Zapraszam do lektury rozmowy przeprowadzonej ze mną przez red. Kamilę Śnieżek i opublikowanej w najnowszym numerze Mojego zdrowia.
Aby przeczytać cały artykuł, kliknij na link:
Więcej na tematy poruszane w wywiadzie, w mojej książce TUTAJ.
Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterówi komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Z pewnym opóźnieniem, dla tych, którzy nie mieli okazji posłuchać, zamieszczam link do audycji sprzed kilku tygodni, która miała miejsce w radiowej dwójce, a która miała toczyć się wokół zagadnień związanych z moją ostatnią książką Zakazana psychologia. Audycji dość osobliwej moim zdaniem, ale oceńcie to sami słuchając jej.
***
Tytuł audycji: Rachunek myśliProwadzi: Michał NowakGość: Ewa Głód, dr Tomasz Witkowski
Data emisji: 16.11.2019
Godzina emisji: 23:00
Żeby posłuchać audycji kliknij ikonę poniżej:
Więcej o mojej książce:
Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”
Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM
Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
Przeczytaj recenzję na blogu:
Obejrzyj poprzednie rozmowy w Racjonalista.tv:
Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.
Tytuł tego posta jest parafrazą ostatniego zdania opowiadania Marka Twaina „Jak kandydowałem na gubernatora”. Co prawda ja nie wysuwałem swojej kandydatury w żadnych wyborach politycznych i daleko mi do dramaturgii przeżyć opisanych przez Twaina, ale zdecydowałem się zabrać publicznie głos w kilku ważnych, moim zdaniem, sprawach. A to wszystko w ciągu zaledwie niecałych dwóch tygodni. W połowie listopada w toruńskim wydaniu „Gazety Wyborczej” ukazała się drukiem rozmowa przeprowadzona przez red. Grzegorza Giedrysa na temat mojej książki Psychoterapia bez makijażu, nad którą pracowałem cztery lata, a do której bardzo długo wybierałem tytuł. Zależało mi na tym, aby nie sugerować czytelnikom wniosków. Usiłowałem także uniknąć agresywnego języka, tak charakterystycznego w dzisiejszych przekazach medialnych. Wspólnie z wydawcą doszliśmy do wniosku, że usunięcie makijażu nie jest ani czynnością brutalną, ani obliczoną na sensację. W wyniku tej czynności może się bowiem okazać, że twarz osoby, którą zdobił makijaż, jest ładniejsza i bardziej naturalna bez niego. Częściej pewnie ta twarz okaże się zwyklejsza i mniej wyrazista. Czasami, po usunięciu grubych warstw podkładu i pudru rzeczywistość może nas niemile zaskoczyć. O tym jednak, jaki jest rezultat tej czynności zadecyduje sam czytelnik, po lekturze książki.
Takich dylematów nie miała jednak redakcja toruńskiego wydania „Gazety Wyborczej”, która zatytułowała rozmowę ze mną na temat książki: Polska psychoterapia jest dzika i drapieżna. Pacjenci często ofiarami terapeutów. Oczywiście, to nie jest cytat z moich wypowiedzi. To wniosek redakcji. W ten sposób zostałem prześladowcą terapeutów, bo tak określili mnie czytelnicy tekstu, którzy poprzestali na lekturze tytułu (wszak wiadomo, że od czytania oczy się psują a przekonanie o własnej wysokiej inteligencji wystarcza zamiast lektury). Zresztą, komu przyjdzie do głowy, że redakcje najczęściej w „twórczy” sposób upiększają tytułami prace swoich dziennikarzy?
Nie zdążyłem się jeszcze otrząsnąć z tego, co zobaczyłem w „Wyborczej”, gdy jeszcze tego samego dnia przeczytałem ze zdumieniem o sobie na stronie Programu II Polskiego Radia: „Szarlatan” to jedno z najważniejszych określeń w słowniku Tomasza Witkowskiego, który od lat tropi nieuczciwe zachowania w świecie psychologii. Cóż, być może, mimo mojej dbałości o język, nieopacznie nadużywałem tego słowa i oto skrupulatny dziennikarz przyłapał mnie na takiej niedbałości? Sprawdziłem: w najnowszym, trzecim tomie mojej Zakazanej psychologii, która liczy sobie 442 strony, a o której miała być zapowiadana w tak osobliwy sposób audycja użyłem tego słowa 2 razy, co daje średnią raz na 221 stron. W Psychoterapii bez makijażu, mojej poprzedniej książce, która jest zapisem rozmów z pacjentami i terapeutami użyłem tego słowa 3 razy stawiając pytania moim rozmówcom. Tyle w ciągu ponad pięciu lat pracy. Być może pojawiło się to słowo jeszcze raz lub dwa w jakimś artykule czy poście na moim blogu. Czy to zbyt często? Nie wiem, być może. Chyba jednak niewystarczająco często, aby stwierdzić, że „to jedno z najważniejszych określeń w moim słowniku”. Zresztą, dowiedziałem się jeszcze więcej równie zadziwiających rzeczy o sobie podczas samej audycji. Wystarczy jej posłuchać TUTAJ.
Przyjąłem te wydarzenia, jako jakiś niefortunny zbieg okoliczności i z ufnością patrzyłem w przyszłość, kiedy przeczytałem maila od znajomego psychologa. Jego zdaniem ogłosiłem w „Polityce”, najbardziej poczytnym tygodniku w Polsce, Koniec legendy badacza osobowości Hansa Eysencka! Zdębiałem. Co prawda napisałem artykuł o nadużyciach w badaniach Eysencka, ale jeszcze tydzień wcześniej sprawdzałem pdf artykułu złożonego do druku pod ładnym, zaproponowanym przez redakcję, tytułem Nadpalony autorytet, którym zastąpiono moją, bardziej banalną propozycję Rysy na pomniku. Czy w ciągu tego tygodnia, od sprawdzenia artykułu do momentu jego publikacji, redakcja odkryła jakieś nowe wstrząsające fakty? Sprawdziłem. Nie. Mój artykuł opisuje badania Eysencka, które stanowią ok. 7% jego dorobku i osobiście nie uważam, aby to był koniec jego legendy. Jego wkład w rozwój psychologii jest niezaprzeczalny, a wyniki wielu jego badań zbyt dobrze sprawdzone, aby ogłaszać jego koniec. Zresztą, ten koniec legendy, to chyba czyjś dość chaotyczny pomysł, bo w wydaniu papierowym „Polityki” artykuł ukazał się pod tytułem Nadpalony autorytet, choć w spisie treści tego samego wydania widnieje tytuł Koniec legendy… W ten sposób zostałem psychologożercą, jak wdzięcznie określił mnie jeden z czytelników.
Te wydarzenia miały miejsce pomiędzy 15 a 26 listopada. Niecałe dwa tygodnie. Ta intensywność uświadomiła mi i przypomniała, jak systematycznie i powoli media (i to, zdawało by się wcale nie tabloidowe) zamieniają mnie z „niegdyś porządnego człowieka” w oszołoma, który z obłędem w oczach prześladuje bogu ducha winnych psychologów, rzuca oszczerstwa na psychoterapeutów i toczy pianę z ust przy każdej nadarzającej się okazji, kiedy można wgryźć się w łydkę jakiemuś uczonemu.
Podobno kiedy próbuje się ugotować żabę wrzucając ją do wrzątku, ta natychmiast wyskoczy z garnka. Jest jednak sposób na to, aby ja ugotować. Wystarczy włożyć ją do zimnej woli i powoli podgrzewać. Chyba podobnie jest z przerabianiem komuś twarzy na potrzeby zwiększenia klikbajtowości. Wystarczy robić to powolutku. Mi chyba ostatnio ktoś zbyt gwałtownie zwiększył temperaturę w garnku.
Z szacunkiem,
Tomasz Witkowski
niegdyś porządny człowiek, dziś… wpiszcie sobie sami co Wam tylko podsunie wyobraźnia.
A to krótka i wyrywkowa zaledwie historia tego, jak powoli próbowano mnie ugotować. Lata temu ze względu na łamania zasad rzetelności dziennikarskiej zerwałem współpracę z tygodnikiem WPROST:
OSKARŻAM TYGODNIK WPROST O ŁAMANIE PODSTAWOWYCH ZASAD RZETELNOŚCI DZIENNIKARSKIEJ I ŁAMANIE PRAWAEGZEGEZA „MOICH WYPOWIEDZI” CYTOWANYCH PRZEZ WPROST
Wytykałem dziennikarzom przy różnych okazjach powierzchowność:
DO DZIENNIKARZY
… i żerowanie na tragedii:
O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Długo wybierałem tytuł swojej książki. Zależało mi na tym, aby nie sugerować czytelnikom wniosków. Usiłowałem także uniknąć agresywnego języka, tak charakterystycznego w dzisiejszych przekazach medialnych.
Długo wybierałem tytuł swojej książki. Zależało mi na tym, aby nie sugerować czytelnikom wniosków. Usiłowałem także uniknąć agresywnego języka, tak charakterystycznego w dzisiejszych przekazach medialnych. Wspólnie z wydawcą doszliśmy do wniosku, że usunięcie makijażu nie jest ani czynnością brutalną ani obliczoną na sensację. W wyniku tej czynności może się bowiem okazać, że twarz osoby, którą zdobił makijaż jest ładniejsza i bardziej naturalna bez niego. Częściej pewnie ta twarz okaże się zwyklejsza i mniej wyrazista. Czasami, po usunięciu grubych warstw podkładu i pudru rzeczywistość może nas niemile zaskoczyć. O tym jednak, jaki jest rezultat tej czynności zadecyduje sam czytelnik, po lekturze książki.
Takich dylematów nie miała jednak redakcja toruńskiego wydania „Gazety Wyborczej”, która zatytułowała rozmowę przeprowadzoną ze mną na temat książki przez redaktora Grzegorza Giedrysa:
Polska psychoterapia jest dzika i drapieżna. Pacjenci często ofiarami terapeutów
Tytuł nie jest cytatem z moich wypowiedzi. To wniosek redakcji. Szkoda, że aby skłonić czytelników do lektury trzeba ich epatować takimi uproszczeniami i generalizacjami. Myślę też, że czas najwyższy, aby zacząć żądać autoryzacji nagłówków. Nie chce mi się dłużej tłumaczyć wszystkim skąd one się biorą i nosić etykietę oszołoma.
Mimo tych zastrzeżeń do tytułu zachęcam gorąco do rozmowy, bo uważam, że została dobrze przygotowana i przeprowadzona przez red. Giedrysa, co w dzisiejszych czasach nie jest wcale tak częste.
Od lat zajmuję się mrocznymi obszarami związanymi z psychoterapią i psychologią i nieustannie kontaktują się ze mną ludzie, którzy w jakiś sposób zostali skrzywdzeni przez terapeutów. Ich historie nikogo właściwie nie obchodzą, ich skarg nie słuchają żadne instytucje w Polsce – mówi psycholog Tomasz Witkowski.Grzegorz Giedrys: W książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach” opowiada pan wstrząsające historie o grzechach polskiej psychoterapii: wykorzystywaniu seksualnym, próbach samobójczych, latach zmarnowanych na jałowej i kosztownej psychoterapii, okaleczonych ciałach i psychikach. Zastanawiam się, jak pan zniósł rozmowy z ludźmi tak bardzo skrzywdzonymi.Tomasz Witkowski: Towarzyszyły mi bardzo różne uczucia. Na początku zawsze było współczucie. Bardzo często czułem bezradność, w kilku wypadkach nawet złość. Niektóre rozmowy nie znalazły się w książce. We wstępie opisałem krótko historię dziewczyny, której terapeuta kompletnie zmarnował życie. Długo rozmawialiśmy i to, co ona mi opowiadała, przypominały jakiś koszmarny serial, który trwał ponad dziesięć lat. I kiedy już skończyliśmy pracę, wydawało się, że ona po raz pierwszy zacznie układać sobie życie, ale w końcu podjęła decyzję o rezygnacji z naszej rozmowy, bo postanowiła znów związać się z tym terapeutą. Wtedy poczułem całkowitą bezsilność.Czytaj dalej klikając TUTAJ
Więcej o mojej książce TUTAJ.
Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterówi komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Co łączy mieszkańców Asylum i Zakazaną psychologię?
Było to tak… W tym roku powstało na Instagramie konto wydawnictwa Bez Maski, któregoś dnia po wpisaniu hasztagu #zakazanapsychologia okazało się, że ta oraz inne moje książki były na Instagramie, zanim zawitało tam wydawnictwo. Ba, okazało się również, że są sfotografowane w dość niecodziennych okolicznościach. Jakieś papierowe postaci, jakiś dziwny – przypominający pensjonat – entourage. W ten sposób dowiedzieliśmy się o istnieniu Asylum.
Asylum to projekt Katarzyny Sobczuk – filozofa i artystki wizualnej – która mówi o nim tak:
Asylum to cykl poświęcony rodzicom nastolatków. Papierowi mieszkańcy Asylum spędzają czas w samowolnym szpitalu psychiatrycznym. Sezon pierwszy cechuje brak zmiany – wycinanki próbują po prostu przetrwać. Czytają książki, oglądają telewizję, obchodzą Święta i Sylwestra. W sezonie drugim podejmują różne próby aktywności lub pociechy. Film składa się z kilku epizodów: próby sportu i rekreacji, próby podróży, próby nałogów. W końcu mieszkańcy robią to, co wszyscy – podejmują próbę psychoterapii.
Terapia mieszkańców Asylum polega na tym, że czytają książki Tomasza Witkowskiego. W trakcie dowiedzą się, że terapia im nie pomoże, i to, paradoksalnie, czyni ich silniejszymi. Właśnie porcja sceptycyzmu może im pomóc najbardziej, tak jak według stoickich zaleceń pomaga nam, gdy rano wyobrazimy sobie swój pogrzeb, a potem może być już tylko lepiej.
Później wycinanki podejmują kolejne próby aktywności – terapia jest jednym z epizodów.
Co jeszcze łączy Asylum z Zakazaną Psychologią? Szacunek dla kategorii losu, ujęcie sceptycyzmu jako źródła siły, radość pracy i pewna skłonność do francuskich lekarzy. W Asylum pracują prawdziwi francuscy lekarze, którzy są przyjaciółmi Renaty Aulagnier. Po pracy razem piją wino i dzielą się wynikami badań.
Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”
Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!
Zapraszam do lektury wywiadu, który przeprowadziła ze mną red. Katarzyna Wierzbicka, a który ukaże się w w PRZEGLĄDZIE nr 42/2019
Jeśli jakaś przełomowa metoda została stworzona przez jednego człowieka, to już jest to podejrzane
Dr Tomasz Witkowski – psycholog, sceptyk, popularyzator nauki. Współzałożyciel Klubu Sceptyków Polskich, zajmującego się m.in. demistyfikacją pseudonaukowych teorii. Autor m.in. „Psychoterapii bez makijażu” oraz serii „Zakazana psychologia”, której trzeci tom trafił do księgarń
Według badania opinii „HealthWave” sprzed miesiąca, co czwarty Polak nie wierzy w medycynę konwencjonalną, a aż 10% uważa, że szczepionki są szkodliwe. Co więcej, lekarz jest uznawany za autorytet w sprawach zdrowotnych równie często, co Ewa Chodakowska. W swoich książkach analizuje pan podobne przekonania w kwestii zdrowia psychicznego. Co takiego się stało, że przestaliśmy ufać autorytetom?
– Myślę, że zaważyło tu kilka kwestii. W 1969 r. opublikowana została książka pt. „Psychologia samooceny”. Jej autor, Nathaniel Branden, starał się w niej udowodnić, że wysokość samooceny jest najważniejszym czynnikiem w kształtowaniu osobowości człowieka. Według niego sukces szkolny, powodzenie zawodowe i zachowanie miało zależeć głównie od samooceny. Książka spotkała się z ogromnym uznaniem, mimo że na postawione w niej tezy nie było dowodów empirycznych, potwierdzały je jedynie dane anegdotyczne. Przekonanie o dobroczynnym wpływie wysokiej samooceny dokonało prawdziwego przewrotu głównie w edukacji. Przełożyło się bowiem na oczekiwanie szacunku do wszelkich indywidualnych przekonań – od tamtego czasu jesteśmy uczeni, że nasze poglądy są wartościowe jedynie dlatego, że są nasze, że mamy do nich prawo i nikt nie może się z nas naśmiewać. Rzecz w tym, że nauka jest kwestią nie opinii, a dowodów. Tymczasem tezy naukowe przestały być przez przeciętnych ludzi weryfikowane według ich zgodności z rzeczywistością, stały się sprawą wiary czy indywidualnych przekonań. Do tego doszła moda na filozofię New Age, poszukiwanie własnej drogi, itd. To wszystko sprawiło, że kiedy dziś ktoś publicznie głosi nonsens, czujemy się w obowiązku ten nonsens tolerować – nawet wtedy, kiedy jest on niebezpieczny dla innych, jak np. przekonanie o szkodliwości szczepionek.
Działa to w obie strony: przedstawiciele instytucji odpowiadających za wiarę, nie naukę, przedstawiają swoje poglądy jako niepodważalne fakty. A czy nie jest tak, że nauka jest po prostu zbyt trudna dla laików? Być może uciekanie się do tego, co alternatywne, wynika z rodzaju poczucia odrzucenia przez autorytety i elitarności wiedzy naukowej.
– To prawda, że nauka jest trudna, jednak jej zagadnienia mogą być wytłumaczone w zrozumiały dla laika sposób. Niestety, naukowcy mówiąc o niej, często posługują się niezrozumiałym żargonem, choć popularyzacja wiedzy jest przecież jednym z trzech obowiązków uczonych, obok prowadzenia badań i nauczania studentów. W Polsce przez całe dziesięciolecia nie dość, że nie przykładano wagi do popularyzacji nauki, ale wręcz takie próby traktowano pogardliwie, a ci, którzy je podejmowali, spotykali się z kpinami. Zresztą działalność popularyzatorska zwyczajnie się nie opłaca w polskim systemie akademickim – rzadko uzyskuje się za nią dodatkowe punkty. Ciągle jeszcze panuje przekonanie, że żeby nauka była nauką, musi być opowiedziana językiem niedostępnym dla przeciętnego człowieka.
„Prędzej złodziej przyzna się, że ukradł, niż profesor, że głupstwo powiedział” – ten cytat z Fredry przytacza pan przed jednym z rozdziałów swojej książki. A może ten żargon jest rodzajem zabezpieczenia? W końcu im mniej osób zrozumie jakąś hipotezę, tym mniej będzie z nią dyskutować.
– Rzecz w tym, że zamykając się na laików, uczeni pozostawiają większe pole do działania hochsztaplerom, którzy mówią językiem znacznie bardziej przystępnym. I tak twierdzą na przykład, że istnieje terapia lecząca jednocześnie autyzm, zespół Downa i porażenie mózgowe, choć są to zaburzenia o trzech zupełnie oddzielnych i niezwiązanych ze sobą przyczynach. Jednak to tacy oszuści prędzej trafią do tzw. zwykłego człowieka niż naukowiec, który gardzi popularyzowaniem wyników swoich badań.
To, że oszuści głoszą niezgodne z rzeczywistością przekonania, nazywając je faktami, nie jest jednak tak niepokojące, jak to, że wiedza potoczna traktowana jest jako oczywistość np. na uniwersytetach.
– Zgadza się. Przykładem takiej hipotezy jest chociażby tzw. test Rorschacha: chodzi o tablice z symetrycznymi plamami atramentowymi, które pokazuje się badanemu, prosząc go o podanie skojarzeń mających być podstawą do analizy jego osobowości i diagnozy zaburzeń psychicznych. Ta metoda nigdy nie uzyskała potwierdzenia swojej wartości diagnostycznej w badaniach, co opisuję w „Zakazanej psychologii”. Mimo to jest ona wciąż używana przez niektórych psychologów, do tego przez biegłych sądowych. A zatem wyniki takiego „badania” mają wpływ na decyzje sądu i wymierne przełożenie na ludzkie życie. Warto pamiętać, że eugenika także została stworzona przez uczonego i była traktowana poważnie przez wiele lat, stając się m.in. „naukową” podstawą nazizmu i przyczyniając się do przymusowej sterylizacji setek tysięcy ludzi.
Pełna wersja tekstu ukaże się w PRZEGLĄDZIE nr 42/2019
——————————————————————————————
O podobnych zagadnieniach więcej w mojej trylogii Zakazana Psychologia. Zachęcam w szczególności do sięgnięcia po trzeci tom, który w czerwcu tego roku opuścił drukarnię.
ZAKAZANA PSYCHOLOGIA.
O CNOTACH, PRZYWARACH I UCZYNKACH MAŁYCH WIELKICH UCZONYCH – TOM III
Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”
Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM
Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
Przeczytaj recenzję na blogu:
Obejrzyj poprzednie rozmowy w Racjonalista.tv:
Szarlatani nie narodzili się w XXI wieku. W powieści „Tryptyk haniebny” cofam się do czternastowiecznej Europy Środkowej, do pracowni alchemika, który obiecuje kamień filozoficzny, i pytam, czy to poszukiwanie doskonałości, czy genialne oszustwo.
Strasznie dużo jest zamieszania w kwestii etyki pracy terapeuty. Ciągle mówi się o jakichś kodeksach, zasadach, podobno szkoli się z tego terapeutów. Ja sam napisałem na ten temat kilka artykułów w języku polskim (np. Nie leczyć czy leczyć źle?) i angielskim (np. The Primum non nocere principle in psychotherapy: A science based approach). Tymczasem okazuje się, że sprawa jest dużo prostsza niż by się mogło zdawać. Oto jak celnej wykładni etyki terapeutycznej dostarczyła nam niezwykle doświadczona, 67-letnia lekarz psychiatra, psychoterapeutka i superwizorka psychoterapii podczas rozprawy sądowej dotyczącej superwizowanej przez niej nierzetelnej psychoterapii. Oto krótki, ale jakże wymowny fragment jej zeznań:
Pacjent: Pod jakim kodeksem etyki pani pracuje?
Superwizor : (dłuższa cisza) No, chrześcijańskim.
P.: Czyli stowarzyszenia psychologów chrześcijańskich mam rozumieć?
S.: No, ja jestem chrześcijanką no i mam jakieś swoje sumienie, swoje dziesięć przykazań.
Adwokat: Nie, to bardziej pytanie o kodeks towarzystwa.
S.: Raz przeczytałam bo musiałam, więcej już do tego nie wracam.
P.: Ale który to jest kodeks proszę świadka?
S.: Yyy… no, jakiś tam… Nie wiem, nie pamiętam, taki który dawali do przeczytania.
Jakżeż niezwykła obezwładniająca lekkość twierdzenia w obliczu zagadnień tak ciężkich i przytłaczających, jak etyka. Na tak solidnym fundamencie rozstrzyganie bardziej szczegółowych kwestii etycznych nie stanowi już najmniejszego problemu.
P.: A proszę powiedzieć czy obowiązuje zasada po pierwsze nie szkodzić
S.: To na pewno.
P.: Proszę ją objaśnić sadowi. Na czy miałoby to polegać w psychoterapii?
A.: To za daleko idące pytanie.
Sąd: Niech pani odpowie.
S.: To znaczy, że yyyy… nie szkodzić… nie stosować metod o których terapeuta jest głęboko przekonany, że zaszkodzą. No, jeżeli… no ja wiem? Terapeuta uważa, że alkohol szkodzi nie powinien go zalecać.
Po tak przenikliwej interpretacji zasady primum non nocere, rozumienie odpowiedzialności superwizora także nie wydaje się być jakimś ogromnym dylematem.
P.: A proszę powiedzieć, czy istnieje jakaś dodatkowa odpowiedzialność kiedy superwizuje pani osobę która jest w procesie certyfikacji?
S.: Nie wiem o jakiej odpowiedzialności pani myśli, natomiast mogę powiedzieć, że superwizja jest rzeczą dobrą samą z siebie.
Podobnie zresztą jak psychoterapia.
S.: Wydaje mi się że każda terapia jest dobrem.
A mnie się wydaje, jakby ktoś ściągał ze starej, znanej książki:
A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre.
Wszystkie cytaty (z wyjątkiem ostatniego) pochodzą z:
I C 465/17 TRANSKRYPCJA E- PROTOKOŁU SĄD OKRĘGOWY W WARSZAWIE ROZPRAWA dn. 30.07.19 r.
Więcej podobnie interesujących wypowiedzi terapeutów na sali sądowej m. in. tutaj:
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Trwająca nieustannie rewolucja naukowa zmienia nasze życie każdego dni. Przyzwyczajenia, obyczaje, wartości, ulegają radykalnym zmianom, wywołując u niektórych z nas dyskomfort z samego życia.
Dużą rolę odgrywają nauki społeczne, szczególnie te, których bezpośrednim celem jest nie tylko zrozumieć powody i pomóc ludziom zmierzyć się z otaczającą go rzeczywistością. Tomasz Witkowski, autor projektu „Zakazana psychologia„, ujawnia naukowe oszustwa, prowadzące często do wyrządzania szkody osobom szukającym pomocy.
Czy można wszczepić fałszywe wspomnienia? Czym naprawdę jest stres? Czy testy projekcyjne mają sens? Jak w zalewie terapii wybrać tę właściwą? O odwadze potrzebnej do badań naukowych i stanie współczesnej psychologii i innych sprawach posłuchasz w podcaście audycji na stronie radiowej Czwórki klikając w obrazek:
Tytuł audycji:„Strefa prywatna”Prowadzi Jakub JamrozekGość: dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, założyciel Klubu Sceptyków Polskich („Zakazana psychologia. O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych”)
Data emisji: 14.08.2019
Godzina emisji: 20.04
ZAKAZANA PSYCHOLOGIA.
O CNOTACH, PRZYWARACH I UCZYNKACH MAŁYCH WIELKICH UCZONYCH – TOM III
Odwaga jest dzisiaj chyba w odwrocie. Także odwaga pisania, mówienia ale także odwaga konfrontowania się z argumentami innych. Czy bez takiej odwagi można prowadzić badania naukowe? Czy bez takiej odwagi możliwy jest rozwój? Książka, którą trzymasz w dłoni jest odważna, bo odważny jest jej Autor. Dlatego ją polecam. Przeczytaj, o ile jesteś odważny.
dr Tomasz Rozek, dziennikarz naukowy, autor vbloga „Nauka. To lubię”
Tomasz Witkowski od lat bierze pod lupę psychologię, przyglądając się jej dokonaniom z dużą dawką zdrowego sceptycyzmu. Potrafi przystępnie opisać zarówno błędy popełniane przez badaczy, jak i zawiłości naukowej statystyki czy działanie najnowszych technologii. Warto przeczytać i (krytycznie) przemyśleć!Jan Stradowski, dziennikarz magazynu Focus i Radio TOK FM
Posłuchaj również rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Hanną Zielińską:
Posłuchaj rozmowy z autorem na temat trzeciego tomu z red. Cezarym Łasiczką:
„Zakazana psychologia. O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych” to już trzynasta moja książka. Podobnie jak przy publikacji pięciu poprzednich i wielu moich artykułów cierpię męki, kiedy widzę pobrużdżone czoła moich krytyków od lat odkrywających na potrzeby chwili, setki razy sprawdzone stare metody deprecjacji ludzi, którzy wykonali jakąś pracę (o wymiarze dla owych krytyków najczęściej niewyobrażalnym). Co prawda temu wysiłkowi umysłowemu towarzyszy satysfakcja i rodzaj samozachwytu nad własną „błyskotliwością”, ale są one dość przelotne, dlatego uznałem, że po raz kolejny ulżę Wam publikując ponownie krótki podręczny katalog takich metod. Ulżę też sobie – nie będę musiał czytać Waszych oskarżeń – wystarczy, że wymienicie mi swoje ulubione numery.
A. Sposoby ogólne (dla wszystkich):
Przede wszystkim zacznijcie jak najszybciej i nie przejmujcie się faktem, że nie widzieliście książki na oczy. Najlepsi z Was skrytykowali książkę już w momencie, kiedy tylko autor wyjawił zamysł jej napisania. Im szybciej zaczniecie, tym więcej osób zniechęcicie do jej lektury. Błogosławieni, którzy nie czytali, a wiedzą!
Nie czytajcie książki, bo to strata czasu. Wybierzcie sobie jakąś publiczną wypowiedź autora, wyjmijcie ją z kontekstu i na jej podstawie krytykujcie, to co robi – to naprawdę sprawdzony i skuteczny sposób. Większość odbiorców Waszej krytyki też nie czyta grubych książek, a jedną wypowiedź może nawet zapamięta.
Nie przejmujcie się tym, że książka zawiera odniesienia do ogromnej liczby wyników badań. Nazwijcie to, co przez kilka lat robił jej autor jego POGLĄDAMI i atakujcie! Z faktami czasem trudno dyskutować, z poglądami uda się to bezsprzecznie.
Korzystajcie z emocjonalnego języka. Nazwijcie pracę autora KRUCJATĄ, WOJNĄ lub ATAKIEM. Od razu znajdziecie się po właściwej stronie jako ktoś, kto przeciwstawia się przemocy, a autor będzie musiał się tłumaczyć.
Dokonujcie zgeneralizowanych ocen moralnych stwierdzając na przykład, że to, co robi autor jest ZŁE. Uzasadnienie nie musi być wyrafinowane, wystarczy, że stwierdzicie np. „bo zniechęca innych do korzystania z pomocy”. Nie obawiajcie się, że ktoś sprawdzi czy macie podstawy, żeby nazywać to, czego bronicie pomocą a nie przemocą (do tej pory nikt tego nie próbował zrobić). Stwierdzenie, że ktoś zniechęca innych do szukania pomocy ma tak silny wydźwięk moralny, że odbiorca Waszej krytyki będzie od razu przygotowany na kolejną ocenę np. „to, co robi autor powoduje, że ma krew na rękach!”. Prawda, że mocne?
Stawiajcie głośno pytanie: CO AUTOR PROPONUJE W ZAMIAN? Nie, nie przejmujcie się, że ktoś odkryje głupotę tego pytania i odwróci je pytając Was dlaczego mielibyśmy szukać zamienników przemocy wobec kobiet, korupcji, nadużywania seksualnego dzieci itp. Wierzcie mi, że zadziała wdrukowany w mózgi Waszych odbiorców dogmat, że nic, nie może być lepsze od czegoś.
Bez względu na ogrom przytaczanych przez autora faktów, powinniście stanowczo stwierdzić, że POTRZEBNA JEST DALSZA DYSKUSJA. Nawet jeśli nie znacie żadnych faktów, albo wypowiecie dowolnie idiotyczne twierdzenia, kompletnie sprzeczne z prawidłowościami matematyki, logiki, prawami chemii, wynikami prowadzonych przez dziesięciolecia badań, broniąc ich i będąc w narożniku, pozbawieni jakichkolwiek argumentów powinniście bezwzględnie stwierdzić – „nie można tak jednoznacznie czegoś przekreślać, z pewnością potrzebna jest dalsza rzeczowa dyskusja na ten temat”. Dzięki temu znowu dokonuje się cudowna przemiana niedouczonego ignoranta w osobę otwartą na argumenty, skłonną do kompromisu i ugodową, a osobnika wykształconego i wyposażonego w wiedzę przeobraża w zamkniętego na dyskusję i pozbawionego tolerancji fanatyka. Aby to przeobrażenie wzmocnić, warto jeszcze rzeczowe argumenty nazwać DOGMATYCZNYMI, choćby nawet to określenie miało dotyczyć twierdzeń matematycznych lub innych dobrze znanych praw odkrytych przez naukę.
Kiedy już naprawdę nie będziecie wiedzieli co powiedzieć, przybierzcie wyraz intelektualnej troski, pokiwajcie głową i z wyrazem zatroskania oznajmijcie: SZKODA, ŻE NIEMOŻLIWA JEST KONSTRUKTYWNA DYSKUSJA…
B. Sposoby personalne (mające doprowadzić do nokautu):
NAJWYRAŹNIEJ FACET MA ZE SOBĄ JAKIŚ PROBLEM. Ta prosta diagnoza o oczywistych implikacjach bywa twórczo modyfikowana na różne sposoby.
I wreszcie na zakończenie możecie przypisać autorowi najbardziej niecne motywy, jakie nim kierują – chciwość, mściwość, narcyzm, zawiść i co tylko jeszcze zagra w duszy rozgrzanego hejtera. Pamiętajcie, im więcej błota rzucicie, tym więcej go przylgnie!
Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
Zaczynamy zastępować psychologią religię – dr Tomasz Witkowski, autor „Zakazanej psychologii”. O zakazanej psychologii, o cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych z red. w. Zapraszam do wysłuchania podcastu audycji lub lektury transkrypcji rozmowy.
Zaczynamy zastępować psychologią religię – dr Tomasz Witkowski, autor „Zakazanej psychologii”
O zakazanej psychologii, o cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych z red. Hanna Zielińska w Radio TOK FM. Zapraszam do wysłuchania podcastu audycji lub lektury transkrypcji rozmowy. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.
Rozmawialiśmy o trylogii „Zakazana psychologia” – każdy tom jest osobną całością – i o dekadzie mojej pracy na rzecz psychologii jako nauki. Czy było warto? Książki pomogły pojedynczym czytelnikom, którzy piszą, że otworzyły im oczy, ale psychobiznes nadal kwitnie.
Mówiłem o kryzysie replikacji: uczeni zwracali uwagę na problemy psychologii od kilkudziesięciu lat, a działania podjęto dopiero niedawno. Rozmawialiśmy też o tym, że sprostowania mają mniejszą siłę niż sensacje – cenimy strażaka, który ratuje ludzi z płomieni, a nie inspektora, dzięki któremu do pożarów w ogóle nie dochodzi – oraz o współpracy naukowców z dziennikarzami.
O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych. Rozmowa na temat książki w radiu TOK FM poprowadzona przez red. Cezarego Łasiczkę. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.
Zakazana psychologia
O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych
Rozmowa na temat książki w radiu TOK FM poprowadzona przez red. Cezarego Łasiczkę. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.
O czym rozmawialiśmy
Rozmawialiśmy o trzecim tomie „Zakazanej psychologii” tuż przed jego premierą. Przytaczałem dane o liczbie zaburzeń psychicznych w kolejnych wydaniach podręcznika DSM: w ciągu 60 lat wzrosła ona ponad trzy i pół raza, do 374. Opowiadałem też, że planowałem jedną książkę o nadużyciach i mitach psychologii, a materiału starczyło na trzy tomy – i dzieło wciąż nie jest ukończone.
Mówiłem o trudnym związku psychologii z maszynami: od lat 40. psychologowie odrzucają wsparcie metod statystycznych i komputerów, choć bywają one trafniejsze w diagnozie, a dziś pojawiają się także aplikacje terapeutyczne. Porównywałem też dorobek psychologii z osiągnięciami fizyki.
Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
WHO szacuje, że obecnie ponad 350 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu depresji, co stanowi prawie 5-6% populacji. W najgorszym razie depresja może prowadzić do śmierci wskutek samobójstwa.
WHO szacuje, że obecnie ponad 350 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu depresji, co stanowi prawie 5-6% populacji. W najgorszym razie depresja może prowadzić do śmierci wskutek samobójstwa. Szacuje się, że w ten sposób każdego roku umiera około miliona osób. W większości krajów odsetek ludzi, którzy w ciągu swojego życia chorują na depresję waha się pomiędzy 8 a 12%. Z tych danych wynika, że mamy do czynienia z pandemią choroby psychicznej o skali niespotykanej w całej historii rodzaju ludzkiego. Liczby cały czas rosną. W obliczu wzbierającej fali zachorowań nie do przecenienia są twarde dane, które wskazują kierunki, w których mogą podążać naukowcy i terapeuci poszukujący sposobów pomocy. Czasami, jak pokazała to metaanaliza 50 lat badań nad czynnikami pozwalającymi przewidzieć próby samobójcze, jesteśmy kompletnie bezradni. Innym razem, jak miało to miejsce w przypadku niedawnej metaanalizy neuronalnych korelatów zmian wywołanych psychoterapią w mózgach osób cierpiących na depresję, wyniki badań rozbudzają nadzieję.
Wyniki pierwszego systematycznego przeglądu badań i metaanalizy w zakresie zmian markerów biologicznych u pacjentów psychoterapeutycznych cierpiących na depresję, które ukazałay się w Neuroscience and Biobehavioral Reviews są kolejną próbą zrozumienia metod leczenia tej zatrważającej choroby.
Przeczytaj ciąg dalszy w oryginalnym artykule, który ukazał się niedawno w BPS Research Digest:
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
Siłę przyjaźni najwyraźniej uwydatnia nieszczęście, trwałość więzów rodzinnych – choroba, lojalność zespołu – porażka, a jakość produktu – proces reklamacji. A wartość psychoterapii? Cóż, podobnie, jak poprzednio – sytuacja, kiedy coś pójdzie nie tak.
Siłę przyjaźni najwyraźniej uwydatnia nieszczęście, trwałość więzów rodzinnych – choroba, lojalność zespołu – porażka, a jakość produktu – proces reklamacji. A wartość psychoterapii? Cóż, podobnie, jak poprzednio – sytuacja, kiedy coś pójdzie nie tak. Sala sądowa z reguły bywa miejscem, gdzie spadają maski zatroskania o dobro pacjenta a bywa, że etyka okazuje się dość kiepską marketingową politurą.
Słucham nagrania z pewnej rozprawy sądowej i nie wierzę własnym uszom, sprawdzam w transkrypcji, czy się nie przesłyszałem. Nie – wszystko się zgadza. Kuriozalne zachowania, które miłośnikom wszelkiego rodzaju transmisji z przesłuchań komisji sejmowych dostarczyłyby więcej rozrywki, niż wykręty polityków-aferzystów. Tyle, że to, co dla niektórych może być rozrywką, dla biorących w tym udział staje się absurdalną groteską.
W sprawie cywilnej pacjentki przeciwko terapeucie oraz terapeuty przeciwko pacjentce (podwójny spór ma jednej sali sądowej – lecz nie jedyny- psychoterapeuta oskarżył pacjentkę także w Prokuraturze oraz w sądzie karnym z wielu paragrafów) zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą I C 465/17, sąd powołał na świadka panią E.M., psychoterapeutkę z czterdziestoletnim doświadczeniem, której Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich powierzyło zaszczytną i odpowiedzialną funkcję przewodniczenia KomisjiEtyczno-Mediacyjnej. Komisja ta rozpatrując skargę przeciwko pozwanemu terapeucie uznała 9 naruszeń etyki terapeutycznej, co potwierdziła pismem wystosowanym do terapeuty podpisanym przez 5-ciu członków Komisji. W rozmowie z pacjentką Komisja również przyznała jej rację, co zostało udokumentowane dokonanymi za obopólną zgodą nagraniami audio. Pani przewodnicząca, poza swoim ogromnym doświadczeniem jest również wykładowcą akademickim i biegłą sądową, na sali sądowej zdawała się jednak nie pamiętać zbyt wiele z posiedzenia Komisji, któremu przewodniczyła:
K.K. (adwokat pacjentki): Proszę powiedzieć Wysokiemu Sądowi w jakim celu była powołana komisja wówczas względem pana J.O. (oskarżanego terapeuty – przyp. mój). Co miała ta komisja zrobić?
E.M.: Ze usłyszeliśmy jedną wersję…. i potrzeba było nam drugiej strony wysłuchać.
KK.: Proszę powiedzieć sądowi czy jakieś ustalenia w zakresie nieprawidłowości czy błędów komisja podjęła. Było jakieś pismo oficjalne może w którym państwo zwracaliście się do pana psychologa? Jakie ustaliliście efekty tych prac?
EM.: Nie. Tylko wyjaśnienie po prostu żeby pan O. wyjaśnił. Właściwie powiedział ze swojej strony jak to wyglądało. Natomiast to był taki moment, że trzeba było to po prostu zamknąć z obu stron tę terapię bo to nawet już nie była potem terapia…
Sąd: Czyli to doszło do takiego stanu?
EM.: Takiego punktu, że to trzeba było po prostu jak najszybciej przerwać.
KK.: Nie było takiego pisma w którym komisja stwierdzała jakieś nieprawidłowości w pracy psychologa?
EM.: Coś…coś mogło być, nie pamiętam… coś tam było…
KK.: Prośba aby pokazać świadkowi (…) dowód – pismo Komisji Etyczno-Mediacyjnej z 6 lutego 2017 roku. To jest pismo proszę sądu w którym wprost komisja stwierdza te nieprawidłowości.
Cóż, problemy z pamięcią miewał mój dobry kolega z podstawówki, który niezmiennie z kamienną stanowczością, przez osiem lat swojej edukacji na pytanie: „Bogdan, dlaczego nie odrobiłeś zadań domowych?” – odpowiadał – „Zapomniałem, psze pani”, co ostatecznie jednak nie przeszkodziło mu skończyć szkoły. Szczególna plaga niepamięci dotyka osoby zeznające w sprawach kolejnych afer polityczno-gospodarczych. Dlaczego mieliby się uchronić przed nią psychoterapeuci? Odświeżenie pamięci za pomocą dokumentu podpisanego przez zeznającą przewodniczącą komisji nie na wiele się jednak zdało. Okazuje się, że całkowita zmiana własnego osądu dotyczącego dziewięciu poważnych naruszeń kodeksu etycznego przez terapeutę nadal jest możliwa, jeśli uwzględnimy kolejny proces psychologiczny:
KK. A może Pani powiedzieć w takim razie co wpłynęło obecnie na zmianę pani decyzji względem ustaleń z 6 lutego 2017 roku. Jakie nagłe zdarzenia wystąpiły, że pani uważa, że to nie był jednak błąd, to co pani wskazała w piśmie…
EM. Albo może nie taki… po prostu… Emocje. Ja myślę, że byliśmy tak owładnięci wtedy emocjami, że coś się toczyło, były telefony, były jakieś dziennikarskie…yyyy…też i dziennikarka dzwoniła, były jakieś ..także to..to to były sprawy bardzo emocjonalne. A w tej chwili mówię bardziej racjonalnie (wyróżnienie moje).
Cóż za lekkość! Jaki prosty i niewymuszony styl! Czy to nie wyjaśnia całkowitej zmiany własnych sądów? Nawet mój kolega Bogdan nigdy nie wpadł na tak genialne w swej prostocie wyjaśnienie. To jednak nie koniec ekwilibrystyki umysłowej, jaka miała miejsce na sali sądowej. W równie nieskrępowanym stylu wypowiadał się pełnomocnik oskarżonego terapeuty, który przyszedł w sukurs pani przewodniczącej stwierdzając:
AG. Ja bym wnosił aby to zaprotokołować Wysoki Sądzie bo to jest dosyć istotne, ponieważ te kodeksy etyczne tak naprawdę są, tak jak nazwa wskazuje, kodeksami etycznymi i one nie mają wiążącej mocy prawnej (…).
Wiele osób zarzuca mi, że wykorzystuję każdą okazję, aby czepiać się terapeutów. Spieszę wyznać, że już dojrzałem i zrozumiałem ich zachowanie. Nie ganię go. Dzisiaj, w czasach ponowoczesnych nic nie stoi na przeszkodzie, aby zachowywać się postprzyzwoicie. Chwilę mi zajmie przyzwyczajenie się do tego, ale jestem już na najlepszej drodze do akceptacji i zrozumienia. Szkoda tylko, że mój kolega Bogdan rozpoczynał swoją edukację w czasach przednowoczesnych (a przynajmniej tak wówczas nam i naszym nauczycielom się wydawało). Skończył naukę w górniczej zawodówce, z której trafił wprost do pracy pod ziemią. Dzisiaj mógłby zostać kimś naprawdę poważanym.
Opisywana sprawa nosi sygnaturę I C 465/17 nadaną przez Sąd Okręgowy w Warszawie Al. Solidarności 127.
Wcześniej o doświadczeniach pacjentki pisał m.in. „Duży Format”:
Rozmowa w anglojęzycznym podcaście o korupcji w psychologii akademickiej: publikuj albo zgiń, paradoks pogarszających się statystyk zdrowia psychicznego, śmieciowa nauka i moja prowokacja w stylu Sokala.
To tytuł, jaki nadał naszej rozmowie Danny Whittaker, autor bloga My Own Worst Enemy. Można jej posłuchać w formie podcastu:
Lub obejrzeć i posłuchać w Youtube:
O czym rozmawialiśmy
Rozmowa w anglojęzycznym podcaście była kontynuacją wcześniejszych odcinków ze Scottem Lilienfeldem i Williamem Epsteinem, ale tym razem dotyczyła nie tylko nieskuteczności, lecz także jawnych kłamstw i korupcji w psychologii. Badacz musi publikować albo zginie. Łatwiej więc wyizolować dwa–trzy czynniki i opublikować nieistotny wynik, niż mierzyć się ze złożonością ludzkiego umysłu. Narzędzia do badania tej złożoności mamy, tylko wybraliśmy inną drogę.
Prowadzący zwrócił uwagę na paradoks: im więcej badań, psychologów i terapeutów, tym gorsze statystyki zdrowia psychicznego. Odpowiadam, że takich statystyk nie można traktować jak pomiarów temperatury czy masy, bo żadnego zaburzenia psychicznego nie da się dziś stwierdzić za pomocą biologicznego markera. Ich wzrost w dużej mierze odzwierciedla to, jak definiujemy i diagnozujemy problemy. Rozmawiamy też o „śmieciowej nauce”: dziwacznych, bezużytecznych badaniach, które dostają finansowanie, bo czasopisma i grantodawcy chcą oryginalnych wyników.
Opowiadam o mojej prowokacji sprzed lat, zainspirowanej mistyfikacją Alana Sokala. Pod pseudonimem napisałem artykuł o wymyślonej, kompletnie bzdurnej terapii, okraszony fizyką kwantową i „polami morficznymi” Ruperta Sheldrake’a, i wysłałem go do popularnego pisma psychologicznego, które miało radę naukową. Tekst opublikowano. Chciałem sprawdzić, co przechodzi przez sito redakcji pism, które trafiają do umysłów potencjalnych pacjentów. Na koniec zdradzam, jaką książkę zabrałbym na bezludną wyspę: „Starego człowieka i morze” Hemingwaya.
Całą historię tej prowokacji opisałem w „Zakazanej psychologii”; zapis znajdziesz też w zakładce „Historia pewnej prowokacji” w menu.
Zapraszam również do lektury bardzo interesującego bloga Danny’ego:
O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
Jedyna w swoim rodzaju księgarnia-kawiarnia „PSYCHE” będzie gospodarzem spotkania autorskiego poświęconego mojej najnowszej książce Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach 22 listopada 2018 roku o godzinie 18:00. Zapraszam wszystkich czytelników mojego bloga na spotkanie. To jedyna i niepowtarzalna okazja, aby porozmawiać o trudnych problemach poruszanych w książce bez pośrednictwa mediów społecznościowych – twarzą w twarz, tak, jak jeszcze do niedawna ludzie rozmawiali ze sobą.
Szczegóły wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/1113749055459789/
Więcej o mojej książce TUTAJ.
Tych, którzy chcieliby pohejtować, zapraszam do lektury mojego Zwięzłego poradnika dla hejterówi komentowanie przy pomocy numerków. Szkoda ścierać palce na klawiaturze!
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.
29 maja 2017 roku „Gazeta Wyborcza” w dodatku „Magazyn Reporterów – Duży Format” opublikowała obszerny materiał poświęcony nadużyciom w psychoterapii autorstwa Ewy Kalety. W artykule zatytułowanym: autorka opisała historie dwóch pacjentek.
Dzisiaj wysłałem do Zarządu NTPP prośbę o pomoc pacjentce w związku z psychoterapią, o której Zarząd wcześniej publicznie wypowiedział się, że „to nie była psychoterapia”. Szczegóły w przytoczonym poniżej liście. O rozwoju sytuacji będę na bieżąco informował na blogu.
Wrocław, 29.10.2018
Zarząd
Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej
29 maja 2017 roku „Gazeta Wyborcza” w dodatku „Magazyn Reporterów – Duży Format” opublikowała obszerny materiał poświęcony nadużyciom w psychoterapii autorstwa Ewy Kalety. W artykule zatytułowanym: Przytulam panią wirtualnie. Co wolno podczas psychoterapii? autorka opisała historie dwóch pacjentek. Dwa tygodnie później na łamach „Dużego Formatu” ukazał się list Naukowego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej komentujący ww. reportaż, który zatytułowano To nie była psychoterapia. W liście tym przekonywaliście Państwo czytelników, że wydarzeń, jakie stały się udziałem bohaterek reportażu nie można klasyfikować jako psychoterapii. Dzisiaj jedna z opisanych kobiet odpowiada na wielokrotne oskarżenia psychoterapeuty przed warszawskimi sądami, w których nikt nie poddaje w wątpliwość faktu, że to, w czym uczestniczyła było psychoterapią. Niestety, również polskie prawo nie chce i nie potrafi odróżnić relacji psychoterapeutycznej od zwykłej relacji międzyludzkiej. Jedynym sposobem, aby przekonać sąd, że (jak Państwo twierdziliście w swoim liście) to nie była psychoterapia i pomóc prawnikom zrozumieć jej specyfikę, jest opinia psychoterapeuty, który wystąpi w charakterze specjalisty i eksperta. Nie jest on niestety powoływany z urzędu, leży to wyłącznie w gestii pacjentki.
Proszę zatem, aby Naukowe Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej w interesie społecznym oddelegowało terapeutę, który po głębszym zbadaniu sprawy w imieniu Towarzystwa sporządzi na potrzeby odpowiednich organów rzetelną opinię na temat domniemanej psychoterapii. Myślę, że takie działanie przyczyni się do umocnienia pozytywnego wizerunku psychoterapii bardziej niż jakiekolwiek publikacje medialne, a ja ze swej strony gwarantuję, że będę pierwszym, który z przyjemnością publicznie zaprezentuje światu tak szlachetne działanie w obronie wizerunku psychoterapii i w trosce o dobro pacjenta.
Ponieważ oskarżona jest osobą ubogą (do czego przyczyniły się m. in. wieloletnie wydatki na to, co określa mianem psychoterapii), liczę na to, że podejmiecie się Państwo tego zadania pro publico bono.
Wszelkie informacje umożliwiające kontakt z pacjentką i zapoznanie się ze sprawą przekażę natychmiast, po otrzymaniu od Państwa pozytywnej odpowiedzi.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »
Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.
To fragment obszernej recenzji autorstwa Andrzeja Wróblewskiego, która ukazała się we wrześniowym numerze miesięcznika „Nowe Książki”. Zapraszam do lektury całego tekstu:
Po lekturze Psychoterapii bez makijażu można powiedzieć, że środowisko psychoterapeutów powinno się cieszyć, iż ma takiego krytyka jak Witkowski. Wykazuje on anielską cierpliwość wobec naciąganych argumentów swych rozmówców specjalistów, ale też daje im się z całą swobodą wypowiedzieć. To samo dotyczy pokrzywdzonych, których przepytuje z dużą empatią, ale w sposób niezwykle dociekliwy. Jego książka nie jest totalną krytyką psychologii, lecz rzetelną prezentacją jej licznych, niestety, wynaturzeń.
To fragment obszernej recenzji autorstwa Andrzeja Wróblewskiego, która ukazała się we wrześniowym numerze miesięcznika „Nowe Książki”. Zapraszam do lektury całego tekstu: W szponach psychoterapeuty
Więcej o książce po kliknięciu na okładkę.
O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.