Psychologia jako religia: czy kult samorozwoju zastąpił nam wiarę?

To tytuł mojego najnowszego artykułu, który ukazała się właśnie w portalu HolisticNews. Zapraszam do lektury!

Fot. Chat GPT/W.Wybranowski

Już w 1987 roku, w swoim raporcie o stanie kościoła przyszły papież, kardynał Joseph Ratzinger wyrażał swoje zaniepokojenie faktem, że psychologia stanowi zagrożenie dla religii. Obwiniał ją nawet o pustoszenie zakonów i wypieranie teologii. Podobnego zdania był George Carey, arcybiskup Canterbury, który w wypowiedzi dla „Guardiana” w 2000 r. stwierdził, że psychoterapia powoli zastępuje religię, a Chrystusa Zbawiciela zastępuje Chrystus Doradca (ang. Christ the Counsellor). Czy mieli rację?

Tak psychologia podbiła świat

Psychologia jest dzisiaj jednym z najbardziej popularnych kierunków studiów na całym świecie. Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (ang. APA – American Psychological Association) ogłosiło, że jeszcze nigdy w historii nie cieszyła się takim powodzeniem. Szacuje się, że w samych tylko Stanach Zjednoczonych pomiędzy 1,2 a 1,6 milionów studentów rocznie wybiera kurs wprowadzenia do psychologii. Rocznie 120 tys. amerykańskich studentów otrzymuje tytuł licencjata z psychologii. U.S. Bureau of Labor Statistics szacuje, że ogólne zatrudnienie psychologów wzrośnie o 7 proc. w latach 2023–2033, znacznie szybciej niż średni wzrost dla wszystkich innych zawodów (3 proc.). Przewiduje się, że w tym okresie co roku będzie otwieranych średnio około 13 tys. miejsc pracy dla psychologów.

W Polsce w 2019 roku psychologię studiowało 34 178 osób, a w 2022 roku już 56 370, co oznacza wzrost o około 65 proc. Wcześniej, w 2018 roku dostępnych było 144 programów studiów psychologicznych, a z kolei w 2023 roku liczba ta wzrosła do 254. W 2022 roku psychologia wyprzedziła prawo, jako najbardziej oblegany kierunek w Polsce.

Fala zainteresowania psychologią

Rozkwit zainteresowania psychologią jest bezprecedensowy. Większość magazynów ilustrowanych posiada stałe rubryki wypełnione radami psychologów formułowanymi dla ich czytelników. Mnóstwo ludzi ma w swoich planach systematyczne spotkania ze swoimi psychologami lub psychoterapeutami i spędza kilka godzin tygodniowo w ich gabinetach. Z ekranów telewizyjnych przemawiają do nas psychologowie, którzy jako eksperci wyjaśniają nam, dlaczego ktoś zabił, zgwałcił, zdefraudował pieniądze lub popełnił samobójstwo.

Psychologowie pojawiają się zawsze w sytuacjach poważniejszych wydarzeń społecznych, aby przedstawić nam interpretację tego, czego byliśmy świadkami. W większości księgarń znajdziemy osobne półki, lub nawet całe regały, wypełnione książkami oferującymi rady i wsparcie psychologiczne. Celebryci publicznie opowiadają o swoich problemach psychologicznych i terapiach, w których biorą udział.

Podczas spotkań towarzyskich ludzie wymieniają się opiniami na temat swoich psychoterapeutów. Bardzo często psychologowie pojawiają się w miejscu wypadków lub katastrof. Pracują w szkołach, szpitalach, hospicjach, opiece społecznej i w działach zarządzania personelem większości korporacji. Odnajdziemy ich w policji i armii, w kościołach i więzieniach. Bez wątpienia psychologia jest wszechobecna.

Jednak sama popularność psychologii nie świadczy o nabieraniu przez tę dziedzinę wiedzy religijnego charakteru. Aby odpowiedzieć na pytanie, czy tak faktycznie jest, należałoby zastanowić się, czy psychologia i psychoterapia zaspokajają te same potrzeby co religia i czy przejmują jej funkcje.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Posty o podobnej tematyce:

Przesada psychologii, psychologia przesady

Psychologia bez uproszczeń. Tego nie dowiecie się w Internecie – wykład wygłoszony podczas Holistic Talk 2025

Ignorancja jako cnota i mit złej natury ludzkiej

Ten prosty mechanizm trzyma ludzi w sektach i toksycznych związkach!

O POPpsychologii i psychobiznesie w radiu 357

Skąd obecny kryzys zdrowia psychicznego?

Jak żyć w obliczu współczesnych wyzwań?


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Tam, gdzie nie ma psychiatry. Także w Polsce

Contact - Holistic News

Terapia bywa droga. Specjalistów brakuje. Nie każdy ma dostęp do psychoterapeuty, ale każdy może nauczyć się, jak dbać o zdrowie psychiczne – swoje i bliskich. Dr Tomasz Witkowski wyjaśnia, dlaczego książka stworzona z myślą o krajach rozwijających się dziś może pomóc także w Polsce. W czym tkwi jej największa wartość?

Jak dbać o zdrowie psychiczne. Jedyny taki podręcznik

Przemysław Kołodziej: Na rynku jest bardzo dużo książek psychologicznych, zarówno naukowych, jak i popularnonaukowych. Podręczników, poradników, pozycji coachingowych. Wiele z nich obiecuje, że dowiemy się, jak dbać o zdrowie psychiczne. Dlaczego potrzebujemy jeszcze jednej i dlaczego akurat Tam, gdzie nie ma psychiatry?

Dr Tomasz Witkowski*: Jest to książka absolutnie wyjątkowa. Stanowi pokłosie wieloletnich doświadczeń Vikrama Patela z pracy z bardzo prostymi ludźmi – takimi, którzy czasami po prostu potrafili pisać i czytać – w krajach rozwijających się, w Afryce i Azji. W miejscach, gdzie nie ma psychiatrów i dostępu do profesjonalnej pomocy w zakresie problemów psychicznych. Podręcznik został dostosowany do osób, które nie mają szerszej wiedzy, jeśli chodzi o funkcjonowanie psychiki, psychiatrię, psychologię itd.

Jest to chyba najczęściej używany poradnik tego typu na świecie, a do tego darmowy. Przetłumaczono go już na ponad 15 języków. Czymś podobnym jest dużo starsza pozycja Where There Is No Doctor. Tamta praca skupiała się na wiedzy medycznej, ale przyświecał jej podobny cel. Przygotowano ją z myślą o wykorzystaniu na tych obszarach naszego globu, gdzie nie ma dostępu do lekarzy i profesjonalnej opieki medycznej. Istnieją więc dwa podręczniki do pomagania sobie i innym. Jeden z zakresu pierwszej pomocy medycznej i drugi z zakresu pomocy psychiatrycznej.

Dla pracowników służby zdrowia, dla rodziny, dla każdego

Do kogo w Polsce kierowana jest ta książka? Kto może korzystać z narzędzi, które są w niej proponowane?

Książka pierwotnie była adresowana do pracowników podstawowej służby zdrowia, pielęgniarzy, pielęgniarek czy innego personelu medycznego. I nadal świetnie sprawdzi się w tej roli. Jednocześnie jest to tom, który każdy powinien mieć w swoich zbiorach i sięgać po niego wtedy, gdy coś niepokojącego dzieje się z jego bliskim czy nim samym. Otrzymujemy całościowe kompendium, napisane bardzo przystępnym językiem. Przedstawia metody do wykorzystania i dostosowania do każdych warunków w domu chorego.

Może z niego korzystać w zasadzie każdy dorosły, który potrafi czytać i ma podstawowe lub średnie wykształcenie. Tam, gdzie nie ma psychiatry ułatwia zrozumienie zaburzeń psychicznych osób nam bliskich. Wskazuje konkretnie, w jaki sposób można im pomóc. Ale książka ta ma też charakter profilaktyczny. Nie tylko poszerza naszą świadomość związaną z zaburzeniami i sytuacjami, w których mogą one wystąpić. Daje nam także narzędzia do większej dbałości o własne zdrowie psychiczne.

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Kliknij na okładkę książki, aby przejść do strony www projektu:

Inne posty o tym projekcie:

Tam, gdzie nie ma psychiatry – rozmowa o projekcie

„Tam, gdzie nie ma psychiatry” już wkrótce trafi do rąk Polaków


Giganci psychologii – okładka

Moją rozmowę z prof. Vikramem Patelem, autorem podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”, znajdziesz w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Skazana za nasilenie objawów. Wyrok, który niszczy zaufanie do psychoterapii

Dziesięć lat temu dwóch psychoterapeutów reprezentujących instytucje dumne ze swoich wartości etycznych i duchowych – Instytut Analizy Grupowej Rasztów i Stowarzyszenie Psychologów Chrześcijańskich, rozpoczęło policyjną, prokuratorską i sądową wojnę z pacjentką. Po latach sądowego maratonu, mimo poważnych błędów etycznych popełnionych przez tych terapeutów, a potwierdzonych przez ich własne środowiska, pacjentka otrzymała wyrok skazujący na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu, prace społeczne, zakaz zbliżania i kontaktowania się z terapeutami oraz kilkadziesiąt tysięcy kosztów i nadzór kuratora.

5 czerwca 2025 roku byłem na sali sądowej Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie, na której Sąd odczytał wyrok i wygłosił publicznie motywy rozstrzygnięcia. W prezentowanym tekście przyglądam się nie tylko absurdalnej logice wyroku, ale okolicznościom, które sprawiają, że psychoterapia – narzędzie pomocy drugiemu, cierpiącemu człowiekowi przeobraża się w narzędzie zemsty.

Psychoterapia jako produkt luksusowy i beztroski

Ponad 30 tysięcy złotych – tyle kosztowało pacjentkę doświadczenie, które niektórzy nazwaliby terapiami, inni – pogłębieniem traum. Dzisiaj, zważywszy na inflację byłoby to dużo, może nawet kilkakrotnie więcej. Usługi oferowane przez dwóch „specjalistów” – Jacka O. i Pawła D., okazały się – delikatnie mówiąc – kontrowersyjne. Na tyle, że oba środowiska zdyskwalifikowały terapeutów w swoich decyzjach etycznych, a jeden z nich został zawieszony na dwa lata w swoim stowarzyszeniu. Nie przeszkodziło im to jednak wystąpić w nowej roli: pokrzywdzonych, a potem oskarżycieli posiłkowych. Terapii nie potrafili poprowadzić, ale w poprowadzeniu procesu karnego (i to niejednego, gdyż zarzuty były mnożone i rozbijane na kolejne procesy) wykazali znacznie większą determinację.

Z gabinetu na salę sądową – nadużycie władzy przebrane w szaty terapeuty

To, co w relacji terapeutycznej było nadużyciem etyki w wykonaniu terapeutów- na sali sądowej zamieniono w „dowody przestępstwa” obciążające pacjentkę. Psychoterapeuci, którzy w trakcie terapii posiedli wiedzę o największych słabościach pacjentki, o tym, co może ją zranić, o jej reakcjach emocjonalnych nie zawahali się, aby wykorzystać tego jako amunicji przeciwko niej. Wyrok nie pozostawia złudzeń: Sąd nie analizował afektu, dekompensacji, dysregulacji emocjonalnej typowej dla zaburzeń osobowości. Zamiast tego – uczucia i objawy zaburzenia zamieniono na intencje przestępcze. Trochę tak, jakby pacjenta z napadem paniki oskarżyć o próbę wzbudzenia zamieszania publicznego.

Wyrok za skargi — czyli rzecz o przestępstwie polegającym na korzystaniu z prawa obywatela

W treści wyroku najbardziej uderzyło mnie potraktowanie faktu składania przez pacjentkę skarg na terapeutów jako dowodu obciążającego, wskazującego na to, że nękała swoich terapeutów.

– Zaraz, zaraz! Jak to? Pacjentka składa skargi na nieetyczne zachowania terapeutów, instytucje, które te skargi rozpatrują uznają je za zasadne i to jest nękanie? – przeleciało mi przez głowę.

– Owszem, tak. A przynajmniej zdaniem Sądu Rejonowego Warszawa Praga – Południe w Warszawie – odpowiedziałem sobie.

Myślę, że warto w tym miejscu przestrzec wszystkich pacjentów: Jeśli Wasz terapeuta w trakcie terapii będzie łamał obowiązujące go zasady etyczne, pod żadnym pozorem nie korzystajcie z przysługującego Wam prawa do złożenia skargi, bo może to zostać użyte przeciwko Wam, jako dowód przestępstwa!

Prawda, że cudownie absurdalne?

To już nie tylko problem etyki terapeutycznej. To uderzenie w fundamenty społeczeństwa obywatelskiego, bo warto nadmienić, ze pacjentka nie składała dziesiątek skarg do wszelkich możliwych instytucji, nie pisała donosów i nie biegała od biura do biura oskarżając terapeutów, co mogłoby zostać od biedy uznane za nękanie. Złożyła dwie skargi do dwóch instytucji, obie zostały rozpatrzone pozytywnie dla pacjentki i negatywnie dla terapeutów. Ale to dla Sądu nie miało znaczenia. Znaczenie miało to, że terapeuci skonfrontowani z własnymi brakami udali się do sądu karnego, by przywrócić sobie poczucie władzy.

Nasuwa się pytanie: czy Sądowi pomyliły się reżimy ustrojowe? Czy zapomniał, że nie żyjemy już w systemie, w którym za donos na władzę trafia się do obozu reedukacyjnego? Bo jeśli składanie skarg na terapeutę, który złamał etykę, nagrywał pacjentkę, przesyłał jej później prywatne propozycje kontaktu ma być aktem prześladowania— to chyba czas zaktualizować wszystkie kodeksy i konstytucje. Na nowo. W duchu represyjnym, terapeutycznym i absurdalnym.

Krytyka – nowe przestępstwo?

W publicznych i ustnych motywach rozstrzygnięcia wyroku Sąd również użył sformułowania: „publikowanie w internecie negatywnych informacji dotyczących jego aktywności zawodowej” jako elementu domniemanego przestępstwa nękania. W państwie prawa takie zdanie powinno budzić niepokój nie tylko u prawników, ale i u każdego obywatela. Bo oto mamy do czynienia z nową kategorią winy: krytyka specjalisty. Tymczasem warto przypomnieć – bo Sąd najwyraźniej zapomniał – że ta kwestia była już oceniana w procesie o zniesławienie, z oskarżenia prywatnego jednego z tych samych terapeutów przed Sądem dla m.st. Warszawy. I to przez wszystkie instancje: Sąd Rejonowy, Sąd Okręgowy i… Sąd Najwyższy! W każdej z tych instancji Sądy uznały, że pacjentka miała prawo do wyrażania opinii, do oceny usług terapeutycznych, do opisu faktów, których sama doświadczyła.

Czy mamy więc rozumieć, że to, co nie było zniesławieniem według trzech instancji sądowych, w tym Sądu Najwyższego – staje się „groźbą” lub „nękaniem” według czwartego? Czy krytyczna recenzja usługi terapeutycznej w sieci to nowa forma przestępstwa w Polsce? Jeśli tak, to warto zawczasu usunąć z Internetu wszystkie negatywne opinie o lekarzach, nauczycielach, a może i sędziach – bo kto wie, kto uzna się za „nękanego”.

Gdy Sąd ignoruje Komisje Etyki i… prof. Zbigniewa Lwa-Starowicza

Wobec sytuacji opisanej kilka zdań wyżej, nie powinno więc dziwić, że podczas ogłaszania wyroku Sąd z przekonaniem stwierdził, że to pacjentka „uznała terapie za nieprofesjonalne”. Nie zauważył przy tym, że tę samą opinię wydały dwa niezależne gremia: Komisja Etyczno – Mediacyjna Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich, Komisja Etyki Instytutu Analizy Grupowej Rasztów oraz biegły sądowy – prof. Zbigniew Lew-Starowicz (tych wystawionych przeze mnie nawet nie będę wspominał) . Ale cóż… W oczach Sądu,  nie liczy się jednak to, co stwierdzili eksperci, lecz co „uznała” oskarżona. Tak, jakby przyznane błędy i brak etyki w prowadzeniu psychoterapii pacjentki  były przejawem subiektywnej fanaberii oskarżonej, a nie efektem systemowego, etycznego rozpoznania.

Groźby SMS-owe — czyli o treści wiadomości, których Sąd nie analizował psychologicznie

W literalnej treści wyroku warto przyjrzeć się zarzutowi mówiącemu, że pacjentka bezpośrednio jak i SMS-owo groziła popełnieniem występku czy też – „rozgłoszenia w przestrzeni publicznej wiadomości uwłaczających jego czci” oraz  „naruszaniem miru domowego poprzez nachodzenie jego gabinetu podczas pracy z innymi pacjentami”, a nawet – w wersji dramatycznej  – „naruszaniem nietykalności cielesnej jego pacjentów” czym miała go [terapeutę – jednego i drugiego – przyp. mój] zmuszać do odbierania połączeń telefonicznych i odpowiadania na wiadomości SMS od pacjentki oraz do kontynuowania terapii.

Brzmi poważnie. Ale czy Sąd w ogóle zadał sobie trud, by przyjrzeć się tym wiadomościom? Nie dosłownie – lecz psychologicznie? Czy poprosił biegłego, by ocenił język, kontekst, afektywne tło? Czy ktokolwiek zapytał, czy zwroty takie jak – to tylko przykład charakterystyczny dla stylu komunikacji borderline –  „przyjdę i zobaczysz” albo „wyrzucę wszystkich, bo tylko ty masz ze mną być” są literalnymi groźbami – czy raczej dramatycznym, impulsywnym wołaniem o uwagę, typowym dla zaburzenia osobowości typu borderline? Otóż nie. Nie zapytał. Nie zbadał. Nie próbował nawet.

Zignorowano fakt, że osoby z zaburzeniem borderline nie grożą – one dramatyzują. Nie planują – one reagują. Ich wypowiedzi są często ekstatyczne, przesadne, chaotyczne, pozbawione filtra – ale nie są wyrachowane. To nie jest mafijne ultimatum, to afektywne eksplozje cierpienia. A jednak Sąd, z całym swoim majestatem, przyjął te SMS-y tak, jakby pisał je wyrachowany stalker, a nie osoba dekompensująca się w reakcji na niezrozumienie, porzucenie i chaos emocjonalny wywołany przez źle prowadzoną terapię.

I teraz – najciekawsze. Wątki tzw. „groźby naruszenia czci” były przecież już oceniane. I to nie raz. W odrębnym procesie karnym z prywatnego aktu oskarżenia o zniesławienie – wytoczonym tej samej pacjentce przez jednego z tych samych terapeutów – Sądy wszystkich instancji (łącznie z Sądem Najwyższym) stwierdziły jedno: nie dopatrzono się żadnych wypowiedzi, które mogłyby naruszać cześć czy godność oskarżyciela. Uniewinnienie zapadło w pełnym składzie.

Czyli: Sądy  trzy razy już uznały, że nie było zniesławienia. Ale w tym drugim procesie – dla potrzeb innego wyroku – nagle te same wypowiedzi magicznie zyskały status „groźby popełnienia przestępstwa” i „nękania”. Jeśli to nie jest sądowa schizofrenia, to jak to nazwać?

Co więcej, Sąd przyjął, że pacjentka tego typu „groźbami” zmuszała terapeutów do… odbierania od niej telefonów, odpisywania na SMS-y oraz kontynuowania terapii. Gdyby nie chodziło o realne skutki tej decyzji, można by pomyśleć, że mamy do czynienia z parodią relacji terapeutycznej. Otóż przypomnijmy: psychoterapeuta to nie nastolatek z TikToka, tylko wyszkolony profesjonalista, który – przynajmniej w teorii – ma kompetencje do pracy z osobami przejawiającymi zaburzenia emocji, zachowania, osobowości. Bierze za to niemałe pieniądze i – co istotne – nikt nie zmusza go do świadczenia tych usług. Jeśli nie ma odporności psychicznej, by odebrać telefon od rozregulowanego pacjenta, to powinien poważnie rozważyć zmianę zawodu. A jeśli przecenił swoje umiejętności, to jego obowiązkiem nie jest „dawanie się zmuszać”, lecz profesjonalne zamknięcie procesu terapeutycznego. Zamiast tego terapeuci, jak sami twierdzą, ulegali naciskowi. Na marginesie tylko napiszę, iż osobiście widziałem SMS-y od terapeutów kierowane do pacjentki utrzymane w tonie flirtu, nierzadko wysyłane nocą, swobodne. Zaskakuje, że te właśnie osoby potrafiące pisać do pacjentki w tonie niemal intymnym później przedstawiają się jako osoby „zmuszane do kontaktu”. Czy sąd nie widział tej korespondencji, czy ją po prostu zignorował?

Wtargnęła do gabinetu – czyli jak przestrzeń usługowa staje się twierdzą chronioną przed pacjentem

W treści wyroku pojawia się dramatyczne sformułowanie: „wtargnęła do gabinetu”. Brzmi jak scena z thrillera, a nie z rzeczywistości relacji pomocowej. Tylko że ów „gabinet” to nie prywatne mieszkanie ani sypialnia terapeuty – to miejsce wykonywania działalności usługowej. A klient (w tym przypadku pacjentka) nie „wtargnęła”, lecz pojawiła się tam, by wyrazić sprzeciw i emocje po nagłym, nieetycznym przerwaniu terapii.

Czy nie żyjemy już w świecie, gdzie klient ma prawo złożyć reklamację? Gdzie osoba, która płaciła za usługę profesjonalną, może przyjść i zapytać: „dlaczego zostałam porzucona?”? Szczególnie gdy relacja terapeutyczna, zgodnie z definicją, oparta jest na głębokim zaufaniu i intensywnym przywiązaniu, a u osób z zaburzeniem osobowości z pogranicza (borderline) separacja wywołuje reakcje dekompensacyjne i panikę emocjonalną. To nie tylko psychologicznie przewidywalne – to wręcz klasyczny objaw osiowy tego zaburzenia, o którym możemy przeczytać nawet w Wikipedii: dramatyczny lęk przed porzuceniem i impulsywne próby przywrócenia kontaktu. A tu, zamiast refleksji nad skutkami źle prowadzonej terapii, mamy… paragraf o naruszeniu miru. Czy to znaczy, że pacjentka uzależniona emocjonalnie wskutek działań terapeuty, nie ma prawa się rozpadać? Czy psychoterapeuta – biorący pieniądze za „prowadzenie procesu”– nie powinien przewidywać, że nieetyczne przerwanie relacji wywoła emocjonalną katastrofę?

Mailowa schizofrenia: kto tu naprawdę kogo nękał?

Jeden z terapeutów wysłał pacjentce niemal dwa tysiące maili. Powtarzam: niemal dwa tysiące. Wiele z nich widziałem, opisując tę historię jeszcze w roku 2014. Wśród nich – wiadomości, w których wyraża zgodę na kontakt, bagatelizuje zgłaszane trudności. Sąd? Uznał to za nieistotne. Pacjentka, która również wiadomości pisała i reagowała emocjonalnie – została uznana za winną nękania. Mało tego – w jednym z maili (który widziałem ja), terapeuta pisze, że „coś w nim wszak się na ten kontakt zgadza”.

W normalnej rzeczywistości byłoby to dowodem wzajemności. W terapeutyczno–sądowej jest to dowód wymuszania. Bo przecież psychoterapeuta, doświadczony specjalista, uzbrojony w wiedzę kliniczną, nie ma w sobie żadnej sprawczości. Może tylko być ofiarą, która… klika „napisz” e-maila. Samodzielnie.

Mówiąc wprost – pacjentkę, ofiarę stanu, który terapia wywołała i pogłębiła, ukarano także za decyzje i wybory terapeutów, którzy mieli pacjentkę prowadzić. Oraz za to, że nie poradziła sobie ze skutkami tej terapii.

Metodyka zakończenia terapii? Wezwanie patrolu policji

Jeśli komuś się wydaje, że relacja terapeutyczna to intymna, profesjonalna procedura oparta na bezpieczeństwie – nie zna standardów reprezentowanych w psychoterapii. Jeden z opisywanych terapeutów dał przykład „modelowego” zakończenia terapii — nie rozmową, nie procesem zamykania relacji, lecz przez… wezwanie funkcjonariuszy policji. To właśnie im, w obecności pacjentki, oznajmił, że nie jest w stanie dalej prowadzić terapii. Sąd nie dopatrzył się tu niczego niepokojącego. Przeciwnie – uznał, że dalsze próby kontaktu pacjentki to uporczywe nękanie. Nawet jeśli to sam terapeuta, rok po tej interwencji, zaproponował pacjentce kontakt prywatny — „jakąś tam znajomość”.

Wymusiła kontakt – czyli jak dorosły, poczytalny(?) terapeuta staje się bezbronną ofiarą własnych decyzji

W jednej z najbardziej osobliwych konstrukcji myślowych, jakie pojawiły się w tej sprawie, Sąd z powagą orzekł, że pacjentka „wymusiła kontakt” z psychoterapeutą. Człowiekiem, który – przypomnijmy – rok wcześniej zakończył terapię, wzywając Policję i oświadczył, że nie może już kontynuować tej relacji. Symboliczne odcięcie się z pomocą funkcjonariuszy mundurowych – godne greckiej tragedii.

A jednak… rok później ten sam terapeuta – dorosły, wykształcony, przeszkolony specjalista, nieledwie filar zdrowia psychicznego narodu – został zmuszony do wznowienia kontaktu z pacjentką, ponieważ ta… przez rok się miała domagać. Zaproponował więc nową formę kontaktu z osobą, która rzekomo go prześladowała. Już bez munduru policyjnego w tle, z własnej woli napisał do pacjentki propozycję „jakiejś tam znajomości”. W dodatku zapewnił ją, iż „nie będzie jej ciągał po sądach”.W realiach zdrowego rozsądku byłoby to uznane za działanie dobrowolne, świadome, a może i nieodpowiedzialne. Ale w logice sądowej tej sprawy – to przestępstwo pacjentki. Bo przecież terapeuta był zmuszony. Przez to, że pacjentka się emocjonalnie nie pogodziła.

Borderline a odpowiedzialność karna — gdy emocje nie mieszczą się w definicji świadomości”

Sąd stanął na stanowisku, że pacjentka z cechami osobowości borderline miała pełną świadomość swoich zachowań i ich skutków, co rzekomo eliminuje możliwość uwzględnienia afektu emocjonalnego jako czynnika osłabiającego odpowiedzialność. Brzmi to jak zabawna próba pogodzenia dwóch światów, które już dawno się rozminęły:

  • świata medycyny, który zdiagnozował zaburzenie z trudnościami w kontroli emocji, impulsywnością i zmiennością nastrojów,
  • oraz świata Sądu, który najwyraźniej uważa, że świadomość = pełna kontrola, a każdy wybuch emocji to wyrachowana manipulacja.

Tymczasem psychiatria i psychologia od dekad uczą, że borderline to nie jest wybór, to nie jest kalkulacja — to złożone zaburzenie emocjonalne, którego objawy mogą prowadzić do zachowań opozycyjno-buntowniczych, prowokacyjnych i dekompensacyjnych, często całkowicie poza świadomą kontrolą osoby chorej. Pacjentka może mieć świadomość „co” robi, niekoniecznie kontroluje „jak” to robi i „jak”emocje wpływają na jej działanie. Jak podkreśla prof. Marsha Linehan, twórczyni terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) dla borderline, silne impulsy i emocjonalna niestabilność ograniczają zdolność do racjonalnej samokontroli. Kiedy sąd kwituje to „pełną świadomością” jako dowód winy, de facto ignoruje fundamenty współczesnej psychopatologii. To tak, jakby oceniać kierowcę z cukrzycą wyłącznie przez pryzmat jego zdolności do prowadzenia auta, bez uwzględnienia okresowych załamań zdrowia.

Jeśli ktoś kiedykolwiek zastanawiał się, dlaczego osoby z zaburzeniami osobowości czują się w systemie prawnym osamotnione i niezrozumiane — to właśnie tu ma odpowiedź.

Skąd jednak ten wniosek o świadomości? Z wiadomości, które miała pisać do terapeuty na ten temat, że go nie nęka, że nie zrobi krzywdy i wie, że go zamęczyła. Problem w tym, że to są właśnie klasyczne objawy dekompensacji psychicznej i emocjonalnej, typowej dla osób z pogranicznym zaburzeniem osobowości. Emocjonalne wybuchy, samooskarżenia, potrzeba kontaktu i poczucie winy – to nie przejaw wyrachowania, lecz zachowanie uwarunkowane zaburzeniem potwierdzonym diagnozą kliniczną.

Sąd tego nie zauważył. A raczej – nie chciał zauważyć, bo wtedy musiałby przyznać, że cała konstrukcja winy oskarżonej ległaby w gruzach. Mamy więc w rezultacie orzeczenie, które penalizuje zaburzenie psychiczne. To orzeczenie jest powodem do wstydu — nie tylko dla Sądu, ale dla całego systemu. Jeśli ten wyrok się uprawomocni, zapamiętamy go jako precedens: prawniczą zgodę na represjonowanie objawów psychopatologii.

Nie była skutecznie leczona, ale miała predyspozycje do bycia adwokatem

W jednej z najbardziej zadziwiających sekwencji ustnych motywów wyroku, Sąd stwierdza, że skoro pacjentka dziś podejmuje studia prawnicze, wykazuje kreatywność, wiedzę i zdolność nieszablonowego myślenia, to… nie mogła być w przeszłości zaburzona psychicznie w sposób istotny. Czyli: działała z pełnym rozeznaniem. Bo…osobowości borderline przecież się nie leczy, więc to, co jest dzisiaj, było i wtedy. A że minęło 10 lat? Że przez ten czas dojrzewała, walczyła o siebie? To już nie mieści się w logice, którą Sąd postawił ponad wiedzę psychiatryczną i psychologiczną.

To stanowisko Sądu, które powinno być wzorcem na wszystkich konferencjach psychoterapeutycznych – jako przykład nowego rozumienia osobowości i funkcjonowania człowieka.

Kurator? Czyli nagroda za samodzielność

To jeden z tych momentów, w których człowiekowi opada szczęka, a potem długopis. Sąd — dostrzegając, że pacjentka nie tylko zaprzestała rzekomych „czynów” już wiele lat temu, ale też zdołała wrócić na ścieżkę edukacji, wyciągnąć się z psychicznego dna i podjąć poważne zobowiązania zawodowe — orzeka… konieczność nadzoru kuratora. Tak. Kuratora.

Nie nagrodę za pracę nad sobą. Nie uznanie procesu zdrowienia. Nie refleksję, że być może właśnie ta kobieta dokonała tytanicznego wysiłku, aby nie tylko przeżyć, ale i stanąć na nogi mimo terapeutycznej pożogi. Nie. Sąd uznał, że skoro dziś funkcjonuje dobrze, to trzeba przypilnować, żeby się znowu nie „popsuła”. To tak, jakby osobie, która po zawale zaczęła biegać maratony, przyznać pielęgniarkę na stałe, „żeby nie biegała za dużo”. Ale tu nie chodzi o troskę. To akt symboliczny – jakby sąd chciał powiedzieć: „Nie wierzymy pani. Skoro sama się pani posklejała, to na pewno coś tu jest nie tak.”

Kurator jako kara za niezależność. Za to, że pacjentka polepszyła swoje funkcjonowanie mimo błędów terapeutów, mimo działań tych samych ludzi, którzy dziś – zupełnie na odwrót – kreują się na ofiary. To groteska nie tylko prawna, ale i psychologiczna. Bo przecież logicznie jest, że jeśli terapia była – wedle Komisji Etycznych i prof. Lwa-Starowicza – błędna, a mimo to pacjentka odzyskała po niej sprawczość, autonomię i samodzielność, to mamy do czynienia z osobą, która przeszła wewnętrzną rewolucję i transformację. A nie z kimś, kogo należy objąć opieką kuratorską niczym nastolatka po demolce w centrum handlowym.

To pokazuje też coś głębszego: brak zaufania systemu do siły jednostki. Bo o ile terapeutom, którzy łamali standardy etyczne, Sąd ufa z urzędu – o tyle pacjentce, która pokazała realną zmianę, nie ufa nawet wtedy, gdy ta zmiana jest udokumentowana życiem.

 Nagranie w toku terapii? Ależ proszę — to przecież dowód!

Sąd powołał się na „obiektywne dowody” – czyli m.in. nagrania wykonane przez samych pokrzywdzonych (czytaj: terapeutów). Pomijając już fakt, że w każdej innej sytuacji takie działanie mogłoby budzić wątpliwości etyczne, warto zapytać: czy nagranie, w którym terapeuta rejestruje osobę w kryzysie, można traktować jako pełnowartościowy dowód, nie poddając go żadnej psychologicznej interpretacji? W tym miejscu nie wiadomo, czy bardziej zadziwia: postawa Sądu, czy bezczelność terapeutów. Mamy bowiem sytuację, w której psychoterapeuci — ludzie odpowiedzialni za tworzenie relacji opartej na zaufaniu, poufności i bezpieczeństwie — nagrywają pacjentkę bez jej wiedzy, w trakcie procesu terapeutycznego. W każdej innej przestrzeni nazwalibyśmy to naruszeniem intymności, złamaniem zasad współżycia społecznego. Ale w tej historii nikt nie pyta:
– Czy nagrywanie osoby z zaburzeniami emocjonalnymi, w kryzysie, jest etyczne?
– Czy wykorzystanie takich nagrań jako „dowodów” nie stanowi przemocy?
To pokazuje, jak łatwo świętość procedury sądowej przysłania realia psychologii. Dowód? Super. Wrażliwość pacjenta? Nieważna. Zasady poufności? Zawieszone, bo przecież skoro ktoś później stanie się oskarżonym, to przestaje być pacjentem, a staje się — cytując klasyka sądowej pragmatyki — „obiektem procesowym”.

Sąd wie najlepiej, kto był łatwo identyfikowalny

W osobnym procesie Sąd Najwyższy oraz – wcześniej przez kilka lat procesu karnego wytoczonego pacjentce przez Jacka O. – niższe instancje uznały, że terapeuci nie byli „łatwo identyfikowalni”, a publikacje o tej terapii jakie pojawiły się w przestrzeni publicznej – były zgodne z prawdą. Mimo to, w aktualnej sprawie, Sąd postanowił odrzucić ocenę tych instancji i przyjąć własną narrację. Bo przecież Sądy wyższych instancji nie wiedzą, a ten – wie.

 Nie wskazał terapeuty – czyli czego Sąd oczekuje od krytyka psychoterapii

W jednej z bardziej zagadkowych partii uzasadnienia, Sąd ubolewa, że Tomasz Witkowski — znany krytyk negatywnych zjawisk w psychoterapii — nie wskazał pacjentce terapeuty. Tak, dobrze czytasz. Nie terapeuta nie wskazał terapeuty, nie konsultant, nie lekarz — tylko publicysta, psycholog, autor książek demaskujących nadużycia psychoterapii i częściej zniechęcający innych do korzystania z psychoterapii niż polecający ją.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że Sąd oczekiwał od Witkowskiego czegoś na kształt duchowej misji terapeutycznego odkupienia, w stylu: „skoro krytykujesz, to lecz”. Tylko zapomniano, że Witkowski przekonany o niskiej efektywności i częstej szkodliwości terapii chcąc pozostać uczciwym człowiekiem, nie prowadzi praktyki terapeutycznej, nigdy nie był zaangażowany w leczenie pacjentki, a jego rolą była jest i pozostanie wyłącznie analiza krytyczna środowiskowych patologii. Czyli dokładnie tego, czego pacjentka doświadczyła. Mówiąc wprost: to tak, jakby Sąd miał pretensje do przeciwnika aborcji, żeby wskazał lekarza, który aborcję może przeprowadzić.

Czy przypadkiem nie jest tak, że stan pacjentki poprawił się właśnie po tym, jak zakończyła kontakty z terapeutami? Otóż jest dokładnie tak. To przerwanie nieskutecznych i toksycznych relacji terapeutycznych przyczyniło się do poprawy stanu pacjentki. Co więcej — Sąd sam to odnotowuje. I zaraz potem czyni z Witkowskiego winnego „zaniechania”. Ale może to właśnie o to chodzi — żeby winni byli wszyscy, tylko nie ci, którzy naprawdę zawiedli?

Ryzyko zawodowe psychologa – zawód zaufania publicznego czy zawód warunkowego komfortu?

Psychoterapeuci i psychologowie to nie sprzedawcy w sklepie z obuwiem. Nie oferują produktu fizycznego, lecz wchodzą w relacje o ogromnym ciężarze emocjonalnym. Zwłaszcza z pacjentami z zaburzeniami osobowości – w tym z borderline – gdzie każda sesja może być polem niepokoju, prowokacji, bólu i niezrozumienia. To nie wyjątek – to codzienność zawodu. Tymczasem w tej sprawie terapeuci chcieliby zredefiniować swoje ryzyko zawodowe jako „czyn karalny pacjenta”. Emocje? Przypisano im intencję. Próby kontaktu? Uzbrojono w paragrafy.

Jeśli psychoterapeuta nie znosi trudnych zachowań pacjenta – nie powinien podejmować się prowadzenia terapii. To jak chirurg, który mdleje na widok krwi, lub strażak, który boi się ognia.  A jeśli specjalista źle oszacował swoje możliwości, to jego obowiązkiem jest zamknąć proces profesjonalnie, a nie uciec i z pozycji siły karać pacjenta za własne niedostatki zawodowe. Psychoterapia to nie zawód wygodny. To zawód odpowiedzialny. Jeśli zaczniemy karać pacjentów za to, że są „trudni” – zniszczymy cały sens relacji terapeutycznej, która z natury rzeczy bywa bolesna, intensywna i chaotyczna. To trochę tak, jakby chirurg po źle wykonanej operacji zostawił gazik w jamie brzusznej – i zamiast tłumaczyć się przed Izbą Lekarską, pozwał pacjenta za krzyki bólu i „nękające” wizyty na SOR-ze. Albo jakby onkolog, po błędnej diagnozie, uznał, że pacjent, który ośmielił się napisać skargę do szpitala, „narusza jego cześć zawodową”. Brzmi jak absurd? W psychoterapii właśnie to się wydarzyło.

Jeśli nieprofesjonalna relacja terapeutyczna wywołuje dekompensację, a następnie to pacjent zostaje za nią ukarany – to nie tylko wypaczenie etyki, ale i cios w zaufanie społeczne do całej profesji. Społeczeństwo ma prawo oczekiwać, że specjalista – w szczególności zaufania społecznego  – bierze odpowiedzialność za skutki swojej pracy, a nie szuka schronienia w kodeksie karnym, gdy relacja wymyka się spod kontroli, którą sam zaniedbał.

Epilog: psychoterapia jako teatr dominacji

Wyrok ten będzie miał poważne konsekwencje – nie dla oskarżających terapeutów, którzy powrócili do swoich gabinetów i nadal praktykują, ale dla tysięcy pacjentów. Zburzone zostało zaufanie, że relacja terapeutyczna opiera się na bezpieczeństwie i empatii. Oto bowiem okazuje się, że jeśli relacja się nie powiedzie – to nie profesjonalista będzie się tłumaczył ze swoich błędów, ale pacjent z własnych objawów. Terapia zamieniona w oskarżenie, pacjent w przestępcę, błąd terapeuty w akt zemsty. Kto następny?

I tu kończy się nie tylko ten proces – ale zaufanie pacjentów do systemu, który miał ich chronić. System, który miał chronić słabszego, stanął po stronie silniejszego i lepiej umocowanego. Słuchając ogłoszenia tego wyroku, trudno było nie odnieść wrażenia, że oto otrzymaliśmy unikalną próbkę prawno-psychologicznego science-fiction – a może raczej: sądowniczego show, w którym fakty, psychologia, kontekst i wiedza kliniczna zostały zastąpione narracją opartą na… osobistej irytacji.

Sąd w swoim orzeczeniu uznał oskarżoną Sylwię za osobę, która „uporczywie nękała” dwóch psychoterapeutów przez nadmierne próby kontaktu, SMS-y, e-maile, a nawet — o zgrozo — wchodzenie do gabinetu. Uporczywe, bo emocjonalne. Nękające, bo nieskuteczne. Groźne, bo pełne rozpaczy. Winne — bo Sąd nie zna definicji dekompensacji.

Zastanówmy się przez chwilę. Pacjentka, której w czasie terapii nie udzielono skutecznej pomocy, która — jak przyznaje sam Sąd — przez wiele lat nie korzystała już z kontaktu, nie ponowiła w ciągu tych lat zachowań „nękających”, a mimo to otrzymała wyrok: karę więzienia w zawieszeniu – która to kara, przypominam – choćby w zawieszeniu uniemożliwi pacjentce wykonywanie pracy do której kształciła się kilka ostatnich lat, zakaz kontaktu z terapeutami i zbliżania się do nich, dozór kuratora, obowiązek informowania kuratora o przebiegu próby i… kilkanaście tysięcy złotych kosztów postępowania.

Zaiste, gdyby Kafka żył, pozazdrościłby wyobraźni temu sądowi.

A to nie koniec – to dopiero początek, jak publicznie groziła jedna z domniemanych „ofiar” pacjentki – Paweł D., na korytarzu jednego z sądów. Czekamy na apelację – głównie terapeutów, bo stawiam dolary przeciwko orzechom, że ich terapeutycznego sumienia nie zadowoli ten wymiar kary.

Post, w którym analizuję aspekty prawne i etyczne procesów pomiędzy terapeutami i pacjentami

Posty opisujące poszczególne epizody z historii pacjentki w porządku chronologicznym


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Jeśli nie terapia, to co? – spotkanie w Częstochowie

Zapraszam do Częstochowy na spotkanie poświęcone samopomocy w zakresie zdrowia psychicznego, podczas którego pokażę różne perspektywy patrzenia na problemy psychiczne. Porównam dwa paradygmaty – patogenetyczny i salutogenetyczny. Pokażę podejście środowiskowe do zdrowia psychicznego. Opowiem o niezwykłym projekcie „Ławek przyjaźni” autorstwa psychiatry z Zimbabwe – Dixona Chibandy Omówię również model pomocy psychiatrycznej SUNDAR zaproponowany przez światowej sławy psychiatrę Vikrama Patela, który w rozwiązywaniu problemów zdrowia psychicznego omija establishment psychiatryczno-terapeutyczny. Serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych!

Szczegóły wydarzenia: https://www.facebook.com/events/984430440525502


Giganci psychologii – okładka

Moją rozmowę z prof. Vikramem Patelem, autorem podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”, znajdziesz w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ewolucja sztucznej inteligencji. Szansa czy zagrożenie?

Debata z Wrocławskich Dni Darwina 2025 z udziałem Kai Bryx, Bartosza Borczyka i Jacka Tabisza: sztuczna inteligencja w nauce, sztuce i informacji – szansa czy zagrożenie?

To tytuł debaty, która odbyła się podczas tegorocznych Wrocławskich Dni Darwina, a w której uczestniczyłem wraz z Kają Bryx, Jackiem Tabiszem i Bartoszem Borczykiem. Zapraszam do obejrzenia i wysłuchania!

O czym była debata

Debata odbyła się podczas Wrocławskich Dni Darwina, zaraz po moim wykładzie, z udziałem Kai Bryx, dr. Bartosza Borczyka i Jacka Tabisza. Pierwszą jej część poświęciliśmy pytaniom moderatorki, drugą – pytaniom z sali.

Rozmawialiśmy o tym, co modele językowe zmieniają w nauce i edukacji: o pracach pisanych przez maszyny, o danych i artykułach generowanych bez pokrycia w rzeczywistości i o tym, kto ma je wychwytywać. Zastanawialiśmy się, dlaczego sztuczna inteligencja poszła drogą ewolucyjną, a nie konstrukcyjną, jak wyobrażał to sobie Lem, i czy maszyna bez ciała i subiektywnego doświadczenia może kiedyś stać się samoświadoma.

Druga część dotyczyła sztuki tworzonej przez algorytmy trenowane na cudzej twórczości bez zgody autorów, dezinformacji i tego, czy lekarstwem na fałszywe treści ma być edukacja i sceptycyzm, czy cenzura. Zakończyliśmy optymistycznie: potrafimy chronić się przed zagrożeniami sztucznej inteligencji, a uczące się algorytmy mogą posłużyć wielu dobrym celom.

Moje rozmowy z ludźmi, którzy ukształtowali współczesną psychologię – także poznawczą, z której wyrosła sztuczna inteligencja – znajdziesz w „Gigantach psychologii”.

Więcej postów dotyczących sztucznej inteligencji:

Sztuczna inteligencja – mglista przyszłość, czy pukanie do drzwi?

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

Algorytmy psychoterapii. Na wirtualnej kozetce


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

„Tam, gdzie nie ma psychiatry” już wkrótce trafi do rąk Polaków

Kiedy prof. Vikram Patel rozpoczynał swoją działalność w Afganistanie, Rwandzie, Czadzie, Erytrei i Liberii przypadał tam JEDEN psychiatra na cały kraj, a mimo to udało mu się znacząco poprawić stan zdrowia psychicznego w tych krajach. Wśród narzędzi, które dał zwykłym ludziom do ręki, była książka:

Tam, gdzie nie ma psychiatry –

– napisany przez specjalistów podręcznik pierwszej pomocy ludziom zaburzonym i chorym psychicznie. Do dzisiaj podręcznik został przetłumaczony na 15 języków i jest dostępny bezpłatnie online niemal na całym świecie… ale nie w Polsce.

W Polsce odpowiedzią na kryzys zdrowia psychicznego jest marketing usług terapeutycznych. Najlepiej płatnych i długotrwałych. Aby umożliwić wszystkim potrzebującym pomocy i ich bliskim zajęcie się własnym zdrowiem psychicznym, niecały rok temu postanowiłem doprowadzić do przetłumaczenia tego podręcznika na język polski i bezpłatnego udostępnienia online dla wszystkich bez wyjątku. Dzisiaj z radością informuję, że udało mi się zebrać zespół tłumaczy, redaktorów, korektorów, grafików i woluntariuszy, którzy zdecydowali się poświęcić swój czas na relizację tego projektu. Wszystkim im w tym miejscu z góry serdecznie dziękuję!

Co niezwykle ważne, zakończyłem również negocjacje z właścicielem praw autorskich – Cambridge University Press. Umowę licencyjną do wydania polskiego na okres dziesięciu lat podpisało Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, które zobowiązało się do bezpłatnego udostępniania podręcznika na swoim serwerze, za co mu również dziękuję.

Zakup praw autorskich był możliwy dzięki darowiźnie Mateusza Paradowskiego – ogromne dzięki!

Już zostało przetłumaczone ok. 15% tekstu i wszystko wskazuje na to, że uda się zakończyć pracę nad tłumaczeniem do końca roku. Wierzę, że książka trafi do potrzebujących już w przyszłym roku. Jednocześnie zapraszam do współpracy każdego, komu moja inicjatywa jest bliska i kto dysponuje niezbędną wiedzą i umiejętnościami w zakresie składu komputerowego, promocji i marketingu podobnych projektów.

Tych, którzy chcieliby wesprzeć projekt choćby symboliczną złotówką, proszę o przekazywanie darowizn na:

97 1020 5226 0000 6002 0822 2962
Odbiorca: Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów
Tytuł: darowizna na wydanie książki Vikrama Patela

Dogońmy trzeci świat w trosce o zdrowie psychiczne!

Klikając na okładkę otworzysz stronę Cambridge University Press, które wydało książkę w j. angielskim. Znajdziesz tam bezpłatny dostęp do treści książki w formacie pdf.

Powstanie tej książki zainspirowane zostało powodzeniem podręcznika Where there is no doctor, który uratował życie i zdrowie wielu ludziom na całym świecie.

Jest to praktyczny podręcznik chorób psychicznych dla osób bez specjalistycznego przeszkolenia oraz pracowników służby zdrowia w placówkach o niskich zasobach. Zawiera wyłącznie wskazówki i sposoby postępowania oparte na dowodach.

Vikrama Patela poznałem podczas mojej pracy nad książką Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Poniżej znajdziesz obszerną notę biograficzną mojego autorstwa przybliżającą postać tego wybitnego psychiatry.


Giganci psychologii – okładka

Moją rozmowę z prof. Vikramem Patelem, autorem podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”, znajdziesz w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ten prosty mechanizm trzyma ludzi w sektach i toksycznych związkach!

Rozmowa w podcaście Światusy z Sarą i Edwinem Kozubami: dlaczego tak trudno wyjść z sekty albo toksycznego związku, czym są nieregularne wzmocnienia i dlaczego „ja bym się nie dał” to złudzenie.

To tytuł rozmowy, którą dla podcastu Światusy przeprowadzili ze mną Sara i Edwin Kozubowie. Zapraszam do wysłuchania!

O czym rozmawialiśmy

Sara i Edwin Kozubowie, którzy sami odeszli od Świadków Jehowy, prowadzą kanał o grupach destrukcyjnych – nie tylko religijnych. Rozmawiamy o tym, dlaczego tak trudno z nich wyjść. Przez niemal całą historię gatunku wykluczenie z grupy oznaczało śmierć, bo człowiek w pojedynkę nie był w stanie przeżyć. Lęk przed odrzuceniem siedzi w nas głęboko i grupy potrafią go wykorzystać.

Ten sam mechanizm trzyma ludzi w toksycznych związkach: nieregularne wzmocnienia. Źle dobrane, kłótliwe małżeństwa od czasu do czasu przeżywają dobre chwile i to właśnie nadzieja, że one wrócą, trzyma partnerów razem. Granica manipulacji jest płynna. Niemowlę, które nauczyło się, że płacz sprowadza matkę, nie jest manipulatorem. Manipulacja w pełnym sensie zachodzi wtedy, gdy sprawca jest świadomy tego, co robi, a ofiara – nie.

Wielu ludzi jest przekonanych, że „ja bym się nie dał”. Na jedno silne oddziaływanie rzeczywiście się nie damy, ale tysiąc drobnych, rozproszonych wpływów działa jak powolne podgrzewanie wody w metaforze gotowania żaby. Kontrola informacji i zniechęcanie do zewnętrznych źródeł robią resztę. Z grupy najtrudniej wyjść komuś, wokół kogo jest społeczna pustka. Potrzebny jest ktoś z zewnątrz, kto pomoże zobaczyć argumenty przychylnie, a nie z pozycji „głupi byłeś, że tam wszedłeś”.

O tym, jak działa wpływ i manipulacja, piszę w książce „Psychomanipulacje” (dostępnej także jako audiobook), a o tych, którzy sprzedają gotowe recepty na życie, w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć”.

Wpisy o podobnej tematyce:

Premiera AUDIOBOOKA „Psychomanipulacji”

O kłamcach patologicznych – rozmowa w na:Temat.pl

Psychoterapia bez makijażu – Psychoterapia jest religią

Inteligentni kłamią częściej i chętniej. Jak rozpoznać, kiedy to robią? – wywiad dla NEWSWEEK

Zanim prawda włoży buty, kłamstwo obiegnie pół świata – wykład w Centrum Nauki Kopernik

Kłamstwo


Psychomanipulacje – okładka

Jak rozpoznawać manipulację i jak się przed nią bronić, piszę w książce „Psychomanipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi radzić”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O miłości z okazji walentynek. Miłość romantyczna nigdy nie zaginie

Zapraszam do lektury rozmowy, którą dla Focus.pl o zdrowiu przeprowadziła ze mną red. Beata Igielska.

Beata Igielska, Focus o Zdrowiu:

Porozmawiajmy o miłości, zjawisku uniwersalnym, potężnej sile, która może wywoływać ogromne szczęście lub… smutek. Są walentynki, które bardzo w Polsce się przyjęły, a ty jesteś dobrym rozmówcą, bo onegdaj byłeś redaktorem naukowym polskiego wydania “Nowej psychologii miłości” pod redakcją Roberta Sternberga i Karin Weis. Czym z psychologicznego punktu widzenia jest miłość?

Dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, pisze o psychologii, psychoterapii, etyce, pograniczach nauki i pseudonauki. Jego “Zakazana psychologia” to próba “oczyszczenia” psychologii z hochsztaplerstwa. Pracował przez wiele lat w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, spędził rok w Instytucie Psychologii w Bielefeld w Niemczech. Obecnie jest profesorem Wyższej Szkoły Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu:

Są bardzo różne definicje miłości. O zakochaniu w jednej z koncepcji mówi się, że jest sumą adaptacyjnych błędów poznawczych (śmiech).

O, zaskakująca definicja.

Przeciętny człowiek, który uzyskał już wiek rozrodczy, ma do wyboru kilka miliardów ewentualnych partnerów, z którymi mógłby spłodzić dzieci i je wychowywać. Przy czym uważa, że dziewczyna mieszkająca w bloku obok w klatce pierwszej, jest absolutnie wyjątkowa, niepowtarzalna. I nie ma drugiej takiej na świecie, została stworzona tylko i wyłącznie dla niego. Patrząc z racjonalnego punktu widzenia, ten człowiek nie przeanalizował wszystkich dostępnych opcji ani sporej puli opcji.

Wszystkich nawet sztuczna inteligencja nie byłaby w stanie przeanalizować. Podjął więc decyzję rzutująca na całe życie – o zawarciu związku małżeńskiego i spłodzeniu dzieci. Gdyby nie te błędy poznawcze, prawdopodobnie nie bylibyśmy w stanie łączyć się w pary. Stupor decyzyjny powodowałby, że nie bylibyśmy w stanie wybrać najlepszego dla nas partnera. Rzadko kto sprawdza książeczkę zdrowia partnera/partnerki, stan zamożności itp. Wielu bardzo ważnych elementów tych decyzji nie bierzemy pod uwagę.

No ale np. miliarderzy poznają swoje dzieci z dziećmi miliarderów, dziwnym trafem zawsze niemal zakochują się w reprezentantce/reprezentancie tej grupy społecznej.

To ciekawa sprawa, w wielu różnych kulturach na świecie są małżeństwa aranżowane. Racjonalne decyzje w imieniu łączonych w pary podejmują rodzice czy swatowie.

I co jeszce ciekawsze, badania pokazują, że są to dobre małżeństwa.

Tak. W większości tych związków pojawia się etap miłości romantycznej, normalny etap zakochania, potem związek stabilizuje się, miłość się zmienia. Tak więc związek może być zaaranżowany, a miłość i tak w którymś momencie się pojawi.

Od czasu wydania książki upłynęło wiele lat. Kultura bardzo się zmieniła, jest wszechobecny internet, są media społecznościowe, a w nich panoszy się narcyzm, atrakcyjność fizyczna stała się fetyszem. Jaki to wszystko ma wpływ na miłość? W przywołanej książce mówiło się, że inaczej sklasyfikuje się miłość w kulturach kolektywistycznych nastawionych na cele altruistyczne i na przyjaźń, a inaczej w indywidualistycznych, opartych na zabawie i permisywizmie. Dziś zachodni świat zdominowała kultura indywidualistyczna.

Musimy cały czas pamiętać, że zakochanie się, miłość, romantyczne uczucia, to nic innego jak efekty ewolucji. Chodzi o to, żebyśmy się rozmnażali. Kultura natomiast, choć nie tak bezwzględnie, ale modyfikuje pewne wartości, które cenimy w innych, spostrzeganie atrakcyjności.

Tu jest ciekawe, że mężczyźni będą preferowali kobiety o zdrowo wyglądającej cerze, symetrycznej budowie ciała, a twarzy w szczególności, o odpowiednich proporcjach talii do bioder. Tak dzieje się nawet, gdy się zmienia postrzeganie ideału atrakcyjności, gdy w pewnych okresach historycznych kobiety o bardziej obfitych kształtach uważane były za bardziej atrakcyjne, a czasami to bardzo szczupłe były uważane za atrakcyjniejsze. Zawsze jednak stosunek talii do bioder pozostał stały, bo takie kobiety rodzą bez problemów. Tak więc mimo wszystko to biologia będzie dominowała w naszych wyborach. A kultura modyfikuje jedynie sfery powierzchniowe.

Zwróć, proszę uwagę, że cywilizacja zachodnia jakby trochę oderwała się od ewolucji – przestajemy się rozmnażać. Dzietność w przeciętnej rodzinie cywilizacji zachodniej jest na poziomie współczynnika 1,3, a to oznacza schyłek tej cywilizacji, ona zniknie, jeśli nie wydarzy się coś rewolucyjnego.

No ale nie tylko zachodnia cywizalacja znika. Popatrzmy na Koreę Poludniową, Japonię.

Tak, ale nadal są to wyspy niskiej dzietności w kulturach wschodnich. Zresztą my tu generalnie mówimy o jakiś 10-12 procentach populacji świata, bo cała jego reszta funkcjonuje w zupełnie innych warunkach, w kulturach nie tak indywidualistycznych. Do tego dokłada się tzw. kryzys męskości mający bardzo wyraźne biologiczne wskaźniki jak: drastyczne obniżenie poziomu testosteronu u współczesnych mężczyzn, drastyczne obniżenie liczby plemników w centymetrze sześciennym spermy. To jest spowodowane najprawdopodobniej zmianami środowiskowymi. Te zmiany dotyczą mężczyzn z kultury zachodniej. W Afryce, Azji nie obserwuje się ich.

Z jednej strony więc jest biologia, ewolucja, która nas ukształtowała, jak mamy spostrzegać partnerów, żeby w rezultacie mieć zdrowe potomstwo: włosy cera, symetria – to są wskazówki dobrych genów, które możemy dostrzec na pierwszy rzut oka. Kobiety raczej preferują mężczyzn o dużych zasobach materialnych, uroda nie jest tak bardzo ważna. Ale też wybierają mężczyzn odważnych, dzielnych, bo to też dobrze wróży przyszłemu potomstwu. Te wybory z pewnością są modyfikowane przez kryzys męskości, kulturę indywidualistyczną – to powoduje, że rozmnażanie się schodzi na dalszy plan. Z punktu widzenia ewolucji dziś związki tworzy się na podstawie nieracjonalnych wartości.

Czy dzisiejsze dzieci dobrobytu potrafią kochać romantycznie? Jakby nie patrzeć walentynki kojarzą się z miłością romantyczną, choć jest to romantyzm wielce w stylu pop. Ten neoromantyzm może wyglądać tak, że na walnetynkowej randce obydwoje zerkają w swoje smartfony. Dialog w zaniku.

Może to tak wyglądać. Natomiast faza miłości romantycznej wynika z naszej konstrukcji biologicznej. Nastolatki czy chcą czy nie, będą się zakochiwać romantycznie, nieszczęśliwie, będą nawet próbować odbierać sobie życie z powodu nieszczęśliwiej miłości. Tak więc miłość romantyczna nie zaginie. Pozostaje pytanie, w jakim stopniu kryzys męskości modyfikuje te procesy. Bo jeśli przeciętny mężczyzna w wieku 25 lat ma w tej chwili o połowę mniej testosteronu niż mężczyzna w latach 70. ubiegłego wieku, prawdopodobnie ten niski testosteron modyfikuje jego odczuwanie rzeczywistości.

Są różne rodzaje miłości, już średniowieczna scholastyka dobrze je podzieliła: eros – miłość namiętna, miłość – przyjaźń i agape, czyli miłość – troska, poświecenie. Służą różnym celom. Celem nadrzędnym, jeśli jest to związek heteroseksualny, jest potomstwo. Miłość rodzicielska jest bezwarunkowa i wymyka się klasyfikacjom.

Mówiąc o miłości, szczególnie przy okazji walentynek, zapominamy, że jest miłość rodzicielska, która jest dość mocno uwarunkowana ewolucyjnie i biologicznie. Weźmy przypadek kobiet, które zaszły w niechcianą ciążę i podpisały przed urodzeniem dziecka dokumenty adopcyjne, bo były pewne, że nie chcą tego dziecka, nic do niego nie czują, a po porodzie dzieją się sceny dantejskie.

Bo sam poród to wystrzał mieszanki hormonalnej, szczególnie oksytocyny, która jest hormonem odpowiedzialnym m.in. za przywiązanie i te kobiety nie dają sobie odebrać dziecka. Miłość rodzicielska też miewa romantyczne fazy, dające podstawę do zapewnienia potomstwu opieki przez bardzo, bardzo długi czas – wśród zwierząt jesteśmy ewenementem, jeśli idzie o czas wychowywania potomstwa. Następne po nas są orangutany – wychowują 6 – 8 lat swoje potomstwo. Tak jak my wychowują swoje dzieci, dopóki wyjdą z domu.

Interesujący jest przebieg miłości w czasie, jak się ona zmienia. Dwudziestoletnia dziewczyna może potrzebować miłości erotycznej, ale ta sama dziewczyna w wieku lat 40 może potrzebować miłości – przyjaźni. I w gruncie rzeczy jest coraz więcej teorii, że to przyjaźń jest ważna. Namiętność wygasa, przyjaźń zostaje na całe życie.

W przywołanej na początku rozmowy książce jest opisana koncepcja miłości Roberta Sternberga. Mówi o trzech elementach miłości: namiętność, intymność i zaangażowaniu. Na początku znajomości w związku dominuje namiętność, potem jest coraz więcej intymności, która jest też elementem przyjaźni. Jak już miłość się stabilizuje, pozostaje głównie zaangażowanie – to, co łączy przyjaciół.

Miłość przebiega dość podobnie w różnych związkach. Fazy trwają różnie u różnych par. Czasem wszystko odbywa się błyskawicznie i związek się rozpada, a czasami trwa do końca życia. Mikstura trzech czynników – namiętności, intymności, zaangażowania, decyduje o typie związku, z jakim mamy do czynienia – czysto erotycznym, gdzie najważniejsza jest namiętność, czy z przyjacielskim, gdzie ważna jest intymność, czy z dojrzałym, gdzie ważne jest zaangażowanie.

Czasem ludzie przestają kochać. Dla partnera/partnerki, i tu nie jest ważne czy relacja jest hetero- czy homoseksulana, może to być traumatyczne doświadczenie, koniec świata. Ba, nawet może dojść do zbrodni w afekcie. Przeważnie mordującym jest mężczyzna.

Niestety, to się zdarza. Dlatego WHO zdecydowało, żeby miłość, stan zakochania, wprowadzić na listę chorób i zaburzeń psychicznych ICD 10. To jest choroba F63.9 – klasyfikacja: Zaburzenia nawyków i popędów, nieokreślone.

Naprawdę?

No tak. Jeśli ludzie umierają z miłości, to można powiedzieć, że jest to choroba śmiertelna. Czasem umierają z własnej ręki, czasami z ręki partnera. Czasami stan zakochania czy miłości przeszkadza żyć. Trzeba więc to traktować jako zaburzenie, jeśli ktoś jest nieszczęśliwie zakochany i to prowadzi do prób samobójczych lub samobójstwa. Albo ktoś jest chorobliwie zazdrosny i to powoduje, że związek się rozpada.

A właśnie, co z tą zazdrością? Czy zawsze towarzyszy miłości? A może stopień, w jakim ludzie czują się zazdrośni, zależy także od ich osobowości?

Na pewno tak, ale są też wyraźne wzorce kulturowe, jeśli idzie o zazdrość. Cały czas żyjemy w społeczeństwie o podwójnej moralności. Tzn. łatwiej akceptujemy zdradę mężczyzny niż zdradę kobiety. Podłoże takich niepisanych norm kultowych jest dość mocno biologicznie uwarunkowane. Bo jeśli zdradzi kobieta i efektem zdrady będzie ciąża, to koszt dla mężczyzny jest nieporównywalnie większy niż jego zdrada dla partnerki. Będzie on musiał wychowywać nie swoje potomstwo, nie swoje geny, czyli de facto nie zrealizuje własnego celu reprodukcyjnego.

Jeśli zdradzi mężczyzna, dla partnerki to nie niesie wielkich konsekwencji w postaci strat ewolucyjnych, biologicznych, nie poświęca ona na tę zdradę żadnych zasobów. Może być zazdrosna, że inna kobieta odbiera jej partnera. Ten mechanizm można przenieść na poziom dziadków. Okazuje się, że jeśli analizujemy inwestycje ponoszone przez dziadków na rzecz wnuków, to ci ze strony córki poświęcają dużo chętniej i więcej zasobów, bo mają pewność, że inwestują w 25% swoich genów. Mają pewność, że dzieci ich córki są w prostej linii ich potomkami.

Na koniec taki ładny przykład. Leciwy już Miguel de Unamuno powiedział, tu nieco strawestuję: gdy widzę nogi mojej żony, nie odczuwam już nic. Ale gdy ją te nogi bolą, bolą i mnie. I to chyba dość piękna definicja miłości.

To jest miłość, gdzie zaangażowanie jest dominantą w trójkącie, o którym wspominałem wcześniej.

Czyli angażujmy się i popełniajmy błędy poznawcze. Bez nich nie byłoby nas.

No tak. Nie byłoby dzisiejszych walentynek.

Napisane przez:

Beata Igielska

Tematyką zdrowia zajmuje się od 2020 r. Laureatka kilku nagród dziennikarskich. W styczniu 2025 r. została Dziennikarzem Medycznym Roku 2024 w kategorii Internet.


Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Premiera pierwszego tomu AUDIOBOOKA „Zakazanej psychologii”

Miło mi poinformować, że długo wyczekiwany przez czytelników audiobook pierwszego tomu mojej trylogii 15 stycznia 2025 roku trafi do sieci dystrybucyjnej. Już wkrótce, bo 15 lutego będzie dostępny audiobook tomu drugiego, a za kolejny miesiąc 15 marca audiobook tomu trzeciego. Zapraszam do słuchania!

Posłuchaj bezpłatnego fragmentu klikając TUTAJ

Potrzebujesz terapeuty? Jesteś przekonany, że coś jest z tobą nie tak i pomoże ci nowy, wspaniały rodzaj psychoterapii? A może myślisz, że niedawno odkryta starożytna technika odmieni twoje życie? Jeśli tak, kup tę pouczającą i intrygującą książkę. Zakazana psychologia ujawnia mistyfikacje, motywacje, a nawet zwykłe oszustwa, które sprawiają, że większość popularnej psychologii, którą się zajmujemy, jest bezwartościowa, a nawet może być szkodliwa.

Z recenzji prof. Susan Blackmore

Zamów eBooka

Psychologia, nauka o ludzkim umyśle, nadal usiłuje pozbyć się swoich nienaukowych atrybutów. W tej wciągającej i pouczającej książce Tomasz Witkowski odważnie bada „ciemną stronę” psychologii, zarówno w świątyni akademickiego świata, jak i w zaciszach prywatnych gabinetów psychoterapeutycznych. Obnaża często zaniedbywane obszary współczesnej psychologii, które same w sobie wymagają leczenia. Książka Witkowskiego jest pomocnym i bardzo potrzebnym przewodnikiem niezbędnym dla kształtowania psychologii naukowej w XXI wieku.

Z recenzji prof. Scotta O. Lilienfelda

Zakazana psychologia, którą autor określił jako książkę popularnonaukową, jest tak naprawdę przewodnikiem o tym, jak chronić się przed szarlatanami. Każdy lekarz – zwłaszcza ten współpracujący z psychoterapeutami – powinien uważnie zapoznać się z jej treścią.

Z recenzji prof. Jerzego Aleksandrowicza

Zakazana psychologia to potężna i stanowcza próba zdemaskowania niebezpiecznych idei w psychologii, które udawały naukę. Czytelnicy zainteresowani problemem pseudonauki w psychologii będą zachwyceni tą książką. A ci, których to nie obchodzi, naprawdę powinni to przeczytać.

Z recenzji prof. Elizabeth Loftus

To, że jak nigdy w historii żyjemy bogato, zdrowo i bezpiecznie, jest pochodną rozwoju nauki. Nawet mieszkańcy slumsów Kalkuty, żyją dziś lepiej niż w czasach potęgi Mogołów. Ale ta trwająca nieustannie rewolucja naukowa poddaje nasze codzienne życie wielkiej próbie dostosowania się do niej. Nasze przyzwyczajenia, obyczaje, wagi, które przypisujemy poszczególnym podstawowym wartościom, ulegają radykalnym zmianom, wywołując u niektórych z nas dyskomfort z samego życia. Dlatego tak wielką rolę odgrywają nauki społeczne, szczególnie te, których bezpośrednim celem jest nie tylko zrozumieć powody takiego stanu, ale i pomóc indywidualnemu człowiekowi zmierzyć się z otaczającą go rzeczywistością. Tomasz Witkowski napisał książkę ukazującą cienie jednej z  takich nauk – psychologii. Zakazana Psychologia pokazuje mroczny obraz szalbierstwa intelektualnego, naukowego oszustwa prowadzącego, do wyrządzania szukającym pomocy szkody, czasami nieodwracalnej. Zmiany cywilizacyjne ostatnich lat prowadzą do powstawania szalbierstw naukowych nie tylko w naukach społecznych. Obchodzimy właśnie okrągłą rocznicę skandalu z zimną fuzją, a renomowane czasopisma Science i Nature musiały nie tak dawno odwoływać kilkanaście prac cudotwórcy mikroelektroniki. O tych, ukrytych w cieniu, grzechach nauki powinno się mówić pełnym głosem.

Z recenzji prof. Łukasza A. Turskiego

Gorąco polecam wszystkim tę mądrą i inspirującą książkę. Powinna stać się lekturą obowiązkową nie tylko dla każdego psychologa i studenta psychologii, ale także dla ogółu czytelników, zwłaszcza tych, którzy rozważają leczenie psychoterapeutyczne. Jej zakres jest szeroki, począwszy od wnikliwego badania podstawowych problemów, które nękają akademickie badania psychologiczne, po krytyczną analizę dżungli psychoterapii, w której pseudonauka kwitnie wśród mnóstwa teorii i praktyk oferowanych społeczeństwu. Dzięki tej doskonałej analizie korzyści odniesie nie tylko psychologia, lecz także ogół społeczeństwa.

Z recenzji prof. Jamesa Alcocka

Witkowski nie jest dzieckiem z baśni, którego okrzyk: „Król jest nagi”, można zignorować, ośmieszyć, czy uznać za wybryk niesfornego malca. Jest on adwersarzem bardzo niebezpiecznym, doskonale znającym „od wewnątrz” mechanikę szalbierstwa uprawianego w imię nauki i rozumu. A tego już się nie da zignorować.

Z recenzji dr. Romana Zawadzkiego

Bardzo dobra książka. Otwiera oczy. Okazuje się, że nie zawsze można wierzyć profesorom z dyplomem… Nie zawsze można zaufać lekarzom, a ludzie którzy obiecują pomóc, często tak naprawdę nas krzywdzą. A wszystko to w pogoni za pieniędzmi i sławą.

Recenzja czytelnicza

Znakomita książka, która powinna być lekturą obowiązkową dla wszystkich interesujących się psychologią, czy naukami społecznymi w ogóle. Autor obnaża pseudonaukowe teorie, pobudza do myślenia krytykując psychoterapię czy NLP, a także zwraca uwagę na metodologiczne kłopoty z psychologią. Lektura Zakazanej psychologii jest intelektualną ucztą zmuszającą do krytycznego myślenia.

Recenzja czytelnicza

Tomasz Witkowski pokazuje ciemną stronę nauki, gdzie żądza sławy lub pieniędzy, prowadzi do naukowych oszustw. I nieważne, że twórcy tych oszustw, mają często świadomość nieodwracalności szkód, u stosujących się do „wyników” ich „badań”. Wstrząsająca jest świadomość bezkarności pseudonaukowców.

Recenzja czytelnicza

Rewelacyjne studium pseudonauki!

Recenzja czytelnicza

To jest książka, która otwiera oczy. Niektórym brutalnie. Autor walczy z nierzetelnością w dziedzinie, której sam jest przedstawicielem, w psychologii.

Recenzja czytelnicza

Książka, która wielu może przeszkadzać, uwierać, zmuszać do odpowiedzi na pytania, na które chętnie by nie odpowiadali – w tym leży jej wartość. Po tej lekturze już nigdy bezkrytycznie nie spojrzę na nową „rewolucyjną” teorię w psychologii i próby natychmiastowego wprowadzania jej w życie.

Recenzja czytelnicza

Książka otwiera oczy, odziera ze złudzeń i pokazuje smutną prawdę o psychologii.

Recenzja czytelnicza

Inne posty poświęcone zakazanej psychologii 1

„Zakazana psychologia” – aktualizacja 1.0

Zakazana psychologia

Psychologia popularna jest pełna przekłamań. Które mity psychologiczne szkodzą najbardziej?

Psychologia jako religia – rozmowa w Racjonalista.tv

Psychologowie i szarlatani – audycja w radiowej Dwójce

– A to dopiero początek! – pogroził terapeuta pacjentce w sądzie

Niedawno minęło 10 lat odkąd nawiązała ze mną kontakt pacjentka Sylwia L. Rozpoczynała terapię z diagnozą borderline. Zajmowali się nią dwaj psychologowie i psychoterapeuci warszawscy – Jacek O. i Paweł D. Przez lata terapii stan pacjentki nie uległ poprawie. Po rozprawie z terapeutą dodatkowo zdiagnozowano u niej F43.2 reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne oraz objawy z kręgu zaburzeń lękowo –  depresyjnych w reakcji na przewlekły konflikt osobisty (tj. z terapeutą).  Wygląda jednak na to, że jej stan ulegnie pogorszeniu, bowiem, jak zapowiedział pacjentce na korytarzu Sądu Okręgowego Warszawa-Praga, jej były terapeuta Paweł D.:

– A to dopiero początek!

Paweł D. i Jacek O. od lat twierdzą, że są ofiarami Sylwii L. oskarżając ją w sądach i zarzucając między innymi nękanie. Zanim do tego doszło, Jacek O. nie poradziwszy sobie z terapią pacjentki, wzywał na pomoc policję, pogotowie i straż pożarną aby usunąć ją z gabinetu. Drugi z terapeutów, Paweł D. ograniczył się „tylko” do policji i pogotowia. Straż pożarna nie przyszła mu do głowy.

W przypadku jednego i drugiego terapeuty wypowiedziały się komisje etyczne. Paweł D. został zawieszony na 2 lata w prawach członka Instytutu Analizy Grupowej Rasztów (w 2017 r. – decyzją Komisji Etyki IAGR Rasztów), błędy Jacka O. w prowadzeniu terapii pacjentki przyznała, również w 2017 r.  Komisja Etyczno – Mediacyjna Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich.

Aktualnie, pacjentka żąda od Jacka O. zapłaty kwoty 85 tys. zł odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym zwrotu ok. 30 tys. zł wydanych na nieskuteczną, a wręcz szkodzącą jej terapię. Od Pawła D. żąda zadośćuczynienia za negatywne skutki terapii w kwocie 140 tys. zł.

Obaj panowie połączywszy siły żądają dla Sylwii wyroku za niesłychane przestępstwa, o których nie dowiemy się więcej, bowiem skrupulatnie dbają o wyłączenie jawności założonych przez siebie spraw. Wycieńczające procesy toczą się już od kilku lat i nic nie zapowiada ich końca.

Oto krótki wywiad, którego Sylwia L. udzieliła mi po ostatniej rozprawie sądowej 31 października 2024 r. w Sądzie Okręgowym dla Warszawy  – Pragi w Warszawie.

T. W.: Niedawno zgłaszała się Pani do mnie z prośbą o publikację rozprawy mającej odbyć się dnia 31 października br., sygn. II C 1467/18 w Sądzie Okręgowym dla Warszawy – Pragi.  Czy ta rozprawa odbyła się?

S.L.: Tak.

Prosząc o ogłoszenie rozprawy i znalezienie publiczności skłonnej w niej uczestniczyć, twierdziła Pani, że terapeuta dręczy Panią w sądzie. Czy faktycznie tak było i tym razem?

Czułam się tam nie tylko dręczona, a rozszarpywana na kawałki. Paweł D. uważa siebie za gwiazdora, który pomylił sceny – bo dręczenie pacjenta to żaden powód do chluby. Jak już naprawdę nie dałam rady i usiadłam na podłodze korytarza pod ścianą, pod salą sądową, kuląc się i trzymając głowę w rękach, to on zbliżył się i stanął bardzo niedaleko mnie . Zaczął się odgrażać, takim triumfalnym tonem – prawie mi nad głową że: „A to dopiero początek!”. Wszyscy zebrani pod salą to widzieli i słyszeli. Mój mecenas kazał mi się położyć na ławce na tym korytarzu. Jednak jakoś mi nie wypadało, więc skuliłam się tylko i doczekałam końca przerwy aby znowu wejść na salę..

Brzmi dość przerażająco…

Bo takie jest. Jak siedzisz ledwo żyjąc, skulony, a ktoś ci tonem aroganckiej przechwałki podchodzi i zapowiada, że to dopiero początek, to co myślisz, czujesz? Chore to. To ja mam borderline, ale nigdy nie byłam tak okrutna dla ludzi. Ale sam fakt ścigania mnie po sądach tyle lat i próba ukarania za nie wiem co? Za to, że byłam trudna na terapii? Za to, że to terapeuta popełnił błędy, a ja mu to udowodniłam? Najwidoczniej robi ze mnie obiekt do bezpardonowego zniszczenia. Wczuł się tak bardzo w rolę rzekomej ofiary, że nie zauważa, że jest prowokatorem i sprawcą – to się nieraz zdarza. Ale ja jestem przerażona – i mam nadzieję, że całe środowisko psychoterapeutyczne i psychologiczne też, że coś takiego bez żadnej kontroli występuje u terapeuty.

Jak skończyła się ta sytuacja w sądzie?

Trafiłam na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego w stanie ostrym. Rozpoznanie: reakcja na ciężki stres. Do dzisiaj nie mogę dojść do siebie.

Z tego co wiem, Pani oczekuje jawności prowadzonych spraw?

Tak.

Dlaczego terapeuci nie chcą się na to zgodzić?

Bo mają więcej do ukrycia niż ja.

Widzi Pani jakieś wyjście z tej sytuacji?

Moim zdaniem środowisko terapeutów powinno interweniować w takich sytuacjach. Ich brak działania świadczyć może wyłącznie o tym, że są zainteresowani terapią tak długo, jak długo pacjent jest zadowolony i płaci. Jeśli terapia im nie wychodzi, zamykają drzwi gabinetu przed pacjentem wiedząc, że są bezkarni. Zdrowie i dobro pacjenta są tylko pustym sloganem.

Czy ci terapeuci korzystają z superwizji?

To znowu pytanie do nich. Być może tak. Może to właśnie podczas superwizji wymyślają metody pognębienia mnie? W końcu to oni są specjalistami w zakresie wpływu na innych.

Ponura konstatacja…

A do jakich innych wniosków mogę dojść? Oskarżający widzą, jak mój stan się pogarsza, wiedzą lepiej niż ktokolwiek, jak mnie pognębić i robią to, a ich otoczenie konsekwentnie milczy.

Czy ci terapeuci są aktywni zawodowo? Nadal prowadzą terapię?

Z tego co wiem, tak.

Co poradziłaby Pani ich pacjentom?

Tylko to, żeby przyszli choć raz na salę sądową, lub choćby tylko na korytarz sądu, aby zobaczyć, jak się to może skończyć…

***

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!

Przez tak wiele lat jazdy na terapię okrążyłam równik i wydałam 60 tysięcy złotych. Można powiedzieć… PODRÓŻ ŻYCIA!!!

Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro…

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym – wielki finał!

Psychoterapeuci z jarmarku

Mieli mi pomóc, a każą walczyć o życie…

Chciał się na mnie zemścić…

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!

Jeszcze niedawno wierzyłam w psychoterapię. To, że wcześniej trafilam na psychologa szkolnego, która wszystko zignorowała, a 10 lat później na terapeutkę, która podczas konsultacji wyśmiała mnie i udzielała porad, o które nie prosiłam, uznałam za pecha.

Moje pierwsze zetknięcie z psychologiem miało miejsce w klasie maturalnej, dzięki polonistce, która po rozmowie ze mną zobaczyła, że cierpię i zaprowadziła mnie do gabinetu. Bardzo się ucieszyłam, ponieważ od dłuższego czasu chciałam porozmawiać z kimś takim, ale wcześniej w szkole podstawowej nie było psychologa szkolnego. Myślę, że nie miałam też odwagi i wiedzy, jak szukać pomocy gdzie indziej. To były czasy, gdzie internet nie był tak dostępny, jak teraz, a co za tym idzie wiedza o różnych rzeczach nie była tak oczywista, jak dziś.

Kiedy weszłam do gabinetu, Pani psycholog zapytała, z czym przychodzę. Byłam wtedy bardzo nieśmiała, nie wiedziałam od czego zacząć, a tych tematów trochę było. Powiedziałam, że mam problem z ojcem. W tym momencie wydarzyło się coś, co totalnie mnie zszokowało, ponieważ Pani wypaliła:

– Aaa, byłaś molestowana?

Cały mój entuzjazm zgasł w jednej sekundzie. Odpowiedziałam:

– Nieee. Mój ojciec całe życie stosuje przemoc w rodzinie. Ma także stwierdzony problem psychiczny. Dostał wyrok w zawiasach za pobicie mojej mamy. W wyniku tego zdarzenia doznała uszkodzonia bębenka w uchu i stąd cierpi na niedosłuch.

Pani tego chyba nawet nie skomentowała (niestety nie pamiętam). Kiedy trochę ochłonęłam po tym pierwszym szoku, postanowiłam podzielić się moim największym problemem, a mianowicie tym, że w szkole podstawowej mój sąsiad, który był synem nauczycielki przez dwa i pół lat poniżał mnie ze względu na wygląd. Z czasem dołączyli się do niego jego koledzy. Efekt był taki, że po zakończeniu szkoły podstawowej odcięłam się całkowicie od ludzi, w tym od moich rówieśników, przestałam wychodzić z domu (pójście do szkoły, sklepu, czy na przystanek autobusowy to była dla mnie udręka), ponieważ uwierzyłam, że jestem tak skrajnie brzydka, odrażająca, że wszyscy o mnie tak na pewno myślą. Powiedziałam o tym pani psycholog, a ona po raz kolejny dobiła mnie mówiąc:

– Tak mówią? A może tobie się tylko wydaje, że tak mówią?

 Oczywiście, dwa i poł lat codziennych komentarzy, że jestem najbrzydsza na świecie, że jestem nikim, krową  i wiele innych to dla pani psycholog jest moim wymysłem. To, że odcięłam się od ludzi i panicznie się ich boję, to też nic. Mimo wszystko kontynuowałam dalej, że nie daję sobie rady z wagą. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, że od lat mam niedoczynność tarczycy i książkowe objawy. To były czasy, gdzie ta wiedza była praktycznie żadna, a lekarze pierwszego kontaktu (a przynajmniej moja lekarka) nie wiedzieli nawet, że trzeba zrobić konkretne badania. W każdym razie w liceum jadłam jeden posiłek dziennie. Moja waga była jeszcze normalna, ale jak na jeden posiłek dziennie i stosowanie głodówek to jednak waga 57 kg  przy moim wzroście nie była adekwatna do tego, co jem. Pani psycholog, która na moje oko ważyła ze 130 kg lub więcej znowu mnie dobiła:”

– I Tobie się wydaje, że tyjesz?

Poinformowałam ją, że nie idę na studniówkę, bo tak postanowiłam cztery lata wcześniej. Na co pani stwierdziła, że pewnie nie idę, bo nie mam z kim. No i tutaj myliła się, bo jak najbardziej miałabym kandydata. Nie poszłam na studniówkę, bo izolowałam się od ludzi, czułam się brzydsza, gorsza, wstydziłam się siebie, ale pani tego nie zrozumiała.

Póżniej pani postanowiła zrobić ze mną jakiś test, kazałami narysować drzewo. Wszystko zrobiłam na zasadzie – mam dość, chcę stąd jak najszybciej wyjść i zapomnieć o tej żenadzie. Byłam wtedy bardzo nieśmiała. W sumie do dziś nie potrafię postawić nikomu granic i wtedy też nie potrafiłam powiedzieć “żegnam”. Po tej wizycie obraziłam się na psychologów i postanowiłam, że nigdy więcej nie będę się nikomu obcemu zwierzać po to, żeby zostać tak potraktowaną.

Niestety po wielu latach względnego spokoju doświadczyłam mobbingu w mojej wymarzonej pracy. Byłam w tak fatalnej kondycji psychicznej, że nie odróżniałam dnia od nocy, straciłam zainteresowanie wszystkim, co wcześniej dawało mi radość. Po raz kolejny przestałam wierzyć w człowieczeństwo i sprawiedliwość. Wszystko zaczęło mnie drażnić. Popadłam w bezsenność, na którą cierpię do dzisiaj. Myślałam obsesyjnie przez 24 godziny na dobę o tym, co się działo, co te osoby o mnie mówiły. Odtwarzałam te obrazy jeszcze przez wiele lat nawet po tym, jak odeszłam z pracy.

Bedąc jeszcze pracownikiem tamtej korporacji doszłam do ściany. Wiedziałam, że ja już tego nie udźwignę i czy chcę, czy nie muszę poprosić kogoś o pomoc. Poszłam do psychiatry po leki i do psychoterapeutki, żeby spróbować zmienić mój stan podczas terapii.

Moje wizyty u pani terapuetki zakończyły się na trzech konsultacjach. Przez całe wizyty płakałam, szlochając opowiadałam o wszystkim, co mnie spotkało, cały czas odtwarzając z zegarmistrzowską precyzją każde zdanie, zdarzenie. Pani notowała, zadawała mi różne pytania, aż doszliśmy do pytania o życie prywatne. No więc ja odpowiedziałam, że nie mam męża, a terapeutka wydarła się na cały gabinet:

  • Cooo?!!!

Nie chcę się tutaj zagłębiać w szczegóły, ponieważ było więcej rzeczy, które były tak żenujące, że nie chcę nikomu o tym mówić. Nawet dzisiaj mnie to zawstydza, kiedy sobie o tym przypomnę. Wracając do tematu, terapeutka kontynuuje:

– Skoro w całej pani rodzinie nie było udanych małżeństw, to może powinna pani popatrzeć na sąsiadów? Bo co innego nie chcieć, ale ja widzę, że pani chce!

Do dzisiaj nie potrafię zrozumieć, niby która moja wypowiedź świadczyła o tym, że ja chciałąbym to zmienić. Odkąd pamiętam, czyli jak miałam 4-5 lat mówiłam, że nigdy nie będę mieć dzieci i nigdy nie wezmę ślubu. Mówiłam to także jako nastolatka i jako dorosła kobieta. Dla mnie to było zawsze tak oczywiste. W całej mojej rodzinie takich przypadków, jak ja jest mnóstwo. Myślę, że wychowywanie się w takich rodzinach, jak nasze miało kolosalny wpływ na postrzeganie różnych spraw, no ale mimo wszystko, mamy XXI w. i chyba pewne rzeczy nie powinny już dziwić. Po tych trzech spotkaniach stwierdziłam, że mimo, że jestem w fatalnym stanie psychicznym to nie widzę siebie na terapii z tą panią, która wie lepiej niż ja, co myślę i co czuję.

Potem przychodziły mi myśli, że może to ze mną jest coś nie tak. W końcu, po wielu latach cierpienia, ale i ustabilizowania nieco emocji postanowiłam ponownie pójść do psychoterapeuty, niestety w nurcie psychodynamicznym. Byłam tak zdeterminowana, że uznałam, że cokolwiek by się nie działo ja to wytrzymam, bo jeśli będzie coś nie tak to na pewno to ze mną jest problem. Do tego czytałam całą masę artykułów, przeglądałam profile psychologów na social mediach i to wszystko sprawiło, że miałam całkowicie wyprany mózg. Uznałam, że to jest już ostatni dzwonek na realną zmianę, ale i czułam się w końcu gotowa na to, żeby się zmierzyć ze wszystkimi trudnymi doświadczeniami.

Po odejściu z korporacji 8 lat temu byłam w takiej kondycji psychicznej, że przez 10 miesiecy nie potrafiłąm szukać innej pracy i praktycznie nie wychodziłam z domu. Później postanowiłam wyjechać za granicę, ponieważ potrzebowałam pieniędzy, ubezpieczenia, a nie byłam ciągle gotowa na powrót do “normalnej pracy”, gdzie pracowałabym na cały etat. Za granicą uczyłam się rozmawiać z ludźmi, oswajać z nimi, przyzywyczajać do coraz dłuższych pobytów poza Polską, a tym samym dłuższej pracy. Początki były bardzo trudne, bo było mi ciężko pracować 8 godzin przez 5 dni w tygodniu. Przez pierwsze 3 lata miałam ogromny dylemat, bo z jednej strony tęskniłam za rodziną, Polską, a z drugiej strony ja cały czas odtwarzałam wszystko, co mnie spotkało w Polsce. Cieszyłam się na urlop, a jednocześnie im byłam bliżej przyjazdu do kraju to tym bardziej zaczynałam płakać i panikować. Nie chciałam być za granicą, a z drugiej strony to tam znajdowałam nieco ukojenia. Po trzech latach sytuacja się zmieniła i na myśl o przyjeździe do Polski cieszyłam się, a nie popadałam w rozpacz. Niemniej mój pobyt trwał dalej, bo ja ciągle nie czułam się gotowa na powrót. Poza tym, po takim czasie moje szanse na znalezienie fajnej pracy w Polsce raczej zaczęły spadać. Nie wiedziałam też, co chciałabym robić, czy dam radę pracować z ludźmi. Dzisiaj robię masę szkoleń w prestiżowym ośrodku, ale wtedy nie wiedziałam, czy chcę rozwijać się w kierunku księgowości. No ale przede wszystkim paraliżował mnie strach związany z rekrutacją, badaniami lekarskimi, których przechodzenie w Polsce było dla mnie problemem. Do tego doszły obawy przed tym, czy dam radę, co jeśli spotkam ludzi, którzy znowu będą robić takie rzeczy, jak w tamtej firmie.

Zdałam sobie sprawę, że czas tylko trochę zagoił rany, ale nie jestem od prawie 11 lat tą samą osobą. Mimo prób robienia rzeczy, które wcześniej sprawiały mi radość, ja dalej nie czuję nic. Kiedyś nie było mowy, żebym zostawiła niedokończone sprawy, a dziś łatwo się poddaję, kiedy coś idzie nie tak. Do tego frustracja i złość wyładowywana na Bogu ducha winnych ludziach. Chcę pracować w Polsce, ale boję się. Wszystko i wszyscy mnie drażnią. Stwierdziłam, że to nie jest życie, jakie chcę prowadzić. Poskładałam się po tamtych wydarzeniach najlepiej, jak umiałam, ale wciąż nie jestem tą samą osobą i potrzebuję kogoś, kto mi pomoże to poukładać i pokazać, co robię źle. Stąd pomysł, żeby pójść na terapię. Moja siostrzenica, która studiuje psychologię poinformowała mnie, jakie są nurty. Zaczęłam o tym czytać, a wcześniej oglądałam filmiki o terapii na social mediach. Postanowiłam, że teraz będzie inaczej. Teraz wybiorę świadomie i mądrze. Ponieważ ciągle pracowałam za granicą to potrzebowałam terapii on-line, więc to było jedno z kryteriów, które znacząco zawężało mi możliwości wyboru terapeuty. Drugim kryterium była oczywiście cena, które są na rynku bardzo zróżnicowane. Trzecim i w sumie najważniejszym było znalezienie kogoś o właściwych kompetencjach. Na stronie Centrum Psychoterapii znalazłam osbę, która pracuje w nurcie psychodynamicznym. Pani posiada bogate CV, stosowne wykształcenie (magisterskie i kilka podyplomówek), jest w trakcie 4–letniego kursu w nurcie psychodynamicznym, jest członkiem kilku towarzystw, jej praca podlega superwizji, a przy okazji jest psychotraumatologiem. Kiedy to wszystko przeczytałam to uznałam, że lepiej nie mogłam trafić. Pani specjalizuje się we wszystkich problemach, z którymi się mierzę.

Na social mediach usłyszałam, że warto pójść do kilku terapeutów, żeby sprawdzić kto nam pasuje, ale jeśli żaden nie będzie nam odpowiadał to znaczy, że trzeba poszukać problemu w sobie. Wzięłam to sobie do serca i stwierdziłam, że niemożliwym jest, żebym trzeci raz trafiła źle. Uznałam, że muszę zabić w sobie przeczucia, brak zaufania do ludzi, bo na pewno są błędne . Naczytałam się o zniekształceniu poznawczym, przeniesieniu, przeciwprzeniesieniu, kryzysie w terapii spowodowanym przybliżaniem się do kluczowego momentu w terapii i wielu innych pojeciach psychologicznych. Wydawało mi się, że jestem tak zmotywowana, posiadam taką wiedzę z social mediów i licznych wypowiedzi psychologów i terapeutów, że… no nie ma opcji, żeby to się nie udało!

               A jednak podczas mojej terapii (nie lubię jej tak nazywać, bo nie uważam, żeby było tam coś leczącego) działy się rzeczy złe. Już podczas pierwszej wizyty, kiedy mówiłam o swoim wyglądzie i niezadowoleniu z wagi, terapeutka na mnie spojrzała z drwiną od stóp do głów. No ale, że się naczytałam o przeniesieniu, zniekształceniu poznawczym uznałam, że jest to mój zaburzony odbiór sytuacji. Brnęłam dalej. Po 5 miesiącach braku jakiejkolwiek poprawy i rosnących wątpliwościach, zachęcona wypowiedziami specjalistów, że należy się tym podzielić z terapeutą, bo może to być istotny wkład w proces terapeutyczny, postanowilam porozmawiać z terapeutką. Powiedzialam, że mam wątpliwości, bo wychodzę z sesji bez przemyśleń, mam poczucie, że nic się nie dzieje, zapytalam dlaczego nie mam ustalonych celów terapeutycznych, a wszędzie czytam, że to podstawa kontraktu. Pani milczała cały czas, a ja ze denerwowania powtórzyłam jeszcze raz wszystko, co powiedziałam wcześniej. Terapeutka dalej milczala, aż w ostatnich 2 minutach spotkania wypaliła:

– Dlaczego zapraszam mnie pani do konfliktu?

Ponieważ to był koniec sesji to nawet nie mogłam się do tego odnieść. Popłakałam się, ale na kolejnej sesji powiedziałam, że zrobiło mi się przykro, bo nie rozumiem, która część mojej wypowiedzi spowodowała taką reakcje. Pani milczala. I tak było przez cały rok. Na sesjach relacjonowałam, co wydarzyło się w moim życiu, a terapeutka milczała. Raz na 5 spotkań wypaliła coś przykrego na kilka minut przed końcem sesji. Albo też używała pojęć psychologicznych, których nie rozumialam. Wychodziłam z sesji i sprawdzałam w Google, co oznaczają pewne pojęcia, a tam wychodziły mi dziwne i przykre rzeczy. I tak było cały czas. Sesje mnie dołowały, bo tylko opowiadałam, a Pani milczała, a jak coś mówiła to wyłącznie złośliwości i to na sam koniec sesji. Zostawalam sama z emocjami w drodze do domu. Przez rok nie miałam ustalonych celów terapeutycznych, nie miałam diagnozy, a o tym ile maksymalnie będzie trwać terapia dowiedziałam się po 10 miesiącach i oczywiście dopiero po moim zapytaniu. Na pytanie o diagnozę nie dowiedziałam się niczego, a jedynie usłyszałam:

– No problem jest!

Postanowiłam odejść, ale znowu naczytałam się, że może to oznaczać, że zbliżam się do przełomu. Nawet poszłam na konsultację gdzie indziej, gdzie usłyszałam, że powinnam wrócić, bo pacjenci rezygnują w kluczowych momentach w terapii. Usłyszałam też, że osoby, które są perfekcjonistami i nie widzą szybkich efektów, zniechęcają się, a to jest ważny moment w procesie, którego nie należy przerywać. Niestety, wróciłam. Pani mi podziękowała, że wróciłam, ale już na kolejnych sesjach stwierdziła, że „zdewaluowałam jej osobę”. A na kolejnej poinformowała mnie, że idzie na zwolnienie lekarskie i usłyszałam:

– To, co robimy? Przenosimy sesje, czy skoro ma pani średnią motywację, rezygnuje pani z terapii?

Zamurowało mnie. Nie dość, że w terapii nic się nie działo, nie wolno mi było zapytać o cokolwiek, bo pani miała wiecznego focha to jeszcze słyszę coś takiego, że w sumie czuję się, jak niepotrzebna rzecz. Odebrałam to tak, jakbym usłyszała:

– Płać i milcz, a jak się nie podoba to wynocha!

Po powrocie z chorobowego usłyszałam narzekanie i wzdychanie, że moja mama też ma takie problemy, jak ja. To po co pani działa w nurcie psychodynamicznym, skoro wszystko ją męczy i nudzi? Moja mama nie chodziła nigdzie na terapię, ale w nurcie psychodynamicznym temat matki to jest często punkt odniesienia do wszystkich problemów. Przez cały rok na każdej sesji relacjonowałam, co wydarzyło się przez cały ubiegły tydzień. Ponieważ pomagam mojej schorowanej mamie to często u niej nocuję i jej pomagam w codziennych czynnościach. U mamy mam też swój ogród i grządki, którymi opiekuję się od lat, co daje mi wytchnienie. Podczas tych sesji temat mojej mamy był numerem jeden. Mimo że moja mama popełniła wiele błędów, jak każdy z nas i mam żal o różne rzeczy, które może mogła zrobić inaczej to uważam ją jednak za bardzo zaradną, troskliwą osobę, która musiała stawić sama czoła wielu wyzwaniom. Podczas terapii okazywało się, że moja mama to jest jednak jakiś potwór. Zaczęłam wierzyć, że ta moja mama to jest najgorsze, co mogło mi się przytrafić. Zaczęłam na nią patrzeć, jak na największe zło. Wszystko mnie w niej drażniło i czasem dawałam temu wyraz obwiniając ją za wszystko.

W końcu powiedziałam o tym terapeutce, że nie podoba mi się to, co się dzieje, ponieważ moja mama radziła sobie najlepiej, jak umiała, troszczyła o nas, o wszystko musiała zadbać sama, bo nikt jej nie wspierał poza mną i moimi siostrami, a po sesjach nie mogę patrzeć na mamę i nie czuję się z tym dobrze. Terapeutka stwierdziła:

– Przecież pani nie lubi jeździć do mamy!

No ciekawy wniosek, ale przecież terapeutka wie lepiej. Podczas tej ostatniej sesji nie mogłam już się skupić, blokowałam się opowiadając o różnych rzeczach. Czułam, że się wypaliłam i nie znajdę tutaj zrozumienia. Ostatecznie odeszłam. Wtedy wyświetlił mi się nieoficjalny profil tej pani na FB, a tam już nie było tak pięknie, jak na tym oficjalnym. Terapeutka wystawiła opinię pani astrolog, a pod jednym ze zdjęć wyszło, że była także na jej ślubie. Chyba trochę kłóci się to z kodeksem etycznym, któremu terapeutka podobno jest wierna? Poza tym, jak ja miałam problemy z mechanikami to znaczyło, że to ze mną jest coś nie tak. Ale, jak ona napisała na FB, że nie ma już siły i czasu chodzić po mechanikach to było już OK. Terapia trwała blisko rok, czyli jakieś 50-60 spotkań uwzględniająć 3 tygodniową przerwę z mojej strony i miesiąc zwolnienia lekarskiego ze strony terapeutki. Kosztowało mnie to około 10 000 zł.

Efekty? Ogólnie można powiedzieć, że żadne. Nie widzę ani jednej zmiany na plus w jakimkolwiek obszarze. Czasem wydaje mi się, że wręcz mój stan pogorszył się, bo czuję dużo więcej złości, frustracji, zaczęłam się bardziej izolować od ludzi, straciłam nadzieję, że kiedyś będzie dobrze.

Ciężko zresztą o efekty, jeśli klient relacjonuje na sesji cały ubiegł tydzień, a naprzeciwko siedzi posąg, który się nie odzywa, a jak już coś powie to 2 minuty przed końcem sesji używając przy tym skomplikowanych pojęć. Przykład:

– U osób o wysokiej perseweratywności, jak pani i pani mama nie da się tego zmienić, a jedynie zmniejszyć natężenie.

Poprosiłam terapeutkę o powtórzenie, bo nie rozumiałam, co do mnie powiedziała. Pani powtórzyła, ale nie wytłumaczyła, co miała na myśli. Poszukałam sobie w Google, co to jest perseweratywność. Ppodobnych sytuacji było sporo. Albo milczenie albo pojęcia, które musiałam sobie wygooglować po wyjściu z sesji. Stąd dochodziło do licznych sytuacji, kiedy terapeutkai miała co innego na myśli, a ja po wyjściu z gabinetu i sprawdzeniu w internecie dochodziłam do innych wniosków i często płakałam. Myślałam, że o takich rzeczach rozmawia się na sesji. Okazało się, że nie podczas mojej terapii.

Zgodnie z tym, co przeczytałam w dostępnej literaturze, podobno wszystkie uczucia są normalne, terapeuta nie ma prawa ich negować. Tymczasem ja na sesjach dowiadywałam się, że to co czuję jest dziwne, nieprawidłowe i tutaj cytat:

– Skoro pani już tyle razy usłyszała coś takiego to powinna się już chyba pani odczulić?

Terapeuta nie ma prawa negować innych nurtów, tymczasem u mnie po tamtym powrocie i konsultacji u terapeutki poznawczo-behawioralnej usłyszałam od mojej pani:

– Terapia CBT? No i co po tym?

Czyli wychodzi, że nurt psychodynamiczny jest jedynie słusznym wyborem. Kiedy mówiłam o tym, że wychodzę do domu bez żadnych przemyśleń, podsumowań to terapeutka stwierdziła, że bije się w pierś, bo faktycznie ich nie robi. Mimo to sytuacja nie zmieniła się na kolejnych sesjach.

Przez rok produkowałam się, a terapeutka wiecznie przekręcała moje wypowiedzi. Na początku myślałam, że to może prowokacja, sprawdzanie, czy trzymam się faktów, ale po wielu miesiącach miałam już tego naprawdę dość. Po roku opowiadania o różnych rzeczach, gdzie starałam się pokazać, co ja czuję, z czym się mierzę okazywało się, że terapeutka w ogóle co innego sobie wyobrażała i starała się wbić moją osobę w jakieś swoje ramki. Bo ja tak mam i koniec kropka. Po roku nagle okazywało się, że jednak źle myślała. Sczerze? To ja nie wiem, czy ona w ogóle miała pomysł na mnie, bo patrząc na to wszystko, co się działo to chyba nie. Powinna mnie pokierować do kogoś innego, ale po co? Czułam się wykorzystana, bo płaciłam niemałe pieniądze, poświęciłam swój czas, motywację, energię, a w zamian dostałam obojętność, lekceważenie, milczenie, nieuprzejme odpowiedzi, brak wniosków.

Dochodzi jeszcze ten ostracyzm ze strony psychoterapeutów ze względu na przerywanie terapii, bo jest to traktowane jako coś gorszego niż jej zakończenie. Tymczasem ja nie uważam, żebym przerwała terapię w klasycznym rozumieniu, ponieważ moje odejście było poprzedzone kilkoma rozmowami, które nic nie wniosły. Podsumowań nigdy nie miałam i nie widziałam powodu, żeby rezerwować ostatnią sesję, płacić kolejne pieniadze. Wyrzuciłam w błoto sporą sumę, a moje wątpliwości były notorycznie lekceważone, więc uznałam, że nie ma sensu żegnać się z kimś, kto ma mnie w głebokim poważaniu, a ja też szczerze powiedziawszy terapeutki nie lubiłam.

Nie wierzę już w terapię, ani empatię, etykę, chęć pomocy ze strony terapeutów, to znaczy myślę, że są gdzieś osoby z powołania, ale ja już nie mam siły ryzykować, zaufać, opowiadać o sobie wszystkiego od początku. W tym środowisku są różni ludzie i klienci powinni mieć tego świadomość. Tymczasem w Polsce gloryfikuje się terapię, a terapeutów uznaje za nieomylnych bogów. Oni sami tak o sobie piszą w social mediach. Nie wszyscy, ponieważ są też tacy, którzy potrafią głośno powiedzieć, że ciągłe opowiadanie o dzieciństwie nic nie wnosi. Człowiek cierpiący potrzebuje pomocy natychmiast, a nie ciągłego wałkowania tego, czego się zmienić nie da. Ta sama osoba mówi, że terapeuci nurtów długoterminowych traktują ludzi, jak bankomat. Inna znana terapeutka powiedziała kiedyś, że w tym środowisku ma mnóstwo znajomych, którzy kompletnie nie nadają się do tego zawodu. Kolejna osoba w social mediach napisała o pana książce, że może warto ją przeczytać i przyjrzeć samemu sobie, czy na pewno w danej terapii wszystko jest takie, jak być powinno. Czy rzeczywiście nie ma w terapii błędów i terapeuci zawsze są w punkt. Oczywiście nikt jej nie odpisał. Inny dość znany terapeuta otwarcie mówi, że trafiają do niego ludzie z traumatycznymi doświadczeniami po nieudanych terapiach. Trochę tych głosów jest, ale jednak większość środowiska uważa, że problem nie występuje albo jest marginalny.

Ostatnio przeczytałam parę intrygujących wpisów, np:

  • “Ukończenie odpowiednich studiów, certyfikaty świadczą o tym, że dana osoba jest dobrym terapeutą. Relacja terapeutyczna i inne cechy nie mają tutaj znaczenia”. Czyli leczą mnie studia i certyfikaty. Do tej pory czytałam o tym, że to relacja leczy, ale okazuje sie, że nawet to nie jest ważne. Nie wspomnę o cechach, jakie powinni mieć terapeuci, bo gdziekolwiek bym nie czytała wypowiedzi tych ludzi to wychodzi, że oni wszyscy są znakomici, nieomylni, a certyfikat i studia są tego gwarantem. W innych zawodach trzeba jednak pokazać coś więcej niż dyplomy, w psychoterapii nie trzeba.
  • Na pytanie internautów, dlaczego terapia jest taka droga, odpowiedź terapeutki:” Bo zapłaciliśmy za studia, certyfikację, jesteśmy specjalistami, płacimy podatki, ZUS i musi się to zwrócić”.
  • Kiedy padło pytanie, ile godzin dziennie/tygodniowo powinien przyjmować terapeuta, a ja napisałam, że czytałam, że ok. 25, ponieważ to zapewnia jakość usług, jakaś osoba (nie wiem, czy to była terapeutka) napisała, że: “Nie chodzi tutaj o jakość, ponieważ jakość jest zapewniona przez superwizję. Tutaj chodzi o to, ile dany terapeuta jest w stanie przerobić”. Moja terapeutka pracowała na dwa etaty. Potrafiła przyjmować w sumie od godz. 10.00 do 21.00. Może dlatego była wiecznie nieobecna i niezorientowana w tym, co mówi klient. No ale skoro superwizja zapewnia tę jakość…

Jakieś 3 tygodnie temu wystawiłam Opinię Centrum Psychoterapii, gdzie ta pani działa, ponieważ przeczytałam opinię niedoszłej klientki, która miała bardzo podobne do mnie odczucia. Jeszcze 3 tygodnie temu to miejsce nie miało żadnej oceny. Po naszych 2 negatywnych ocenach, nagle w przeciągu 2 godzin pojawily 4 pozytywne opinie, a w kolejnych 3 dniach kolejne 3 oceny na 5. Napisałam edit do mojej opinii, że widzę co się dzieje i, że porobiłam print screeny. I zaczęło się… Zaczęła do mnie wydzwaniać właścicielka i inny numer, który jest na oficjalnej stronie tego centrum. Nie odebrałam telefonów, bo z doświadczenia wiem, że z osobami wątpliwymi etycznie nie rozmawia się w cztery oczy. Życie nauczyło mnie, że w takich sytuacjach trzeba nagrywać wypowiedzi, mieć świadków albo mieć wszystko na piśmie. Wystraszyłam się i usunęłam opinię, choć brutalnie obnażała prawdę o tym miejscu. Po kliknięciu w osoby, które rzekomo korzystały z usług Centrum okazało się, że te osoby wystawiały w tym samym czasie oceny dokładnie tym samym obiektom (m.in. biuro księgowe, psi fryzjer, usługi remontowe, naprawa ekspresow, bary, mechanicy samochodowi i wiele wiele innych) w całej Polsce. Centrum nawet nie postarało się o wystawienie sobie fałszywych opinii. Oni je kupili. Problem w tym, że po kliknięciu w profile wychodzi cała prawda.

Po kilku dniach postanowiłam ponownie dodać opinię na wizytówce Centrum i oczywiście za kilkanaście minut był telefon, którego znowu nie odebrałam. Godzinę później próbowałam dodać opinie pozytywne innym obiektom w Google i okazało się, że przychodzą mi zwrotki, że moje opinie naruszają zasady Google. Wszystkie były pozytywne, więc nie miały, jak naruszać regulaminu. Mało tego od tego momentu przychodzą mi wiadomości, że opinie, które dodałam wiele miesięcy temu są teraz usuwane. Ewiedentnie ma to związek z próbą zamieszczenia komentarza przeze mnie na stronie Centrum. Jest to próba uciszenia i ukarania mnie, ponieważ zgłaszałam wizytówki tego miejsca do Google. Wysyłałam print–screeny potwierdzające, że wszyscy rzekomi klienci wystawiają w tym samym czasie takie same oceny tym samym obiektom w całej Polsce. Po trzech dniach wizytówka była odblokowywana. Nie wiem, czy  Centrum samo to robi, czy zlecili to tak, jak pisanie opinii. Znalazłam na pewnej stronie, że jakaś firma oferuje kompleksowe usługi pisania opinii oraz odblokowywania wizytówki na Google.

Najlepsze jest to, że na wizytówce jednej z firm, które kupiły sobie opinie ten sam użytkownik, który wystawił ocenę Centrum napisał, że: “nie otrzymał wynagrodzenia za opinie pozytywne na Google i jest to śmieszne”. Tak więc, tutaj nawet nie ma czego się domyślać. To jest zwykłe oszustwo potwierdzone przez piszące fałszywe opinie osoby, a ja zdążyłam zrobić print screen. Piszę “osoby”, ponieważ znalazłam już kilka rożnych wpisów o podobnej treści.

Kiedy myślałam, że Centrum zakończyło już proceder kupowania opinii, wczoraj okazało się, że pojawiła się kolejna ocena. Po kliknięciu w profil oczywiście widać opinie dotyczące tych samych obiektów, które były oceniane wcześniej przez innych klieentów Centrum.

Zadziwia mnie pycha, przekonanie o braku konsekwencji za oszukiwanie ludzi, mściwość przejawiająca się w usuwaniu moich opinii o innych obiektach. Na miejscu Centrum spaliłabym się ze wstydu, że ludzie widzą, że to są kupione opinie. Naprawdę nie trzeba być geniuszem. Na wielu stronach klienci zauważyli również to samo, co ja.

Kiedy wystawiłam opinię negatywną o terapii to Centrum nie zainteresowało się moją osobą, moimi odczuciami, ale kiedy napisałam, że wiem, co dzieje się z opiniami to nagle postanowili mnie uciszyć i to tylko potwierdza, że z tego miejsca należało uciec już dawno temu.

Wysłałam do UOKIK opis zdarzenia z print screenami, gdzie dokładnie widać, jak pięknie handluje się opiniami w internecie. I robią to psychoterapeuci, którzy powinni być empatyczni, kulturalni, etyczni, a reprezentują skrajne dzia…two. Efekt jest taki, że jestem w gorszej kondycji psychicznej niż przed terapią. Nie mam już nadziei na nic. Boję się zaryzykować, żeby iść gdzie indziej, tym bardziej, że moja mocna motywacja jest teraz równa bliska zeru. Nie wierzę już w te filmiki na social mediach, artykuły propagujące terapię i psychoterapeutów. Autentycznie jest mi niedobrze. To środowisko to jest klika, która za wszystko obwinia klientów, ma ich za nic. I do tego jeszcze kupują fałszywe opinie. Poczekam na UOKIK. Wysłałam do nich kolejne aktualizacje wraz z print screenami potwierdzającymi, że rzekomy klient Centrum nie otrzymał wynagrodzenia. Do tego doszła wczorajsza opinia.

Jest także opcja, żeby zapytać (na razie nieoficjalnie) kogoś z prokuratury, czy można jeszcze coś zrobić, ale na to musze poczekać kilka dni. Chciałabym, żeby coś się ruszyło, ale z drugiej strony nie wierzę za bardzo w sprawiedliwość. A nawet jeśli będzie jakaś kara, to wątpię, żeby PTP coś z tym zrobiło. A tacy psycholodzy powinni wylecieć z zawodu, bo krzywdzą ludzi i są perfidnymi, mściwymi oszustami.


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Przez tak wiele lat jazdy na terapię okrążyłam równik i wydałam 60 tysięcy złotych. Można powiedzieć… PODRÓŻ ŻYCIA!!!

Choruję na raka, jestem po operacji i przed leczeniem systemowym. Po przeczytaniu historii opisanej w poście Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce… postanowiłam opowiedzieć moją drogę do „zdrowia” w gabinecie psychoterapeuty psychodynamicznego. Rozpoczęłam terapię prawie dziewięć lat temu, przerwałam w zeszłym roku z hukiem rozbijając bańkę iluzji relacji, która „leczy”. Trafiłam do gabinetu w momencie, kiedy moje życie było pasmem cierpienia, byłam samotna, nieufna wobec ludzi, wykończona trwającym 12 lat małżeństwem, w którym przemoc fizyczna i psychiczna była codziennością i całkowicie pozbawiona siły po rozwodzie i konsekwencjach związanych z toksyczną relacją. Pierwsze półtora roku terapeuta pracował nad moją depresją, przynajmniej z taką diagnozą się zgłosiłam i tak byłam prowadzona. Poza psychoterapeutą prowadziła mnie też lekarz psychiatra ( w tym samym miejscu), która przepisywała tony leków uspokajających i nasennych. Przyjmowałam leki i jeździłam dwa razy w tygodniu na 50 minut rozmowy terapeutycznej. Po półtora roku przerwałam terapię uznając, że do niczego ona nie prowadzi, samopoczucie bez zmian, tkwienie w przeszłości i brak kroku do przodu. Niecały rok później miałam wypadek samochodowy, jechałam po dawce codziennych leków przepisanych przez lekarza i straciłam panowanie nad kierownicą, uderzyłam w dwa drzewa…To był dzień, w którym ostatni raz wzięłam leki przepisane przez psychiatrę.

Po kilku miesiącach wróciłam na terapię i wtedy usłyszałam diagnozę, nie depresja, a zaburzenie borderline. I wtedy wszystko się zaczęło, postanowiłam w pełni zaufać w wiedzę terapeuty, który powtarzał jak mantrę, że jeżeli przerwę terapię, to nigdy moje życie się nie zmieni, że tylko bycie w relacji leczącej może pomóc zapanować nad chaosem emocji i wypracować we mnie zdrowe mechanizmy funkcjonowania. Trwałam w tej relacji wiele kolejnych lat, jeździłam dwa razy w tygodniu do odległej o 70 km. miejscowości na terapię, pracowałam bez urlopu, bez chwili odpoczynku, wszystko w imię bycia uleczoną. Z zawodu jestem chemikiem – fizykiem, potrafię bardzo logicznie łączyć punkty w całość układanki, jestem mocna w analizie i mam niesamowitą pamięć. Przeżywałam wciąż powrót do przeszłości, do dramatycznych zdarzeń z mojego życia i analizowałam to każdego dnia. Byłam zmęczona ciągłym tkwieniem w przeszłości, nie potrafiłam żyć w chwili obecnej. Kiedy pytałam, jak długo będzie trwała terapia, dlaczego trwa już tyle lat i nie ma końca, usłyszałam, że co by się złego stało, gdybym miała przyjeżdżać nawet całe życie. Miałam wpajane, że tylko w gabinecie terapeutycznym nauczę się bezpiecznej więzi i relacji, że jeżeli przerwę terapię to nigdy nie osiągnę spełnienia w życiu. Więc tkwiłam, jeździłam, rozkładałam przeszłość na małe kawałki i czekałam na UZDROWIENIE.

W tym czasie moje dzieci dorastały, całą rodziną rezygnowaliśmy z wielu przyjemności, bo muszę być w terapii, a to generuje olbrzymie koszty. Mijały lata, mijało moje życie i mijały możliwości zmiany tego życia, nie zmieniało się jedno – fotel w gabinecie i dwa dni w tygodniu na leczącą rozmowę. Byłam przemęczona, przepracowana i kiedy tylko podnosiłam temat mojego złego samopoczucia, osłabienia, otrzymywałam informację zwrotną, że to wydarzenia z przeszłości tak mnie osłabiają, że powinnam wreszcie odpuścić i ruszyć dalej. Prawda okazała się inna, to nie przeszłość mnie wykańczała, to rozwijający się na oczach terapeuty rak, maskowany rozmowami o przeszłości i zepchnięty przez łatę pacjentki boredrline.

Po prawie siedmiu latach terapii, kiedy otworzyłam oczy na tą całą psychodynamikę i rozbiłam bańkę „bezpiecznej relacji terapeutycznej”, stałam się naczelnym wrogiem i agresorem terapeuty. Kiedy próbowałam porozmawiać o tym, jak terapia i rozmowy o przeszłości maskowały rozwijającą się chorobę, że na oczach terapeuty chudłam i pracowałam ponad siły żeby opłacić terapię, że wciąż miałam powtarzane, że nie mogę rezygnować, bo moje życie będzie pasmem cierpienia, zostałam zablokowana. Zaczęły wtedy wychodzić dodatkowe zaniedbania, brak poufności terapii, tunelowe myślenie terapeuty. Kiedy pojechałam powiedzieć prosto w twarz o zaniedbaniach, usłyszałam, że go wku…m i wciąż jestem zmęczona. To było nasze ostatnie spotkanie.

Zostałam po terapii w gorszym stanie psychicznym i fizycznym niż kiedy się na nią zgłosiłam. Przeszłam załamanie nerwowe, sięgnęłam po pomoc specjalisty, leki na depresję i diagnoza ADHD. Próbowałam dotrzeć do Towarzystwa Psychodynamicznego, ich kodeks etyki zawodowej to farsa. Środowisko psychoterapeutów psychodynamicznych to hermetyczna sekta tunelowych mózgów o średnicy szpilki. Ale jedno jest pewne, terapia psychodynamiczna jest kosztowna i długoletnia, więc my pacjenci jesteśmy gwarantem stałej gotówki. To nurt, który nie wnosi nic! To jest po prostu dobrze zorganizowany biznes żerujący na ludziach, którzy po traumatycznych przeżyciach szukają dla siebie pomocy. Z tak dużym lekceważeniem praw pacjenta nie spotkałam się nigdy wcześniej. Dla nich jesteśmy tylko „zaburzeni”, których nie warto słuchać.

Terapeuta w czasie mojej terapii zdążył zrobić certyfikat psychoterapeuty, certyfikat TFP, a po dwóch miesiącach od mojej ostatniej wizyty, wskoczył na listę superwizorów aplikantów. Zdobywa szczyty hierarchii zawodowej, natomiast ja walczę z przerzutami i załamaniem nerwowym.

Policzyłam….przez tak wiele lat jazdy na terapię okrążyłam równik i wydałam 60 tysięcy złotych. Można powiedzieć… PODRÓŻ ŻYCIA!!! ( przepraszam za ewentualne literówki i składnię, ale piszę pod wpływem silnych emocji).

***

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro…

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro…

Za zgodą autorki, udostępniam publicznie list, który dostałem kilka dni temu.

Piszę do Pana ponieważ powiedziano mi, że może mi Pan pomóc…. 

1,5 roku temu obiecałam swojej córce, że każdy winny jej krzywdy poniesie konsekwencje… Wtedy jeszcze żyła 💔Od jej śmierci minął rok a nikt za to nie odpowiedział… Oprócz oczywistych sprawców jej krzywdy są też inni… w cieniu, którzy mogli pomóc ale zabrakło im chęci, kompetencji, wiedzy, wrażliwości? M. in. psychologowie, psychiatrzy i psychoterapeuci. W ich sprawie piszę do Pana.

W styczniu ubiegłego roku dowiedziałam się, że moja córka od 6 roku życia była molestowana przez własnego dziadka. Od 2014 roku… To był też rok kiedy ministerstwo zobligowało 6 latków do obowiązku szkolnego. Zmiany w jej zachowaniu zauważyłam szybko, były subtelne ale dla mnie widoczne bardzo. Otwarte, radosne, przebojowe i otoczone wianuszkiem przyjaciół dziecko nagle straciło całą pewność siebie, poczucie wartości, zamknęło się w sobie i nie mogło odnaleźć wśród rówieśników. Pracowałam wtedy w przedszkolu jako nauczyciel terapeuta i jako pierwszą o pomoc poprosiłam koleżankę na etacie psychologa. To jedyna osoba do której nie mam żalu. Wiedziałam, że jest świeżo po studiach, bez doświadczenia ale… byłam przekonana, że powodem zmiany zachowania jest szkoła. Wbrew zapewnieniom rządu Hania trafiła do klasy 7 latków jako jedna z dwóch sześciolatek. Wychowawczyni bez podejścia do dzieci.

Temat złego dotyku poruszałam z dziećmi i… po pierwsze byłam przekonana, że dobrze je przygotowałam, po drugie, byłam pewna, że mając z nimi super relacje powiedzą mi, po trzecie nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że coś takiego mógłby zrobić ktoś z rodziny… tej rodziny….

Koleżanka mimo braku współpracy szkoły starała się wzmocnić Hanię na zajęciach socjoterapeutycznych. Widziała, że ma problem ale nie potrafiła zdiagnozować. W 2016/2017 roku byłyśmy dwukrotnie u psycholog, która jest biegłą sądową. Pani psycholog nie chciała na pierwszej wizycie rozmawiać ze mną i od razu zaczęła od spotkania z Hanią. Wnioski po tym spotkaniu były identyczne z moimi – ogólne zauważenie problemu. W 2021  zabrałam Hanię do swojej byłej psychoterapeutki. Tuż przed pandemią byłam u niej na kilku wizytach i uważałam, że bardzo mi pomogła. Ufałam jej. Po roku chodzenia do pani pracującej w nurcie psychodynamicznym, która podczas sesji znudzona wpatrywała się w zegar nade mną i mówiła tylko „już koniec”, ta na kilku spotkaniach zrobiła na mnie wrażenie kogoś kto wie jak pomagać… Hania wtedy już zaczęła się głodzić, samookaleczać i praktycznie nie wychodzić z łóżka. Uczyła się w ramach edukacji domowej w przyjaznej szkole demokratycznej… 

Dlatego zdecydowałam się poprosić o pomoc kogoś komu ufam. Na wizycie jednak usłyszałam, że jestem histeryczką, matką wariatką, mam się odczepić od dziecka i nie mam prawa ingerować w jej życie i namawiać jej na terapię. Hania cały czas mówiła, że pójdzie jak skończy 18 lat (dzisiaj już wiem dlaczego)… W rozmowie z Hanią, terapeutką powiedziała, że współczuje jej takiej matki a mężowi, że ma mnie pilnować i trzymać z dala od Hani. Wyszłam załamana, czułam jakby ktoś odebrał mi dziecko. Widząc jak Hania niknie w oczach nie rozumiałam dlaczego nie muszę dwunastolatki pytać czy chce iść do lekarza gdy kaszle ale nie mogę jej zabrać do lekarza kiedy widzę jak choruje jej psychika. Czułam, że to złe a z drugiej strony- to specjalistka a ja? Ja wiedziałam, że mam do przepracowania jeszcze wiele rzeczy w życiu. Straciłam zaufanie do siebie, do własnej intuicji.

Po jakimś czasie zdecydowałam wrócić do niej na terapię. Myśląc, że ze mną jest coś nie tak. Terapia trwała prawie rok, na spotkaniach zwracała uwagę, że za mało myślę o sobie i dbam o siebie i swoje potrzeby, że jestem zbyt surowa dla siebie i za wrażliwa. Długo namawiała mnie na pójście na L4, w końcu się na to zdobyłam….

W międzyczasie okazało się, że Hania ma myśli samobójcze i 1 probę samobójczą za sobą. Poprosiłam by poleciła mi kogoś dla Hani. Hania chodziła na terapię od listopada 2022. Ja do tej Pani do lutego 2023. W tym czasie będąc na zwolnieniu moje życie zaczęło się rozpadać, co tydzień zamiast o postępach mogłam mówić o kolejnych tragediach… w lutym poszłam na spotkanie z mężem. Chciałam by pomogła mi wytłumaczyć mu mój stan, i Hani- mąż kompletnie nie rozumiał i nie umiał wspierać- zwłaszcza Hani. Wycofał się.

Na tym spotkaniu poczułam się zaatakowana. Terapeutka, która na wielu spotkaniach słyszała o moich problemach z mężem – totalnie zamkniętym na komunikacje i lubiącym kłamstwa, która na tych spotkaniach”uczyła” mnie jak sobie radzić na tym lutowym spotkaniu nagle stanęła po drugiej stronie barykady i powiedziała, że jej nie słucham… była w tamtym czasie jedyną osobą której ufałam i której słuchałam nawet jeśli nie byłam pewna, nie czułam, że mi to pomoże. Poczułam się odrzucona, opuszczona, oszukana, zawiedziona, zdradzona. Zrezygnowałam z terapii.

Hania uczęszczała na terapię do osoby poleconej przez moją psychoterapeutkę. Każda wizyta odbywała się w innym miejscu i gabinecie, co chwilę zmiany. Hania mówiła, że ta Pani jest miła ale nie wie czy jej pomaga. W międzyczasie odbyła się pierwsza wizyta psychiatryczna Hani na zalecenie terapeutki. Dostała leki. 

O przemocy seksualnej Hania powiedziała mi i jej terapeutka dowiedziała się ode mnie. Powiedziała wtedy, że teraz rozumie zachowanie Hani, która uciekała w dysocjację i unikała rozmów innych niż o niczym. Stwierdziła PTSD i powiedziała, że teraz już wie jak ma z Hanią pracować. Po informacji o molestowaniu byliśmy znów u psychiatry w ZIP w Szczecinie. Lekarz namawiał nas na oddział ale ostatecznie przepisał nowe leki i zalecił oddział gdyby się pogorszyło. Hania mówiła jej, że chce szukać sponsora. Nam też. Dzisiaj już wiem, że retraumatyzacja jest typowa u dzieci doświadczonych przemocą seksualną. Wtedy rozmawiałam z Hanią ale wiedząc, że terapeutka wie o tym i nie reaguje, byłam przekonana, że nie ma zagrożenia… Myliłam się. 

Hania wykorzystała kilka dni ferii gdy wyjechałam z młodszym synem i spotkała się z mężczyzną. Zawiozłam ją na oddział Psychiatrii dzieci i młodzieży… sam moment przyjęcia był straszny. Pani doktor która wrzeszczała na mnie przy Hani, że wymuszam przyjęcie dziecka. Nie chciała słuchać mnie, zobaczyć wiadomości Hani która pisała, że teraz może i musi zakończyć swoje życie. Ta sama doktor która namawiała nas na oddział… 

Jak wyglądał pobyt Hani… może Pan częściowo przesłuchać tutaj…. przemoc, stres, strach…

https://www.facebook.com/share/v/ffYx88ACmtZqDx1A/?mibextid=WC7FNe

Zabrałam ją, pisałam skargi, nikt nie zareagował. Dopiero po tym, w marcu/kwietniu 2023 znalazłam psychiatrę i psychotraumatologa, którzy naprawdę zajęli się Hanią… Psychiatra na pierwszej wizycie po analizie wyników i stanu Hani wypisał skierowanie na cito do szpitala w Toruniu, gdzie ordynatorem jest psychiatra dziecięcy i seksuolog. Niestety odmówiono nam przyjęcia Hani. Została pod kontrolą psychiatry i miała wizyty 2 razy w tygodniu u psychotraumatolog, która oprócz pracy z Hanią, uczyła też nas jak ją wspierać, chronić i… ratować bo była na skraju samobojstwa. 

Niestety za późno….Hania się nie zabiła, nawet chwilę przed śmiercią odzyskała chęć życia. Ale przez cały ten czas…. Przez te kilka miesięcy w jej organizmie rozwijał się zespół hemofagocytarny, którego nikt nie zauważył, nie zdiagnozował… nikt nie zareagował. Zmarła 10 maja 2023 roku…

Przez cały ten czas noszę w sobie chęć spojrzenia w oczy tej „mojej” terapeutce i zapytania jej, jak może patrzeć w lustro bez wyrzutów sumienia i zastanawiam się ile jeszcze osób skrzywdziła… I boję się zaufać, skorzystać z pomocy terapeuty… bo nie wiem co jeszcze mogą mi odebrać skoro odebrali mi wszystko. Macierzyństwo było moją siłą, czułam się dobrą mamą i kochałam swoje dzieci nad życie. Dziś boję się samej siebie a lęk paralizuje całe moje życie…

***

POSTY O PODOBNEJ TEMATYCE:

Psychoterapia z M.

Nigdy nie pójdę na terapię

Podróż w jedną stronę

Gadał dziad do obrazu, a obraz ani razu

Nie oceniam źle swojej terapeutki…

Taka sobie zwykła historia psychoterapeutyczna…

Czy każdy potrzebuje terapeuty – pomoc czy przemysł?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

Czat Czwórki o psychoterapii – podcast PR 4

Zawracanie statku głupców – mój najnowszy felieton w Plus Minus Rzeczpospolita

W pułapce psychoterapii – rozmowa w miesięczniku „Moje zdrowie”


Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. Moja powieść „Defekt” to historia zdolnego młodego człowieka, jego związków i kolejnych terapii – o tym, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Przemysł wydobywczy autentyzmu grzebiącego w „ja”

To tytuł rozmowy, którą dla serwisu PAP przeprowadziła ze mną red. Beata Igielska. Pretekstem do rozmowy była moja najnowsza książka Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje. Zapraszam do lektury!

Źle dobrany terapeuta może solidnie zaszkodzić. Bywa, że pacjenci zwodzeni są „problemami psychosomatycznymi”, a tymczasem mają poważne schorzenia fizyczne skutkujące objawami ze strony psychiki. O pułapkach psychologicznych mitów i pop-psychologii opowiada  dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor zbioru esejów o przewrotnym tytule „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje”.

Niezmiennie od lat punktujesz pseudonaukę w psychologii. Czym na poziomie indywidualnym grozi pseudopsychologia?

Najmniejsze konsekwencje to strata czasu i pieniędzy. Poważniejsze, o których pisałem w „Psychoterapii bez makijażu”, to rozwój nieleczonej choroby a nawet śmierć. Bo jeśli pójdziemy na psychoterapię, podczas której psychoterapeuta będzie przekonywał nas, że cierpimy na dolegliwości psychosomatyczne, a tymczasem w naszym mózgu będzie się rozwijał guz, który będzie dawał określone objawy interpretowane jako psychosomatyka, to w rezultacie może się to skończyć śmiercią. Znam co najmniej jeden taki przypadek. Inny to sytuacja człowieka, który był przekonywany, że cierpi na zaburzenia psychosomatyczne, podczas gdy przyczyną jego stanu była niedoczynność tarczycy, rozwinął się rak, musiano mu tarczycę usunąć. Nie wiem, jakie są jego dalsze losy.
 
Konsekwencje są więc od najprostszych, jak stracony czas i pieniądze, czego nikomu nie można zabronić, po te ostateczne, z całym spektrum po drodze.

I zamętem w głowie.

Oczywiście. Ale mogą też pojawić się uzależnienia. Znam pacjentów, którzy zaczęli pić w czasie psychoterapii albo uzależnili się od terapeuty. W wyniku terapii rozpadła się niejedna rodzina.

Spróbujmy w takim razie nakreślić portret dobrego psychologa lub psychoterapeuty. Od razu powiem, że większość ludzi nie rozróżnia tych profesji.

Idealny model pomocy w razie problemów psychicznych należałoby porównać do modelu obowiązującego w medycynie. Jeśli boli nas brzuch, nie idziemy do chirurga, nie prosimy o operację, tylko idziemy najpierw do internisty, on wysyła nas na badania, które umożliwiają postawienie diagnozy różnicowej. Może przypuszczać, że bóle są związane np. z woreczkiem żółciowym albo z wyrostkiem robaczkowym, wrzodami żołądka itd. Postawiwszy hipotezy, kieruje nas na badania, stawia wstępną diagnozę i dopiero kieruje nas do specjalisty: endokrynologa, chirurga, lub gastrologa.
 
W przypadku problemów psychicznych Polacy często od razu udają się do terapeuty, który specjalizuje się w określonych rodzajach terapii wykorzystujących określoną modalność. Nie ma więc tak szerokiej wiedzy jak dobry psycholog kliniczny, często pomija etap diagnozy albo stawia diagnozę bardzo uproszczoną i zabiera się do roboty. Tu jest błąd na wejściu.
Problem jest też taki, że te usługi są płatne. Jeśli od razu idziemy do terapeuty, może się zdarzyć, że on będzie stawiał taką diagnozę, która może być dla niego korzystna finansowo.

Czyli podsumowując, lepiej zacząć od wizyty u dobrego psychologa klinicznego?

Tak. On ma dobrą orientację ogólną, dysponuje narzędziami diagnostycznymi, może nas odesłać do lekarza, jeśli podejrzewa np. niedoczynność tarczycy, dającej bardzo podobne objawy jak depresja. Psycholog kliniczny skieruje do specjalisty, który może nam najlepiej pomóc.

Dlatego powinniśmy przepędzać guru i np. się nie „samorealizować”?

Zwróć uwagę, że psychologia, psychoterapia zaczyna pełnić od dłuższego już czasu rolę religii, według której przychodzimy na świat w stanie grzechu pierworodnego i dążymy do świętości. Żeby zasłużyć sobie na życie wieczne, powinniśmy się modlić, umartwiać, doskonalić. Współczesny człowiek nie za bardzo akceptuje te wskazania. Jest zanurzony w życiu doczesnym i w teraźniejszości. Niemniej schemat jest ten sam: guru psychoterapeutyczni czy psychologiczni obiecują, że jeżeli odkryjesz w sobie potencjał i zrealizujesz go, wejdziesz na wyższy poziom życia – analogicznie, jak dążenie do świętości. Przy czym jest to założenie metafizyczne – samorealizacja zakłada, że w każdym z nas jest zdeponowany jakiś potencjał. Ktoś, coś, jakaś tajemnicza siła, być może to jest genetyka – zdeponowało w nas talenty – nie wyjaśniają owi guru, czym ta siła jest. Powinniśmy swój potencjał odkryć, pomnożyć, jak w przypowieści o dwóch sługach, z których jeden zakopał swój talent, a drugi go pomnażał. Jeśli tego nie zrobimy, będziemy żyli marnym, niespełnionym życiem. Współcześni guru powołują się na znanych artystów, ludzi o wielkich dokonaniach. Tymczasem większość z nas jest bardzo, bardzo przeciętna, co pokazuje nauka. Nie mamy jakiegoś nadzwyczajnego potencjału w sobie, więc nie ma co odkrywać ani co realizować. Jesteśmy jacy jesteśmy.

Czytaj dalej bez paywalla klikając TUTAJ

Moja nowa książka z przedmową Roya F. Baumeistera pierwotnie ukazała się nakładem Universal Publishers pod tytułem Fades, Fakes, and Frauds. Exploding Myths in Culture, Science, and Psychology.

Książka jest zbiorem esejów poświęconych krytycznemu myśleniu, kulturowym modom i mitom oraz problematyce śmierci i umierania. Od momentu ukazania się zebrała wiele pozytywnych recenzji:

Książka Tomasza Witkowskiego to potężny cios wymierzony w wygodne przekonanie, że kultura polega na budowaniu wspólnej, prawdziwej wizji świata. Wyświadcza wielką przysługę tym z nas, którzy wciąż żywią nadzieję, że prawda w końcu zwycięży i starają się podążać w tym kierunku.

Profesor Roy Baumeister, Uniwersytet Stanu Floryda, autor Siły woli.

Tomasz Witkowski jest kronikarzem wszystkiego, co dobre i złe w psychologii. Jego poprzednia książka, Shaping Psychology, podkreślała dobre strony. Przepędźcie guru… – zwraca się ku ciemnej stronie. Witkowski pokazuje, jak dogmaty, ukształtowane przez niegdysiejsze lub obecne, autorytety są bezkrytycznie przyjmowane przez przedstawicieli naszej dziedziny, omawia problemy z replikacją wyników badań oraz inne ważne problemy, z którymi boryka się psychologia. Te krótkie, błyskotliwie napisane eseje są wzbogacone współczesnymi przykładami, a kontekst nadają im istotne historyczne fakty. Przepędźcie guru… tworzy bardzo ważną perspektywę dla naszej dziedziny nauki. Będzie szczególnie pomocna w odnalezieniu własnej drogi przez młodych psychologów, nieskażonych jeszcze tradycją,.

Profesor Joseph LeDoux, Uniwersytet Nowojorski, autor Historii naszej świadomości.f

Ludzie próbują zrozumieć siebie i  cel życia. Potrzeba posiadania sensu tworzy okoliczności, w których czyjeś żądze lub umiejętności sprzedażowe wygrawają z prawdą. W swojej prowokacyjnej książce Tomasz Witkowski oświetla sceny walki pomiędzy nauką a pseudonauką, w szczególności tam, gdzie ludzie szukają szczęścia i sensu.  Z literacką siłą i determinacją podejmuje takie trudne tematy, jak status ofiary, samobójstwo czy fałszywe oskarżenia , by podążać za dowodami, dokądkolwiek prowadzą. Jego krytyczne spojrzenie zderza się nawet z nauką jako instytucją – pozorną przeciwwagą dla pseudonauki, w równej mierze podatną na błędy. Okazuje się, że poszukiwanie prawdy nie polega na decydowaniu, którym źródłom zaufać, ale na przyjęciu sceptycyzmu jako zasady i poszukiwaniu dowodów, w wyniku czego zawsze będziemy gotowi zrewidować rozumienie nawet najcenniejszych naszych przekonań.

Profesor Brian A. Nosek, Uniwersytet Wirginii, współzałożyciel i dyrektor Center for Open Science

Tomasz Witkowski, nowatorski psycholog, przedstawia liczne przykłady na to, jak fałsz przeniknął naszą zbiorową świadomość. Może nie zgodzisz się z każdym z nich, ale docenisz jego żywe i prowokacyjne pisarstwo. Powszechna wśród nas skłonność do łatwego przyjmowania rozmaitych mód, fałszerstw i oszustw, może być bardzo szkodliwa dla dużej części społeczeństwa – zarówno bezpośrednio dotkniętej przez te zjawiska, jak i dla ich załamanych bliskich. Miejmy nadzieję, że nawoływanie Witkowskiego do bardziej krytycznego myślenia zostanie wysłuchane.

Profesor Elizabeth F. Loftus, Uniwersytet Kalifornii, Irvine, autorka The Myth of Repressed Memory

W ostatnich czasach dezinformacja wzrosła znacząco, a dzięki Internetowi jest rozpowszechniana o wiele szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy skłonność do przyjmowania za dobrą monetę tego, co mówią nam „eksperci”, bez sprawdzania dowodów, a rządy kupują i finansują wszelkiego rodzaju strategie, mocno reklamowane, ale mało skuteczne lub w ogóle nieskuteczne. Bardzo przystępnie napisana książka doktora Tomasza Witkowskiego demaskuje prawdę dotyczącą wielu rzeczy, które przyjmujemy jako oczywiste. Sceptycy, tacy jak autor Przepędźcie guru…, są cenni dla społeczności, a książka ta jest bardzo potrzebna i ważna. Zainteresuje wiele osób, ale dla urzędników państwowych, opracowujących i finansujących programy zdrowia psychicznego, powinna być lekturą obowiązkową.

Marvin Ross, autor i wydawca zajmujący się tematyką medyczną, autor Anti-Psychiatry and the UN Assault on the Mentally Ill

Wprawdzie zdarza się, że nie zgadzam się z Tomaszem Witkowskim, jednak z całego serca popieram jego podejście do psychologii. Jego działania, oparte na naukowej samokontroli i bezpośrednim sceptycyzmie są nie tylko niezbędne, ale stanowią powiew świeżego powietrza w naszej dziedzinie.

Teddy Winroth, dyplomowany psycholog i psychoterapeuta, Szwecja

W swojej najnowszej książce, Fads, Fakes, and Frauds Tomasz Witkowski przedstawia serię uderzających, wysoce sceptycznych esejów poruszających szeregh współczesnych problemów. Obejmują one nasze rozumienie problemów zdrowia psychicznego i ich leczenie, w tym samobójstw i samookaleczeń, stosowania placebo i nocebo w medycynie, jakość badań naukowych, samotność, wiktymizację oraz działanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Jego celem jest pokazanie, że zaczęliśmy rozumieć i przedstawiać te kwestie w sposób przynoszący raczej szkody niż korzyści. Zwraca uwagę na fakt, że w dyskursie publicznym i polityce społecznej mamy do czynienia z zacieraniem faktów, przeinaczeniami i tworzeniem fikcji wspierającej własne interesy prezentujących je osób. Ta kompetentna i bardzo przystępna w lekturze książka pojawia się we czasie, kiedy jej przesłanie jest najbardziej aktualne.

Profesor Michael Heap, kliniczny psycholog sądowy pracujący w Sheffield, Wielka Brytania, autor Universal Awareness: A Theory of the Soul

Lektura nowej książki Witkowskiego może sprawić, że stracisz zaufanie do swoich rodziców, naukowców i samego siebie. Możesz nie zgadzać się z autorem, jednak jego poglądy zmuszą cię do przyjrzenia się podstawom twoich własnych.

Profesor Michael Posner, Uniwersytet Oregonu, autor Developing a Brain: A Life in Psychology

Jednym z powodów, aby NIE kupować tej książki, jest fakt, że Tomasz Witkowski nieubłąganie podważa utrwalone przekonania czytelników, przeciwstawiając imswoje silnie udokumentowane alternatywnepoglądy. Czytelnicy muszą być wystarczająco pewni siebie, aby nie odebrać tego personalnie. Najlepiej byłoby, gdyby byli wystarczająco otwarci, kiedy ich najbardziej nawet ukochane przekonania zostaną poddane próbie zakwestionowania. Natomiast najważniejszym powodem, aby kupić tę książkę, jest przewaga konkurencyjna, jaką zapewnia ona w rozmowach. Osoby, które przeczytają ją uważnie lub trzymają pod ręką na biurku celem konsultacji, mogą wypowiadać się o wiele inteligentniej na różne tematy niż osoby, które jej nie znają.

Profesor James C. Coyne, Uniwersytet Pennsylwanii, redaktor The Interactional Nature of Depression

Zbyt łatwo przyjmujemy to, czego się nas naucza. Ale nie Tomasz Witkowski! On kwestionuje wszystko i odkrywa, że znaczna część wiedzy psychologicznej, kultury, a nawet samej nauki nie ma oparcia w wiarygodnych dowodach.

Harriet Hall, lekarka, The SkepDoc, autorka Women Aren’t Supposed to Fly

Wiele osiągnięć kulturowych jest mniej lub bardziej sprzecznych z rzeczywistością, ponieważ zniekształcenia percepcji i błędy osądów są częścią natury człowieka. Nawet powszechnie cenione przekonania często okazują się być złudne. Jeżeli chcesz zerknąć za fasadę pozornie spójnego postrzegania świata, zachęcam do lektury tych 18 doskonałych esejów, zawartych w książce. Jej autor zabierze cię w zabawną i ekscytującą podróż krytycznego myślenia upodczas której odkryjesz wiele istotnych społecznie kwestii. To prawdziwa przyjemność lektury dla ludzi o otwartych umysłach.

Rouven Schäfer, członek zarządu Niemieckiej Organizacji Sceptyków (GWUP e.V.)

Książka została także przetłumaczona na język koreański.

Posty poświęcone książce:

Spotkanie autorskie w Warszawie

„Przepędźcie guru, którzy radzą jak żyć” – rozmowa o mojej nowej książce w Radiu Tok Fm

Moja nowa książka! – przedpremierowe spotkanie autorskie w Sopocie.


Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zawód psychoterapeuty nadal nie jest uregulowany ustawowo

To tytuł artykułu mojego autorstwa, który ukazał się niedawno w Dzienniku Gazeta Prawna, a który został poświęcony niektórym dylematom prawnym i etycznym związanym z wykonywaniem usług terapeutycznych. Zapraszam do lektury!

Tak jak na początku XX w. prawo zaczęło regulować ruch drogowy, tak teraz wkroczy do gabinetów terapeutycznych.

Aż do końca XIX w. prawo nie regulowało zasad poruszania się po drogach Europy i Ameryki, a jeśli już, to obowiązywały jedynie pojedyncze przepisy dla małych obszarów. Istniały co prawda zwyczaje – jak np. jeżdżenie prawą lub lewą stroną ulicy – ale nikt nie ścigał osób, które je lekceważyły. Polegano na zdrowym rozsądku użytkowników dróg. Rosnąca liczba pojazdów i ich szybkość stały się na początku XX w. takim problemem, że ruch drogowy zaczęto regulować prawnie. W 1915 r. w Detroit pojawił się pierwszy znak Stop, a rok później w Buffalo wprowadzono pierwszy zakaz zawracania na środku jezdni.

Podobnie jak na przełomie XIX i XX stulecia gwałtownie przybywało pojazdów na drogach, tak od końca ubiegłego wieku rośnie rzesza psychoterapeutów i osób korzystających z ich usług. O ile jeszcze 50 lat temu sięgali po nie w Polsce tylko nieliczni, o tyle dzisiaj chyba wszyscy znamy kogoś, kto chodzi na terapię (albo sami na nią chodzimy). To też oznacza coraz więcej przypadków, w których w gabinecie poszło coś nie tak. I tak jak prawo weszło w końcu na drogi, tak teraz wkroczy do relacji terapeutycznych.

W Polsce pierwsze pozwy formułowane przez pacjentów w stosunku do terapeutów budzą ogromne emocje, głównie dlatego, że zawód psychoterapeuty nie jest uregulowany prawnie. Rzecznik Praw Pacjenta nie obejmuje swoją ochroną pacjentów psychoterapeutów, z kolei Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie traktuje psychoterapii jako usługi rynkowej. Dzisiaj w Polsce pacjent, który czuje się skrzywdzony przez terapeutę ma tyleż możliwości dochodzenia swoich praw, co ofiara wypadku drogowego z czasów, kiedy nie istniały przepisy o pierwszeństwie przejazdu na skrzyżowaniach.

Jednak najbardziej chyba kontrowersyjne są te pozwy, które wytaczają terapeuci przeciwko swoim pacjentom twierdząc, że tak jak wszyscy obywatele powinni mieć prawo do obrony. Intuicja podpowiada nam, że ktoś, u kogo szukamy pomocy, przed kim odkrywamy nasze najgłębsze sekrety, największe słabości, nie powinien występować w przyszłości przeciwko nam. To przecież terapeuta wie, lepiej nawet niż ktokolwiek z naszych bliskich, jakie są nasze słabe punkty, jak można byłoby je wykorzystać przeciwko nam, a do tego przecież obowiązuje go tajemnica zawodowa. Czy może ją złamać broniąc swoich praw w sądzie? Czy może wykorzystać zdobytą w gabinecie wiedzę przeciwko nam? Czy może złamać zasady etyczne, wśród których dobro pacjenta jest najwyższym prawem?

Czytaj dalej klikając TUTAJ

Posty o podobnej tematyce;

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym – wielki finał!

Mieli mi pomóc, a każą walczyć o życie…

Kto wyznaczy standardy w psychoterapii?

Psychoterapia w Sądzie Najwyższym. Gdzie kończy się szukanie sprawiedliwości a zaczyna kompromitacja?

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Niekoniecznie! – zaprotestował terapeuta

O psychoterapii wolno rozmawiać – zadecydował Sąd. Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

O nadstawianiu drugiego policzka


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O pseudonauce w „Wieczorze z czwórką”

Zapraszam do wysłuchania rozmowy, którą przeprowadził ze mną red. Kuba Jamrozek 13 czerwca 2024 roku o godz. 20:02. Aby posłuchać rozmowy kliknij ikonę „Play” poniżej. 

Posty o podobnej tematyce:

Pop-psychologia. Zaczynamy mówić głupoty i żądamy dla nich szacunku

Kto obroni merytorykę w nauce

Psychologia popularna jest pełna przekłamań. Które mity psychologiczne szkodzą najbardziej?

Obalają wiarę w reptilian, sami są nękani

Z czym mierzy się współczesna psychologia?

AGENCI PALIWODY. Pozorna, mentalna przyczynowość procesów nauki i pseudonauki


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Tam, gdzie nie ma psychiatry – zaproszenie do współpracy

Kiedy prof. Vikram Patel rozpoczynał swoją działalność w Afganistanie, Rwandzie, Czadzie, Erytrei i Liberii przypadał tam JEDEN psychiatra na cały kraj, a mimo to udało mu się znacząco poprawić stan zdrowia psychicznego w tych krajach. Wśród narzędzi, które dał zwykłym ludziom do ręki, była książka:

Tam, gdzie nie ma psychiatry –

– napisany przez specjalistów podręcznik pierwszej pomocy ludziom zaburzonym i chorym psychicznie. Do dzisiaj podręcznik został przetłumaczony na 15 języków i jest dostępny bezpłatnie online niemal na całym świecie, ale nie w Polsce.

W Polsce odpowiedzią na kryzys zdrowia psychicznego jest marketing usług terapeutycznych. Najlepiej płatnych i długotrwałych. Aby umożliwić wszystkim potrzebującym pomocy i ich bliskim zajęcie się własnym zdrowiem psychicznym, postanowiłem doprowadzić do przetłumaczenia tego podręcznika na język polski i bezpłatnego udostępnienia online dla wszystkich bez wyjątku. Zobowiązuję się do tego bez względu na koszty i trudności i zapraszam do współpracy każdego, komu moja inicjatywa jest bliska i kto dysponuje niezbędną wiedzą i umiejętnościami.

Dogońmy trzeci świat w trosce o zdrowie psychiczne!

Aby projekt zrealizować, potrzebuję:

  1. Tłumaczy z języka angielskiego (3 już zadeklarowało pomoc);
  2. Redaktorów naukowych (sam wykonam część pracy);
  3. Redaktorów językowych (1 już zadeklarował pomoc);
  4. Korektorów;
  5. Specjalistów od komputerowego składu książek;
  6. Ilustratorów;
  7. Wydawnictwa, które stanie się właścicielem praw autorskich i będzie dystrybuować książkę w systemie print on demand po kosztach;
  8. Dziennikarzy i popularyzatorów, którzy o inicjatywie napiszą i ułatwią dotarcie do książki:
  9. Last but not least, pieniędzy na zakup praw autorskich (dwa lata temu to było 750 GBP) oraz wykonanie prac, których nie wykonają wolontariusze.

Jeśli chciałbyś wykonać choćby niewielką część pracy, napisz do mnie. Każda pomoc na wagę złota.

Klikając na okładkę otworzysz stronę Cambridge University Press, które wydało książkę w j. angielskim. Znajdziesz tam bezpłatny dostęp do treści książki w formacie pdf.

Powstanie tej książki zainspirowane zostało powodzeniem podręcznika Where there is no doctor, który uratował życie i zdrowie wielu ludziom na całym świecie.

Jest to praktyczny podręcznik chorób psychicznych dla osób bez specjalistycznego przeszkolenia oraz pracowników służby zdrowia w placówkach o niskich zasobach. Zawiera wyłącznie wskazówki i sposoby postępowania oparte na dowodach.

Vikrama Patela poznałem podczas mojej pracy nad książką Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku. Poniżej znajdziesz obszerną notę biograficzną mojego autorstwa przybliżającą postać tego wybitnego psychiatry.


Giganci psychologii – okładka

Moją rozmowę z prof. Vikramem Patelem, autorem podręcznika „Tam, gdzie nie ma psychiatry”, znajdziesz w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.