Darwin w szkole. Potrzebny czy nie? – debata cz. 1

Panel „Darwin w szkole. Potrzebny czy nie?” z Dni Darwina: o miejscu ewolucji w podstawie programowej, o tym, jak jej uczyć, i o skutkach jej nieznajomości wśród psychologów.

O czym była debata

Panel „Darwin w szkole. Potrzebny czy nie?” podczas Dni Darwina 2017 we Wrocławiu; oprócz mnie w panelu wzięli udział Pawłowski, Borczyk i Tabisz. Punktem wyjścia był projekt podstawy programowej biologii dla klas 5–8, w którym ewolucję zepchnięto na margines i usunięto z celów nauczania – a to, czego nie ma w celach, nauczyciel może pominąć. Po protestach środowiska naukowego ewolucja wróciła do celów nauczania.

Wszyscy uczestnicy zgadzali się, że ewolucja jest szkole potrzebna, bo bez niej biologia traci spójność, a pytanie o to, skąd się wzięliśmy, należy do najgłębszych pytań, jakie możemy postawić. Rozmowa dotyczyła raczej tego, kiedy i jak jej uczyć: od prostych przykładów, takich jak podobieństwo narządów i fizjologii, które pozwala testować leki na zwierzętach, przez obecność myślenia ewolucyjnego na lekcjach polskiego czy historii, po pokazywanie, że ewolucja wyjaśnia nie tylko konkurencję, ale i współpracę. Padło też ostrzeżenie przed stawianiem ucznia od razu przed konfliktem z tym, co słyszy w domu.

Ja zwracałem uwagę na skutki braku tej wiedzy wśród psychologów i psychoterapeutów. Przykładem była konferencja, na której ogłaszano, że „naukowo udowodniono” dziedziczenie traumy, opierając się na pojedynczym eksperymencie na myszach – co miało uzasadniać praktyki terapeutyczne. Z mojego doświadczenia wynika, że wielu studentów psychologii przychodzi na studia bez rozumienia teorii ewolucji, dlatego uważam, że trzeba jej uczyć na każdym szczeblu edukacji.

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiego umysłu piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna” – wszystkie moje książki znajdziesz na stronie Moje książki.

Dzięki portalowi Racjonalista.tv można obejrzeć pierwszą część debaty która odbyła się podczas tegorocznych Dni Darwina zorganizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim. Podczas debaty prof. dr hab. Bogusław Pawłowski, dr Bartosz Borczyk, Jacek Tabisz i ja nie mieliśmy wątpliwości co do potrzeby nauczania koncepcji Darwina w szkole. Ale kiedy zacząć? Dopiero w liceum, czy może w przedszkolu? Co daje dzieciom znajomość faktu ewolucji? Czy ryzykujemy konflikt światopoglądowy na linii szkoła – rodzice? Jak przekazać wiedzę o fakcie ewolucji najmłodszym? Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!16402550_774537999370325_1857302162869159142_o    
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ewolucja boga w naszych umysłach – wykład

Mój wykład z Wrocławskich Dni Darwina: dlaczego wyobrażenie Boga powstaje w każdej kulturze, co mówi o tym psychologia rozwojowa i dlaczego myślenia naukowego trzeba się uczyć wbrew naturze umysłu.

 

O czym jest ten wykład

Czy wirusy komputerowe istnieją? Są tylko ciągami zer i jedynek bez materialnej postaci, a jednak realnie zmieniają działanie urządzeń. Jeśli odpowiemy twierdząco, musimy przyznać, że w tym samym sensie istnieje Bóg: jego wyobrażenie nosi w umyśle każdy z nas, także ateista, i wpływa ono na nasze myślenie, emocje i zachowanie. W wykładzie pytam, dlaczego Bóg pojawił się w naszych umysłach i jak nas zmienia.

Odpowiedź daje psychologia rozwojowa. Dzieci do mniej więcej 9–10 roku życia wyjaśniają świat teleologicznie: wszystko istnieje po coś i ktoś to zamierzył. Robią to niezależnie od tego, jak rodzice tłumaczą im świat, a dorośli, którzy nie zetknęli się z myśleniem naukowym, myślą podobnie. Już w pierwszym roku życia dzieci odróżniają przedmioty martwe, podległe prawom fizyki, od istot żywych, działających celowo. To neurobiologiczna podstawa dualizmu ducha i materii. Połowa czterolatków ma wyobrażonego przyjaciela, a w badaniach nad teorią umysłu dzieci przypisują Bogu wiedzę, której nie mają nieobecni ludzie.

Nasz umysł jest wyczulony na „ontologiczne nieprawidłowości” – cudowne ocalenia czy wyzdrowienia – i nie potrafi łatwo uznać ich za przypadek. Porównuję też wyobrażenia Boga i Świętego Mikołaja oraz przypominam bogów, którym kiedyś oddawano cześć, a dziś nikt ich nie pamięta albo nie potrafi traktować poważnie. Wniosek: rodzimy się z umysłem, dla którego naturalne jest wyjaśnianie świata w kategoriach celu i stworzenia. Myślenie naukowe jest sprzeczne z tą naturą i trzeba się go uczyć.

O tym, jak ewolucja ukształtowała nasz umysł, piszę w zbiorach esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć” i „Zawracanie statków głupców”.

Dzięki portalowi Racjonalista.tv można już obejrzeć mój wykład, który wygłosiłem podczas tegorocznych Dni Darwina zorganizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim. Podczas wykładu zatytułowanego Ewolucja boga w naszych umysłach  starałem się udzielić odpowiedzi na takie między innymi pytania, jak: Co wirus komputerowy ma wspólnego z bogiem? W jaki sposób pacynka o imieniu Punch stała się bogiem? Czego o ewolucji boga mogą nauczyć nas dzieci? Czy dr Pangloss miał rację? Czym różni się święty Mikołaj od boga? Czy rodzimy się kreacjonistami? Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!16402550_774537999370325_1857302162869159142_o    
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Moja rozmowa z „The European Skeptics Podcast”

nowy-obrazThe European Skeptics Podcast zaprosił mnie do rozmowy poświęconej powstaniu i działalności Klubu Sceptyków Polskich, organizacji 17 Europejskiego Kongresu Sceptyków we Wrocławiu, moim książkom, pseudonauce w psychologii i planom na przyszłość. Rozmowa została nagrana i opublikowana TUTAJ jako 60 podcast. Rozmowę prowadzili ze mną Andras G. Pinter, Jelena Levin i Pontus Bockman, za co w tym miejscu serdecznie im dziękuję. Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!  

O czym rozmawialiśmy

Rozmowa w 60. odcinku The European Skeptics Podcast (luty 2017). Mówiłem o moich książkach „Psychology Gone Wrong” i „Psychology Led Astray”, o Klubie Sceptyków Polskich i o przygotowaniach do 17. Europejskiego Kongresu Sceptyków we Wrocławiu. W tym samym odcinku prowadzący omawiali rozwój ruchu antyszczepionkowego w Europie.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na Dni Darwina we Wrocławiu

16402550_774537999370325_1857302162869159142_o Już za kilka dni, jak co roku, odbędą się kolejne Dni Darwina organizowane dla uczczenia urodzin tego wielkiego uczonego przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim. Podobnie jak w poprzednich latach, podczas Dni Darwina 2017 wygłoszę wykład. Tym razem chciałbym się „zmierzyć” z bogiem, a przynajmniej z tym, którego nosimy w swoich umysłach. Podczas wykładu zatytułowanego Ewolucja boga w naszych umysłach. spróbuję udzielić odpowiedzi na takie między innymi pytania, jak: Co wirus komputerowy ma wspólnego z bogiem? W jaki sposób pacynka o imieniu Punch stała się bogiem? Czego o ewolucji boga mogą nauczyć nas dzieci? Czy dr Pangloss miał rację? Czym różni się święty Mikołaj od boga? Czy rodzimy się kreacjonistami? Podczas tegorocznych Dni Darwina nie zabraknie również innych przedstawicieli Klubu Sceptyków Polskich. Drugi wykład zatytułowany Ewolucyjny przewodnik po zjawiskach kulturowych wygłosi członek KSP – dr Łukasz Budzicz. Ponadto gośćmi tegorocznej odsłony festiwalu będą również dr Bartosz Borczyk, Kasper Hlebowicz, Sidey Myoo, prof. Bogusław Pawłowski oraz Jacek Tabisz. Szczegółowe informacje można znaleźć na Facebooku na stronie wydarzenia: https://www.facebook.com/dnidarwina/ W imieniu organizatorów i własnym serdecznie zapraszam!    
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O moich książkach w „The Psychologist”

Q&A – Tomasz Witkowski

Rebecca Stack, Associate Editor for Books, speaks to Tomasz Witkowski, the author of Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy.
Tell me a bit about yourself and how you came to write this book. I am a psychologist, who for has many years worked at two Polish universities and two in Germany. However, amassing points for publishing research on problems of little significance, conference ‘tourism’, and scrambling up the academic career ladder are not what I wanted to devote my life to. So I began to write books popularising psychology and to work with business. About 10 years ago I decided to write a modest book devoted to some of the myths prevalent in the teaching and understanding of psychology which I had notoriously come up against. This was partly for my own benefit, to categorise and brush up my own knowledge. It really was intended to be a modest little book, but during the course of writing the amount of material increased at an alarming rate as I uncovered more and more distortions and pseudoscience in what we usually call psychology. When the book had already reached over 400 pages, and I had used barely a third of the available material, I decided to publish it as Psychology Gone Wrong: The Dark Sides of Science and Therapy, the first volume of a trilogy. Psychology Led Astray is the second volume of this trilogy. Read more…

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Tylko maszyna zrozumie człowieka

Tak zatytułowany został artykuł, który napisałem dla najnowszego numeru magazynu FOCUS, a w którym staram się odpowiedzieć na intrygujące pytania o to, czy maszyna może zastąpić podczas psychoterapii człowieka? Na jakich obszarach samouczące się algorytmy i sieci neuronowe zdobyły nad nami przewagę? Czy przyszłość psychoterapii należy do sztucznej inteligencji? Aby przeczytać całość, kliknij TUTAJ. Zapraszam do lektury! 16143008_10154054647241640_3173327363926889116_n
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Samobójstwo – kolejna ogromna porażka psychologii

Pół wieku badań, nie umożliwia psychologom przewidzieć zachowań samobójczych lepiej niż rzut monetą – to tytuł kolejnego mojego opracowania dla Research Digest.

Pół wieku badań, nie umożliwia psychologom przewidzieć zachowań samobójczych lepiej niż rzut monetą – to tytuł kolejnego mojego opracowania dla Research Digest. Zapraszam do lektury, a głodnych wiedzy zapewniam, że w ciągu paru tygodni zamieszczę na blogu nieco obszerniejszy materiał na ten temat.

After half a century of research, psychology can’t predict suicidal behaviours better than by coin flip

African American Depressive Sad Broken Heart Concept By guest blogger Tomasz Witkowski “There is but one truly serious philosophical problem and that is suicide” the French author and philosopher Albert Camus stated. But it is not only philosophers who are moved by this issue. Psychologists are seeking ways of preventing this tragic death, and health care organisations are sounding the alarm. Around a million people die at their own hand every year, which makes suicide the tenth most common cause of death. Additionally, for every completed suicide, there are 10 to 40 survived attempts, which means that in the USA alone 650,000 people each year are taken to emergency rooms following an attempt on their own life. Yet what is most disturbing is that the number of suicides is continually rising. The WHO reports that since the 1960s this number has grown over 60 per cent. Is psychology capable of identifying the risk factors that can push people to take their own lives? Read more…

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Dlaczego kłamstwo jest potrzebne? – wywiad dla „Rzeczpospolitej”

Psycholog Tomasz Witkowski wyjaśnia, dlaczego kłamstwo jest potrzebne

Tomasz Witkowski, psycholog

Gdybyśmy zaczęli być ze wszystkimi absolutnie szczerzy, to rozpadłoby nam się społeczeństwo – mówi Tomasz Witkowski, psycholog.

Plus Minus: Kłamie pan?
Oczywiście, że tak. Zacznijmy od kłamstw grzecznościowych. Jeżeli koleżanka z pracy pyta, czy ładnie wygląda w tej bluzce, to nie odpowiadam nigdy, że wygląda fatalnie, i nie podpytuję, jak wielką fortunę wydała na tak nieudany zakup… A jeśli koleżance naprawdę chodzi o to, by dowiedzieć się, jak wygląda w tej bluzce, a nie tylko o podbudowanie własnej samooceny? Naiwne pytania pan zadaje (śmiech). Gdybyśmy zaczęli szczerze odpowiadać w podobnych sytuacjach, to łamalibyśmy pewne reguły grzecznościowe, co z pewnością nie przyniosłoby pozytywnego efektu. Nie demonizujmy każdego kłamstwa, bo nie zawsze jest to grzech śmiertelny. Kogo najczęściej wprowadzamy w błąd?
Samych siebie, bo to ze sobą najczęściej rozmawiamy. W końcu nieustannie toczymy jakiś wewnętrzny monolog. Mamy mnóstwo mechanizmów samooszukiwania się, podbudowywania własnej samooceny, podtrzymywania różnego rodzaju iluzji. Czytaj więcej….

Psychologia kłamstwa – okładka

O motywach, strategiach i narzędziach kłamców piszę w książce „Psychologia kłamstwa”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prof. Scott Lilienfeld o „Psychology Led Astray”

 Jeden z najbardziej znanych na świecie sceptycznych psychologów, prof. Scott Lilienfeld tak napisał o Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy:
An entertaining but extremely important romp through the often wild and wacky world of unsupported and dangerous psychotherapies.  This greatly needed book makes the point that although much of contemporary psychology is grounded in solid science, pseudoscientific elements lurking within this field remain alive and well.  In this respect, this book is a powerful wake-up call to mental health consumers, professionals, and researchers alike. Scott O. Lilienfeld,  Samuel Candler Dobbs Professor of Psychology, Emory University (Atlanta); Editor, Clinical Psychological Science
 3

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czas płynie, jak rzeka. Czy zatem można z niego wyjść?

– Już święty Augustyn stwierdził, że jeśli nikt go o to nie pyta, to on wie, czym jest czas. Ale jeśli próbuje to komuś wytłumaczyć, to już nie wie. I taki problem mamy do dziś – przyznał w Trójce fizyk prof. Grzegorz Wrochna.
Zapraszamy do wysłuchania Klubu Trójki, w którym padły najbardziej nurtujące ludzkość pytania dotyczące czasu
Foto: pixabay/valentinsimon0
Końcówka roku to idealny moment na rozważania o czasie. Dlatego właśnie temu tematowi poświęcił swoją audycję Tomasz Rożek. Jego rozmówcy rozważając cechy czasu zgodzili się m.in. co do tego, że – w pewnym sensie – przeszłość i przyszłość nie istnieją, a istnieje tylko teraźniejszość.
Dla psychologa natomiast teraźniejszość mierzona jest w zależności od obiektu zainteresowania. – Jeśli interesuje nas spostrzeganie bodźców zewnętrznych, to wiemy, że najmniejszą jednostką czasu, jaką nasz organizm potrafi zmierzyć, jest jedna dziesięciotysięczna sekundy. Można powiedzieć, że to najmniejsza jednostka teraźniejszości, jaką możemy wyodrębnić z rzeki czasu – mówił dr Tomasz Witkowski. Skoro rzeka płynie podobnie jak czas, to czy możemy wyjść z czasu i stanąć obok niego? Jak mierzymy czas i jak można go spowolnić? Czy wreszcie z punktu widzenia fizyki możliwe są podróże w czasie? Zapraszamy do wysłuchania audycji, w której padły m.in. takie pytania.
Posłuchaj całej audycji tutaj:images (1)
*** Tytuł audycji: Klub Trójki Prowadzi: Tomasz Rożek Goście: prof. Grzegorz Wrochna (fizyk) i dr Tomasz Witkowski (psycholog i pisarz) Data emisji: 27.11.2016 Godzina emisji: 21.10

Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzja „Psychology Led Astray” w „Skeptical Inquirer”

images Mam zaszczyt poinformować, że recenzja mojej nowej książki Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy  ukazała się w bieżącym numerze (January/February 2017) Skeptical Inquirer – flagowym czasopiśmie The Commitee for Skeptical Inquiry. W kolumnie “New & Notable” przeczytamy:
PSYCHOLOGY LED ASTRAY: Cargo Cult in Science and Therapy.
Tomasz Witkowski with a foreword by James E. Alcock.
Psychologist Witkowski follows up his 2015 book Psychology Gone Wrong (with M. Zatonski) with this second part of what he says will be a trilogy devoted to the dark side of psychology. It examines the many problems that plague modern psychological research and psychotherapeutic practice. He critiques problems in statistical significance, over-generalization of findings from neuroscience, and uncontrolled experiments on humans, and he picks apart a number of questionable practices in the treatment of children, including the pseudoscience of educational kinesiology, attachment therapy, trauma debriefing, Facilitated Communication, Dolphin Therapy, and so on. In his Foreword Alcock calls this “a very important and valuable book” and praises the author for not just his critical examinations of shortcomings in psychology but for his support of the value of evidence-based psychology.
BrownWalker Press, 2016, 276 pp., $29.95.
KUP TERAZ! 3  
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prawo nie chroni rozumu – wywiad

– Można odnieść wrażenie, że społeczeństwo nam się ureligijnia. Tylko przez ostatnie 2 tygodnie odbyły się na Jasnej Górze wielkie egzorcyzmy za Polskę, w których uczestniczyło 100 tys.

Prawo nie chroni rozumu

Prawo nie chroni rozumu

Jakie sztuczki stosują wróżki, czym grożą egzorcyzmy i dlaczego wciąż wierzymy w paranormalne zjawiska – tłumaczy „Tygodnikowi Faktycznie” psycholog doktor Tomasz Witkowski. – Można odnieść wrażenie, że społeczeństwo nam się ureligijnia. Tylko przez ostatnie 2 tygodnie odbyły się na Jasnej Górze wielkie egzorcyzmy za Polskę, w których uczestniczyło 100 tys. osób, a z kolei w Warszawie bawili „czarodzieje” na Kongresie Wróżek Polskich… red. Ariel Szenborn
Cały artykuł możesz przeczytać w 18/2016 nr Tygodnika Faktycznie. Zamów bezpośrednio w redakcji lub e-wydanie.
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Tryptyk haniebny – okładka

Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.

Przeczytaj prolog (PDF)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoonkologia O. Carla Simontona

Co prawda mineło już kilka tygodni, jak dotarł do mnie egzemplarz autorski książki pod redakcją Bożeny Płonki-Syroki, Mateusza Dąsala i Wiesława Wójcika zatytułowany Doradztwo-poradnictwo-wsparcie, ale dopiero dzisiaj znalazłem trochę czasu, żeby o tym napisać.

Co prawda mineło już kilka tygodni, jak dotarł do mnie egzemplarz autorski książki pod redakcją Bożeny Płonki-Syroki, Mateusza Dąsala i Wiesława Wójcika zatytułowany Doradztwo-poradnictwo-wsparcie, ale dopiero dzisiaj znalazłem trochę czasu, żeby o tym napisać. Wśród wielu niezwykle ciekawych artykułów (spis treści) znajdziecie również jeden mojego autorstwa zatytułowany Psychoonkologia O. Carla Simontona. Źródła, podstawy teoretyczne i przegląd badań. Książkę wydało wydawnictwo DiG z Warszawy, a redaktorzy tak piszą o niej we Wstępie:  
Współczesna medycyna kliniczna, analizując psychologiczne i pedagogiczne aspekty choroby, kładzie podstawowy nacisk na wytworzenie u osób chorych przewlekle, u których diagnoza nie przewiduje możliwości wyleczenia, specyficznej dla ich kondycji perspektywy poznawczej. Perspektywa ta powinna cechować się aktywizmem w podejściu do choroby, nastawieniem na zachowanie sprawności oraz podkreśleniem prawa chorego do uzyskiwania satysfakcji życiowej. Będzie to satysfakcja odmienna od tej, która dostępna bywa dla osób młodych, sprawnych i zdrowych, ale dążenie do jej osiągnięcia powinno stanowić dla chorych i ich rodzin podstawowy impuls terapeutyczny. W większości chorób, a także przypadków niepełnosprawności, jest bowiem możliwe zachowanie dbałości o prawa podmiotowe chorego, o jego godność, o zapewnienie mu możliwości zmniejszenia dolegliwości związanych z chorobą, o zapewnienie osobom chorym i niepełnosprawnym możliwości zachowania (a także nawiązania nowych) satysfakcjonujących kontaktów społecznych. Uświadomienie sobie pełni praw pacjenta do godnego przeżywania choroby zmienia perspektywę chorowania.
Zapraszam do lektury!  
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Dlaczego tak chętnie oglądamy reality shows?

Jakieś dwa miesiące temu Christian Jarret, redaktor naczelny Research Digest zaproponował mi współpracę przy prowadzonych przez niego i jego zespół poszukiwaniach, których celem jest odnajdowanie ciekawych badań psychologicznych i prezentowanie ich wyników szerokiej publiczności.

Jakieś dwa miesiące temu Christian Jarret, redaktor naczelny Research Digest zaproponował mi współpracę przy prowadzonych przez niego i jego zespół poszukiwaniach, których celem jest odnajdowanie ciekawych badań psychologicznych i prezentowanie ich wyników szerokiej publiczności. Podjąłem wyzwanie jako „guest writer” i oto moje pierwsze „wykopalisko” i jednocześniej debiut na łamach Research Digest. Chociaż minęło kilka zaledwie dni od publikacji, artykulik zamieściło również Science Info: http://scienceinfo.net/science/the-real-reason-we-love-reality-tv-has-nothing-to-do-with-watching-people-get-humiliated.html, znalazł się on także w kilku klasyfikacjach portalu Notey.com, między innymi w kategorii „The best of reality TV”: http://www.notey.com/blogs/reality-tv Zapraszam do lektury!

Why do we enjoy reality TV? Researchers say it’s more about empathy than humiliation

10060586965_48caa648e4_kBy guest blogger Tomasz Witkowski Television programs portraying ordinary people in unexpected situations are almost as old as the medium of television itself. First aired in 1984, Candid Camera is often seen as a prototype of the reality show. Its premise was simple – unsuspecting people were confronted with unusual, funny situations and filmed with hidden cameras. However, the genre exploded as a phenomenon in the late 1990s and 2000s with the global success of such series as Survivor, Idol, and Big Brother, and to this day many people continue to abandon their own activities for the voyeuristic other. Read more…  
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prof. Elizabeth Loftus laureatem nagrody Johna Maddoxa w 2016 roku!

Zaledwie miesiąc temu „The Psychologist” przeprowadził ze mną (jeszcze nieopublikowany) króciutki wywiad z okazji ukazania się mojej książki Psychology Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy. Jedno z pytań dotyczyło książek, które wywarły na mnie największy wpływ. Bez zastanowienia wymieniłem jako pierwszą Elizabeth Loftus, uzasadniając to jej niezwykłą intelektualną odwagą. Jakaż była moja radość, kiedy dowiedziałem się, że zaledwie kilka dni temu została laureatem prestiżowej nagrody Johna Maddoxa, przyznawanej za: „standing up for science”. Myślę, że poza rzeszą jej wrogów i hejterów, nikt, kto choć trochę rozumie naukę, nie ma najmniejszych wątpliwości co do trafności tegorocznej decyzji. Szczerze i gorąco gratuluję jej tej nagrody! Z przykrością jednak muszę oświadczyć, że pomimo wielu poszukiwań, nie znalazłem w polskojęzycznym Internecie ani jednej wzmianki na ten temat. Cóż, chyba nas to niewiele obchodzi, a przynajmniej dziennikarzy i tych, którzy na podstawie fałszywych wspomnien nie zostali jeszcze przez nikogo oskarżeni… Więcej na temat przyznania tegorocznej nagrody można przeczytać w artykule opublikowanym w „The Guardian„oraz w innych źródłach angielskojęzycznych: False memory, manipulation and the tooth fairy, the Financial Times (£). BBC Radio 4’s Today programme, (from 2:44:45) BBC World Service Newshour (from 45.11) Sense in the face of hostility, the psychologist. UCI Professor Wins International Award, Orange County Business Journal. John Maddox Prize win for Elizabeth Loftus, Goldsmiths. UCI professor awarded 2016 John Maddox Prize for Standing up for Science, UCI News. Loftus awarded 2016 John Maddox Prize for Standing up for Science, UCI School of Social Ecology. AAAS Board Member Elizabeth Loftus Receives Maddox Prize, AAAS. d8a9b9d6-988d-4f05-b229-d3f6f6070d4b
Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Chciałbym żeby moja historia była przestrogą…

„Chciałbym żeby moja historia była przestrogą dla ludzi którzy z dużym kredytem zaufania udają się na terapię. I ostrzeżeniem dla terapeutów – do czego może doprowadzić ich praca” – tak napisał do mnie dzisiaj pewien pacjent przesyłając w załączniku list, który zatytułował „list rakowy”, a którego treść publikuję poniżej za zgodą jego autora. Dzień dobry, ten list piszę w przerwie pomiędzy operacjami onkologicznymi. Chciałbym oszczędzić takiego finiszu terapii Waszym podopiecznym. Jestem teraz daleko po trzydziestce. Swoją terapię zacząłem jeszcze w liceum. Zawsze czułem się zmęczony, źle spałem, tyłem, byłem depresyjny i zalękniony. Z domu wyniosłem przekonanie, że dzięki pracy nad sobą będę czuł się dobrze. Terapeuci to potwierdzali, ale z biegiem lat efekty nie pojawiały się. Bywało lepiej lub gorzej, jak w życiu. Jednak ciągle byłem przemęczony bez wyraźnego powodu. Diagnoza – zaburzenia adaptacyjne, dystymia, potem osobowość unikająca, potem depresja, mieszane zaburzenie osobowości. Co roku diagnoza była gorsza, a ja co raz bardziej sfrustrowany i przerażony. Słyszałem wielokrotnie na terapiach, że moja depresja to niewyrażona złość. Więc przez długie miesiące swoją złość wylewałem bardzo aktywnie. Wręcz stałem się nieprzyjemny. Zraziłem do siebie wiele osób, próbując „nowego siebie”. Ale samopoczucie nadal takie samo, może nawet gorsze. Jak to możliwe? Usłyszałem, że łatwiej mi się czuć zmęczonym, niż wziąć odpowiedzialność za swoje życie. Że to mój nieadaptywny mechanizm obronny. Także próba zwrócenia uwagi na siebie. Że unikam konfrontowania się z problemami, uciekam w depresję. Że moi rodzice popełnili upiorne błędy wychowawcze i powinienem się od nich odseparować. Mógłbym wymieniać bez końca. Po latach nieskutecznych terapii, okazało się że mam raka tarczycy. Już z przerzutami. Nie miałem prawa czuć się dobrze. A na pomoc, po tylu latach znoszenia moich sztucznie stworzonych traum, przyszła mi moja niezawodna mama. Ta sama osoba, która była domniemanym korzeniem moich problemów. A teraz to ona ratuje mi życie, dosłownie. Mój rak rozwijał się powoli, przerzuty też nie pojawiły się nagle. Jest on TSH-zależny, co oznacza, że rozwija się świetnie przy długotrwałej, nieleczonej niedoczynności tarczycy. Okazało się także, że mój testosteron byłby w porządku, tylko gdybym miał 90 lat. Żadne „bycie bliżej siebie”, rozwój osobisty, ani współczucie terapeuty nic tu nie pomoże. Natomiast to co by pomogło, to rzetelne badania układu hormonalnego. W zamian dostałem ogromne poczucie winy; przecież ciągle robię coś nie tak, skoro nadal źle się czuję. Może sobie wymyślam? Dyscyplina, higiena emocjonalna, piramida Masłowa i będzie dobrze. Ale nie jest. Może jestem złym pacjentem? Niestety wielu spotkałem psychologów, którzy wiedzą zawsze lepiej. Osobny tekst mógłby powstać o tym, jak lekarze ignorowali mnie i stawiali nietrafione diagnozy, szczególnie psychiatrzy, którzy wpompowali we mnie wszystko co się dało, produkując jedynie fatalne efekty uboczne, np. nietrzymanie moczu. Przez lata, nawet gdy trzy razy trafiłem na oddział dzienny szpitala psychiatrycznego z depresją, nikt nie zaproponował żadnych badań. Nikt nie otarł się nawet o sedno problemu. Jednocześnie systematycznie zapewniano mnie, że terapia będzie skuteczną odpowiedzią na moje złe samopoczucie. A stan mojego zdrowia stale i nieodwracalnie się pogarszał. To, że w ogóle ktoś raka zauważył, i tak za późno, to tylko moja upartość, samodokształcanie się. Bo normy TSH są niezwykle pojemne, a testosteronu nie są równoważne dla trzydziestolatka i dziewięćdziesiątlatka. To wiedza na zachodzie powszechna, a u nas egzotyczna. Wytrwale wkładałem nadludzki wysiłek w to, żeby mi się chciało, żebym nie wyglądał jak pączek, żeby być lepszą wersją siebie. Ale już podziękuję za to wszystko, szkoda mi na to czasu, którego być może zostało mi bardzo mało. Proszę psychologów i psychiatrów, żeby wysyłali pacjentów do sprawdzonych endokrynologów. Skoro stać ich na terapię, to na badania tym bardziej. Być może terapia w wielu przypadkach jest niepotrzebna i nieetyczna. Skoro trafiają w złym stanie psychicznym, to prawdopodobnie nie wiedzą gdzie zacząć i potrzebują konkretnych wytycznych. Proszę zadbać o nich po ludzku i zastanowić się dwa razy, zanim postawią Państwo autostygmatyzujące dla pacjenta diagnozy. Aktualnie czekam na kolejną operację i nie mam już czasu na zastanawianie się nad tym co, po co i dlaczego. Wiem tylko, że historii takich jak moja jest więcej. Życzę zdrowia. mmmmmmmkot@gmail.com
Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Dlaczego robimy głupie rzeczy?

To tytuł 40 odcinka programu Sonda 2, w którym miałem przyjemność uczestniczyć na zaproszenie redaktora Tomasza Rożka. W programie próbowaliśmy m. in. odpowiedzieć na pytanie czy robienie głupich rzeczy jest przeciwieństwem robienia rzeczy mądrych? Okazuje się że nie do końca. Irracjonalne decyzje są także oznaką inteligencji. Mózg człowieka z jakiegoś powodu nie zawsze działa jak optymalnie zaprogramowany mechanizm. Popełnia błędy, podejmuje głupie decyzje, daje się ponosić emocjom. Ale to właśnie te cechy powodują, że jesteśmy ludźmi. W dłuższej perspektywie czasu to co powinno działać na naszą niekorzyść, jest źródłem naszego sukcesu. Odcinek będzie próbą zrozumienia tego fenomenu. Aby obejrzeć odcinek, kliknij w zdjęcie. sonda
Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.