Kryzys w psychologii – audycja w radiowej Dwójce

Podobny obraz– Psychologia ma na swoim koncie bardzo dużo ciekawych, cennych odkryć i osiągnięć. W przestrzeni społecznej zajmuje się jednak bardzo wieloma problemami i nie zawsze rzetelnie. Otwartym pytaniem jest, jak wiele to obszarów – mówił w Dwójce dr Tomasz Witkowski.eksp Gościem audycji „O wszystkim z kulturą” był autor książki „Psychoterapia bez makijażu„, a punktem wyjścia do dyskusji nowe wydanie magazynu „Plus-minus” poświęconego próbie odpowiedzi na pytanie o psychologię. Coraz więcej pojawia się opracowań, że to jednak nie jest nauka. O naukowości jakiejś dziedziny decyduje powtarzalność eksperymentów. Jak to wygląda w przypadku psychologii? W jakim stopniu psychoterapia może zmienić życie człowieka? Czy psychologia zastępuje w ponowoczesnych społeczeństwach religię? O tym w nagraniu audycji. *** Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą Prowadzi: Michał Szułdrzyński Gość: dr Tomasz Witkowski (autor książki „Psychoterapia bez makijażu”) Data emisji: 17.01.2019 Godzina emisji: 17.30 Żeby posłuchać audycji kliknij ikonę poniżej:
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Festiwal psychologii na odległość

Psychologia słabo prognozuje. Owszem, mamy pewne osiągnięcia w przewidywaniu, na ile dobrze będzie sobie radził kierowca lub lotnik w swojej pracy, czy dziecko jest predystynowane do osiągania sukcesów szkolnych itp.

Psychologia słabo prognozuje. Owszem, mamy pewne osiągnięcia w przewidywaniu, na ile dobrze będzie sobie radził kierowca lub lotnik w swojej pracy, czy dziecko jest predystynowane do osiągania sukcesów szkolnych itp. Jednak kiedy przychodzi do przewidywań, od których zależy życie lub śmierć, los i bezpieczeństwo innych ludzi rozkładamy ręce. Pięćdziesiąt lat badań nad możliwością prognozowania samobójstwa pokazało, że nie dysponujemy narzędziami lepszymi niż rzut monetą.[1] Nie lepsi jesteśmy w profilowaniu przestępców. Wyniki niedawnej metaanalizy pokazały, że w obszarze, w którym prognozy stawiane przez profilerów mogą decydować o bezpieczeństwie i życiu ludzi, jesteśmy podobnie bezradni.[2] Podobnie przygnębiające fakty pokazuje książka brytyjskiego specjalisty w zakresie psychologii sądowej. Nie jesteśmy w stanie prognozować ani szans na resocjalizację, ani tego, jak zachowa się zwolniony warunkowo więzień.[3] Jednak zarówno przyroda, jak i rynek nie znoszą pustki. Tam, gdzie ludzie uczciwi rozkładają ręce mówiąc: „nie potrafię, nie mam narzędzi”, tam wkraczają ci, którzy nie mają skrupułów. Na tle niemocy tych pierwszych jawią się nam jako super eksperci. Wypowiadają swoje sądy szybko i pewnie na podstawie śladowych danych. Jeśli opatrują je określeniami odnoszącymi się do prawdopodobieństwa, to wyłącznie po to, aby zapewnić sobie drogę odwrotu. Super-eksperci o umiejętnościach przekraczających możliwości prognozowania jakie wypracowała cała ich dziedzina, pojawiają się szczególnie chętnie tam, gdzie dochodzi do tragedii, gdzie zło odbiera mowę innym, a większość wprawia w przygnębienie lub rozpacz. Tak stało się również kilka dni temu, po tragedii, jaka miała miejsce podczas finału 27 Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w Gdańsku. Już kolejnego dnia na portalu Wyborcza.pl pojawiła się rozmowa Agnieszki Kublik z psychologiem społecznym prof. Januszem Czapińskim, podczas której szczegółowo wyjaśniał motywy postępowania zabójcy:
Liczą się fakty. A faktem jest, że zrobił to na finale Wielkiej Orkiestry, bo tak zaplanował, a nie dlatego, że był jednym z kilkuset widzów w Gdańsku, którzy byli blisko estrady. A skoro zaplanował, to znaczy, że chodziło mu o to, żeby w szczytowym momencie wielkiego święta Polaków, jakim jest finał WOŚP, dokonać ataku na prezydenta Adamowicza. A to, co krzyczał – że został niesprawiedliwie skazany i potraktowany przez PO – to jest jego opowieść, żeby ten jego atak uczynić nie tylko zrozumiałym, ale także akceptowalnym przez wiele środowisk popierających PiS. [4]
I dalej:
Moim zdaniem to, że ugodził akurat Adamowicza, kiedyś związanego z Platformą, to, że wykrzyczał, iż PO go torturowała, to nie był główny motyw. Była nim chęć zaistnienia. I zaistniał. Dlatego wybrał ten moment wysyłania światełka do nieba.[5]
Uzupełnijmy, że prof. Czapiński nie rozmawiał wcześniej z napastnikiem ani nie zapoznał się z jego dokumentacją medyczną, co nie przeszkodziło mu w postawieniu diagnozy na odległość:
Niewątpliwie nożownik był przy zdrowych zmysłach, ale oczywiście jakieś zaburzenia osobowości zapewne ma. Wcześniej został skazany i odsiedział karę więzienia, to znaczy, że sąd go potraktował jako człowieka poczytalnego. I w niedzielę, gdy zaatakował prezydenta Gdańska, też był człowiekiem poczytalnym, o czym świadczy to, że załatwił sobie przepustkę, że miał ze sobą narzędzie zbrodni. To był rozmyślny, intencjonalny akt.[6]
W festiwalu diagnozowania na odległość wziął udział zresztą nie tylko prof. Czapiński. Wkrótce po nim swoje zdanie wygłosił dr Bogdan Lach, przedstawiający się jako profiler kryminalny:
Widać, że ma zaburzenia osobowości, które idą w kierunku paranoidalnym.[7]
Mówił też wiele o motywach postępowania napastnika. Z innych źródeł mogliśmy się dowiedzieć, że:
Sefan W. leczył się w Poradni Zdrowia Psychicznego. Zabójca Pawła Adamowicza miał rozpoznaną schizofrenię paranoidalną. Mężczyzna jakiś czas temu odstawił lekarstwa.[8]
Dowiedzieliśmy się ponadto, że to, co prof. Czapiński zdiagnozował na odległość,
Biegli lekarze psychiatrii będą próbowali orzec, czy w chwili popełnienia przestępstwa Stefan W. był poczytalny, czy miał zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim zachowaniem.[9]
Cóż, zwykli eksperci potrzebują danych medycznych i badań, super-eksperci po prostu wiedzą. Prawdopodobnie wiedzą tym bardziej im bardziej media pożądają ich opinii im bardziej rzetelni eksperci z szacunku do swojego zawodu odmawiają wygłoszenia swojego osądu. Jednak i ta ostatnia opinia, choć w świetle dwóch poprzednich wyglądająca na wyważoną, pozostawia wiele do życzenia. Warto na nią spojrzeć poprzez pryzmat niezwykle trzeźwego oświadczenia Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, które stwierdza m.in.:
Chcielibyśmy także zaapelować o to, aby nie poszukiwać łatwych rozwiązań szoku wzbudzonego tą tragedią w kojarzeniu jej z osobami z zaburzeniami psychicznymi. Te tragiczne wydarzenia wywołują w społeczeństwie zaskoczenie, niedowierzanie, a w konsekwencji pragnienie znalezienia wyjaśnienia tego co się stało.  W tej naturalnej potrzebie rozumienia i poszukiwania odpowiedzi na pytanie „dlaczego doszło do tej tragedii?” nie powinniśmy szukać fałszywych, uproszczonych wyjaśnień. Takim nieprawdziwym wyjaśnieniem jest sugerowanie, że wyłącznie osoby chore psychicznie mogą dopuścić się aktów przemocy. Agresja, nienawiść czy chęć odwetu nie znają podziału na chorych i zdrowych i są znane wielu osobom. Występujemy przeciwko próbom utożsamiania przemocy i zbrodni z zaburzeniami psychicznymi. Wszelkie tego rodzaju próby służą wyłącznie znalezienia prostych rozwiązań problemów, z którymi trudno nam sobie poradzić w naszych myślach i emocjach. Powinniśmy być tego świadomi. Tego rodzaju utożsamienia są krzywdzące osób z problemami dotyczącymi zdrowia psychicznego. Mogą się przyczyniać do stygmatyzacji naszych pacjentów i utrwalać w świadomości społecznej krzywdzący i nieprawdziwy obraz zaburzeń psychicznych.[10]
Może więc wystarczy zamknąć usta z poszanowania powagi tragedii, która wstrząsnęła ogromną liczbą Polaków, ale również z szacunku do własnego zawodu i ludzi chorych psychicznie, którzy najwięcej na takich diagnozach ucierpią? W lutym 2013 roku psychologowie polscy publicznie potępili wypowiedzi dwóch psychologów komentujących głośne wówczas sprawy kryminalne – Zbigniewa Nęckiego i Teresy Gens publikując w mediach protest zatytułowany Przeciw psychologii na odległość. Nie przystąpiłem wówczas do tego protestu, bo moim zdaniem nosił on znamiona linczu, o czym szerzej pisałem na swoim blogu.[11] Miał też swoje drugie dno, o którym ciekawie napisał na blogu Bogusław Śliwerski.[12] Podpisało się jednak pod nim wielu znanych polskich psychologów. Dzisiaj nawet nie sposób sprawdzić, czy nazwisko Czapińskiego lub Lacha pojawiło się na tej liście. Ciekawi mnie też niezmiernie, jak zachowa się w obliczu tych wydarzeń środowisko psychologów polskich. Wiem, wiem, jestem częścią tego środowiska, bez względu na to, jak ono chciałoby się do mnie zdystansować, ale moje ubranie klei się już od łatek które na mnie przez ostatnie kilkanaście lat naklejano. To naprawdę niefajne uczucie poczuć, że doklejają mi kolejne, pozostawię zatem inicjatywę innym. P.S. Niestety, wydarzenia takie, których jesteśmy ostatnio świadkami wiążą się również ze zjawiskami fascynacji złem i wykorzystywaniem jej przez media. Poza zmieniającymi się aktorami, reguły pozostają niezmienne. Rozmawiałem o nich pięć lat temu z red. Eweliną Pietrygą, a rozmowa została opublikowana na łamach „Rzeczpospolitej”. Zainteresowanych zapraszam do lektury tutaj: devil_show [1] https://tomwitkow.wordpress.com/2017/01/30/samobojstwo-kolejna-ogromna-porazka-psychologii/ [2] Fox, B., & Farrington, D. P. (2018). What have we learned from offender profiling? A systematic review and meta-analysis of 40 years of research. Psychological Bulletin, 144(12), 1247–1274. https://doi.org/10.1037/bul0000170 [3] R.A. Forde, Bad Psychology: How Forensic Psychology Left Science Behind. Jessica Kingsley Publishers 2017. [4] http://wyborcza.pl/7,75398,24362309,prof-janusz-czapinski-o-ataku-na-prezydenta-adamowicza-to.html [5] Tamże. [6] Tamże. [7] http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,24361288,profiler-o-nozowniku-z-gdanska-prawdopodobnie-ma-zaburzenia.html?utm_source=facebook.com&utm_medium=SM&utm_campaign=FB_Gazeta_Wyborcza&fbclid=IwAR2kp6si9jmjic3fY8zR0KFlC-pwZuIBAuO7QJpchCetwfmwBokVfmIG310 [8] https://natemat.pl/260749,zabojca-adamowicza-mial-schizofrenie-paranoidalna-niedawno-odstawil-leki?fbclid=IwAR03Ohs1lZNHWG7k7jeQp6R96hveT_GKSPUZZs_MEY84usVBcIsXzNgY8Fw [9] Tamże. [10] http://psychiatria.org.pl/news,tekst,357,oswiadczenie_zarzadu_glownego_polskiego_towarzystwa_psychiatrycznego [11] https://web.archive.org/web/20161110122424/https://tomaszwitkowski.pl/index.php?post=194 [12] http://sliwerski-pedagog.blogspot.com/2013/02/medialne-polowanie-na-autorytety.html
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czemu wszyscy są przekonani, że znają się na psychologii?

Czy wszyscy znają się na psychologii? Czy każdy człowiek jest inny i niepowtarzalny? Czy istnieją uniwersalne przyczyny naszych problemów? Jak rozpoznać fałszywe obietnice uproszczonej psychologii? Co to jest replikacja? Czy połowa wiedzy w psychologii jest fałszywa? Czym jest efekt schyłkowy? Czym jest zasada Goldwatera? Czy powinniśmy publicznie diagnozować polityków? Jak prezydent Trump przyczynił się do zmiany zasad etycznych obowiązujących psychologów? To tylko niektóre z wielu pytań, na które próbowaliśmy odpowiedzieć w trakcie zaledwie dwudziestominutowej rozmowy z redaktor Karoliną Głowacką w „Weekendowym poranku radia TOK FM”. Aby posłuchać podcastu audycji kliknij ikonkę PLAY.   

O czym rozmawialiśmy

Rozmawialiśmy o infantylizacji psychologii w rozmowach prywatnych i publicznych. Mówiłem o fałszywym humanizmie: powtarzamy, że każdy jest inny i niepowtarzalny, a potem wszystkie problemy – w rodzinie, w pracy, a nawet z zębami – tłumaczymy jedną przyczyną, na przykład stresem. Podpowiadałem, co powinno zapalić czerwoną lampkę: jedno wyjaśnienie dla wielu zjawisk i nadmierne obietnice.

Rozmawialiśmy też o kryzysie replikacji, o upraszczaniu wyników badań w mediach („bałaganiarze są inteligentniejsi”) i o zasadzie Goldwatera, która zabrania psychiatrom i psychologom diagnozowania polityków na odległość – oraz o pytaniu, czy kandydat na zwierzchnika sił zbrojnych nie powinien przechodzić badań, jakich wymagamy od właściciela broni.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Żyć z autyzmem – zapis video ze spotkania

We wtorek, 27 listopada 2018 roku miałem przyjemność poprowadzić we Wrocławiu spotkanie z Rafałem Motriukiem, dziennikarzem naukowym i autorem książki „Autistic Son, Desperate Dad”. Podczas spotkania staraliśmy się przybliżyć uczestnikom odpowiedzi na szereg pytań: Czym jest wysokofunkcjonujący autyzm? Jak rozpoznać jego cechy i co one oznaczają dla osoby autystycznej, jej rodziny i otoczenia? Jak im pomóc i czy taka pomoc w ogóle jest potrzebna? Co zrobić, by ludzie z autyzmem – czasem niepełnosprawni – stali się wyjątkowymi pracownikami w firmach? Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania zapisu video spotkania, a także do lektury książki Rafała Motriuka. Znalezione obrazy dla zapytania autistic son, desperate dad
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Człowiek jest zły – przekłamania o słynnych eksperymentach psychologii społecznej

Image result for budapestCo udowodniły słynne eksperymenty psychologii społecznej? Ile prawdy jest w obiegowych przekonaniach na ich temat? Czy podręczniki psychologii przedstawiają je rzetelnie? Czy Asch, Milgram, Zimbardo i inni znani badacze ukrywali coś przed nami? Jaka jest różnica pomiędzy demonstracją a falsyfikacją? To tylko niektóre z pytań, na które spróbuję udzielić odpowiedzi podczas wykładu zatytułowanego Człowiek jest zły – przekłamania o słynnych eksperymentach psychologii społecznej.  Wykład wygłoszę na zaproszenie Uniwersytetu Otwartego powołanego przez Stowarzyszenie Polonia Nova 17 listopada, 2018 roku o godz. 15:00 w Budapeszcie w siedzibie Stowarzyszenia przy ulicy Jókai ter1. Wszystkich zainteresowanych, którzy w tym czasie będą w tym pięknym mieście, w imieniu organizatorów serdecznie zapraszam!
Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O tym, jak podręczniki psychologii przedstawiają i zniekształcają wizerunek nauki

Psychologia jako dziedzina nauki cieszy się wśród zwykłych ludzi ogromną popularnością, czasami wręcz przypominającą fascynację religijną. Prawdopodobnie dlatego jest jednym z najbardziej popularnych kierunków studiów w Europie i Ameryce Północnej.

  GettyImages-3429097.jpgPsychologia jako dziedzina nauki cieszy się wśród zwykłych ludzi ogromną popularnością, czasami wręcz przypominającą fascynację religijną. Prawdopodobnie dlatego jest jednym z najbardziej popularnych kierunków studiów w Europie i Ameryce Północnej. Jednocześnie, wcale nie rzadko spotyka się stanowcze opinie, że psychologia w ogóle nie jest nauką. Tak skrajnie krytyczne opinie na temat psychologii bywają zapożyczone od autorytetów – nie kto inny przecież jak znany fizyk i laureat nagrody Nobla Richard Feynman porównał w swoim słynnym wykładzie z 1974 roku nauki społeczne i psychologię w szczególności do kultu cargo. Mogą też powstawać na skutek kontaktu z wszechobecnymi uproszczeniami i mitami rozpowszechnianymi przez pop-psychologię lub w wyniku braku zrozumienia czym jest nauka i jak rozwiązuje swoje dylematy. Te nieporozumienia mają brzemienne skutki między innymi dla rozróżniania pomiędzy twierdzeniami naukowymi i pseudonaukowymi. William O’Donohue i Brendan Willis z University of Nevada, w swoim najnowszym artykule doszli do wniosku, że za taki problematyczny wizerunek psychologii jako nauki są odpowiedzialne również akademickie podręczniki psychologii.  Autorzy swój wniosek sformułowali na podstawie przeglądu  30 podręczników, w których poszukiwali 18 kluczowych współczesnych zagadnień z filozofii nauki. Więcej na ten temat w artykule mojego autorstwa opublikowanym w BPS Research Digest:

Many undergrad psych textbooks do a poor job of describing science and exploring psychology’s place in it

Lub w źródłowym opracowaniu:

Problematic images of science in undergraduate psychology textbooks: How well is science understood and depicted?


Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

PWN wstrzymało sprzedaż kontrowersyjnego podręcznika etyki zawodowej psychologów!

Na wniosek Klubu Sceptyków Polskich, wydawca Etyki zawodu psychologa nie tylko wycofał podręcznik ze sprzedaży, ale również rozpoczął pracę nad nowym wydaniem, z którego zostanie usunięty problematyczny rozdział autorstwa Zuzanny Toeplitz i Małgorzaty Toeplitz-Winiewskiej.

Image result for etyka zawodu psychologaNa wniosek Klubu Sceptyków Polskich, wydawca Etyki zawodu psychologa nie tylko wycofał podręcznik ze sprzedaży, ale również rozpoczął pracę nad nowym wydaniem, z którego zostanie usunięty problematyczny rozdział autorstwa Zuzanny Toeplitz i Małgorzaty Toeplitz-Winiewskiej. W rozdziale tym autorki zamieściły kilkanaście przykładów wypowiedzi psychologów, których w żaden sposób nie opatrzyły informacjami o źródłach, z których pochodzą. To dość kuriozalna sytuacja, bo Kodeks etyczno-zawodowy psychologa, który omawiają w książce, a który stanowi dla nich wykładnię zasad etycznych jasno stwierdza:
Psychologa obowiązuje prawdziwe i wyczerpujące informowanie o źródłach, z których korzystał. Psycholog nie zataja, że korzystał w swoich publikacjach lub pracach badawczych z materiałów innych autorów oraz z pomocy i konsultacji innych osób. (pkt. 38)
Jakby tego było jeszcze nie dość, obowiązek rzetelnego powoływania się na źródła wymaga od wszystkich autorów nie tylko prawo polskie autorskie, ale także międzynarodowa konwencja, której Polska jest sygnatariuszem. Autorki przeszły do porządku dziennego nad tymi wymogami stwierdzając beztrosko:
Wszystkie podawane dalej wypowiedzi psychologów w środkach masowego przekazu są autentyczne. (…) W większości analizowanych przykładów psychologowie przedstawiali się z imienia i nazwiska, nie są to opinie anonimowe. W opisanych przypadkach nie będziemy jednak podawać, czyja to wypowiedź. Przede wszystkim dlatego, że nie wydaje się to istotne. (Toeplitz, Toeplitz-Winiewska, 2017, s. 551)
Osobiste prawo autorskie gwarantowane przez międzynarodowe porozumienia jest niezależne od osobistego widzimisię twórców. Daje szansę autorom i czytelnikom na to, aby nikt nie interpretował wyrwanych z kontekstu zdań, bez możliwości sprawdzenia, jak brzmią one w oryginalnym tekście. Rzetelne cytowanie pozwala, poprzez sięgnięcie do źródła, na krytyczną analizę omówienia. Umożliwia samodzielne myślenie dociekliwych czytelników. Publikując prace tak rozbieżne z obowiązującymi w nauce i prawie standardami autorki stworzyły niebezpieczny precedens w praktykach obowiązujących w tym zakresie. Liczymy na to, że ich śladem nie podążą jednak studenci i inni naukowcy. Postawa i decyzje osób reprezentujących wydawnictwo PWN bardzo pozytywnie zaskakują. Na ich tle tym bardziej uderza kunktatorstwo osób reprezentujących Polskie Towarzystwo Psychologiczne (PTP). Pomimo, że skarga opisująca nadużycia Zuzanny Toeplitz i Małgorzaty Toeplitz-Winiewskiej została  przesłana do PTP dużo wcześniej niż informacja do PWN, po dwóch miesiącach KSP dostało jedynie mglistą obietnicę zajęcia się sprawą w perspektywie pół roku.
Uprzejmie informujemy, że zgodnie z decyzją Sądu Koleżeńskiego I instancji, wszystkie skargi, które wpłynęły do Polskiego Towarzystwa Psychologicznego po 30 czerwca br., zostaną przekazane do rozpatrzenia Sądowi nowej kadencji. W związku z tym, także Państwa skarga, która wpłynęła w dniu 10 lipca br. Do biura Zarządu Głównego, będzie przekazana w grudniu br. Sądowi Koleżeńskiemu wybranemu na kadencję 2019-2021. Sąd Koleżeński I instancji obecnej kadencji koncentruje się na zakończeniu prowadzonych wcześniej postępowań.
Cóż, albo członkowie PTP tak bardzo nabroili, że skargi na nich przytłoczyły Sąd Koleżeński na pół roku, albo poziom złożoności tych spraw osiągnął takie rozmiary, że nie sposób rozwikłać ich szybciej niż w 6 miesięcy. Jest też trzecia możliwość, ale to już kwestia wyobraźni i pomysłowości czytelników… Więcej na temat zawiadomienia skierowanego przez KSP do Sądu Koleżeńskiego PTP – tutaj.

Bibliografia:

Brzeziński, J., Chyrowicz, B., Toeplitz, Z., Toeplitz-Winiewska, M. (2017). Etyka zawodu psychologa. Wydanie Nowe. Warszawa: PWN.

Related image  
Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Rytuały jako sposób zwiększania samodyscypliny

Problemy z utrzymaniem diety, otyłość, niemożność porzucenia nałogów, brak systematyczności w nauce, niewystarczająca aktywność fizyczna, nadmierne upijanie się, uzależnienia od narkotyków, ryzykowne zachowania seksualne, niekontrolowanie własnych wydatków i oszczędności to tylko niektóre konsekwencje braku wystarczająco silnych mechanizmów samokontroli, lub tego…

Problemy z utrzymaniem diety, otyłość, niemożność porzucenia nałogów, brak systematyczności w nauce, niewystarczająca aktywność fizyczna, nadmierne upijanie się, uzależnienia od narkotyków, ryzykowne zachowania seksualne, niekontrolowanie własnych wydatków i oszczędności to tylko niektóre konsekwencje braku wystarczająco silnych mechanizmów samokontroli, lub tego, co kiedyś nazywaliśmy siłą woli. Koszty zdrowotne i ekonomiczne tych konsekwencji są ogromne i to zarówno dla jednostek, jak i całego społeczeństwa. Bez zbytniej przesady moglibyśmy powiedzieć, że odkrycie sposobu na uzyskanie pełnej kontroli nad sobą, to swoisty „święty Graal” psychologii, który rozwiązałby większość problemów, którymi zajmuje się psychologia stosowana. Nic nie wskazuje abyśmy zbliżali się do jego odnalezienia, ale ostatnie dekady, przynoszą nam coraz więcej odkryć, które przynajmniej częściowo pozwalają nam zwiększać mechanizmy samokontroli. Jednym z nich jest wyjaśnienie znaczenia rytuałów w podwyższaniu samodyscypliny. Rytuałami przesycona jest cała kultura stworzona przez człowieka niezależnie od tego, w jakim zakątku świata powstawała. Towarzyszą nam bez przerwy, począwszy od barwnych rzucających się w oczy rytuałów religijnych, poprzez codzienne rytuały towarzyszące przygotowywaniu i spożywaniu posiłków czy rytuały towarzyskie, aż do takich aktywności człowieka, jak np. służba wojskowa, które są niemal w całości zrytualizowane. Rytuały zbiorowe wspierają integrację społeczną i solidarność grupową, wzmacniają normy społeczne oraz dostosowują system wierzeń indywidualnych do systemów społecznych. Są one postrzegane jako zapewniające porządek i stabilność. Rytuały religijne wiążą się ze zwiększoną percepcją kontroli, w tym również wzmacniającą siłę woli do osiągnięcia pożądanych w danym systemie religijnym celów. Wiele wskazuje na to, że mogą one również pełnić funkcję samoregulacyjną. Niedawno Allen Ding Tian wraz ze swoimi współpracownikami postanowił sprawdzić, czy zrytualizowane działania mogą wzmocnić subiektywne poczucie samodyscypliny, tak, że rytuały można wykorzystać do poprawy samokontroli behawioralnej. W tym celu zaplanowali i przeprowadzili sześć interesujących eksperymentów. Więcej na ten temat w artykule mojego autorstwa opublikowanym w BPS Research Digest:

Performing meaningless rituals boosts our self-control through making us feel more self-disciplined

Lub w źródłowym opracowaniu:

Enacting rituals to improve self-control


Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na wykład do Opola!

Plakaty mówią prawie wszystko, poza tym, że mój wykład odbędzie się o godz. 9:00, 23 marca. Miejsce konferencji: Uniwersytet Opolski, Instytut Psychologii. Więcej szczegółowych informacji na stronie wydarzenia na Facebooku:

Plakaty mówią prawie wszystko, poza tym, że mój wykład odbędzie się o godz. 9:00, 23 marca. Miejsce konferencji: Uniwersytet Opolski, Instytut Psychologii. Wstęp wolny! Więcej szczegółowych informacji na stronie wydarzenia na Facebooku: https://www.facebook.com/events/1951650768417888/permalink/1963695993880032/
Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Prawo błędu

To tytuł 76 odcinka programu Sonda 2 poświęcony błędom, w którym miałem przyjemność uczestniczyć na zaproszenie redaktora Tomasza Rożka. W programie próbowaliśmy m. in. odpowiedzieć na pytania: Jakie znaczenie ma błąd w nauce? Czy świat mógłby funkcjonować bez błędów? Jakie są najczęstsze rodzaje popełnianych przez nas błędów? I wiele innych. Aby obejrzeć ten odcinek, po prostu kliknij w zdjęcie.        
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Fizyka miasta

To tytuł 74 odcinka programu Sonda 2 poświęcony fizyce miasta z moim, skromnym tym razem, udziałem. Na zaproszenie redaktora Tomasza Rożka w programie starałem się pokazać czym kieruje się tłum w mieście, jak można nim sterować, co sprzyja zachowaniom agresywnym tłumu. Aby obejrzeć cały odcinek, po prostu kliknij w zdjęcie.      
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zapraszam na spotkanie we Wrocławiu

27 lutego w godzinach 18:00 – 19:30 spotkanie z cyklu „MĘSKIE GADANIE – Rozszerzamy horyzonty poznania”, podczas którego w rozmowie z redaktorem naczelnym Polskiego Portalu Psychologii Społecznej, Jarosławem Świątkiem będziemy próbowali odpowiedzieć na pytania o to, skąd wzięło się kłamstwo?…

Kłamstwo, manipulacja, inteligencja makiaweliczna

27 lutego w godzinach 18:00 – 19:30 spotkanie z cyklu „MĘSKIE GADANIE – Rozszerzamy horyzonty poznania”, podczas którego w rozmowie z  redaktorem naczelnym Polskiego Portalu Psychologii Społecznej, Jarosławem Świątkiem będziemy próbowali odpowiedzieć na pytania o to, skąd wzięło się kłamstwo? Czy ludzie z natury są predestynowani do kłamania i manipulacji, czy może się tego uczą? W jaki sposób bronić się przed manipulacją i czy warto być sceptykiem? Na jakich mechanizmach psychologicznych żerują kłamcy i manipulatorzy?

Spotkanie będzie miało charakter dyskusji panelowej podczas której audytorium będzie również mogło włączać się do dyskusji i zadawać pytania.

Więcej: Wydarzenie na Facebooku

Miejsce spotkania:
Grunwaldzka 98, 50 – 357 Wrocław

W rozmowie będziemy poruszali wątki zawarte w trzech moich książkach:

Image result for "inteligencja makiaweliczna"T. Witkowski, Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej. Biblioteka Moderatora, 2005.

Fragment pdf

Kup książkę

 

Image result for "psychologia kłamstwa"T. Witkowski Psychologia kłamstwa. Motywy, strategie, narzędzia. Oficyna Wydawnicza UNUS 2002 / Wyd. drugie Biblioteka Moderatora, 2006.

Fragment pdf

Kup książkę

Image result for "psychomanipulacje"T. Witkowski, Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić. Oficyna Wydawnicza UNUS, 2000 / Wyd. drugie, Biblioteka Moderatora, 2004 .

Fragment pdf

Kup książkę

WSTĘP WOLNY!


 

Gdy łzy zmieniają się w perły. Potraumatyczny wzrost u dzieci i młodzieży z diagnozą raka

Trudno sobie wyobrazić bardziej okrutne wyroki losu niż te, kiedy dziecko otrzymuje diagnozę ciężkiej choroby takiej jak rak. Nagle i nieodwracalnie młoda, niewykształcona w pełni istota ludzka stawiana jest w sytuacji, z którą nie radzi sobie wielu dorosłych.

Trudno sobie wyobrazić bardziej okrutne wyroki losu niż te, kiedy dziecko otrzymuje diagnozę ciężkiej choroby takiej jak rak. Nagle i nieodwracalnie młoda, niewykształcona w pełni istota ludzka stawiana jest w sytuacji, z którą nie radzi sobie wielu dorosłych. A statystyki wskazują na to, że staje się to udziałem coraz większej liczby dzieci i młodzieży. Co roku na całym świecie u około 160 tys. z nich diagnozuje się raka, a tendencja ta ma charakter wzrostowy w społeczeństwach zindustrializowanych. W obliczu takich faktów szczególnie istotne jest znalezienie odpowiedzi na pytania o to, jak radzą sobie dzieci z tak trudnymi sytuacjami? Jakie ślady pozostawiają takie wydarzenia w ich psychice jeśli uda im się przeżyć? Więcej na ten temat w moim najnowszym poście napisanym dla Research Digest.

When tears turn into pearls: Post-traumatic growth following childhood and adolescent cancer

GettyImages-619368670.jpg It’s hard to imagine a crueller fate than when a child receives a diagnosis of an illness as difficult as cancer. A young human being, still not fully formed, is suddenly and irrevocably thrown into a situation that many adults are unable to cope with. Each year, around 160,000 children and youngsters worldwide are diagnosed with cancer, and this trend is growing in industrialised societies. Faced with such facts, it is particularly important to understand how children cope. What traces of the experience remain in their psyche if they manage to survive? Partial answers to these questions come from a trio of Australian researchers in their systematic review and meta-analysis of existing research into the psychological effects of cancer on children, published recently in Psycho-Oncology. Their findings give us reason for some optimism. It turns out children and adolescents affected by cancer are no more likely to develop post-traumatic stress symptoms than their healthy peers. In fact, several studies have found that children affected by cancer go on to experience greater than usual adjustment and quality of life and lower anxiety and post-traumatic stress symptoms. In psychology, we refer to this as the post-traumatic growth (PTG) effect, which can arise from the struggle with highly challenging life circumstances or trauma. Read more…
Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Skeptical Psychology – dyskusja panelowa. Susan Blackmore, Scott Lilienfeld, Zbyněk Vybíral, Tomasz Witkowski

Podczas 17th European Skeptic Congress, który miał miejsce we Wroclawiu 22-24 września 2017 odbyła się dyskusja panelowa poświęcona zagadnieniom związanym z psychologią sceptyczną.  Susane Blackmore, Scott Lilienfeld, Zbynek Vybiral i Tomasz Witkowski dyskutowali na temat słabości psychologii, odpowiadali na pytania publiczności. Cały panel psychologii sceptycznej oraz dyskusję prowadził Michael Heap. Dzięki uprzejmości portalu  Racjonalista.tv możemy obejrzeć dyskusję na nagraniu video. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ludzie, którzy myślą, że są mniej aktywni od swoich rówieśników umierają wcześniej

I to niezależnie od rzeczywistej aktywności fizycznej! Taki efekt pokazały badania kohortowe przeprowadzone na grupie ponad 60 tys. Amerykanów.  Nie wystarczy zatem ćwiczyć, trzeba jeszcze odpowiednio o tym myśleć. Skąd taki dziwny efekt? Kilka możliwych wyjaśnień i więcej szczegółów na ten temat w moim artykule napisanym dla Research Digest
Czytelnicy zainteresowani podobną problematyką mogą również sięgnąć do innych moich publikacji lub programów:

Czy stres istnieje?

Psycholgoy Led Astray: Cargo Cult in Science and Therapy


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Recenzje „Psychology Gone Wrong” i „Psychology Led Astray” w „Skeptikerze”

Dla tych wszystkich, którzy znają język niemiecki, zamieszczam recenzje moich książek autorstwa Rouvena Schäfera opublikowane w periodyku SKEPTIKER. Aby je przeczytać wystarczy kliknąć na link zamieszczony pod okładką.

Czas na porządki

Psychology Gone Wrong Skeptiker Review

Hard, but factually, the authors go to court with some developments in psychology. Their concern is cleaning up the house of psychological science. Thus, this book also serves as a declaration of love to science. It enriches the assortment of the skeptical book market, and even though it doesn’t always present solutions, it helps raising the reader’s awareness of errors and undesirable developments.
Rouven Schäfer, Skeptiker 2/2016

Lądowanie w dżungli

Psychology Led Astray Skeptiker Review

The author is clearly interested in an evidence-based psychology as the next development step of this rather young science. Many people wouldn’t approve of his criticism, but Witkowski’s strength lies in questioning popular assumptions on top of a high level of reflectivity.
Well researched, skeptical and enjoyable to read.
Rouven Schäfer, Skeptiker 3/2017

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Pozytywne myślenie nie prowadzi do szczęścia

Tuż przed 17th European Skeptics Congress, w najnowszym numerze psychologiaspoleczna.pl rozmowa ze mną przeprowadzona przez red. Jarosława Świątka, a w niej bardzo dużo na temat sceptycyzmu i krytycznego myślenia. Zapraszam gorąco zarówno do lektury wywiadu, jak i na Kongres, który rozpoczyna się już w piątek! Jeszcze można kupić wejściówki – informacje tutaj: www.euroscepticscon.org
Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.