznych, czy religijnych, czy jakichkolwiek innych jest wprowadzaniem w błąd nieświadomego działania tych mechanizmów czytelnika.

Dosyć zabawny wydał mi się zarzut odnoszący się do wieku cytowanych badań. Od razu pomyślałem o Izaaku Newtonie i jego publikacji z 1687 roku. Pewnie nie spotkałaby się z uznaniem moich adwersarzy, ale czy to znaczy, że opisane w niej prawa na nich nie działają? Groteskowość tego argumentu uwypukla też fakt, że podejście psychodynamiczne reprezentowane przez moich oponentów korzeniami tkwi dość głęboko w XIX-wiecznej psychoanalizie i nie stanowi dla nich to przeszkody w jej stosowaniu w XXI wieku. Autorom zarzucającym mi cytowanie nieaktualnych badań nie przeszkadza jednocześnie cytowanie prac Ablon & Jones z 1998 r. i Jones & Pulos z 1993 r. Już nie śmieszne, ale zastanawiające  jest pominięcie w ich wyliczance cytowanych przeze mnie dwóch publikacji z 2020 r, dwóch z 2017 r. jednej z 2014 r., jednej z 2015 r. i jednej z 2010 r. Raz jeszcze pozostawiam czytelnikowi ocenę tego argumentu i dokonanego na jego potrzeby zabiegu. Przypomnę też, że nad tym tekstem pracowało 6 osób. Wszystkie „przeoczyły” 7 publikacji nie pasujących do tezy o nieaktualnych badaniach.

Moi adwersarze, przy każdej nadarzającej się okazji przypominają o wzroście liczby samobójstw, osób cierpiących na problemy ze zdrowiem psychicznym i konieczności niesienia im pomocy. Nie zauważają jednak, że tym alarmującym liczbom towarzyszą niemal wykładniczo rosnące liczby osób oferujących usługi w zakresie zdrowia psychicznego. Dla kontrastu należy podkreślić, że działania omawianego w moim artykule Vikrama Patela przynoszą wyraźne i korzystne zmiany wskaźników zdrowia psychicznego.

Znany socjolog polskiego pochodzenia, Stanislav Andreski zauważył kiedyś: „Jeśli widzimy, że za każdym razem, kiedy pojawia się straż pożarna, płomienie stają się większe, mamy podstawy zastanawiać się, czego używają do gaszenia pożaru i czy przypadkiem nie dolewają oliwy do ognia.” Może warto zastanowić się nad jego sugestią?

Podsumowanie

               Kiedy w XII wieku, na rynku zaczęło pojawiać się dużo piwa złej jakości, jego wytwórcy zaczęli organizować się w gildie – organizacje cechowe mające na celu strzeżenie ich interesów. Gildie określały zasady otrzymania tytułu mistrza-piwowara, nauki sztuki piwowarskiej i przede wszystkim dbały o wysoką jakość piwa, a co za tym idzie, także o swoje własne interesy. Podobnych przykładów dbania o wysoki poziom produktów i usług poprzez tworzenie cechów czy izb można przytoczyć od tego czasu setki, jeśli nie tysiące nawet. Z drugiej strony można również podać wiele przykładów, dotyczących takich obszarów gdzie ludziom uprawiającym jakiś zawód nie zależy na regulacjach prawnych, bo to spowodowałoby konieczność zastosowania się do standardów jakości i przede wszystkim wiązałoby się z ponoszeniem odpowiedzialności za swoje działania. Wróżbiarstwo, jasnowidzenie, prostytucja, astrologia, tzw. medycyna alternatywna, chiromancja to przykłady takich usług, gdzie brak regulacji i dbałości o jakość sprzyja ludziom czerpiącym korzyści ze świadczenia tych usług.

Dzisiaj w Polsce brakuje jakichkolwiek uwarunkowań prawnych wykonywania zawodu psychoterapeuty. Może nim zostać dosłownie każdy, kto założy działalność gospodarczą. Skrzywdzony pacjent nie ma możliwości dochodzenia swoich praw u Rzecznika Praw Pacjenta, bo usługa terapeutyczna nie jest w świetle prawa usługą medyczną. Szukając zadośćuczynienia przed sądem napotyka na pustkę prawną – ponieważ nie zostały określone jednoznaczne warunki prowadzenia psychoterapii, niemożliwością jest również wykazanie błędów w jej prowadzeniu. Sądy koleżeńskie towarzystw terapeutycznych działają na podobieństwo tego powołanego przez PTP.

Kilkanaście lat dyskusji z psychoterapeutami w Polsce przekonało mnie, że deklarując dbałość o interes pacjentów i społeczny szacunek do swojego zawodu nie są w stanie w XXI wieku zrobić tego, czego dokonali piwowarzy w wieku XII i nawet nie podejmują wysiłków w tym kierunku. Jedynym sposobem budowania szacunku do ich zawodu, który praktykują, jest szybkie zamykanie ust krytykom, pozywanie pacjentów, którzy krytycznie wypowiadają się na temat swojej terapii i jednostronny marketing swoich usług. A jeśli tak, to tym, co najbardziej mogłoby im się przysłużyć, byłby zapis prawny penalizujący obrazę uczuć terapeutycznych. Wnioskuję o niego!

[EDIT 13.02.2021: Szanowni Państwo, moja publikacja i dyskusja z tym związana pokazały, że jest bardzo wiele osób niezwykle mocno zaangażowanych w obronę wizerunku psychoterapii. Jednocześnie spowodowała, że kolejni pacjenci próbujący poszukiwać zadośćuczynienia, straszeni przez terapeutów pozwami skontaktowali sie ze mną z prośbą o pomoc. Myślę, że to stwarza niepowtarzalne możliwości realnych działań dla poprawienia wizerunku psychoterapii w Polsce. Proszę zatem wszystkich psychoterapeutów o pomoc. To, co najczęściej jest do zrobienia, to analiza dostępnej dokumentacji, napisanie opinii na temat poprawności prowadzonej psychoterapii, obecność w sądzie w charakterze świadka. Są to oczywiście działania pro-publico bono. Myślę, że mogą one zjednać ze sobą ludzi skrzywdzonych przez psychoterapię, jej krytyków i obrońców. Wszystkich chętnych zapraszam do kontaktu za pośrednictwem komentarzy. Adresy mailowe pozostaną wyłacznie do mojej wiadomości i zostaną przekazane zainteresowanym pacjentom.


[1] Informacja o tym, że zostało to potraktowane jako sprostowanie znajduje się już tylko w adresie internetowym https://krytykapolityczna.pl/nauka/psychologia/polskie-towarzystwo-psychologiczne-psychoterapia-sprostowanie/


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania programu wyemitowanego przez TVP Kultura 11 lutego 2021 roku w cyklu „Co dalej?”, w którym wraz z dr hab. Michałem Łuczewskim i red. Piotrem Goćkiem próbowaliśmy odpowiedzieć na szerego pytań związanych z psychoterapią. 

Czy każdy z nas potrzebuje terapeuty? Czy w dobie koronawirusa to tylko pomoc czy już wielki biznes? Amerykańskie filmy i seriale przyzwyczaiły nas do tego, że wcześniej czy później każdy z bohaterów na kozetce wyląduje i każdy problem na tej kozetce uda się rozwiązać. Czy tak jest rzeczywiście? Jak ta kwestia wygląda w Polsce? Gośćmi programu są dr Tomasz Witkowski (psycholog) i dr Michał Łuczewski (psychoterapeuta).


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Jasna strona złych emocji

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze tygodnika Polityka 7.2021 (3299) z dnia 09.02.2021; Nauka i cywilizacja; s. 48

Zapraszam do lektury!

Korzystnych efektów negatywnych emocji jest przynajmniej tak wiele, jak ofert kursów mających na celu ich pozbycie się.

Popularna psychologia namawia nas do pozbywania się wszelkich negatywnych uczuć. To bardzo niedobre zalecenie.

Dzień po tym, jak Trybunał Konstytucyjny zaostrzył prawo aborcyjne, rozpoczęły się demonstracje osób oburzonych tą decyzją, głównie kobiet. Do protestujących codziennie dołączały nowe osoby. Na transparentach pojawiły się słowa, które do niedawna uznawano za wulgarne, nieprzyzwoite, a przede wszystkim zakazane w debatach publicznych. Dostrzegając, że w pewnych sytuacjach zwykłe słowa nie są w stanie opisać wzburzenia, niezgody i buntu, zaakceptowaliśmy je w tej właśnie sprawie. Były bowiem najlepszym wyrazem nagromadzonych negatywnych emocji.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapobieganie samobójstwom a nauka kultu cargo

Magazyn, który jest nieoficjalnym forum the intellectual dark web opublikował właśnie mój najnowszy artykuł, którego inspiracją była opublikowana w grudniu 2020 roku metaanaliza poświęcona ocenie skuteczności metod przeciwdziałania samobójstwom i samookaleczeniom. Zapraszam do lektury!

Magazyn, który jest nieoficjalnym forum the intellectual dark web opublikował właśnie mój najnowszy artykuł, którego inspiracją była opublikowana w grudniu 2020 roku metaanaliza poświęcona ocenie skuteczności metod przeciwdziałania samobójstwom i samookaleczeniom. Zapraszam do lektury!

Suicide Prevention and the Social Science Cargo Cult

When white people began visiting the islands of the Pacific Ocean, the native peoples, fascinated by the abundance of good things coming to them, assiduously observed the visitors’ behaviour. They concluded that the great birds in the sky, filled with packing cases bearing the inscription “cargo,” were gifts from the gods. So, they began to imitate the newcomers, building runways in the middle of the jungle, lighting fires based on the pattern of airport landing lights, and constructing small control towers out of wood and bamboo. Then they awaited the benevolence of the gods, but the gods were not compliant. The planes did not land on their runways, despite the enormous effort they had put into building them and the meticulousness with which they copied the buildings and equipment of the white people. Even today, this cargo cult persists in some corners of Oceania. In a speech delivered at a degree ceremony at the California Institute of Technology, Richard Feynman, a noted physicist and Nobel Prize winner in 1974, compared the social sciences to the cargo cult. Representatives of the social sciences, he argued, imitate the behaviour of other sciences but to no effect. Feynman did not end with this comparison, but added examples from the fields of rehabilitation, psychotherapy, and parapsychology. He stated that despite the enormous effort invested in researching and perfecting teaching methods, students’ results are worse every year. The same goes for criminality and the other problems which the social sciences attempt to resolve. Was Feynman right? The bustle of adherents to the cargo cult In many fields, great effort has produced paltry results and sometimes even worsened the prevailing state of affairs. In December 2020, a comprehensive meta-analysis was published covering 50 years of research into the efficacy of various interventions aimed at preventing suicide and self-harm. A research team, led by Kathryn Fox from the University of Denver and Xieyining Huang from Florida State University, analysed 1,125 of the most methodologically correct research carried out in the last half-century. Inter alia, the research considered emergency intervention, psychodynamic psychotherapy, peer support, social care, drug therapy, hospitalisation, external methods of control, cognitive and behavioural approaches, dialectical and behavioural psychotherapy, as well as other psychotherapeutic methods. The results were depressing. The efficacy of all methods examined was found to be very low, effects do not last long after intervention, and there is no real difference between the various methods. But most striking is the discovery that, despite the nearly exponential growth in the amount of research into these methods, their effectiveness today is as low as it was 50 years ago. Within the diversity of approaches, no indicators were discovered which would have a crucial influence on the effectiveness of intervention. Czytaj dalej klikając TUTAJ. Posty o podobnej tematyce:

Samobójstwo – kolejna ogromna porażka psychologii

Komputer zrozumie samobójcę

Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy

Is psychology a cargo cult science? – wykład wygłoszony podczas 15 Europejskiego Kongresu Sceptyków w Sztokholmie

Czy połowa wiedzy psychologicznej jest bezwartościowa?


Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Co wiemy o rozrzutności

W kulturze potlaczu uważano, że człowiek, który posiada więcej koni niż mu potrzeba i nie oddaje nadmiaru innym, jest, delikatnie mówiąc, nierozsądny. Przyjęło się uważać, że kultury pierwotne praktykujące potlacz są w swym marnotrawstwie irracjonalne.

Racjonalny jak potlacz

W kulturze potlaczu uważano, że człowiek, który posiada więcej koni niż mu potrzeba i nie oddaje nadmiaru innym, jest, delikatnie mówiąc, nierozsądny.
LOC Photo/Alamy/be&w. Na zdjęciu inuiccy tancerze z Alaski szykujący się do rytualnego rozdania dóbr, 1900 rok
O potlaczu po raz pierwszy czytałem w dzieciństwie, pochłaniając wszystko, co w jakikolwiek sposób miało związek z moimi ówczesnymi bohaterami, którymi oczywiście byli szlachetni Indianie Ameryki Północnej. Mgliście pamiętam jakieś huczne przyjęcia, wręcz orgie, podczas których wodzowie opanowani przez amok autodestrukcji rozdawali na prawo i lewo wszystkie swoje dobra. Nie powstrzymywali się nawet przed podpaleniem własnych chat, aby w tym akcie niszczenia udowodnić innym swoją wielkość. Nie rozumiałem tego, dlatego chętniej wracałem do opisów honorowych, wiernych raz danemu słowu Indian, zamieszkujących prerię i kończących wszelkie spory rytualną fajką pokoju. Na potlacz natrafiłem jeszcze kilkukrotnie w ciągu mojego życia. Najpierw w czasie studiów, w jakichś obowiązkowych lekturach antropologicznych, później jeszcze pojawiał się w książkach, po które sięgałem z wyboru. Bez wyjątku czytałem o nim jako o pewnym wynaturzeniu, czymś do czego zdolna…
Czytaj dalej felieton mojego autorstwa klikając TUTAJ

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Bujany fotel z wachlarzem. Skąd wiemy, czy psychoterapia w ogóle działa?

To  tytuł mojego artykułu, który ukazał się w Krytyce Politycznej. Zapraszam do lektury!
Dostrzegasz kuriozalność takiego wynalazku, jak elektroniczny głaskacz kota. Dlaczego więc nie dostrzegasz absurdalności psychoterapii? Odpowiedź jest dość brutalna. Pisze Tomasz Witkowski.
W 1847 roku w amerykańskim urzędzie patentowym pod numerem 5231 zarejestrowano wynalazek będący połączeniem fotela bujanego z wachlarzem. Konstruktor umieścił tradycyjny fotel bujany na solidnej podstawie, zaopatrzył w masywne ramię i za pomocą skomplikowanego mechanizmu dźwigni i przekładni przeniósł energię fotela na wachlarz umieszczony nad głową bujającego się na nim człowieka. Dzięki temu imponującemu wynalazkowi ludzie raz na zawsze zostali uwolnieni od uciążliwego machania wachlarzem. Tyle że ludzie z jakichś powodów nie uznali tego wynalazku za przydatny. Być może praca polegająca na wachlowaniu się nie wydała im się nadmiernie uciążliwa, a może uznali poziom komplikacji wynalazku w stosunku do korzyści, jakie ze sobą niesie, za absurdalny. Bujane fotele z wachlarzami nie zagościły nigdy w naszych domach na stałe. Podobnie groteskowych wynalazków jest więcej, żeby wspomnieć chociażby o fantastycznych peryskopowych okularach, które umożliwiają czytanie na leżąco, o elektrycznym głaskaczu kota, który wyzwoli nas od uciążliwości dotykania własnego zwierzęcia, czy bardzo zaawansowanym technologicznie 24-palczastym robocie do mycia głowy firmy Panasonic. Zdrowy rozsądek zabezpiecza nas dość skutecznie przed otaczaniem się podobnymi gadżetami. Jednak nie zawsze, a zwłaszcza tam, gdzie absurdalność postępowania nie jest oczywista. Przez setki lat poddawaliśmy się flebotomii – zabiegowi upuszczania krwi, wierząc w jego pozytywne skutki. Z kolei aby zrozumieć, że inny zabieg medyczny – lobotomia – jest nieludzko okrutny, musieliśmy najpierw okaleczyć kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Dzisiaj ciągle wydajemy mnóstwo pieniędzy na wypełniające apteczne półki produkty, które nie zawierają nic poza wymyśloną na przełomie XVIII i XIX wieku rzekomą „pamięcią” jakiejś substancji. Trujemy się również dość często substancjami, którym przypisuje się właściwości lecznicze.

Zdrowy rozsądek i zdrowa psychika?

Obszarem, gdzie jeszcze trudniej zaprząc do pracy zdrowy rozsądek, jest nasze życie psychiczne. Emocje, które zdają się panować nad rozumem, niezrozumiałe impulsy, którym się poddajemy, zadziwiające właściwości umysłu powodują, że nasza własna psychika ciągle wydaje się tajemnicza i nieprzenikniona. Próbując zrozumieć samych siebie, szczególnie łatwo poddajemy się sugestywnym narracjom i bywamy nakłaniani do działań, które niewiele różnią się od bujania się na fotelu w tym tylko celu, aby ochłodzić sobie twarz ruchem wachlarza. Dzisiaj na rynku dostępnych jest grubo ponad 600 różnych modalności psychoterapeutycznych, czyli szkół, kierunków i nurtów terapeutycznych, oferujących czasami kompletnie rozbieżne sposoby rozumienia psychiki oraz leczenia chorób i zaburzeń psychicznych. Wiele z nich to niezwykle złożone systemy wiedzy, które służą do osiągnięcia prostego celu – niczym umycie głowy przez sterowanego mikroprocesorami 24-palczastego robota. Absurdy, które zadomowiły się w obszarze zdrowia psychicznego, brutalnie odkrywa przed nami działalność Vikrama Patela – hinduskiego psychiatry, który rewolucjonizuje leczenie chorób psychicznych na całym świecie. Pochodzący z ubogich rejonów Indii Patel spędził pierwsze dwa lata swojej pracy w Zimbabwe, gdzie w tym czasie w całym kraju pracowało zaledwie 10 psychiatrów, zajmujących się garstką bogatych pacjentów. W Afganistanie, Rwandzie, Czadzie, Erytrei i Liberii w tym czasie pracował jeden lub dwóch psychiatrów. Szacuje się, że nawet w krajach Europy Zachodniej dostęp do profesjonalnych usług ochrony zdrowia psychicznego ma zaledwie połowa mieszkańców. Tymczasem liczba pacjentów z problemami psychicznymi na najuboższych obszarach naszego globu była i jest przytłaczająca, choć niektórzy błędnie wówczas uważali, że depresja i niektóre inne choroby psychiczne występują wyłącznie w bogatych społecznościach. Patel, niczym biblijny Dawid niezrażony potęgą Goliata, postanowił ten stan rzeczy zmienić. Logika jego rozumowania była zgoła odmienna od logiki twórcy bujanego fotela z wachlarzem. Uznał, że jeśli istnieją nieskomplikowane, skuteczne i tanie metody pomocy psychiatrycznej, którą mogliby świadczyć nawet ludzie niewykształceni w dziedzinie psychologii czy psychiatrii, to należy je zidentyfikować, nauczyć ich stosowania podstawowy personel medyczny czy pracowników socjalnych i zacząć pomagać. Ten skromny i niepozorny lekarz, któremu w dzieciństwie ze względu na stan zdrowia nie dawano szans na przeżycie, zakasał rękawy i wziął się do roboty. Jednym z pierwszych owoców jego pracy jest adresowany do niewykształconych ludzi poradnik opisujący proste metody pomocy ludziom z problemami psychicznymi zatytułowany Where There Is No Psychiatrist (Tam, gdzie nie ma psychiatry). Początkowo wykorzystywany w najuboższych rejonach świata, obecnie dostępny jest bezpłatnie w ponad 70 krajach świata. Co ciekawe, nie ma jeszcze polskojęzycznej wersji tego podręcznika, choć pierwsze wydanie zostało opublikowane w 2003 roku. Czytaj dalej klikając TUTAJ
Posty o podobnej tematyce: 

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Kiedy psychoterapia staje się zawodem medycznym?

– Psychoterapia nie jest leczeniem w sensie medycznym, więc psychoterapeuta nie musi prowadzić dokumentacji medycznej – usłyszał bezsilny pacjent w sądzie od swojego terapeuty, próbując ustalić przebieg terapii. – Psychoterapia nie jest usługą medyczną, dlatego nie możemy rozpatrzyć pani skargi – przeczytała sfrustrowana pacjentka w uzasadnieniu odmowy sformułowanym przez Rzecznika Praw Pacjenta, do którego skierowała się z prośbą o pomoc. – Psychoterapeuta nie musi stawiać diagnoz, tak jak robią to lekarze, bo psychoterapia nie jest leczeniem w sensie medycznym – usłyszałem ten argument kilkaset razy od przeróżnych terapeutów, m.in. bezpośrednio od prof. Jerzego Mellibrudy, nauczyciela terapeutów w trakcie mojej radiowej z nim konfrontacji (posłuchaj tutaj: http://bi.gazeta.pl/im/3/13899/m13899743.mp3). – Nie musimy badać negatywnych skutków psychoterapii[1], bo psychoterapia to leczenie słowem (talk therapy), a nie postępowanie medyczne. Nie ingerujemy w organizm pacjentów w żaden sposób, a słowa nie mogą przecież wywołać negatywnych zmian – usłyszałem od terapeutów tłumaczących dlaczego lekceważą możliwość wystąpienia negatywnych skutków ubocznych psychoterapii. Odżegnywanie się psychoterapii od medycyny ma tak intensywny charakter, że byłem już niemal skłonny uwierzyć, że te dwie dziedziny nie mają ze sobą nic wspólnego, gdy oto nagle, z dnia na dzień, stałem się świadkiem cudownej transformacji, za sprawą której większość psychoterapeutów polskich, począwszy od psychoanalityków a na reprezentantach podejścia behawioralno-poznawczego kończąc, przyznała, że w zasadzie ich praca nie różni się od tego, co robi reszta personelu medycznego. Co doprowadziło do tej nagłej konwersji? Przywilej, jakim jest możliwość zaliczenia do grupy personelu medycznego, a co za tym idzie przyjęcia szczepionki przeciwko Covid w grupie „0”. Polscy terapeuci stali się personelem medycznym świadczącym usługi medyczne. Gdyby to ode mnie zależało i było organizacyjnie możliwe, udostępniłbym szczepionkę od razu wszystkim, którzy chcą się zaszczepić, włącznie z przedstawicielami takich unikatowych taksonów intelektualnych jak psychoanalitycy. I to nie z miłości do umysłowej różnorodności, ale w trosce o własne bezpieczeństwo. Niestety, nie mam wpływu na sposób dystrybucji szczepionki, a obiektywne warunki nie pozwalają ofiarowania tego przywileju wszystkim w tym samym czasie, dlatego muszę godzić się z wartościowaniem użyteczności przedstawicieli różnych zawodów i grup demograficznych. Postawienie psychoterapeutów i psychologów w pierwszej linii z ratownikami medycznymi, lekarzami, pielęgniarkami a przed tak ważnymi dla naszego codziennego funkcjonowania pracownikami marketów spożywczych, listonoszami, kurierami, serwisantami IT i nauczycielami jest co najmniej wątpliwe i budzi więcej moich zastrzeżeń niż zaszczepienie kilkunastu celebrytów poza kolejką. Badania poświęcone efektywności psychoterapii studiuję od wielu już lat. Nigdy nie natknąłem się na wyniki, które mogłyby wskazywać na to, że w psychoterapii jest niezbędny kontakt osobisty, choć do takiego kontaktu, wbrew zagrożeniom w pierwszym etapie pandemii przekonywało Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej (https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1552597768224658&id=100004233496453). Jeśli mamy do czynienia z leczeniem słowem (talk therapy), to jakie ograniczenia niesie ze sobą prowadzenie terapii online? Uniemożliwienie przekazania tajemnej energii? Wycięcie kilku mniej istotnych dla terapii wskazówek płynących z mowy ciała? Udaremnienie odczuwania wspólnych wibracji? A może to bez unoszących się w powietrzu feromonów psychoterapia jest niemożliwa? Żadnego z tych czynników (poza marginalnym znaczeniem mowy ciała) nie znalazłem w jakichkolwiek studiach empirycznych. Czy włączenie (pewnie przypadkowe) psychoterapeutów do personelu medycznego i tak pełna aprobaty ich akceptacja tego faktu będzie miała jakikolwiek wpływ na sytuację pacjentów? Wątpię, bo doświadczenie wielu pacjentów pokazuje, że medyczny charakter psychoterapii zaczyna się tam, gdzie są związane z tym przywileje, a kończy w miejscu, w którym pojawia się odpowiedzialność za jej wynik, za trafną diagnozę różnicową, obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej, konieczność śledzenia negatywnych skutków ubocznych i wreszcie odpowiedzialność cywilna i karna. Czy chcemy tego, czy nie, żyjemy w kulturze terapeutycznej, gdzie coraz więcej obszarów codziennego życia zawłaszcza terapia, a co można zmierzyć choćby liczbą klasyfikowanych przez nią zaburzeń (podręcznik DSM 5 wyróżnia ich 374). Wierzymy w moc terapeutów i nadajemy im przywileje podobnie, jak większość kultur stawiała w uprzywilejowanej pozycji swoich kapłanów. Warto jednak, od czasu do czasu, sprawdzić czy podziwiane rytuały przynoszą spodziewane rezultaty. Z tym jednak nie jest najlepiej, o czym piszę w swoich książkach od kilkunastu już lat. Ostatnia duża metaanaliza opublikowana pod koniec zeszłego roku[2] pokazała, że interwencje terapeutyczne mające zapobiegać samobójstwom i samookaleczeniom mają bardzo niską skuteczność i nie różnią się między sobą. Wiele lat trwająca terapia psychodynamiczna ma podobną skuteczność jak interwencja rówieśnicza. Co najbardziej jednak smutne, ich efektywność nie poprawiła się przez ostatnie pół wieku. Aby przekonać się o tym, czy obietnice rzesz psychoterapeutów utrzymujących, że bez ich działań ludzkość nie poradzi sobie ze skutkami pandemii znajdą swoje pokrycie w rzeczywistości przyjdzie nam poczekać jeszcze wiele lat. Przyznając przywileje tym, którzy je formułują, warto spojrzeć w przeszłość i sprawdzić, jak wywiązywali się z nich do tej pory. [1] Tylko 3% wszystkich badań nad efektywnością psychoterapii uwzględnia monitorowanie negatywnych skutków ubocznych: U. Jonsson, I. Alaie, T. Parling, F. K. Arnberg, Reporting of harms in randomized controlled trials of psychological interventions for mental and behavioural disorders: a review of current practice. “Contemporary Clinical Trials”, 38, 2014, s. 1-8.   [2] Fox, Kathryn R., Huang, Xieyining, Guzmán, Eleonora M., Funsch, Kensie M., Cha, Christine B., Ribeiro, Jessica D., Franklin, Joseph C., (2020). Interventions for suicide and self-injury: A meta-analysis of randomized controlled trials across nearly 50 years of research. Psychological Bulletin, Tom 146, Numer 12.
Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzja „Shaping Psychology” w Science-Based Medicine

29 grudnia, 2020 roku recenzja mojej nowej książki Shaping Psychology: Legacy, Perspectives and the Future of the Field ukazała się w prestiżowym:

Science-Based Medicine

Autorką recenzji jest dr Harriet Hall.

Meet the Psychologists

In this book, you will meet 16 of the most prominent people in psychology in conversational interviews that reveal their thoughts about the current state of psychology and its future. Enlightening and entertaining.

Psychology is more popular than ever, but it has been criticized for scandals involving fraud, failed replications, and assisting torture. Many people believe psychology is in crisis. Some even question whether it can legitimately be called a science. Before he became Pope, Cardinal Joseph Ratzinger expressed concern that psychology posed a threat to religion, was responsible for empty monasteries, and had superseded theology. Tomasz Witkowski’s new book Shaping Psychology: Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field provides an intriguing look at the current state of psychology, its problems and possible solutions, and hopes for the future.

The format of the book is unprecedented. Witkowski interviewed sixteen of the most outstanding scholars and thinkers in psychology. If you click on the link, you can see the list of contributors.  Read more…

 

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta

Jesienią pisałem o jawnym wyroku uniewinniającym pacjentkę oskarżoną przez swojego byłego terapeutę o pomówienie z art. 212§ 1 i 2 k.k. Wyrok zapadł po trzech latach postępowania (Historia opisana ze szczegółami tutaj: O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej). Mogłoby się wydawać, że taki werdykt sądu terapeuta przyjmie z pokorą. Nic z tego! Zanim wyrok się uprawomocnił, złożył apelację. A zatem przed pacjentką i jej terapeutą kolejne kilka lat rozpraw sądowych. To kolejne nieprzespane noce i dramaty psychiczne serwowane przez uzdrawiający proces psychoterapii toczony przed obliczem Temidy z woli przedstawiciela zawodu ratującego zdrowie psychiczne. To kolejne, niemałe koszty pracy Sądu, płacone także przez nas, podatników.

Co ciekawe, jedynie pacjentka została oskarżona. Terapeuta nie postawił przed sądem wydawców, którzy publikowali artykuły o jego działalności, dziennikarzy, którzy je pisali. Dlaczego nie powołał do odpowiedzialności Komisji Etyczno-Mediacyjnej wypowiadającej się o jego błędach? Dlaczego na ławie oskarżonych znalazł się najsłabszy element – pacjent, który nie mogąc poradzić sobie z własnym życiem uwierzył w uzdrawiającą moc psychoterapii? 

O procesie będę donosił systematycznie tyle akurat, ile będzie to zgodne z prawem i postanowieniami sądu. To zapowiedź kilkuletniego serialu, którego reżyser, podobnie, jak dotychczas będzie robił wszystko, aby ukryć jego kolejne odcinki przed widzami.  

Co to oznacza dla Was, pacjentów? Cóż, najlepiej będzie, jeśli powstrzymacie się z dzieleniem się z kimkolwiek tym, co wydarzyło się w czterech ścianach gabinetu. Może to i dmuchanie na zimne, kiedy wszystko idzie dobrze, ale gdyby coś poszło nie tak… Szlak został już przetarty przez pewnego terapeutę. W psychoterapii reklamującej otwarte mówienie o wszystkim i wyrażanie swoich najgłębszych odczuć – przynależna nam wszystkim, gwarantowana prawem wolność słowa nie istnieje – możesz czuć się albo dobrze albo wcale. Mówić nie powinieneś. 

Przy okazji w głowie pojawiają się dziesiątki pytań nawiązujących do kodeksów etycznych stowarzyszeń terapeutycznych, w których tak bardzo eksponuje się dobro pacjenta i troskę o niego. I dodatkowo to jedno do tych wszystkich, którzy od lat zarzucają mi, że zniechęcam ludzi do korzystania z pomocy. Jak myślicie, czy podobne działania podejmowane przez terapeutów zachęcają ludzi do korzystania z usług terapeutów? A może powinni je podejmować, lecz grzechem jest tylko pisanie o nich?  

P.S. Opisany tutaj terapeuta cały czas prowadzi komercyjną działalność terapeutyczną. Przedstawione wydarzenia w żaden sposób nie wpłynęły na możliwości wykonywania przez niego pracy i z tego, co się orientuję, nigdy nie wpłyną. 

 

Posty o podobnej tematyce: 

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

O nadstawianiu drugiego policzka

Dziesięć przykazań i psychoterapia

Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach

Lekcja psychoterapii na sali sądowej

 

Więcej w mojej książce: 

Zamów książkę


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzja „Shaping Psychology” w „The Skeptical Intelligencer”

Prof. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – zrecenzował książkę w ostatnim numerze z 2020 roku. Zapraszam do lektury!

Tomasz Witkowski proves to be an able interviewer, very knowledgeable and well informed about psychological and philosophical matters.

Znalezione obrazy dla zapytania michael heapProf. Michael Heap, psycholog kliniczny i sądowy, sceptyk i redaktor naczelny kwartalnika wydawanego przez Association for Skeptical Inquiry – Skeptical Intelligencer zrecenzował książkę w ostatnim numerze z 2020 roku. Zapraszam do lektury!

 

Shaping Psychology: Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field by Tomasz Witkowski. Palgrave Macmillan (Springer Nature: Cham, Switzerland), 2020, pp332 + references.

________________________________________________________________________

Reviewed by Michael Heap

The author of this book, Tomasz Witkowski, is a psychologist and a founding member of the Polish Skeptics Club. He is the author of a previous book (note 1) criticising the status of academic and applied psychology, which I reviewed in the Spring 2017 issue of the Skeptical Intelligencer. Prior to that he co-authored, with his colleague Maciej Zatonoski, another account of the numerous failings and scandals that have plagued psychology over the years (note 2). This was reviewed in the Autumn 2015 issue. In the present volume, Witkowski continues the theme in the form of interviews with experienced and eminent contributors to the field of psychology. Amongst the issues about which he is most concerned are the quality, utility and validity of much of the research being published nowadays; the ‘replication crisis’; the efficacy of many psychotherapeutic practices that psychologists seem willing to embrace; and the failure of psychologists to mount a sufficiently strong challenge to their psychiatric colleagues’ fetish for diagnostic labelling. However, the main content of most of the chapters is a discussion of the interviewee’s personal history and contribution to psychology over the course of their working lives.

A total of 15 individuals were interviewed. The author first approached a larger group (he tells us that he ‘placed significant stock on the 2002 ranking titled “The 100 most eminent psychologists of the 20th century”)’ and those interviewed are the ones who agreed to participate. Consequently, the contributors are both author-selected (with the above assistance) and self-selected, meaning that on another occasion, with another author, maybe a somewhat different sample would have emerged, with different interests, opinions and ideas about future trends and requirements. The author acknowledges this in his Introduction, but I think it fair to say that, overall, the picture that emerges from the book is quite representative of the discipline as a whole. Nevertheless, only four of the contributors are women. There is also the predictable American bias (inevitable if the content is to be representative).

__________________________

Tomasz Witkowski proves to be an able interviewer, very knowledgeable and well informed about psychological and philosophical matters.

__________________________

Several contributors will be familiar to skeptics. Elizabeth Loftus is amongst them. Many readers will be familiar with her influential work on the fallibility of memory, notably in relation to eyewitness testimony and ‘recovered memories’ of sexual abuse in childhood. Readers will be dismayed by the level of personal and professional abuse that Professor Loftus has had to endure (believe me, psychotherapists are not necessarily the most agreeable, rational, and well-adjusted of people). Another such contributor is the recently deceased (and much missed) Scott Lilienfeld, who was very thorough and prolific in his criticism of the psychotherapy industry (but gives due acknowledgement to those therapies that are evidence-based). Then there is our very own Susan Blackmore, known for her early zeal for investigating the paranormal, only eventually to conclude that there appears to be nothing there to investigate. In her interview she focuses on her later work on consciousness and memes. Next we have Daniel Kahneman, one of the most influential psychologists of our time, celebrated by skeptics for his work on cognitive biases. Brian Nozec also agreed to participate; in 2013, he co-founded the Centre for Open Science and directs its Open Science Framework, an online service where scientists can preregister their research and other of activities, with a view to promoting higher standards. Finally, there is an interview with the very prolific science writer and author Carol Tavris. Despite not being a researcher at a university, she ‘figures on a list of the 50 greatest living psychologists’. Dr Tavris writes about skepticism generally and sex-differences and feminism in particular, and she pens the Gadfly column for the US Skeptic.

It is fair to say that if you are a seasoned skeptic you will probably be familiar with much of the factual content of the above chapters (though not necessarily the others) but you will be keen to hear the views of these people concerning the current status of academic and applied psychology and future developments (likely and desirable). This is true of all the interviewees and we also hear some interesting accounts of their personal lives and what drew them to their field of study. A common pattern across chapters is the confidence and even pride shown by each contributor in his or her chosen area of research, often coupled with criticism of those who have taken an alternative perspective. This is to be expected, as are the differing responses to questions about what have been the most important contributions of psychology so far and what we should expect or wish for in the future. Cognitive neuroscience is a common theme when the latter question is asked. The interviewer also has a list of concerns about the present status of psychology, but the participants vary in the extent to which they share these concerns, some being more sanguine than the interviewer. I should mention that amongst the contributors not listed above, but one who will be familiar to many skeptics, is Noam Chomsky, not a psychologist of course but someone which has been of great influence in the field of psycholinguistics (he was a key figure when I undertook my BSc in Psychology 50 plus years ago). Chomsky’s interview is interesting to me for his reticence as much as anything else. He was reluctant to be drawn on some of the controversies raised (with the exception of world politics and capitalism), sometimes remarking that he was not sufficiently informed to comment. Fair enough, I suppose.

Whilst nowadays there is no shortage of interviews of eminent people that are easily accessible on the internet, I think there is still much to be said for the medium of the written word for these purposes (note 3). The amount and diversity of the discussion that a book provokes is a measure of its success and I could certainly write many pages discussing matters raised by each of the interviewees and my own reactions. One thing Shaping Psychology does achieve, in my opinion, is that whatever the reader’s background, it gives him or her a very good, up-to-date insight into what is happening in academic psychology and applied psychology at the present time. It is very readable (there is one exception, which I shall not name or comment on here—I’ll leave this to readers of the book) and any of the chapters is worth re-reading and studying in depth. Tomasz Witkowski proves to be an able interviewer, very knowledgeable and well informed about psychological and philosophical matters (I confess to doing the occasional Google search to understand a point that was being discussed, when I really ought to have known about it).

__________________________

Where is the wisdom we have lost in knowledge?

Where is the knowledge we have lost in information?

T.S.Eliot

__________________________

More than one of the contributors (e.g. Robert J. Sternberg, who has some useful things to say about intelligence) refer to ‘wisdom’ and the need for psychology to be informed and directed by this rarely-mentioned human faculty. Just recently I was reading a book, one chapter of which opened with a quotation from T.S. Eliot’s, poem ‘Chorus from the Rocks’:

Where is the wisdom we have lost in knowledge?

Where is the knowledge we have lost in information?

We do indeed live in an age when, because technology enables us to gather and store so much information, this becomes an end in itself without regard to how much we need the information and how it is to be used to benefit us and the world in which we live. So I cannot help relating this quotation to the issues that are addressed in Sharing Psychology (and to research generally, education, the media—popular and academic—the internet, and many other facets of our lives).

I am very happy to recommend Shaping Psychology to readers of the Skeptical Intelligencer.

Notes

  1. Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy. Tomasz Witkowski, Boca Raton, FL: BrownWalker Press, 2016.
  2. Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy. Tomasz Witkowski & Maciej Zatonoski, Boca Raton FL: BrownWalker Press, 2015.
  3. Coincidentally, I have just acquired a book that came out 27 years ago entitled States of Mind: Conversations with Psychological Investigators, edited by the late Jonathan Miller and published by the BBC (it is based on a TV series). There are 15 conversations with people who at that time had achieved some eminence in psychology. There is only one woman (Hanna Segal). It will be interesting to compare the contents with those of Shaping Psychology.

Michael Heap is a retired clinical and forensic psychologist.

 

Porozmawiajmy o prawie do samobójstwa

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w Krytyce Politycznej. Zapraszam do lektury! Rys. José Guadalupe Posada, The Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork O samobójstwach nie piszemy w mediach, rzadko publicznie dyskutujemy o ich konsekwencjach. Ale czy nie przynosi to więcej szkody niż pożytku? Jeśli protestujemy dziś i domagamy się prawa do decydowania o własnym ciele, to dlaczego nie rozszerzyć tego na wolność do rozporządzania swoim ciałem także w celu ostatecznym? Fala protestów, która przetacza się przez nasz kraj, poza żądaniami politycznymi, wyniosła na czołówki gazet również wartości ważne dla współczesnego człowieka Zachodu: prawo do rozporządzania własnym ciałem, do decydowania o życiu lub śmierci poczętego życia, do zapobiegania niepotrzebnym cierpieniom i skracania bólu. Wielu z nas, bez względu na to, po której stronie stanęło, sięgnęło nieco głębiej w poszukiwaniu argumentów i uzasadnień własnego stanowiska, które nagle znalazły się w ogniu społecznych dyskusji. Porzuciwszy świeżo zdobyte pozycje ekspertów w tenisie ziemnym, ochoczo wcieliliśmy się w rolę specjalistów w zakresie wad letalnych płodów i znawców podstaw współczesnej bioetyki. Aby dać odpór naszym przeciwnikom, przestudiowaliśmy trochę statystyk, a część z nas sięgnęła do źródeł nieco głębszych niż Facebook czy Wikipedia. Zdobyliśmy zręby wiedzy, która przygotowała nas, jak chyba nigdy dotąd, do rozmyślań na tematy zarezerwowane dotychczas dla etyków i filozofów. Kiedy rozpoczyna się życie? Jaka jest jego istota? Kto i jak dalece ma prawo ingerować w jego procesy? Kto może decydować o moim ciele?
Marnotrawstwem byłoby nie wykorzystać tak żyznego umysłowego gruntu do podniesienia kwestii stanowiących z różnych względów społeczne tabu – samobójstwa. Jeśli bowiem prawo do decydowania o własnym ciele i o losie życia u jego początków może być przedmiotem publicznej i politycznej debaty, to dlaczego nie rozszerzyć jej o dyskusję dotyczącą prawa do rozporządzania własnym ciałem w celu ostatecznym?
Czytaj dalej klikając TUTAJ
Posty o podobnej tematyce: 

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychologia i psychoterapia jako religia – wykład online

Mój wykład na Wydziale Teologicznym UMK: czy psychologia i psychoterapia tylko przypominają religię, czy wyrastają z tych samych potrzeb – samorealizacja, rytuały i dogmaty bez falsyfikacji.

Zapraszam do wysłuchania mojego wykładu, który wygłosiłem na zaproszenie Wydział Teologiczny UMK w Toruniu w ramach konferencji MIĘDZY PSYCHOLOGIĄ, RELIGIĄ I SEKTĄ – CIEMNE STRONY PSYCHOLOGII. Aby go posłuchać i obejrzeć prezentację należy kliknąć na ekran.

O czym jest ten wykład

Wykład wygłosiłem na zaproszenie Wydziału Teologicznego UMK w Toruniu. Zacząłem od rozróżnienia znanego z teorii ewolucji: skrzydło owada i skrzydło ptaka są do siebie podobne, ale tylko analogicznie, bo powstały w zupełnie różny sposób. Ręka człowieka, płetwa wieloryba i skrzydło nietoperza są natomiast homologiczne, czyli zbudowane z tych samych elementów. Pytam, czy psychologia i psychoterapia są do religii podobne tylko z pozoru, czy wyrastają z tych samych ludzkich potrzeb.

Psychologia ma swoje dogmaty. Pierwszy to kult samorealizacji: zakłada istnienie doskonałego wzorca, do którego mamy dążyć, czyli coś w rodzaju przeznaczenia, oraz „prawdziwe ja” i „autentyczne emocje”, choć nikt nie potrafi podać kryterium tej prawdziwości. Drugi to determinizm środowiskowy, tak silny, że genetyk zachowania Robert Plomin przez 30 lat zwlekał z publikacją swojej książki ze strachu przed ostracyzmem.

Podobieństw jest więcej. Jak grzech pierworodny, tak w psychoterapii nieautentyczne „ja” czeka na odkupienie przez pracę nad sobą. Jak w religii, rozum ustępuje doświadczeniu – najczęstszy zarzut wobec mnie brzmi, że bez własnej terapii nie mam prawa o niej mówić. Są rytuały: przepracowywanie dzieciństwa wbrew wynikom badań, mindfulness, warsztaty i superwizje. Jest też kult cargo w nauce: metaanaliza 365 prac z 50 lat pokazała, że samobójstwa przewidujemy z trafnością rzutu monetą.

Ten dryf w stronę religii jest możliwy, bo porzucamy dyscyplinę naukową na rzecz religijnych sposobów dowodzenia prawdy: akceptacji doktryn bez falsyfikacji, stawiania własnego doświadczenia ponad dane, rytuałów zamiast wskaźników skuteczności i społecznych nagród za ich przestrzeganie. Czy to analogia, czy homologia, zostawiam do rozstrzygnięcia słuchaczom.

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”, a o kulturze terapeutycznej piszę też w „Zawracaniu statków głupców”.

Aby posłuchać wszystkich wystąpień wystarczy kliknąć niżej zamieszczony ekran. .
 

Posty o podobnej tematyce: 

Psychologia jako religia – rozmowa w Racjonalista.tv

Ewolucja boga w naszych umysłach – wykład


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

If we don’t solve the incentives problem, we will become a very narrow discipline

Pod tym tytułem ukazał się fragment mojej nowej książki Shaping Psychology: Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field opublikowany przez flagowe czasopismo British Psychological Society: Tekst zawiera fragmenty mojej rozmowy z Brianem Nosekiem, znanym propagatorem ruchu Otwartej…

Pod tym tytułem ukazał się fragment mojej nowej książki Shaping Psychology: Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field opublikowany przez flagowe czasopismo British Psychological Society: Tekst zawiera fragmenty mojej rozmowy z Brianem Nosekiem, znanym propagatorem ruchu Otwartej Nauki i autorem wielu naukowych inicjatyw, o których już wielokrotnie pisałem na łamach tego bloga i nie tylko.

‚If we don’t solve the incentives problem, we will become a very narrow discipline’

Tomasz Witkowski meets Brian Nosek, in an edited extract from Tomasz’s new book of interviews.
This is an edited extract from ‘Chapter 13, Brian A. Nosek: Open Science and Reproducibility Projects’ in Shaping Psychology: Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field by Tomasz Witkowski (Palgrave MacMillan, 2020).
Prof. Nosek, you’re one of the world’s most well-known advocates of the open science movement, engaged in improving transparency in science. What led you to go beyond your research on implicit cognition and engage to such a significant degree in improving research methods and collaboration between scientists? My interest in these issues started in graduate school, when I took Alan Kazdin’s research methods course. This was around 1997, and he had us reading papers from the 1960s and 1970s by Bob Rosenthal, Tony Greenwald, Jacob Cohen and Paul Meehl, where they articulate challenges like publication bias, lack of replication or low power, and they outlined solutions. For example, let’s try and do more replications, let’s increase the power of studies. Even preregistration was mentioned in some of these articles. It was shocking as a grad student in the late 90s to think that methodology has been outlining these problems and solutions for 30 years, but nothing has changed. Why is that? So, like many graduate student cohorts, we would have discussions after lectures or meetings at the bar and talked about how we would change the system if we could. And, of course, we didn’t have the opportunity to make any substantial changes at the time, but the interest in these issues remained at the core of how I thought about the research we did in our laboratory. So we started with trying to address the power of our designs. We created a website for collecting data about implicit biases, which became very popular. We achieved very high power tests of the kinds of questions we were investigating. When I became a faculty member, we made it a routine practice to share as much of our materials and data as we could on our personal websites. And when services came up, we tried to adopt things that would improve our sharing. In the mid-2000s I started to write grants to the National Institutes of Health and National Science Foundation to create what we called at that time an open source science framework. We had a technical lab for a long time, we operated this website for collecting data, and we thought it would be useful to have a service that would make it easier to share that data and for others to use it as well. But we couldn’t get it funded then because there was just a wide range of reviews. Some said this was very important, a necessary change, and others said that people don’t like sharing data. It just wasn’t the right time. But there was a general interest that we had as a laboratory in improving the process of our own work, building tools for the technical portion of what we do, to make it easier for others to do it. Then, in 2011, a lot of these methodology issues became of broad interest to the research community because of the Diederik Stapel fraud and because of very surprising results being published in leading journals, like Daryl Bem’s ESP work. And then apaper in Psychological Science, “False-Positive Psychology” (Simmons et al. 2011), really crystallized for many people how we have some practices whose implications for the reliability of our results we don’t really understand. They provided a rhetorical tour de force of how that happened, which helped people to understand those behaviors and their consequences. So all of that is happening around the same time. One of our failures is with replication. Initial studies became public, and people failed to replicate them. As a laboratory, we had been thinking and talking about a lot of these issues for a long time, but we didn’t have anything concrete, no database of evidence of replicability of findings. We had individual studies that we failed to replicate, but that happens all the time, and you can’t really tell if there’s anything systematic. We decided to think about how to start a collaborative project, to see if we could replicate some meaningful sample studies in the field. So we have this replication project that turned into the Reproducibility Project: Psychology. Lots of people got interested very quickly, and that became a big project. Here’s the background on starting the Center for Open Science: Jeff Spies was a grad student in the laboratory with a history as a software developer, and we were looking for ideas for his dissertation. We kept coming back to this old project idea of an open source science framework. And while it was unusual, he decided it was very much in line with his long-standing interests, so he started working on that as a dissertation project. So we had this replication project and this technical project that received some broad attention, which we conceived of as lab projects. We were self-funded, without grants or anything, but then they came to the public’s attention, and some funders started calling. Very rapidly we moved from interesting but small projects to thinking about doing things in a big way. Within a matter of two months we went from a small lab to launching the COS as a non-profit. Why is it that only in the middle of the second decade of the twenty-first century have we openly started discussing the crisis in psychology, and in such a way that outside observers could conclude that its discovery came as a great surprise to scholars? That is a great question and I would love a good historical analysis to determine which of many possible reasons is the right one. In one sense, we’ve known about so many of these issues for a long time. The kindling for the reform movement has been there, and it has been accumulating for many years, so it had to happen sometime. Let’s say 2011 is the starting point. It could be an accident of history that this was the year it finally started. Another possibility is that all that was accumulating, and some stimulating, singular events occurred that made it a lot easier to confront this at the scale we’re doing now. The Stapel case, the Bem’s paper, the Simmons, Nelson, Simonsohn “False-Positive Psychology” paper. These individual cases captured a great deal of attention beyond just people who care about methodology, and this conversation has been ongoing since the 1960s. Those provided some stimulus to really ask “what are we going to do about this?” or “what is this, really?” The fact that they happened close together in time also may be a factor. Instead of just one event, they all started to pile on, and it’s like a dam broke. Another factor is that this issue is salient not only in psychology. It has been accumulating attention across other fields. Maybe, with the internet and social media, rather than just the thought that in my little field we have this problem, it is a lot easier to see outside our disciplinary silos and say, “my goodness, biomedicine, they’re having this problem too. Oh, economists, they’re having this problem. Hang on a second. Who isn’t having this problem?” Connecting those communities of people who care about these issues across disciplines may have facilitated collective action that made it a lot easier for the movement to become better, faster, and more impactful. I suspect that it’s a complicated mix of many causes, but it’s fascinating that even though those things have been known for a long time, these events congealed into a real movement this time. Despite all the problems we are talking about, some scientists are full of optimism. Are you yourself one of those optimists who believe we are at the threshold of a better tomorrow in our field? Yes. I am optimistic. And the reason I am is that a sustainable culture change is growing. But this doesn’t mean it’s happening fast. There are a lot of people in this movement that are very discouraged. They think, “we’ve worked this out already, why are people still doing it wrong? Let’s just get it done.” But culture change is hard; changing people’s behavior is hard. We have great literature that shows how hard it is to make these changes. Let’s pay attention to the parts of our literature that we can trust and apply it as effectively as we can to the movement as it is occurring. There is good reason to be optimistic, because the core challenges are becoming very well known as problems, and it’s hard to be in our field and not be aware of these challenges. That’s a big first step. Whether people will change their behavior or not remains to be seen. The second reason for optimism is that training is changing. Methodologists care about these things fundamentally and many are changing and updating statistics and methods courses. That matters, because training will stick with the generations as they come through this gradually. The third reason for optimism is that the stakeholders, founders, publishers, societies, and institutions are paying attention. Maybe not quickly, but they’re all changing their policies, their norms, and their incentives. Policy change is the best way to have sustainable change in the long term. The general shift from not requiring any transparency to encouraging or requiring openness fundamentally changes what comes through a journal. Incentives for preregistration and badges that make visible that other people are doing these behaviors, can have long-term accumulated consequences of forming new norms. Finally, Registered Reports are now offered by more than 200 journals. Registered Reports eliminates publication bias by conducting review and committing to publish results before the outcomes are observed. That is a fundamental change to the publication workflow and will have a lasting impact if it achieves broad adoption. All of the critiques of the movement saying that it’s not changing very fast are correct, but I don’t know if it can change faster than it is. The groundwork is being laid. The changes we’ve seen are not superficial. It’s not just one researcher and one team did something, and tried to replicate some findings, and that’s the end of it. Changes are happening in the structure of how we do our work, and that’s really what will help sustain it the long term. The seriousness of the crisis in psychology is often diminished by describing it as a replication crisis. We know, however, that it consists of many more problems than just the lack of replication. Which of them can be solved by the open science movement, and which should be overcome some other way? Replication is the low-hanging fruit of improving research practices – here is a finding, here is a methodology, let’s try to see how reliable that methodology is. From this point of view, the replication part of the movement helps stimulate attention to the broader issues of how we can make research progress as quickly as possible. Replication doesn’t solve problems like construct validity, attentiveness to how our theories get refined and formalized so that they are testable, or connecting our theories with our operationalizations and inferential tests. There are big challenges in how we reason, how we accumulate evidence, and how we combine that evidence into theories in science. Open science doesn’t solve these, but open science is an enabler of pursuing solutions to these challenges. We have a lot to mature in how we develop theories and how we make connections. But we can’t do that work without open evidence, without transparency on how we’re getting our claims, without better sharing, without materials being open and accessible, and without some replication to test our theoretical positions in a more formalized way. To me, the movement, at least in psychology, is finishing phase one, where the major theme was replication. I think it’s entering or midway into phase two, which is about generalizability. It’s not just about replicating a finding in that context, but about the breadth of where we can see that finding across different operationalization, across different samples, across different conditions of the experimental context. Next, I think, it’s going to be entering a phase focused on measurement and theory. Now we see what is reproducible on our base claims, how we can better connect this evidence to more theoretical claims? I see one more problem plaguing contemporary psychology, and which probably cannot be solved by the open science movement: the shift from direct observation of behavior, widely regarded as an advance in the development of scientific methodology, to introspection. This was demonstrated in an outstanding 2006 article by Baumeister et al., and recently confirmed by Doli´nski (2018), who replicated Baumeister’s investigations. Both articles show that over the last few decades, studies of behavior have become a rarity among psychologists. This issue is brought into sharper relief by the fact that the first of the two articles was published in the middle of the decade that the APA announced with great pomp as the decade of behavior. What are your thoughts on this issue? This is interesting, and I agree that it can’t be different than how we think about what the open science movement is trying to solve. We have to consider the incentives that shape individual researchers’ behaviors. If the focus of my attention in research is to publish as frequently as I can, in the most prestigious outlets that I can, then I have to make practical decisions about the kinds of questions that I investigate. Measuring real behavior, that’s hard. Sending out a survey, that’s easy. I can generate more publishable units doing that. Or using Mechanical Turk. Exactly. Researchers are already stressed about publication demands, and now open science movement is increasing the pressure for higher power. This makes it even harder to do those behavior studies – now, instead of 50 people you need 500. This is a real issue, elements of the open science movement – increasing power, increasing transparency, increasing rigor – could be at odds with the goal of getting the research community less focused on self-report surveys and more diverse in how it measures human behavior. If we don’t solve the incentives problem, then we will become a very narrow discipline. In part, that may reflect how hard is to study the things that we study. We have to recognize where we are as a discipline in terms of our tools and instrumentation, to be able to do some kinds of science. Then, we have to be realistic about what science can be done effectively with the available resources. In some ways, we have tried to study questions that we just don’t have the technology, the ability, or the power to study effectively. If we take seriously what questions can we productively investigate with the resources we have available, then we may recognize that a lot of the questions we want to study, cannot be studied effectively the way that we do science now. If those questions are really important, then we need to change how we do things. This is where another element of the open science movement has part of the solution–collaboration. Right now, we are rewarded for being a vertically integrated system. Myself or my small team comes up with an idea, designs a study, collects the data, writes the report, all on our own. This requires lots of resources devoted to small groups. If we move to more horizontal distribution, where many different people can contribute to a project we can study many questions that we are presently not able to study well. There might be one team designing the study, and 15 teams that contribute data. With that kind of model, if we get the reward system worked out we could study some questions more productively and with adequate power to actually make progress on the problem. The reform movement needs to attend to the effects of each change on the complex system of incentives and reports: What happens with increasing expectations for power? What will that change in what people study? How do we solve that? These systems are complex and getting all the incentives aligned for maximizing progress is hard. Czytaj dalej klikając TUTAJ

Więcej podobnych rozmów z najwybitniejszymi psychologami świata w mojej książce:

Moja rozmowa z dr. Konradem Bocianem na temat wyników Many Labs 2 w „Forum Akademickim”

Psychologia w kryzysie, choć popularna jak nigdy

Kryzys w psychologii – audycja w radiowej Dwójce

Czy połowa badań psychologicznych jest bezwartościowa?

Czy połowa wiedzy psychologicznej jest bezwartościowa?


Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Śmierć motorem postępu w nauce

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze tygodnika Polityka 46.2020 (3287) z dnia 08.11.2020; Nauka i cywilizacja; s. 66.

Zapraszam do lektury!

Guliwer wśród Liliputów. Ilustracja do książki Jonathana Swifta „Podróże Guliwera”.

Czy odejście z tego świata wielkich uczonych może napędzać postęp nauki?

Nauka bada procesy umierania równie uważnie jak zjawiska będące przejawami życia. Jednym z nich jest ważny dla ewolucji proces wymierania gatunków. Zachodzi wówczas, kiedy jakiś gatunek utracił zdolność przetrwania w istniejącym środowisku, przemieszczenia się w inne, korzystniejsze dla niego lub możliwości reprodukcji. Wymieranie umożliwia lepiej przystosowanym gatunkom zajęcie siedlisk, które wcześniej okupował gatunek wymarły, a co za tym idzie – ich ekspansję. W procesie ewolucji sporadycznie, w wyniku katastrof ekologicznych, zdarza się masowe wymieranie, podczas którego ginie wiele gatunków w krótkim czasie.

Czytaj dalej klikając TUTAJ


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

A czy kiedyś nie było wolno? Cóż, z psychoterapią jest trochę tak jak z kierownictwem Związku Radzieckiego – zawsze wolno było o nim mówić, pod warunkiem, że dobrze. Nieprzestrzeganie tej zasady groziło sporymi kłopotami. Przekonała się o tym dość dotkliwie Sylwia, która o swoich nieudanych psychoterapiach opowiedziała dziennikarzom, blogerce zajmującej się nadużyciami w psychoterapii i napisała na forum internetowym. Nie pomogło jej to, że opowieści były anonimowe, ani fakt, że Komisja Etyki stowarzyszenia, do którego należał terapeuta zajęła stanowisko  o popełnieniu przez niego dziewięciu podstawowych błędów w procesie terapeutycznym. Psychoterapeuta, który najwyraźniej nie poradził sobie z pacjentką w gabinecie ani myślał nawet przeprosić. Co więcej, tenże przedstawiciel biznesu (notabene lukratywnego – pacjentka zapłaciła ok 30 tyś zł za terapię) postanowił prowadzić dalej leczący proces, ale już przy pomocy sądu.

Oskarżył swoją byłą pacjentkę o pomówienie z art. 212§ 1 i 2 k.k, a także złożył zawiadomienie do prokuratury  i pozew do Sądu cywilnego. Oto, co dzieje się dalej – Sąd karny dnia 14 grudnia 2017 roku (sygn. akt III K 716/17) publicznie ogłasza orzeczenie – umorzyć postępowanie wobec oskarżonej albowiem zarzucany jej czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Jednak wrażliwe ego psychoterapii dalej domaga się ścigania pacjentki i powoduje wznowienie sprawy, co powoduje trzy lata procesu, koszty (które częściowo zapłaci pozywający terapeuta, a częściowy my, podatnicy) i niezliczone godziny nieprzespanych przez oskarżoną nocy, które w końcu doprowadziły do wyroku uniewinniającego, stwarzając w ten sposób precedens w prawie polskim (Wyrok).  Wyrok z mocy samego prawa jest jawny.  Niestety, detale tego tyleż dramatycznego, co interesującego dla środowiska psychoterapii, procesu, zeznania świadków oraz uzasadnienie wyroku z woli terapeuty-oskarżyciela pozostaną okryte tajemnicą. To kolejny raz, kiedy psychoterapia pokryje milczeniem swoje tajemnice.

Jawny charakter wyroku pozostawia jednak nadzieję, że mówienie o psychoterapii nie będzie automatycznie narażone na represje ze strony terapeutów, że o tym, co wydarzyło się w gabinecie terapeutycznym można mówić tak, jak o tym, jak zostaliśmy potraktowani przez mechanika samochodowego.

Czy rzeczywiście groźba tych represji jest tak paraliżująca? Podobnie jak w przypadku wielu niekorzystnych zjawisk takich, jak przemoc w rodzinie, korupcja, mobbing itd., których nie da się badać wprost, dane są fragmentaryczne. Z moich doświadczeń zdobytych podczas pracy nad książką Psychoterapia bez makijażu, jak również z codziennych kontaktów z pacjentami wynika, że lęk przed odwetem ze strony terapeutów jest przemożny. Nie znam jednak w Polsce ludzi, którzy byliby bardziej niż ja zainteresowani gromadzeniem podobnych danych, więc muszę polegać jedynie na swoich doświadczeniach.

Ci poszukujący pomocy w gabinetach terapeutycznych, których poznałem, nadszarpnęli już swój budżet i są najczęściej są w gorzej sytuacji finansowej niż terapeuci, więc nie są w stanie ryzykować konieczności pokrycia kosztów sądowych, nawet tych bieżących związanych z prowadzeniem sprawy. Terapeuci z racji swoich rozlicznych kontaktów nierzadko znają prawników , którzy chętnie im doradzą, podczas gdy pacjenci to często osoby wyizolowane społecznie. Wreszcie, kondycja psychiczna niezbędna do tego, aby przystąpić do wieloletniego sporu, w przypadku pacjentów jest najczęściej w opłakanym stanie. Wszystko to powoduje, że jeden na kilkunastu pacjentów decyduje się o tym, aby anonimowo ale publicznie zacząć mówić o swoich psychoterapeutycznych doświadczeniach. Nigdy nie spotkałem pacjenta, który zdecydowałby się zrelacjonować je zaświadczając własną twarzą i nazwiskiem. Dotyczy to oczywiście tylko przypadków terapii zakończonych niepowodzeniem. Świadectwa pacjentów zadowolonych są mile widziane i powszechne. Lęk pacjentów przed angażowaniem się w spory sądowe, jak widać ma racjonalne podstawy.

W tym konkretnym przypadku psychoterapeuta nie pozwał, tak, jak to jest w zwyczaju na całym świecie, gazet i ludzi, którzy opublikowali niekorzystne dla niego informacje lecz osobę, która była tylko jednym z wielu źródeł informacji. A przecież to dziennikarz decyduje o tym, ile wrażliwych informacji zamieścić w swoim tekście, a redaktor akceptujący jego tekst przyzwala na to. Czyżby terapeuta spodziewał się uzyskać wyższe odszkodowanie od osoby pozbawionej zasobów materialnych (do pozbawienia których sam się również przyczyniał żądając zapłaty  honorariów) w porównaniu z tym, które mogłaby mu wypłacić bogata spółka, właściciel wiodących mediów w Polsce, jakim jest Agora lub pozostałe firmy – właściciele mediów, w których ukazywały się wymienione w pozwie publikacje? Jeśli czuł, że mimo negatywnego stanowiska Komisji Etyki prawo stoi po jego stronie, to dlaczego nie zdecydował się skonfrontować tego przekonania z profesjonalnymi prawnikami zatrudnianymi przez spółkę medialną, lecz ze swoją byłą pacjentką wspieraną przez przydzielonego jej z urzędu adwokata?

Opisywany tutaj przypadek pokazuje, że próby odwetu terapeutów mogą być niezwykle dotkliwe. Myliłby się jednak ktoś, kto sądziłby, że wyrok uniewinniający jest happy endem tej historii. Zanim jeszcze rozpoczęła się sprawa, która zakończyła się omawianym wyrokiem uniewinniającym, przedstawiciele ośrodka, w którym odbywała się terapia i sam terapeuta złożyli kilka zawiadomień  o popełnieniu rzekomych przestępstw przez pacjentkę. Ponieważ były one umarzane przez organa ścigania, pacjentce założono kilka innych spraw – karnych i cywilną, które nadal się toczą, a rozstrzygnięcie których zajmie kolejnych kilka lat, kilkadziesiąt, lub nawet kilkaset godzin rozpraw, spowoduje znaczne koszty sądowe i niewyobrażalne koszty psychologiczne. Czy tak się kończy psychoterapia? Czyżby zdobyte na salach sądowych i trzymane w ukryciu doświadczenia pomagały terapeutom w lepszym prowadzeniu przyszłych psychoterapii? A może ten przypadek jest tylko kolejnym, pojedynczym zgniłym jabłkiem w koszu zdrowych i dorodnych owoców psychoterapii?

P.S. Opisany tutaj terapeuta cały czas prowadzi działalność terapeutyczną. Przedstawione wydarzenia w żaden sposób nie wpłynęły na możliwości wykonywania przez niego pracy.

 

Posty o podobnej tematyce: 

O nadstawianiu drugiego policzka

Dziesięć przykazań i psychoterapia

Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach

Lekcja psychoterapii na sali sądowej

 

Więcej w mojej książce: 

Zamów książkę


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Dziś premiera mojej nowej książki!

Moja najnowsza książka, „Shaping Psychology. Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field”, po dwóch latach wytężonej pracy trafiła dzisiaj do rąk czytelników. Ukazała się 3 listopada nakładem wydawnictwa Palgrave Macmillan.

Wspaniała książka, pełna nieoczekiwanych i wnikliwych odpowiedzi na dociekliwe pytania. Cała psychologia i nauka o umyśle widoczna jak na dłoni. Musisz to przeczytać. Prof. Michael S. Gazzaniga, University of California, Santa Barbara
Te entuzjastyczne słowa autora Istoty człowieczeństwa odnoszą się do mojej najnowszej książki: Shaping Psychology. Perspectives on Legacy, Controversy and the Future of the Field, która po dwóch latach wytężonej pracy trafiła dzisiaj do rąk czytelników. Ukazała się 3 listopada nakładem prestiżowego wydawnictwa Palgrave Macmillan (oficyna należąca do Springer Nature).
Shaping Psychology to angażująca i często prowokująca książka wypełniona fascynującymi spostrzeżeniami wybitnych badaczy, których prace zadecydowały o rozwoju nauk psychologicznych. Każdy, kogo interesuje przeszłość, teraźniejszość lub przyszłość psychologii powinien natychmiast przeczytać tę książkę. Prof. Daniel L. Schacter, Harvard University, autor Siedmiu grzechów pamięci
Shaping Psychology to unikalny zbiór pogłębionych wywiadów z najbardziej wpływowymi psychologami żyjącymi i pracującymi obecnie. Przeprowadzone pod koniec dekady, która wstrząsnęła psychologią, umożliwiają wgląd w kontrowersje leżące u podstaw współczesnej psychologii, prezentują zderzenie wizji tego, czym jest psychologia jako nauka i co przyniesie jej przyszłość. Rozmówcy dzielą się również z autorem refleksjami na temat swoich największych osiągnięć i wyzwań, przed jakimi stoi ta dziedzina. Są wśród nich  Noam Chomsky, Elizabeth Loftus, Daniel Kahneman, i dwunastu innych, którzy ukształtowali psychologię, jaką znamy dzisiaj. Reprezentują szeroki zakres specjalizacji, od badań naukowych po praktykę zdrowia psychicznego, od psychologii głównego nurtu poprzez psychologię krytyczną i neuronaukę aż do ruchu Open Science. Szczerze wypowiadają się na temat kryzysu psychologii analizując jego przyczyny, konsekwencje oraz sposoby przezwyciężenia. Rozmowy przybliżają również sylwetki tych wielkich myślicieli i naukowców ukazując kim są jako ludzie, ich życie i doświadczenia, które ukształtowały ich światopogląd. Badacze, praktycy, studenci, dziennikarze i każdy, kto interesuje się psychologią, nauką i historią nauki z pewnością znajdzie coś dla siebie w tej książce. Więcej o książce na stronach Palgrave Macmillan.
Świetna książka! Fascynujące szkice biograficzne i wywiady pełne wiedzy i mądrości. Gorąco polecam studentom, psychologom i szerokiej publiczności. Henry L. “Roddy” Roediger, James S. McDonnell Distinguished University Professor, Washington University, St. Louis

Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.