Jak mierzy się inteligencję, a jak mądrość?

W potocznym rozumieniu sformułowania „inteligencja” i „IQ” oznaczają to samo. Ogromna część badań związanych z inteligencją bierze pod uwagę tylko jej iloraz, czyli wynik wystandaryzowanego testu IQ.

Jan Stradowski W potocznym rozumieniu sformułowania „inteligencja” i „IQ” oznaczają to samo. Ogromna część badań związanych z inteligencją bierze pod uwagę tylko jej iloraz, czyli wynik wystandaryzowanego testu IQ. Jednak z naukowego punktu widzenia nie jest to wcale takie oczywiste – choćby dlatego, że definicji i odmian inteligencji jest bardzo wiele. Popularność zdobyło pojęcie inteligencji emocjonalnej, mówi się też o inteligencji społecznej czy praktycznej. W internecie – także na stronach Focus.pl – można z łatwością natrafić np. na test inteligencji wielorakich. Co zatem – i po co – mierzą testy IQ? I jak się ma inteligencja do mądrości? O tym opowiedzą moi goście w studiu TOK FM: Dorota Rakowiecka, była prezes stowarzyszenia Mensa Polska, psycholog i kierownik projektów informatycznych oraz dr Tomasz Witkowski, psycholog, pisarz, autor książek z serii „Zakazana psychologia” oraz „Psychoterapia bez makijażu”, założyciel Klubu Sceptyków Polskich. Posłuchaj audycji:  I podcastu dalszej części rozmowy: Podobnej tematyki dotyczą również inne moje posty:

Sztuczna inteligencja – mglista przyszłość, czy pukanie do drzwi?

Sztuczna inteligencja przejrzy nas na wylot – wywiad dla „Służby zdrowia”

Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej

Ewolucja sztucznej inteligencji – wykład wygłoszony podczas V Wrocławskich Dni Darwina

O inteligencji w audycji radia TOK FM


Giganci psychologii – okładka

Rozmowy z wybitnymi psychologami naszych czasów o przeszłości i przyszłości ich dziedziny zebrałem w książce „Giganci psychologii. Rozmowy na miarę XXI wieku”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Zakazana psychologia 3 w radiu TOK FM

O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych. Rozmowa na temat książki w radiu TOK FM poprowadzona przez red. Cezarego Łasiczkę. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.

Zakazana psychologia

O cnotach, przywarach i uczynkach małych wielkich uczonych

Rozmowa na temat książki w radiu TOK FM poprowadzona przez red. Cezarego Łasiczkę. Posłuchaj podcastu klikając na ikonkę poniżej.  

O czym rozmawialiśmy

Rozmawialiśmy o trzecim tomie „Zakazanej psychologii” tuż przed jego premierą. Przytaczałem dane o liczbie zaburzeń psychicznych w kolejnych wydaniach podręcznika DSM: w ciągu 60 lat wzrosła ona ponad trzy i pół raza, do 374. Opowiadałem też, że planowałem jedną książkę o nadużyciach i mitach psychologii, a materiału starczyło na trzy tomy – i dzieło wciąż nie jest ukończone.

Mówiłem o trudnym związku psychologii z maszynami: od lat 40. psychologowie odrzucają wsparcie metod statystycznych i komputerów, choć bywają one trafniejsze w diagnozie, a dziś pojawiają się także aplikacje terapeutyczne. Porównywałem też dorobek psychologii z osiągnięciami fizyki.


Zakazana psychologia, t. III – okładka

Więcej historii o nadużyciach i przemilczeniach w świecie nauki opisuję w trzecim tomie „Zakazanej psychologii. O cnotach, przywarach i uczynkach małych, wielkich uczonych”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy w każdym z nas tkwi zło? – audycja w radiowym Klubie Trójki

Niektórzy twierdzą, że z natury jesteśmy dobrzy. Inni są zdania, że zło siedzi w każdym z nas i tylko czeka, żeby się ujawnić. Jak jest naprawdę? 
Tomasz Rożek zaprosił do studia radiowej Trójki specjalistów z dziedziny psychologii i genetyki, aby wspólnie spróbować znaleźć odpowiedź na pytanie: czy rzeczywiście zło z natury tkwi w każdym człowieku?
Zdj. ilustracyjne
Zdj. ilustracyjneFoto: Shutterstock.com/pathdoc
– Pytanie o to, czy jesteśmy dobrzy, czy źli, nie jest pytaniem naukowym. Jeśli lew zabija antylopę, to jaki jest? Dla swojego potomstwa jest dobry, ale z punktu widzenia ofiary jest zły – mówi psycholog dr Tomasz Witkowski. – Moralność ludzka w ostatnim czasie bardzo się zmienia. Jeszcze sto lat temu nikt nie budował dylematów moralnych, myśląc o cierpieniu zadawanym zwierzętom – dodaje. – Ze szkoły wynosimy ideę, że jeden gen odpowiada za jedną rzecz. W rzeczywistości, za każdą cechę czy zachowanie odpowiada cały szereg genów. Dobrym przykładem są bliźnięta jednojajowe. To nie jest ta sama osoba, mimo, że mają te same geny – podkreśla prof. Ewa Bartnik. Czy geny mają największy wpływ na zachowanie człowieka? Jak bardzo jesteśmy źli z natury? Aby wysłuchać całej audycji kliknij ikonę „play” poniżej. *** Tytuł audycji: Klub Trójki Prowadził: Tomasz Rożek Goście: dr Tomasz Witkowski (psycholog), prof. Ewa Bartnik (genetyk) Data emisji: 28.05.2019 Godzina emisji: 21.09

Inteligencja makiaweliczna – okładka

O ewolucyjnych korzeniach ludzkiej natury piszę w książce „Inteligencja makiaweliczna. Rzecz o pochodzeniu natury ludzkiej”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Strzeżcie się każdego, kto wam radzi jak żyć

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się 24 maja 2019 r. w magazynie „Plus Minus Rzeczpospolita”. Felieton zawiera garść moich refleksji na gilotyny Hume’a w codziennej życiowej praktyce i w korzystaniu z osiągnięć nauki. Zapraszam do lektury!
Zaczyna się od twierdzeń niechlujnych z punktu widzenia naukowego, które dostają się do umysłów niektórych psychoterapeutów i wszelkiego autoramentu mówców motywacyjnych. Powstają z tego rzekomo oparte na nauce imponujące modele „dobrego życia”, jakie przeróżni guru obwieszczają światu niczym objawienia.
Obfitość i różnorodność porad na temat tego, jak żyć, przybrała dzisiaj bezprecedensowe rozmiary. Przy niemal nieograniczonym dostępie do informacji mamy możliwość wglądu w kilka tysięcy modeli życia proponowanych przez religie. W większym lub mniejszym związku z religiami formułują swoje rady nasi bliscy i przyjaciele. Do własnego modelu życia nakłaniają nas nauczyciele towarzyszący nam w okresie edukacji. Dobre rady wylewają się z kolorowych magazynów i wypełniających półki poradników. Mają ich pełne usta celebryci, medialni guru, pomniejsi coachowie i trenerzy, których spotykamy w pracy czy klubie fitness. Szczodrze szafują nimi psychoterapeuci. Poustawiane wszędzie drogowskazy wskazują, jak żyć, aby utrzymać lepsze zdrowie, jak poprawić kondycję, jak się rozwijać, jak kształcić, co robić, aby spełnić się w życiu rodzinnym, jak zachować zdrowie psychiczne, jak osiągnąć pełnię samorozwoju i życia duchowego. Ta obfitość nasuwa wyobraźni gargantuicznych rozmiarów centrum handlowe, w… Czytaj dalej: TUTAJ
 
Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć – okładka

Ten wątek rozwijam w zbiorze esejów „Przepędźcie guru, którzy radzą, jak żyć i inne eseje” – o tych, którzy sprzedają nam gotowe recepty na życie. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychoterapia ma znikomy wpływ na biologię pacjentów – wyniki najnowszej metaanalizy

WHO szacuje, że obecnie ponad 350 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu depresji, co stanowi prawie 5-6% populacji. W najgorszym razie depresja może prowadzić do śmierci wskutek samobójstwa.

Znalezione obrazy dla zapytania research digest WHO szacuje, że obecnie ponad 350 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu depresji, co stanowi prawie 5-6% populacji. W najgorszym razie depresja może prowadzić do śmierci wskutek samobójstwa. Szacuje się, że w ten sposób każdego roku umiera około miliona osób. W większości krajów odsetek ludzi, którzy w ciągu swojego życia chorują na depresję waha się pomiędzy 8 a 12%. Z tych danych wynika, że mamy do czynienia z pandemią choroby psychicznej o skali niespotykanej w całej historii rodzaju ludzkiego. Liczby cały czas rosną. W obliczu wzbierającej fali zachorowań nie do przecenienia są twarde dane, które wskazują kierunki, w których mogą podążać naukowcy i terapeuci poszukujący sposobów pomocy. Czasami, jak pokazała to metaanaliza 50 lat badań nad czynnikami pozwalającymi przewidzieć próby samobójcze, jesteśmy kompletnie bezradni. Innym razem, jak miało to miejsce w przypadku niedawnej metaanalizy neuronalnych korelatów zmian wywołanych psychoterapią w mózgach osób cierpiących na depresję, wyniki badań rozbudzają nadzieję. Wyniki pierwszego systematycznego przeglądu badań i metaanalizy w zakresie zmian markerów biologicznych u pacjentów psychoterapeutycznych cierpiących na depresję, które ukazałay się w Neuroscience and Biobehavioral Reviews są kolejną próbą zrozumienia metod leczenia tej zatrważającej choroby. Przeczytaj ciąg dalszy w oryginalnym artykule, który ukazał się niedawno w BPS Research Digest:

There Is Limited Evidence To Support The Widely Held Belief That Psychotherapy Changes The Body As Well As The Mind

Lub artykuł źródłowy: 

Biological markers evaluated in randomized trials of psychological treatments for depression: a systematic review and meta-analysis


Psychoterapia bez makijażu – okładka

Historie pacjentów skrzywdzonych w terapii i rozmowy z terapeutami zebrałem w książce „Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach”. Książka w księgarni Bonito »

Defekt – okładka

O tym, co terapia potrafi zrobić z człowiekiem, opowiadam nie tylko jako psycholog. W powieści „Defekt” śledzę zdolnego młodego człowieka przez jego związki i kolejne terapie i pytam, co się dzieje, gdy za wszelką cenę próbujemy dopasować się do normy.

Przeczytaj fragment (EPUB)  ·  Przeczytaj rozmowę o powieści

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

O wynikach Many Labs 2 w „Skeptical Inquirer”

W ostatnim numerze (Marzec/Kwiecień) Skeptical Inquirer ukazał się kolejny mój artykuł poświęcony wynikom dużego projektu replikacyjnego Many Labs 2 opublikowanym jesienią 2018 roku. Is the Glass half Empty or Half Full? Latest Results in the Replication Crisis in Psychology.

W ostatnim numerze (Marzec/Kwiecień) Skeptical Inquirer ukazał się kolejny mój artykuł poświęcony wynikom dużego projektu replikacyjnego Many Labs 2 opublikowanym jesienią 2018 roku.

Is the Glass half Empty or Half Full? Latest Results in the Replication Crisis in Psychology

For years a chorus of voices has spoken of a replication crisis in psychology, particularly social psychology. In November 2018, the results of another large replication project were published, which demonstrated that in half of known psychological experiments it is possible to generate results that are similar to—but slightly lower than—the original results. Over a period of several years, 186 researchers from sixty different laboratories on six different continents representing thirty-six different nationalities conducted replications of twenty-eight well-known studies. Over 7,000 participants from diverse cultures took part in each of them. By comparison, the average number of participants in the original studies was 112. The results demonstrated clearly that replicability of experiments is not dependent on cultural context. Brian Nosek from the Center for Open Science, who helped to coordinate the study, claims that their results could prove even more significant than those of the 2015 Reproducibility Project, in which a mere 36 percent of experiments were successfully reproduced.

Read more in pdf file

Na temat wyników projektu Many Labs 2 pisałem i rozmawiałem również m. in. tutaj:

Psycholog: naukowcy powinni dostarczać nam bezpiecznej wiedzy

Co wyszlo z powtórki słynnych eksperymentów psychologicznych

Psychologia w kryzysie, choć popularna jak nigdy

Kryzys w psychologii – audycja w radiowej Dwójce

Czy połowa badań psychologicznych jest bezwartościowa?

Czy połowa wiedzy psychologicznej jest bezwartościowa?

A także w swoich książkach:

 

O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia

Czy dziedziczymy traumy naszych przodków? Wykład z VI Wrocławskich Dni Darwina o badaniach nad metylacją DNA, myszach wąchających kwiaty wiśni i o tym, dlaczego doświadczenia przechodzą między pokoleniami drogą społeczną, a nie genetyczną.

Zapraszam do wysłuchania i obejrzenia mojego wykładu, który miałem zaszczyt wygłosić podczas VI Wrocławskich Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika.

Jak kilka myszy wąchających kwiaty wiśni zrewolucjonizowało psychoterapię i zapoczątkowało epigenetyczną falę w psychologii? Czy jesteśmy skazani na przeżywanie traum naszych przodków? Czy dziedziczymy lęki naszych rodziców? Co ma wspólnego DNA z orkiestrą a epigenetyka z partyturą? Dlaczego Lamarck nie sformułował teorii doboru? Czy już niedługo będzie można ubiegać się o rentę kombatancką po dziadku? To tylko kilka z wielu pytań, na które starałem się udzielić odpowiedzi podczas swojego wykładu.

O czym jest ten wykład

Punktem wyjścia są dwa doniesienia, które media ogłosiły jako naukowy przełom. Pierwsze to badanie pilotażowe na bardzo małej grupie: 33 matek z mniejszości Tutsi, z których 20 będąc w ciąży, stało się świadkami ludobójstwa w Rwandzie w 1994 roku, oraz ich dzieci. Drugie to eksperyment Briana Diasa i Kerry’ego Resslera z 2014 roku, w którym samce myszy rażono prądem przy zapachu kwiatów wiśni, a ich potomstwo okazało się na ten zapach bardziej wrażliwe. Na tej podstawie ogłoszono, że trauma jest dziedziczna, a Lamarck wygrywa z Darwinem.

Żeby ocenić te rewelacje, wyjaśniam, czym zajmuje się epigenetyka. DNA porównuję do orkiestry, której skład dziedziczymy w całości po rodzicach, a zmiany epigenetyczne, takie jak metylacja, do partytury decydującej o tym, które instrumenty grają, a które milczą. Takie zmiany są odwracalne, a podczas zapłodnienia następuje radykalny „reset” znaczników. U ssaków najważniejszym oknem na zmiany epigenetyczne jest wczesny rozwój w macicy. Dużo częściej obserwuje się je u roślin – i to może tłumaczyć błąd Lamarcka, który był botanikiem.

Eksperyment na myszach nie dowodzi dziedziczenia traumy u ludzi. Przenoszenie wniosków z badań na zwierzętach na człowieka bywa zawodne, czego dramatycznym przykładem jest lek Vioxx. Myszy mają w nosie specjalny receptor do wykrywania właśnie tego jednego zapachu, a żadne wspomnienie, nawet najbardziej traumatyczne, nie jest zapisane w pojedynczym receptorze. Zmiana zniknęła zresztą w pokoleniu wnuków, więc nie była trwała.

Dzieci matek Tutsi i dzieci kobiet, które przeżyły głodową zimę w Holandii w latach 1944–1945, nie odziedziczyły traumy – doświadczyły jej jako płody w łonach matek. Nie ma też dowodów, by ich potomkowie przejęli te modyfikacje. Doświadczenia rzeczywiście przechodzą z pokolenia na pokolenie, ale drogą społeczną: babcia, która przeżyła głód, uczy dzieci robienia zapasów, a one przekazują ten nawyk dalej. Z kolei to, że chorobom psychicznym towarzyszy metylacja pewnych regionów DNA, nie mówi nam, co jest przyczyną, a co skutkiem.

Na koniec zastanawiam się, skąd bierze się popularność „dziedziczenia traumy”. Jej źródłem jest tradycja zapoczątkowana przez psychoanalizę: model człowieka kierowanego siłami, na które nie ma wpływu, z terapeutą jako przewodnikiem. Ten model odpowiada obu stronom, więc terapeuci, którzy kiedyś „przepracowywali” z klientami dzieciństwo, dziś uwalniają ich od traum odziedziczonych po przodkach. Uważam, że zamiast takiej terapii wystarczyłaby rzetelna lekcja genetyki.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Treść tego wykładu rozwinąłem w eseju „Epigenetyczny »przełom« w teorii dziedziczenia?”, który znalazł się w zbiorze „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Ile jest warte profilowanie kryminalne

Wyniki 40 lat badań nad profilowaniem kryminalnym pokazują, że ten fascynujący fach nie spełnia naukowych rygorów. Literaturze kryminalnej to jakoś nie przeszkadza.
Zamachowiec znany jako Mad Bomber, ujęty dzięki pomocy profilera kryminalnego Jamesa A. Brussela, 1957 r. Spektakularny sukces Brussela dał początek karierze zawodu profilera.
Profiler kryminalny to zawód tajemniczy, wzbudzający podziw, a nawet nieco demoniczny, choć kiedy w USA w latach 50. XX w. James A. Brussel profilował sylwetkę ściganego zamachowca, policjanci słuchali go z niedowierzaniem. Okazało się, że Brussel trafnie określił na potrzeby policji jego wzrost, ubiór, a nawet wyznanie. Największe wrażenie na wszystkich zrobiło to, że przewidział również taki szczegół, że przestępca nosi dwurzędowe marynarki. Ponieważ ta głośna sprawa dotyczyła zamachowca znanego opinii publicznej jako Mad Bomber, sporządzony przez Brussela profil został opublikowany w „New York Timesie” i chociaż nie był on pierwszym profilerem w historii, to właśnie jego spektakularny sukces dał początek zawrotnej karierze tego zawodu.
Ciąg dalszy mojego artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze „POLITYKI” przeczytasz TUTAJ. Wcześniej na ten sam temat pisałem również tutaj:

Czy profilerzy kryminalni „są w tym lepsi od barmana?” Niekoniecznie, jak pokazuje najnowszy przegląd i metaanaliza 40 lat badań


Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Postprzyzwoitość w ponowoczesnych czasach

Siłę przyjaźni najwyraźniej uwydatnia nieszczęście, trwałość więzów rodzinnych – choroba, lojalność zespołu – porażka, a jakość produktu – proces reklamacji. A wartość psychoterapii? Cóż, podobnie, jak poprzednio – sytuacja, kiedy coś pójdzie nie tak.

Siłę przyjaźni najwyraźniej uwydatnia nieszczęście, trwałość więzów rodzinnych – choroba, lojalność zespołu – porażka, a jakość produktu – proces reklamacji. A wartość psychoterapii? Cóż, podobnie, jak poprzednio – sytuacja, kiedy coś pójdzie nie tak. Sala sądowa z reguły bywa miejscem, gdzie spadają maski zatroskania o dobro pacjenta a bywa, że etyka okazuje się dość kiepską marketingową politurą. Słucham nagrania z pewnej rozprawy sądowej i nie wierzę własnym uszom, sprawdzam w transkrypcji, czy się nie przesłyszałem. Nie – wszystko się zgadza. Kuriozalne zachowania, które miłośnikom wszelkiego rodzaju transmisji z przesłuchań komisji sejmowych dostarczyłyby więcej rozrywki, niż wykręty polityków-aferzystów. Tyle, że to, co dla niektórych może być rozrywką, dla biorących w tym udział staje się absurdalną groteską. W sprawie cywilnej pacjentki przeciwko terapeucie oraz terapeuty przeciwko pacjentce (podwójny spór ma jednej sali sądowej – lecz nie jedyny- psychoterapeuta oskarżył pacjentkę także w Prokuraturze oraz w sądzie karnym z wielu paragrafów) zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą I C 465/17, sąd powołał na świadka panią E.M., psychoterapeutkę z czterdziestoletnim doświadczeniem, której Walne Zgromadzenie Stowarzyszenia Psychologów Chrześcijańskich powierzyło zaszczytną i odpowiedzialną funkcję przewodniczenia KomisjiEtyczno-Mediacyjnej. Komisja ta rozpatrując skargę przeciwko pozwanemu terapeucie uznała 9 naruszeń etyki terapeutycznej, co potwierdziła pismem wystosowanym do terapeuty podpisanym przez 5-ciu członków Komisji. W rozmowie z pacjentką Komisja również przyznała jej rację, co zostało udokumentowane dokonanymi za obopólną zgodą nagraniami audio. Pani przewodnicząca, poza swoim ogromnym doświadczeniem jest również wykładowcą akademickim i biegłą sądową, na sali sądowej zdawała się jednak nie pamiętać zbyt wiele z posiedzenia Komisji, któremu przewodniczyła:
K.K. (adwokat pacjentki): Proszę powiedzieć Wysokiemu Sądowi w jakim celu była powołana komisja wówczas względem pana J.O. (oskarżanego terapeuty – przyp. mój). Co miała ta komisja zrobić? E.M.: Ze usłyszeliśmy jedną wersję…. i potrzeba było nam drugiej strony wysłuchać. KK.: Proszę powiedzieć sądowi czy jakieś ustalenia w zakresie nieprawidłowości czy błędów komisja podjęła. Było jakieś pismo oficjalne może w którym państwo zwracaliście się do pana psychologa? Jakie ustaliliście efekty tych prac? EM.: Nie. Tylko wyjaśnienie po prostu żeby pan O. wyjaśnił. Właściwie powiedział ze swojej strony jak to wyglądało. Natomiast to był taki moment, że trzeba  było to po prostu zamknąć z obu stron tę terapię bo to nawet już nie była potem terapia… Sąd: Czyli to doszło do takiego stanu? EM.: Takiego punktu, że to trzeba było po prostu jak najszybciej przerwać. KK.: Nie było takiego pisma w którym komisja stwierdzała jakieś nieprawidłowości w pracy psychologa? EM.: Coś…coś mogło być, nie pamiętam… coś tam było… KK.: Prośba aby pokazać świadkowi (…) dowód – pismo Komisji Etyczno-Mediacyjnej z  6 lutego 2017 roku. To jest pismo proszę sądu w którym wprost komisja stwierdza te nieprawidłowości.
Cóż, problemy z pamięcią miewał mój dobry kolega z podstawówki, który niezmiennie z kamienną stanowczością, przez osiem lat swojej edukacji na pytanie: „Bogdan, dlaczego nie odrobiłeś zadań domowych?” – odpowiadał – „Zapomniałem, psze pani”, co ostatecznie jednak nie przeszkodziło mu skończyć szkoły. Szczególna plaga niepamięci dotyka osoby zeznające w sprawach kolejnych afer polityczno-gospodarczych. Dlaczego mieliby się uchronić przed nią psychoterapeuci? Odświeżenie pamięci za pomocą dokumentu podpisanego przez zeznającą przewodniczącą komisji nie na wiele się jednak zdało. Okazuje się, że całkowita zmiana własnego osądu dotyczącego dziewięciu poważnych naruszeń kodeksu etycznego przez terapeutę nadal jest możliwa, jeśli uwzględnimy kolejny proces psychologiczny:
KK. A może Pani powiedzieć w takim razie co wpłynęło obecnie na zmianę pani decyzji względem ustaleń z 6 lutego 2017 roku. Jakie nagłe zdarzenia wystąpiły, że pani uważa, że to nie był jednak błąd, to co pani wskazała w piśmie… EM. Albo może nie taki… po prostu… Emocje. Ja myślę, że byliśmy tak owładnięci wtedy emocjami, że coś się toczyło, były telefony, były jakieś dziennikarskie…yyyy…też i dziennikarka dzwoniła, były jakieś ..także to..to to były sprawy bardzo emocjonalne. A w tej chwili mówię bardziej racjonalnie (wyróżnienie moje).
Cóż za lekkość! Jaki prosty i niewymuszony styl! Czy to nie wyjaśnia całkowitej zmiany własnych sądów? Nawet mój kolega Bogdan nigdy nie wpadł na tak genialne w swej prostocie wyjaśnienie. To jednak nie koniec ekwilibrystyki umysłowej, jaka miała miejsce na sali sądowej. W równie nieskrępowanym stylu wypowiadał się pełnomocnik oskarżonego terapeuty, który przyszedł w sukurs pani przewodniczącej stwierdzając:
AG. Ja bym wnosił aby to zaprotokołować Wysoki Sądzie bo to jest dosyć istotne, ponieważ te kodeksy etyczne tak naprawdę są, tak jak nazwa wskazuje, kodeksami etycznymi i one nie mają wiążącej mocy prawnej (…).
Wiele osób zarzuca mi, że wykorzystuję każdą okazję, aby czepiać się terapeutów. Spieszę wyznać, że już dojrzałem i zrozumiałem ich zachowanie. Nie ganię go. Dzisiaj, w czasach ponowoczesnych nic nie stoi na przeszkodzie, aby zachowywać się postprzyzwoicie. Chwilę mi zajmie przyzwyczajenie się do tego, ale jestem już na najlepszej drodze do akceptacji i zrozumienia. Szkoda tylko, że mój kolega Bogdan rozpoczynał swoją edukację w czasach przednowoczesnych (a przynajmniej tak wówczas nam i naszym nauczycielom się wydawało). Skończył naukę w górniczej zawodówce, z której trafił wprost do pracy pod ziemią. Dzisiaj mógłby zostać kimś naprawdę poważanym. Opisywana sprawa nosi sygnaturę I C 465/17 nadaną przez Sąd Okręgowy w Warszawie Al. Solidarności 127. Wcześniej o doświadczeniach pacjentki pisał m.in. „Duży Format”:

Co wolno psychoterapeucie?

Zaowocowało to dalszą publiczną dyskusją:

Tylko małe dzieci wierzą, że jeśli zakryją oczy, to stają się niewidoczne dla innych

Zachęcałem do udziału w rozprawie również tutaj:

Lekcja psychoterapii na sali sądowej

O wielu innych trudnych terapiach rozmawiam z pacjentami i terapeutami w swojej ostatniej książce Psychoterapia bez makijażu. Rozmowy o terapeutycznych niepowodzeniach. 
Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psycholog: naukowcy powinni dostarczać nam bezpiecznej wiedzy

Znalezione obrazy dla zapytania nauka w polsceTo tytuł rozmowy ze mną, którą przeprowadziła red. Aleksandra Piasta na temat wyników dużego psychologicznego projektu replikacyjnego Many Labs 2, którego wyniki opublikowano w listopadzie 2018 roku. Rozmowę opublikował portal „Nauka w Polsce PAP”. Zapraszam do lektury. Fot. Fotolia

Oczekiwałbym, żeby naukowcy dostarczali nam tzw. bezpiecznej wiedzy. Bezpieczna wiedza to taka, która jest dobrze sprawdzona, zweryfikowana – mówi PAP Tomasz Witkowski doktor psychologii, pisarz i założyciel Klubu Sceptyków Polskich w rozmowie o kryzysie replikacyjnym, kryzysie w psychologii i możliwościach polepszenia jakości badań psychologicznych.

Pod koniec listopada 2018 roku opublikowano rezultaty dużego projektu replikacyjnego Many Labs 2, który miał na celu powtórzenie 28 popularnych badań psychologicznych. Badania te dotyczyły różnych aspektów funkcjonowania człowieka, m.in. altruizmu, moralności czy tzw. efektu atrybucji. Były prowadzone z dużą dbałością o szczegóły w 60 laboratoriach świata przez 186 naukowców. PAP: W projekcie udało się potwierdzić wyniki 50 proc. badań. Pana zdaniem to dużo, mało? Dr Tomasz Witkowski: Zależy, jak na to spojrzeć. Z perspektywy naukowca to bardzo dużo. Nie spodziewałem się tak dobrego wyniku, bo w poprzednim projekcie replikacyjnym udało się zreplikować tylko 36 proc. badań. Z perspektywy praktyka to jednak dramatycznie mało. Wynik oznacza dla mnie, że co druga kartka w podręczniku do psychologii społecznej może zawierać nieprawdziwe informacje. To mocno zatrważające. PAP: Jaki wynik byłby dla pana jako praktyka zadowalający? T.W.: Ja bym oczekiwał, żeby naukowcy dostarczali nam tzw. bezpiecznej wiedzy. Bezpieczna wiedza to taka, która jest dobrze sprawdzona, zweryfikowana. Oczekiwałbym 90 proc. PAP: Sądzi pan, że to realne, osiągalne? T.W.: Myślę, że tak. Chociaż przy obecnej kulturze „publish or perish” (publikuj lub giń – PAP), pogoni za liczbą cytowań, to nierealne. Z nauki zrobił nam się jarmark. Jest też kwestia podziału na nauki gorące i zimne. Nauki gorące to np. genetyka, fizyka, nanotechnologia. Tam wyniki badań replikuje się często w ciągu 24 godzin. W psychologii właściwie nie ma takich wyników, które by natychmiast sprawdzano. Publikuje się je, przyjmuje do wiadomości, pisze o nich w prasie, ale nikt nie replikuje tego na bieżąco. Weźmy pod uwagę słynny eksperyment więzienny Zimbardo. Prawie pół wieku minęło od czasu jego przeprowadzenia aż okazało się, że został po prostu sfałszowany. Z paroma innymi słynnymi eksperymentami jest bardzo podobnie.
Czytaj dalszy ciąg rozmowy w otwartym dostępie TUTAJ Na temat wyników projektu Many Labs 2 pisałem i rozmawiałem m. in. tutaj:

Co wyszlo z powtórki słynnych eksperymentów psychologicznych

Psychologia w kryzysie, choć popularna jak nigdy

Kryzys w psychologii – audycja w radiowej Dwójce

Czy połowa badań psychologicznych jest bezwartościowa?

Czy połowa wiedzy psychologicznej jest bezwartościowa?


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Co wyszło z powtórki słynnych eksperymentów psychologicznych

Naukowcy powtórzyli 28 słynnych eksperymentów psychologicznych. Tylko w połowie przypadków udało się uzyskać podobne wyniki. Szklanka jest do połowy pełna czy w połowie pusta?
Z powodzeniem zreplikowano eksperyment Daniela Kahnemana, laureata Nagrody Nobla z ekonomii, który wraz z Amosem Tverskym odkrył tzw. efekt framingu.
Forum
O tzw. kryzysie replikacyjnym w psychologii, szczególnie społecznej, mówi się już od kilku lat. Chodzi o problem powtarzalności wyników eksperymentów: czy rezultaty uzyskane przez jedną grupę naukowców otrzymają także w powtórce badania inne zespoły psychologów. Jeśli nie, może to oznaczać, że ogłoszony efekt w ogóle nie występuje i był wynikiem przypadku lub błędów metodologicznych, a w skrajnych sytuacjach nawet oszustwa. Wielokrotne replikacje są podstawowym narzędziem nauki. Wyniki kolejnego tego typu dużego projektu – Many Labs 2 – opublikowano pod koniec 2018 r. Ciąg dalszy mojego artykułu, który ukazał się w najnowszym numerze „POLITYKI” przeczytasz TUTAJ.

Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Moja rozmowa z dr. Konradem Bocianem na temat wyników Many Labs 2 w „Forum Akademickim”

W najnowszym numerze 2/2019 „Forum Akademickiego” ukazała się rozmowa, którą przeprowadziłem z dr. Konradem Bocianem – jednym ze współautorów projektu replikacyjnego Many Labs 2. Wyniki tego projektu opublikowano w listopadzie 2018 roku. Porażka jest stałym elementem pracy naukowca.

W najnowszym numerze 2/2019 „Forum Akademickiego” ukazała się rozmowa, którą przeprowadziłem z dr. Konradem Bocianem – jednym ze współautorów projektu replikacyjnego Many Labs 2. Wyniki tego projektu opublikowano w listopadzie 2018 roku.

Porażka jest stałym elementem pracy naukowca

Tomasz Witkowski: Many Labs 2 to jeden z największych projektów replikacyjnych jakie przeprowadzono w historii psychologii. Byłeś jego współautorem. Dlaczego niektórzy uczeni uważają, że są to jedne z najdonioślejszych wyników badań jakie uzyskano w tej dziedzinie nauki w ostatnich kilkudziesięciu latach? Konrad Bocian: Przede wszystkim ze względu na wyniki oraz wysiłek włożony w ich replikację. Projekt Many Labs 2 wykazał, że o sukcesie replikacji danego badania decydowała głównie wielkość odkrytego pierwotnie efektu, czyli to, jak duże różnice między grupami wykryto w pierwszym badaniu. Czynniki kulturowe, kolejność prezentowania zadań czy miejsce badania miały mniejsze znaczenie. T.W.: Udało wam się zreplikować dokładnie połowę badań, które wzięliście na warsztat. To dużo, czy mało? K.B.: Nie potrafię jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ nie mamy skali porównawczej. Pierwsza edycja, Many Labs 1, zreplikowała 10 z 13 efektów. T.W.: A Reproducibility Project 36 ze 100. Czy to nie wystarczy aby mówić o jakimś obrazie naszej dyscypliny? Pytając o to, czy to dużo, czy mało pytałem w zasadzie o twoją interpretację tego wyniku. Czy powinniśmy się cieszyć, że aż 50% badań udało się z powodzeniem zreplikować, czy martwić, że tylko 50%? No i jak odbierają to inni autorzy tego projektu? K.B.: Nie rozpatrywałbym tych wyników w kategoriach radości czy smutku. Wyniki replikacji nie mówią o tym, że badania zostały źle przeprowadzone czy zaprojektowane, raczej wskazują, że uzyskane efekty nie są tak silne, jak wcześniej zakładano. Ta wiedza to największa wartość każdego projektu replikacyjnego. Wyniki replikacji mogą być odbierane jako porażka psychologii czy nawet samej nauki, jednak zarówno ja jak i pozostali autorzy uważamy, że jest to dowód na to, że nauka zachowuje się tak, jak powinna, czyli jest sceptyczna i szuka ciągłych sposobów na doskonalenie dyscypliny. Można powiedzieć, że właśnie obserwujemy proces autokorekty wiedzy psychologicznej, którego celem jest jej weryfikacja. Jak na tak młodą dyscyplinę jak psychologia, myślę, że świadczy to o dużej dojrzałości naukowców, którzy ją reprezentują. T.W.: W jaki sposób ty sam trafiłeś do projektu Many Labs 2? K.B.: Zostałem zaproszony przez głównego pomysłodawcę Ricka Kleina, którego poznałem w USA na konferencji i z którym współpracowałem przy pierwszej części projektu: Many Labs 1. T.W.: Do niedawna replikowanie badań innych oznaczało dla naukowców stratę czasu, a nawet zagrożenie dla rozwoju własnej kariery. Czy to się zmieniło? Udział w tym projekcie pomoże ci w rozwoju naukowej kariery, czy będzie przeszkodą? K.B.: Wiadomości z pogróżkami nie otrzymuję. A na poważnie, to udział w projekcie wiąże z rozwojem naukowym. Przede wszystkim dzięki projektowi nawiązałem wiele nowych kontaktów z innymi naukowcami, a projekt Many Labs 1 to najwyżej cytowana praca w mojej karierze. Poza tym udział w projekcie był ciekawym doświadczeniem badawczym. Od etapu zapoznania się z badaniami, poprzez przygotowanie materiałów aż po przeprowadzenie eksperymentów. Więcej w elektonicznym i drukowanym wydaniu FA.   dr Konrad Bocian – jeden z sześciu badaczy polskich zaangażowanych w projekt Many Labs 2, psycholog społeczny, adiunkt na Uniwersytecie SWPS w Sopocie, członek sopockiego Centrum Badań nad Poznaniem i Zachowaniem, dziennikarz naukowy. Stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Autor międzynarodowych publikacji z zakresu poznania społecznego. W latach 2013-2016 dyrektor ds. nauki w firmie Quantum Lab, gdzie odpowiadał za teorię oraz walidację danych, na podstawie których powstały główne produkty firmy. Na co dzień zgłębia tajniki ludzkiej moralności oraz zajmuje się popularyzacją nauki.   Na temat wyników projektu Many Labs 2 pisałem i rozmawiałem m. in. tutaj:

Psychologia w kryzysie, choć popularna jak nigdy

Kryzys w psychologii – audycja w radiowej Dwójce

Czy połowa badań psychologicznych jest bezwartościowa?

Czy połowa wiedzy psychologicznej jest bezwartościowa?


Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

 O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia. Zapraszam na VI Wrocławskie Dni Darwina

Już po raz szósty będę miał zaszczyt wystąpić ze swoim wykładem podczas kolejnych Dni Darwina organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów oraz Uniwersytet Wrocławski z okazji urodzin wielkiego przyrodnika. Tym razem tematem opowiem:

 O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny „przełom” w teorii dziedziczenia.

Jak kilka myszy wąchających kwiaty wiśni zrewolucjonizowało psychoterapię i zapoczątkowało epigenetyczną falę w psychologii? Czy jesteśmy skazani na przeżywanie traum naszych przodków? Czy dziedziczymy lęki naszych rodziców? Co ma wspólnego DNA z orkiestrą a epigenetyka z partyturą? Dlaczego Lamarck nie sformułował teorii doboru? Czy już niedługo będzie można ubiegać się o rentę kombatancką po dziadku? To tylko kilka z wielu pytań, na które postaram się udzielić odpowiedzi podczas swojego wykładu.

Serdecznie zapraszamy do wysłuchania mojego najnowszego wykładu oraz udziału we wszystkich wydarzeniach Wrocławskich Dni Darwina!

Aktualności związane z tegorocznymi Dniami Darwina można śledzić na stronie wydarzenia na FB: https://www.facebook.com/events/433436867113044/

Program

SOBOTA 23 lutego 10:00 Otwarcie: Dr Bartosz Borczyk (UWr.), Jacek Tabisz (PSR) Dr Bartosz Borczyk „Nie tylko ewolucja – Co jeszcze zostawił nam Darwin” Dr Maciej Szarejko „Terytorializm człowieka – archaizm czy klucz do zrozumienia życia we współczesnym mieście?” 12:30 Marcin Matuszczak „Analiza genomów jako narzędzie dla poznawania ewolucji gatunków z rodzaju Brassica” Dr Tomasz Witkowski „O dziedziczeniu traumy i przeżyć naszych przodków – epigenetyczny <<przełom>> w teorii dziedziczenia” 14:45 Tomasz Skawiński „Błyskawiczna ewolucja, czyli o eksperymentach ewolucyjnych” DEBATA „Czy sukces ewolucyjny Homo Sapiens jest początkiem naszej zagłady?”. Uczestnicy: dr Bartosz Borczyk, prof. Bogusław Pawłowski, Jacek Tabisz, dr Tomasz Witkowski. Debatę poprowadzi Maciej Sas. NIEDZIELA 24 lutego 17:30 Debata wokół książki Griet Vandermassen „Kto się boi Karola Darwina? Feminizm wobec teorii ewolucji”

Miejsce: Duża Sala Wykładowa Wydziału Nauk Biologicznych UWr., ul. Sienkiewicza 21.


Zawracanie statków głupców i inne eseje – okładka

Szerzej o tym, jak ideologia wypiera naukę, debatę i zdrowy rozsądek, piszę w zbiorze esejów „Zawracanie statków głupców i inne eseje”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Schizofrenicy. Ludzie bezdusznie naznaczeni

To tytuł mojego artykułu, który ukazał się niedawno w: Zapraszam do lektury! Według szacunków w Polsce może być ich nawet milion, z czego 60 proc. cierpi na schizofrenię paranoidalną. Usiłują żyć jak inni, ale po diagnozach dokonywanych w studiach telewizyjnych może byc to o wiele trudniejsze. Schizofrenia

Skrupulatnie obserwują i imitują zachowanie ludzi zdrowych. Starają się za wszelką cenę nie wyróżniać. Wiedzą doskonale, że ujawnienie swojej inności spowoduje, że ludzka sfora rozpocznie szykany i prześladowania. Nie chcą tej dodatkowej części cierpienia dokładanej tak często do bólu i udręki, z którymi przyszło im się zmagać. W każdej przypadkowej zbiorowości stu osób jest ich co najmniej kilkoro.

Chyba nie będzie zbytniej przesady w stwierdzeniu, że rozwój cywilizacyjny danego społeczeństwa możemy zmierzyć jego stosunkiem do ludzi starszych, kobiet, dzieci, ludzi chorych psychicznie i wszelkiej odmienności z jaką przychodzi nam się w życiu spotykać. I chyba żaden współcześnie żyjący człowiek uważający się za tolerancyjnego nie przyzna się otwarcie do udziału w stygmatyzacji chorych psychicznie. Podobnie, jak nie odważy się publicznie pobić swojego dziecka. A jednak od kilkunastu dni, które upłynęły od tragicznej śmierci prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, jesteśmy świadkami naznaczania tych cierpiących ludzi przy milczącej zgodzie mas.

Czytaj dalej…


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Czy profilerzy kryminalni „są w tym lepsi od barmana?” Niekoniecznie, jak pokazuje najnowszy przegląd i metaanaliza 40 lat badań

Profiler kryminalny to zawód tajemniczy, a nawet owiany mgiełką lekkiej grozy, choć kiedy w USA w latach 50. ubiegłego wieku amerykański psycholog James A. Brussel profilował sylwetkę ściganego złoczyńcy, policjanci słuchali go z powątpiewaniem.

Znalezione obrazy dla zapytania research digest Profiler kryminalny to zawód tajemniczy, a nawet owiany mgiełką lekkiej grozy, choć kiedy w USA w latach 50. ubiegłego wieku amerykański psycholog James A. Brussel profilował sylwetkę ściganego złoczyńcy, policjanci słuchali go z powątpiewaniem. Okazało się jednak, że Brussel trafnie określił dla potrzeb policji jego wzrost, ubiór, a nawet wyznanie. Jego spektakularny sukces dał początek kariery zawodu profilera. Aby badać seryjnych przestępców, w 1974 r. FBI powołało do życia specjalną jednostkę – Behavioral Science Unit. Od tego czasu profilowanie kryminalne trafiło do niezliczonych książek, programów telewizyjnych i kultowych filmów, żeby wspomnieć chociaż Milczenie owiec. Profilerzy kryminalni to jednak nie tylko postaci uatrakcyjniające fabuły filmów i książek, od trafności ich ekspertyz często zależy bezpieczeństwo i życie innych ludzi. Czy po upływie ponad 40 lat od czasu, kiedy powołano do życia ten zawód stał się on godnym zaufania rzemiosłem, którego przedstawiciele posługują się pewnymi, sprawdzonymi narzędziami, czy raczej sztuką opartą na intuicji dostarczającą nam słabo przewidywalnych prognoz? Odpowiedzi na te pytania udzielają Bryanna Fox z University of South Florida i David P. Farrington z University of Cambridge w grudniowym numerze Psychological Bulletin, w którym prezentują systematyczny przegląd i metaanalizę 426 publikacji poświęconych profilowaniu, które ukazały się w latach 1976 – 2016. Chociaż autorzy zapewniają nas, że wyniki ich pracy wskazują na to, ze w tej dziedzinie dokonał się znaczący postęp w zakresie dyscypliny naukowej prowadzonych badań, to jednak dokładniejsze przyjrzenie się rezultatom wcale nie nastraja pozytywnie. Kruczek w tym, że OP jest dziedziną, która w swoich początkach nie miała nic wspólnego z dyscypliną naukową, więc jakikolwiek postęp może zostać potraktowany jako znaczący. Przeczytaj ciąg dalszy w oryginalnym artykule, który ukazał się niedawno w BPS Research Digest:

Are Criminal Profilers “Any Better Than A Bartender”? Not Necessarily, Suggests Review Of 40 Years Of Relevant Research

Lub w artykule źródłowym: 

What Have We Learned From Offender Profiling? A Systematic Review and Meta-Analysis of 40 Years of Research

 

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Choroby psychiczne a przestępczość. Jak to wygląda w rzeczywistości?

26 stycznia o godzinie 12:00 w audycji Sobotni Magazyn Radia TOK FM, red. Karolina Głowacka rozmawiała z prof. Katarzyną Prot-Klinger i ze mną na temat stygmatyzacji osób psychicznie chorych. Impulsem do rozmowy był mój komentarz Bezdusznie naznaczeni, który opublikowałem kilka dni temu w związdku z morderstwem prezydenta Adamowicza.
By posłuchać podcastu audycji wystarczy kliknąć ikonę PLAY poniżej. Więcej na temat stawiania przez psychologów i psychiatrów diagnoz na odległość tutaj:
Festiwal psychologii na odległość

O czym rozmawialiśmy

Po zabójstwie prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza rozmawialiśmy z Karoliną Głowacką i prof. Katarzyną Prot-Klinger o łączeniu choroby psychicznej z przestępczością. Impulsem był mój komentarz „Bezdusznie naznaczeni”.

Zwracałem uwagę, że choć staliśmy się wyczuleni na wiele rodzajów odmienności, polityk czy dziennikarz bez oporów tłumaczy zbrodnię chorobą psychiczną sprawcy – jakby to wszystko wyjaśniało. Chorych psychicznie zawsze traktowano inaczej; przypomniałem figurę statku głupców. Rozmawialiśmy o tym, jak takie uproszczenia odbijają się na codzienności osób chorujących.


Zakazana psychologia, t. I – okładka

O psychoanalizie, pseudoterapiach i szarlatanerii w psychologii piszę w pierwszym tomie „Zakazanej psychologii. Pomiędzy nauką a szarlatanerią”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.

Psychologia w kryzysie, choć popularna jak nigdy

Zapraszam do lektury artykułu, który ukazał się 21 stycznia 2019 r. w magazynie „Plus Minus Rzeczpospolita”. Jest to felieton zawierający moje refleksje na temat ogłoszonych w listopadzie ub.

Zapraszam do lektury artykułu, który ukazał się 21 stycznia 2019 r. w magazynie „Plus Minus Rzeczpospolita”. Jest to felieton zawierający moje refleksje na temat ogłoszonych w listopadzie ub. roku wyników dużego projektu replikacyjnego Many Labs 2 oraz stanu współczesnej psychologii, a w szczególności ogłoszonej przez American Psychological Association jej niezwykłej popularności.

Dr Tomasz Witkowski: Psychologia w kryzysie, choć popularna jak nigdy

Zaledwie pół roku temu świat obiegła informacja, że Philip Zimbardo sfałszował słynny stanfordzki eksperyment więzienny. Teraz nie zdołano powtórzyć kilkunastu kolejnych badań, na których opierają się podręczniki psychologii. Dlaczego więc usługi i studia psychologiczne cieszą się coraz większą popularnością?
Ile fałszywych banknotów w obiegu powoduje, że waluta staje się bezużyteczna? Jaki odsetek fałszywych haseł w Wikipedii doprowadziłby do całkowitej kompromitacji tego źródła informacji? Jaki procent bubli w produkcji sprawia, że ludzie przestają kupować produkty konkretnej firmy? Ile nieprawdziwych informacji może opublikować gazeta, zanim zacznie tracić zaufanie czytelników? 10 procent? 20? Czy jedna czwarta to już zbyt wiele? Jedna trzecia? A co powiecie o połowie? Przypuszczalnie większość czytelników odrzuci ostatnie propozycje, a dla znacznej części nawet 10 proc. wyda się możliwością zbyt przesadzoną. Są jednak dziedziny oferujące nam połowę bubli spośród swoich dokonań i one nie tylko nie tracą na popularności, ale zdobywają w coraz większe uznanie. Z pewnością należy do nich psychologia. Jeszcze dobrze nie opadł kurz po skandalu, jaki wybuchł w 2015 roku po ogłoszeniu wyników Reproducibility Project, w którym na 100 powtórzonych… Czytaj dalej: TUTAJ
 
Zakazana psychologia, t. II – okładka

O tym, jak psychologia upodabnia się do nauki kultu cargo, piszę w drugim tomie „Zakazanej psychologii. Nauka kultu cargo i jej owoce”. Książka w księgarni Bonito »

Chcesz dostawać moje nowe teksty e-mailem? Zapisz się poniżej.